Хэл зүй

Хэл зүй буюу хэл шинжлэл (лат. lingua «хэл»)- хэл судалдаг шинжлэх ухаан юм. Энэ нь хүн төрөлхтний ердийн байгалаас үүссэн хэл, түүний бие даасан төлөөлөл болох дэлхийд оршиж байсан үхсэн хэл болон өнөө оршиж буй амьд хэл болон мөхсөн хэл тус бүрийг судлах шинжлэх ухаан юм. Өргөн утгаараа хэл шинжлэл нь шинжлэх ухааны болон практик гэж хоёр хэсэгт хуваагддаг. Ихэнх тохиолдолд хэл шинжлэл нь шинжлэх ухааны хэл шинжлэл гэсэн үг бөгөөд хэл шинжлэлийн мэргэжилтнүүд мэргэжлийн түвшинд судалдаг байна.

 Хэл зүйн буюу хэл шинжлэлийн салбарууд  

 онолын хэл зүй: хэл шинжлэлийн онолыг бий болгоход чиглэсэн шинжлэх ухаан;
 хэрэглээний хэл зүй: хэлийг судлахтай холбоотой практик асуудлыг шийдвэрлэх, түүнчлэн хэл шинжлэлийн онолыг бусад чиглэлээр практикт ашиглах чиглэлээр мэргэшсэн байдаг;
 практик хэл зүй: онолын хэл шинжлэлийн заалтуудыг баталгаажуулах, хэрэглээний хэл шинжлэлийн бүтээсэн бүтээгдэхүүний үр нөлөөг шалгахад чиглэсэн хэл шинжлэлийн туршилтыг бодитоор хийдэг салбар юм;
 эмпирик хэл зүй: Текст, ярианы бүтцэд туршилтын дүн шинжилгээ хийх замаар материалыг олж авдаг салбар.

 Хэл шинжлэл ба холбогдох шинжлэх ухааны салбарууд 
+Хэл шинжлэлтэй холбогдох салбаруудШинжлэх ухааны салбаруудХолбогдох мэдлэгийн талбар 1Холбогдох мэдлэгийн талбар 2Шинэ салбарХүмүүнлэгийн ухаанСэтгэл судлалХэл шинжлэлийн сэтгэл зүйКогнитив хэл шинжлэлЭмотиологиТуршилтынг хэл шинжлэлНийгэм судлалНийгмийн хэл шинжлэлХэл шинжлэлийн бүртгэлжүүлэлтСоёл судлалКогнитив хэл зүйХэл шинжлэлийн соёлУлс төр судлалУлс төрийн хэл зүйЭрх зүйЭрх зүйн хэл шинжлэлФилософиХэлний философиНийтлэг семантикУран зохиол судлалХэл шинжлэлТүүхХэл шинжлэлийн палеонтологиХэл шинжлэлийн түүхГарал үүсэл судлалАнтропонимикШинжлэх ухааны арга зүйХэл шинжлэлийн аргачлалБайгалийн шинжлэх ухаанФизикДуу чимээ / авиа судлалЯрианы дуу чимээ судлалГазар зүйГазар зүйн нэршил судлалХэлний орон зайн тархалт судлалХэл шинжлэлийн газар зүйХэл зүйн газрын зурагБиологиФизиологиДуудлагын авиа зүйАвиа зүйНейрофизиологиНейро хэл зүйНарийн тодорхой шинжлэх ухаанДедуктив буюу логик дээр суурилсан шинжлэх ухаанМатематикматематик хэл зүйЛогикЛогик хэл зүйТооцоо, ажиглалт, туршлагад суурилсан шинжлэх ухаан СтатистикКвантитатив статистикХэл зүйн статистикТехникийн шинжлэх ухаанТооцолон бодох техникТооцолон бодох хэл зүйЦахим орчны хэл зүйМашины орчуулгаИнженерчлэлХэл зүйн инженерчлэл Хэл шинжлэлийн зохион бүтэц