Сэлэнгэ аймгийн музей

Сэлэнгэ аймгийн музей анх 1948 онд байгуулагдсан орон нутгийн өмчийн музей юм. Энэ музей нь 1960 онд Орон нутаг судлах кабинет, 1968 онд Орон нутаг судлах музей болон өргөжин тэлсэн юм. 2004 онд Сэлэнгэ аймгийн музейг Алтанбулагийн музейтэй нэгтгэж, аймгийн Нэгдсэн музей болгон өргөжүүлсэн байна. Одоо тус музей нь үндсэн 3500 гаруй үзмэртэй ажээ.  Сэлэнгэ аймгийн музейн барилга нь дэлхийд хоёр, Ази тивд ганцхан байдаг музейн зориулалтаар барьсан барилга гэдгээрээ онцлогтой. Тус музейг виртуал технологиор шинэчилж, 2025 оны 8-р сарын 7-нд хүлээлгэн өгчээ.

Музей нь орчин үеийн нөхцөл, хөгжил дэвшилтэй хөл нийлүүлж виртуал музей болсноор сонирхогчид газар дээр нь ирж үзэхээс гадна зайнаас үзэх хүмүүсийн тоо нэмэгдэнэ.

Түүнчлэн музейн дэглэлт, шинэчлэлтийн ажилд том үүрэг гүйцэтгэсэн ШУА-ын эрдэмтэн, түүх судлаач, доктор Д.Эрдэнэбат болон МУИС-ын профессор “Digital solutions” ХХК-ийн захирал А.Энхбаяр нарыг аймгийн Засаг даргын жуух бичгээр шагнасан байна. 

 Үзмэрүүд 
Музей нь сан хөмрөг болон үзүүллэгтээ 3500 гаруй үзмэртэй. Ардын хувьсгалын түүхэн ач холбогдлыг харуулахыг зорьж Хувьсгалын өмнөх наймаачин хот, Хувьсгалын ялалт, Ардын хувьсгалын анхны наадам, Д.Сүхбаатар жанжны хүндэтгэлийн танхим, Хувьсгалын түүхэн хүмүүс, Партизаны танхим, Хувьсгалын өмнөх дарангуйлал гэсэн төрөлжсөн үзвэрийн болон түр үзэсгэлэнгийн нийт 8 танхимд үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

Энд 2200-гаад жилийн өмнө хүннү гүрний үеийн түүх соёлын дурсгалт 2м 10 см өндөртэй хүний араг яс, мөн тэр үеийн адууны ясны олдвор байдаг байна. Зөвхөн яс нь ийм өндөр байгаа юм чинь тухайн хүн хэр зэрэг өндөр байсан нь хүмүүсийн сонирхлыг ихэд татдаг аж. Мөн 13-р зууны үеийн баатрын хөө хуяг байдаг байна. Энэ нь Монгол Улсад ганцхан байдаг олдвор бөгөөд битүү гогцоогоор сүлжиж төмрөөр хийсэн байдгаараа онцлогтой ажээ. Түүнчлэн Занабазарын урласан Майдар бурхан, Жанрайсэг бурхны хөрөг ч бий. Мөн Богд хаант Монгол Улсын Түшээт хан аймгийн Эрдэнэ вангийн хошууны Засаг ноён, Чингис хааны 35 дахь үеийн ач, Эрдэнэ чин ван Намсрай, Монгол ардын журамт цэргийн жанжин Д.Сүхбаатар, дэд жанжин Х.Чойбалсан, Лаварын Сумьяа нарын түүхэн хэрэглэлүүд хадгалагддаг аж. Түүнчлэн Ардын хувьсгалын дараагаар үүсэн байгуулагдсан Монголын хамгийн анхны засаг захиргааны нэгж Алтанбулаг хязгаарыг тохинуулах яамны анхны сайд Намсрайн Билэгсайханы эдэлж хэрэглэж явсан зүйлсүүд ч энд хадгалагдан байдгаараа онцлогтой музей юм.