12 сарын монгол нэршил

Эртний монголчууд цаг тооллын сарыг өөрийн үндэстэний онцлогтой үгээр нэрлэж байсныг 13-15 дүгээр зуунд бичигдсэн цөөнгүй баримтанд тэмдэглэж үлджээ. 

Хубилай хааны үед бичигдсэн хятад-монгол хэл дээрх "Жи Юань И Юй" (至元译语)  гэх толь бичиг
 1389 онд бичигдсэн Хуа-И И Юй (華夷译语) гэдэг Хятад- Монгол хэлний толь бичиг
 1363-1377 онд Йемений султан Ал Афдал аль Аббасын үед бичигдсэн Расулидын зургаан хэлний толь бичиг зэрэг цөөнгүй эх сурвалжид монгол зурхайн сарын нэрс бичигдсэн буй. 

Үүнээс "Жи Юань И Юй" гэх бяцхан толь бичгийг 1282 онд Чэн Юаньжин гэгч бичсэн гэж таамагладаг. Үүнийг нь Лайош Лигети(1902-1987) (Lajos Ligeti) гэх эрдэмтэн, хэл зүйч хүн хятад галигаар бичигдсэн монгол үгнүүдийг нь хөрвүүлэг хийсэн.  

Доорх монгол сарыг нилээд хожуу Түмэдийн Алтан ханыг таалал төгсөхөд ашигласаар байсныг Чакраварди Алтан ханы тууж гэх Алтан ханы намтарыг шүлэглэн бичсэн зохиолд "Цагаан могой жилийн Хөхлөр сарын арван еснөө" таалал төгссөн тухай тэмдэглэсэн байдаг. 
+"Жи Юань И Юй" (至元译语)- дэхь 12 сарын нэрс Сарын дугаарОрчин цагийн монгол хэлээр
таамаг хувилбар Кирил хөрвүүлэг Латин хөрвүүлэг Хятад галиг ханзны эхийн латин хөрвүүлэг 1-р сарХувь сар Хуби сар qubi sara hou-pi sa-la2-р сарХудал өгөлжин сарqudal ügöljin sarahou-ta-li yu-kouan-tchen sa-la3-р сарҮнэн өгөлжин сарünen ügöljin sarawou-nien yu-kouan-tchen sa-la4-р сарХөхөө сарХөхөгэ сарkököge sarak'o-k'o-ko sa-la5-р сарХудар/Удар сарhudar sarahou-ta-eul sa-la6-р сарНажир сарnajir sarana-tche-eul sa-la7-р сарХур сар (хур бороо)Хуран сарyuran sarawou-lan sa-la8-р сарБүгү сарbuğu sarapou-kong sa-la9-р сарХуц тавих сарХуча далби сарquča dalbi sarahou-tch'a ta-li-pi sa-la10-р сарХэлэбдүр сарkelebdür sarak'ie-lien-tou-eul sa-la11-р сарИдээ сарИдэлгү сарidelgü sarayi-to-kou sa-la12-р сарХөхөлэр сарküküler sarak'ou-hou-lie-eul sa-la

 Мөн үзэх 

 Монгол цаг тоолол
 Сар (тоолол)

Ангилал:Сар (цагалбар)
Ангилал:Цагалбар
Ангилал:Монголын соёл