Нанопутиан

НаноПутиан 

НаноПутиан гэдэг нь хүний дүр төрхийг санагдуулам хэлбэртэй байдлаар зохион бүтээгдсэн органик молекулуудын ерөнхий нэр юм. Эдгээр молекулыг химич Жэймс Турын судалгааны баг 2003 онд залуу сурагчдад химийн шинжлэх ухааныг сонирхолтой байдлаар таниулах зорилгоор боловсруулж, нийлэгжүүлсэн.

 Бүтэц 
НаноПутианы молекулын бүтэц нь биеийг илэрхийлэх хоёр бензолын цагираг, тэдгээрийг холбосон хэд хэдэн нүүрстөрөгчийн атомоос бүрдэнэ. Гар болон хөлийг төлөөлөх дөрвөн ацетилен нэгж нь төгсгөлдөө алкил бүлэгтэй байдаг. Харин толгой хэсгийг 1,3-диоксолан цагираг илэрхийлдэг.

 Ашиглалт 
Жэймс Тур болон Райсын их сургуулийн судлаачид НаноПутиануудыг NanoKids нэртэй боловсролын хөтөлбөрт ашигласан. Уг хөтөлбөр нь хүүхдүүдэд шинжлэх ухааны ойлголтыг сонирхолтой, ойлгомжтой хэлбэрээр хүргэх зорилготой байв. Үүний хүрээнд НаноПутиануудыг хүний шинжтэй анимэйшн дүр болгон харуулсан танин мэдэхүйн видеонуудыг бүтээсэн.

 Нийлэгжилт 
Эдгээр молекулуудыг нийлэгжүүлэхэд Соногашира холболт (Sonogashira coupling) болон бусад органик нийлэгжүүлэлтийн аргуудыг ашигладаг. Толгой хэсгийн 1,3-диоксолан цагирагийг өөр төрлийн цагираг бүтцээр сольсноор НаноАтлет, НаноМөргөлчин (NanoPilgrim), НаноНогоонБерет (NanoGreenBeret) зэрэг өөр хувилбаруудыг гарган авсан.

Мөн хөлийн төгсгөлд тиол (R–SH) функциональ бүлэг нэмснээр НаноПутианууд алтны гадаргуутай холбогдож, түүний дээр тогтвортой байрлах боломжтой болдог.