Боуэнит

thumb
Боуэнит () нь серпентинитийн нэгэн төрөл болох антигоритын (Mg₃(OH)₄Si₂O₅) хатуу, нягт бүтэцтэй хувилбар юм. Үүнийг хагас үнэт чулуу гэж ангилдаг бөгөөд Шинэ Зеландын маоричууд эртнээс багаж, зэвсэг, гоёл чимэглэл хийхэд ашиглаж ирсэн. Мөн Фабержегийн гоёл чимэглэлд ч хэрэглэгдэж байжээ.

Боуэнитын ордууд Афганистан, Хятад, Шинэ Зеланд, Өмнөд Африк, АНУ зэрэг дэлхийн олон оронд тархсан байдаг. Өнгөний хувьд ихэвчлэн бараан ногооноос цайвар чидун ногоон, мөн шардуу туяатай өнгөнүүдийн хооронд хэлбэлздэг.

Боуэнитыг 1850 онд Жеймс Д. Дана анх тодорхойлж, 1822 онд шинжилсэн Жорж Т. Боуэны нэрээр нэрлэсэн байна.

Нефрит хаштай хамт маоричууд боуэнитыг поунaму (pounamu) буюу ногоон чулуу (greenstone) хэмээн ангилдаг. Энэ чулуу нь Шинэ Зеландын Өмнөд арлын уламжлалт нутагт амьдардаг Нгай Таху (Ngāi Tahu) аймагт онцгой ач холбогдолтой. Учир нь ихэнх ордууд нь тэдний уламжлалт нутаг дэвсгэрт байрладаг.

Түүхийн хувьд боуэнитыг багаж, зэвсэг, гоёл чимэглэл хийхэд өргөн ашиглаж байсан бол орчин үед хэрэглээ нь голчлон Тики (Tiki) зэрэг гоёлын эдлэлээр хязгаарлагддаг. Өмнөд арлын боуэнитын ордууд нь хууль ёсоор хамгаалагдсан бөгөөд Нгай Тахугийн зөвшөөрөлгүйгээр материал авсан тохиолдолд хуулийн хариуцлага хүлээлгэдэг.

Ангилал:Эрдэс