Үйлдлийн потенциал

Үйлдлийн нөөц
Үйлдлийн потенциал гэж тодорхой эсийн мембраны цахилгаан цэнэг огцом өсч, дараа нь буурахыг хэлнэ. Энэ цэнэгийн өөрчлөлт ойр орчмын хэсгүүдэд дамжиж, тэдгээрийг адилхан өөрчлөлтөд оруулдаг. Үйлдлийн потенциал нь мэдрэлийн эс (нейрон), булчингийн эс, мөн зарим ургамлын эс зэрэг хэд хэдэн төрлийн идэвхтэй эсүүдэд тохиолддог. Мөн нойр булчирхайн бета эсүүд болон урд тархины булчирхайн зарим эсүүдэд үйлдлийн потенциал үүсдэг.

Мэдрэлийн эсүүдэд үйлдлийн потенциал нь эс хоорондын харилцаанд гол үүрэгтэй. Энэ нь мэдрэлийн эсийн аксоны дагуу дохио дамжихад тусалж, аксоны төгсгөлд байгаа синапсуудтай холбогдох эсвэл хөдөлгөөний эсүүд, булчирхайтай холбогдоход хүргэдэг. Харин бусад эсүүдэд үйлдлийн потенциал нь дотоод процессуудыг идэвхжүүлдэг. Жишээлбэл, булчингийн эсүүдэд үйлдлийн потенциал нь булчин агших процессыг эхлүүлдэг бол нойр булчирхайн бета эсүүдэд инсулин ялгаруулах үйл явцыг өдөөдөг.Мэдрэлийн эсийн үйлдлийн потенциалыг “мэдрэлийн импульс” эсвэл “долгион” гэж нэрлэдэг бөгөөд нэг мэдрэлийн эсээс үүссэн үйлдлийн потенциалын дарааллыг “долгионы цуваа” гэж нэрлэнэ. Мэдрэлийн эс үйлдлийн потенциал үүсгэж байвал түүнийг “галлах” гэж хэлдэг.