Николай Амосов

Николай Михайлович Амо́сов (1913 оны 12-р сарын 6-нд Оросын хаант улсын Череповец хотын орчмын Ольхово тосгонд төрсөн— 2002 оны 12-р сарын 12-нд Украины Киев хотод нас барсан) — зөвлөлтийн болон украины эмч-эрдэмтэн, цээжний хөндийн мэс засалч, кибернетик, зохиолч.

Зүрх судлал, цээжний хөндийн мэс заслын шинэлэг аргуудын зохион нэвтрүүлэгч, эрүүл мэндэд системчилсэн хандлагын зохиогч ("хязгаарлалт, стрессийн арга"), геронтологи (хөгшрөлт насжилт судлал), хиймэл оюун ухааны асуудал, нийгмийн амьдралыг оновчтой төлөвлөх зэрэг маргаантай бүтээлүүдийн зохиогч ("нийгмийн инженерчлэл").

 Намтар 
Тэрээр 12-18 настайдаа Череповец хотод дунд сургуульд сурч, дараа нь Череповецын механикийн коллежид суралцаж, төгсөөд Архангельскийн цахилгаан станцад механикч болжээ. 1932 оны намар тэрээр анхны таван жилийн төлөвлөгөөний шинэ барилга болох томоохон хөрөө тээрэм дэх цахилгаан станцад ээлжийн ахлагчаар ажиллаж байжээ.

1934 онд тэрээр Галина Соболеватай гэрлэсэн; мөн онд Амосовын эх нь нас барсан байна. 

1934-1940 онд тэрээр ЗХУ-ын Бүх холбоотын аж үйлдвэрийн дээд сургуульд суралцаж, дулааны инженер мэргэжлээр төгссөн. 1935 онд эхнэрийнхээ хамт Архангельскийн Анагаах ухааны дээд сургуульд элсэн орж, 1939 онд онц дүнтэй төгссөн байна. Анагаах ухааны сургуулийг төгсөөд би физиологийн чиглэлээр суралцах хүсэлтэй байсан ч тус хүрээлэнгийн төгсөх курст зөвхөн мэс заслын чиглэлээр суралцах боломжтой байсан гэдэг. Череповец дүүрэг хоорондын эмнэлэгт мэс заслын эмчээр ажиллажээ. 

1941 онд Улаан армийн эгнээнд эмчээр татагдан, дайны туршид Баруун, Брянск, Беларусийн фронтод хээрийн явуулын эмнэлгүүдэд тэргүүлэх мэс засалчаар ажилласан, түүнчлэн 1945 оны 8-р сард Зөвлөлт-Японы дайны үеэр - Алс Дорнодын 1-р фронтод ажиллсан байна. 

Тэрээр 48-р армийн 2266-р хээрийн явуулын эмнэлгийн мэс заслын тасгийн даргаар ажиллаж байхдаа биечлэн 4000 орчим мэс засал хийсэн юм.

Зөвлөлтийн армиас халагдсаныхаа дараа Москва хотод Н.В.Склифосовскийн нэрэмжит Яаралтай тусламжийн эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн мэс заслын хэсгийн эрхлэгчээр ажиллаж байжээ. Тэрээр 1947 оны 2-р сард Брянскад ерөнхий мэс засалч хайж байгаа тухай захидал хүлээн аваад Брянск хотод бүс нутгийн эмнэлгийн мэс заслын тасгийн эрхлэгч, бүс нутгийн ерөнхий мэс засалч болжээ.

1948 онд дайны үеийн эмнэлзүйн ажиглалтын үндсэн дээр өвдөгний үений шархны анхан шатны эмчилгээ сэдвээр докторын эрдмийн зэрэг хамгаалсан. 1952 онд Киевийн Ф.Г.Яновскийн нэрэмжит сүрьеэ, цээжний мэс заслын хүрээлэнд цээжний мэс заслын гол мэргэжилтнээр уригдаж тусгайлан бий болгосон цээжний мэс заслын эмнэлгийг удирдах болжээ. 1953 оны 3-р сард тэрээр "Сүрьеэгийн уушгины хатгалгаа ба уушигны тайралт" сэдвээр докторын зэрэг хамгаалсан. 1956-1970 онд Киевийн Анагаах ухааны гүнзгийрүүлсэн дээд сургуулийн цээжний мэс заслын тасгийг удирдаж байсан. 1960 онд тэрээр Украины ЗХУ-ын ШУА-ийн Кибернетикийн хүрээлэнгийн биоцибернетикийн тэнхимийг удирдсан. 

1963 оны 1-р сарын 17-нд тэрээр ЗХУ-д зүрхний митрал хавхлагыг солих анхны мэс засал хийсэн хүн.

1983 онд Зүрх судасны мэс заслын хүрээлэнгийн захирлаар томилогдон ажилласан. 

2002 оны 12-р сарын 12-нд 88 настайдаа зүрхний шигдээсээр Киев хотноо нас барсан байна.