Шинжлэх ухааны төв

Шинжлэх ухааны төв 

Хими нь ихэвчлэн физикийн шинжлэх ухаан буюу хими ба амьдрал дээрх шинжлэх ухаан, эм зүйн шинжлэх ухаан мөн хэрэглээний шинжлэх ухаан (эм зүй болон инженер) гэх мэт салбарласан салбар зүйлсийг холбож өгдөгөөрөө “шинжлэх ухааны төв” хэмээн нэрлэгдэх нь олонтаа.
“Энэхүү харилцааны мөн чанар нь химийн философи ба шинжлэх ухаанч онолд чухал сэдвүүдийн нэг хэвээр байсаар байна” гэсэн эшлэл нь  Theodore L. Brown,  H. Eugene LeMay нарийн “Хими: Шинжлэх ухааны төв” гэсэн тэмдэглэлд бичигдсэнээрээ  алдаршсан бөгөөд анх 1977 онд олон нийтийн хүртэл болж байсан бол 2021 онд 5 дахь хэвлэл нь цацагдсан байна.

Химийн шинжлэх ухааны гол үүргийг  Auguste Comte-ийн .системчлэсэн шинжлэх ухааны ангилаас харж болно. Шинжлэх ухааны салбар бүр нь өөрийн өмнөх чиглэлийн хүрээг илүү өргөжүүлсэн байдаг.(Математик- Одон орон судлал- Физик- Хими- Биологи- Нийгмийн шинжлэх ухаан) Balaban, Klein нар нь саяхан шинжлэх ухааны дарааллыг харуулсан диаграммыг бүтээсэн бөгөөд энэхүү диаграммыг харахад хими нь маш олон салаалсан салбаруудыг хангаж буй нь химийн шинжлэх ухааныг “шинжлэх ухааны төв” гэх маргааныг үргэлж дагуулдаг. Суурь салбар нь дээд салбарт байхгүй шинэлэг санаа ойлголтыг агуулдаг ба мөн түүгээрээ ч суурь салбарыг дээд салбартай харилцан тогтнох боломжгүй хэмээн үздэг.

Иймдээ ч хими нь атом, протон нейтрон элекрон термодинамик  гэх мэт физикийн шинжлэх ухааны ойлголтод тулгуурладаг. Гэвч энэ нь квант механикт бүрэн “буулгагдаагүй” байгаа юм. Химиин шинжлэх ухаан дахь элементүүдийн үечлэгдсэн байдал, химийн холбоо зэрэг нь физикийн ухааны үндсэн чанаруудаас илүү нарийн байдаг нь тогтоогдсон.