Дархан-Уул аймгийн музей

Дархан-Уул аймгийн музей- МАХН-ын Төв Хорооны 1968 оны 1 дүгээр сарын 553 дугаар тогтоол гарснаас хойш Дархан хотын 1-р хороололд Үйлчилгээний төвийн нэг хэсэг 500 гаруй кв/м бүхий байрыг "Дархан хотын Музей" нэртэй байгуулагдсан байна. 

Музейд зориулан тоног төхөөрөмжлөх, үзмэр цуглуулах, дэглэх ажлыг зохион байгуулаад 1970 оны 4-р сарын 22-нд В.И.Лениний мэндэлсэний 100 жилийн ойгоор В.И.Ленин, Д.Сүхбаатарын үйл амьдралыг харуулсан, Монгол Зөвлөлтийн найрамдал, ах дүү социалист орнуудын хамтын ажиллагаа, хотын өнгөрсөн, одоо ирээдүйг харуулсан 3 танхимтай, “Найрамдал” Музей нээлтээ хийжээ. 

Музейн анхны даргаар НТХ-ны нарийн бичгийн дарга асан Дарамын Төмөр-Очир, анхны фондчиноор Д.Дамба, Л.Аюуш, С.Буваа, анхны тайлбарлагчаар Б.Бямбабазар, н.Баясгалан, үйлчлэгч н.Манжгаа, нягтлан бодогчоор н.Боожгой нар анхны ажилтнуудаар орж Музейн үйл ажиллагааны эхлэлийг тавьсан хэмээн байгууллагын түүхэн хуудаснаа үлджээ. 

1990 оноос тус Музейн “Найрамдал” нэрийг өөрчилж Дархан хотын Музей хэмээн нэрлэж, Найрамдлын сэдэвт гэрэл зургийн үзэсгэлэнг үндсэнд нь халж, Түүх-Аж үйлдвэрийн, Угсаатан, Байгалийн гэсэн 3 танхимтайгаар Орон нутаг судлалын Музейн түвшинд зохион байгуулжээ. УИХ-ын 1994 оны 32 дугаар тогтоолоор МУ-ын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн дагуу Дархан хотыг аймаг болгон өөрчилсөнөөр “Дархан-Уул аймгийн Музей” болон өргөжжээ. Дархан-Уул аймгийн Музей нь “Угсаатан”, “Байгаль”, “Түүх”, “Найрамдал”-ын гэсэн үзүүллэгийн 4 танхимтай, Соёлын өвийг хадгалах, хамгаалах, сэргээн засварлах, тэдгээрийг өвлүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх зорилготой Соёлын судалгаа, сургалт сурталчилгаа, боловсрол танин мэдэхүйн ажил үйлчилгээ эрхлэн ажиллаж байна.

Өнөөдрийн байдлаар тус музей Археологийн олдвор, Түүхийн холбогдолтой, Угсаатны зүй, Урлаг уран сайхан, шашин шүтлэг, байгалийн үзмэр гэсэн 6 ангилалд нийт 969 дэсийн 1362 үзмэр байна.

Энэ удаагийн онцлох үзмэрүүдээр цаг хугацаа өнгөрөх тус үнэ цэнэ нь буурдаггүй улам бүр үнэ цэнэ нь өсч байдаг уран зургуудыг онцолж байна. Монголын сор болсон уран бүтээл болон Дархан хотын суурь тавигдснаас хойших үеийг харуулсан 50 орчим дүрслэх урлагийн бүтээлүүд хадгалагдаж байгаа ажээ.

2022 онд 29 дэсийн 46 ширхэг үзмэрээр баяжилт хийгдсэн. Үүнд: Монгол орны өнцөг булан бүрээс илгээлтээр ирсэн иргэдийн хэрэглэж байсан 27 дэсийн 31 үзмэрийн цуглуулга, мөнгөн тэмдэгтүүдийг иж бүрдэл болгож 14 ширхэг үзмэрээр сан хөмрөгөө баяжуулжээ. Мөн 2022 онд 14 уран барималыг сэргээн засварласан байна.