Тийрэлтэт онгоц

Тийрэлтэт онгоц (эсвэл зүгээр тийрэлтэт онгоц) нь нэг буюу хэд хэдэн тийрэлтэт хөдөлгүүрээр хөдөлдөг онгоц (бараг үргэлж тогтмол далавчтай онгоц) юм.

Харин сэнсээр ажилладаг онгоцны хөдөлгүүрүүд ерөнхийдөө бага хурд болон өндөрт хамгийн их үр ашигтайгаар ажилладаг бол тийрэлтэт хөдөлгүүр нь дууны хурдтай ойролцоо эсвэл бүр түүнээс дээш хурдтай үед хамгийн их үр ашигтай ажилладаг. Тийрэлтэт онгоцууд ерөнхийдөө ойролцоогоор 0.8 Мах (М) (981 км/цаг (610 миль)) хурдтай, 10,000-15,000 м (33,000-49,000 фут) ба түүнээс дээш өндөрт хамгийн үр ашигтайгаар аялдаг.

Тийрэлтэт хөдөлгүүрийн санаа нь шинэ зүйл биш байсан ч 1930-аад он хүртэл техникийн асуудлуудыг шийдэхээр эхэлж чадсангүй. Английн зохион бүтээгч, RAF офицер Фрэнк Виттл 1928 онд ашигтай тийрэлтэт хөдөлгүүр бүтээж эхэлсэн бөгөөд Германд Ханс фон Охайн 1930-аад оны эхээр бие даан ажиллаж эхэлсэн. 1939 оны 8-р сард турбо тийрэлтэт хөдөлгүүртэй Heinkel He 178 дэлхийн анхны тийрэлтэт онгоц анхны нислэгээ хийлээ. Иргэний болон цэргийн зориулалттай олон төрлийн тийрэлтэт онгоцууд байдаг.

 ТҮҮХ 

Анхны хөдөлгүүртэй нислэгийн дараа олон тооны тийрэлтэт хөдөлгүүрийн загварыг санал болголоо. Рене Лорин, Моризе, Харрис нар тийрэлтэт урсгалыг бий болгох системийг санал болгосон юм.

Бусад тийрэлтэт хөдөлгүүрүүдийг ажиллуулсны дараа Румыний зохион бүтээгч Анри Коанда 1910 онд Coandă-1910 хэмээх тийрэлтэт хөдөлгүүртэй онгоц бүтээснээ мэдэгджээ. Гэсэн хэдий ч, энэ мэдэгдлийг дэмжихийн тулд тэрээр дараа нь үгүйсгэсэн нэхэмжлэлийг дэмжихэд ашигласан зургуудад ихээхэн өөрчлөлт оруулах шаардлагатай болсон юм.