Байжу ноён (Жалайр)

Байжу ноён (1298-1323) бол Жалайр аймгийн Мухулай ноёны удмын Антун ноёны ач хүү бөгөөд Юань улсын Буянт хаан, Гэгээн хааны төрд хүчин зүтгэж байсан шудрага албат билээ. 1323 оны намар Морин өвчүүний хэрэг явдалд өртөж Гэгээн хааны хамтаар амиа алдсан монгол төрийн шударга сайд байсан.

Намтар
1320 оны 4 сарын 19-нөөс 6 сарын 17 хүртэл Төвлөн засах газрын зүүн гарын чинсан болжээ.
Тус оны 10 сарын 6-нд баруун гарын чинсан Тэмүдэр нас барсны дараа 11 сарын 1-нд Дармабал вангийн хатан Тажи мөн таалал төгссөн. 12 сарын 4-нд Байжун Төвлөн засах газрын баруун гарын чинсан болж, зүүн гарын чинсангийн орыг цуцалсан. Ингээд Байжу цор ганц чинсан болжээ. Гэгээн хааны засаглалын үед хааны шадар түшмэлд тооцогдож, хамгийн их нөлөөтэй байсан. 1321-1323 оны хооронд шадар түшмэдийн хамтаар Жи Юаний шинэ хуулийг засварлаж, Их Юань улсын нэвтэрхий хуулийг найруулж, хааны тамгаар батлуулжээ. Тус хуулийг хатуу мөрдүүлэх удаа дараагийн үйл ажиллагаа нь тус улсын дотор байсан ялзарсан эрх баригч нарыг хааны эсрэг хөдлөхөд хүргэсэн. 1323 оны 9 сарын 4-д зарга шийтгэх дайфу түшмэл Тэгш, Эсэнтөмөр ноён зэрэг Тэмүдэрийн талын ноёд хуйвалдаж, хишигтэн цэргийг захирах эрх мэдлээ ашиглаж, тус өдрийн шөнө Наньпу буюу Морин өвчүү гэх өртөөнд Гэгээн хаан, Байжу чинсан нарыг хороожээ. 1324 онд Есөнтөмөр хаан, түүний хүү Дармаширийг түмтийн ноёноор өргөмжилсөн. 

Холбоотой мэдээлэл
 Морин өвчүүний хэрэг
 Гэгээн хаан
 Их Юань улсын нэвтэрхий хууль 

Ангилал:Иx Монгол Улсын зэвсэгт хүчний хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1298 онд төрсөн
Ангилал:1323 онд өнгөрсөн
Ангилал:Юань улсын түшмэл
Ангилал:Жалайр аймаг

zh:拜住 (扎剌亦儿氏)