Үнэлгээний арга зүй, аргачлал. 2024

Байгаль орчинд учруулсан хохирлын үнэлгээг тооцоход экологийн, эдийн засгийн, нийгмийн, хими-физикийн шинжилгээ болон хууль, эрх зүйн зэрэг олон төрлийн арга зүй, арга хэрэгслийг ашигладаг. Тухайлбал,

1. Экологийн үнэлгээ: Экосистемийн бүтэц, үйл ажиллагаа, биологийн олон янз байдалд учруулсан хохирлыг үнэлнэ. Энд байгалийн бүрэлдэхүүн хэсгүүд, ургамал, амьтны төрөл зүйл, тэдгээрийн амьдрах орчинд учруулсан нөлөөллийг тооцно.

2. Эдийн засгийн үнэлгээ: Байгалийн нөөцийн эдийн засгийн үнэ цэнийг тооцох. Үүнд зах зээлийн үнэ, нөхөн сэргээх зардал, орлогын алдагдал зэрэг үзүүлэлтүүдийг багтаана.

3. Нийгмийн үнэлгээ: Орон нутгийн иргэдийн амьдралд учруулсан нөлөөллийг үнэлнэ. Энд иргэдийн эрүүл мэнд, амьжиргаа, нийгмийн харилцаанд үзүүлэх нөлөөллийг багтаана.

4. Хими болон физикийн шинжилгээ: Агаар, ус, хөрсний чанарыг шинжлэх замаар бохирдлын түвшинг тодорхойлно.

5. Хууль, эрх зүйн үнэлгээ: Хууль, эрх зүйн шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг шалгана. Энэ нь байгаль орчны хууль тогтоомж, стандартуудыг мөрдөж байгаа эсэхийг үнэлэхэд чиглэгдэнэ.

Байгаль орчинд учруулсан хохирлын үнэлгээг эдэлбэр газрын, газрын хэвлийн, усны, хөрсний үнэлгээ гэх мэтчилэн байгалийн бүрэлдэхүүн тус бүрээр ангилах бөгөөд тэдгээрийн экологи-эдийн засгийн үнэлгээг аргачлалаар тооцно.