Канасит

Канасит () нь кальци (Ca), натри (Na), цахиур (Si)-аас бүрдэх химийн найрлагаасаа үүдэн нэрлэгдсэн эрдэс юм. Уг эрдсийг 1959 онд Олон улсын эрдэс зүйн холбоо (IMA) албан ёсоор баталсан.

 Шинж чанар 
Канасит нь харьцангуй ховор тохиолддог эрдэс бөгөөд ихэвчлэн чароитын дотор бөөгнөрсөн агрегат хэлбэрээр илэрч, нил ягаан өнгийн мушгиралдсан чароиттой хослон кабошон чулуу болгон ашиглагддаг. Канаситыг талст хэлбэрээр огтлох (facet) нь маш ховор. Талстууд нь ихэвчлэн 10 см хүртэл хэмжээтэй байдаг бол хавтгай агрегат хэлбэрээрээ 20 см хүртэл хүрч чадна. Мөн мөхлөгт бүтэцтэйгээр тохиолдоно. Ихэвчлэн ихэржилт (twinning) ажиглагддаг бөгөөд зарим тохиолдолд олон ихэржилт зэрэгцэн үүссэн полисинтетик ихэржилт хэлбэртэй байна. Канасит нь GRapi нэгжээр хэмжигдэхэд ойролцоогоор 1.12%-ийн, бараг мэдэгдэхгүй калийн цацраг идэвхжилтэй.

Химийн найрлагын хувьд голчлон хүчилтөрөгч (41.98%), цахиур (26.8%), кальци (15.93%)-аас бүрддэг. Үүнээс гадна натри (7.31%), кали (6.22%) агуулдаг ба калийн агууламж нь түүний цацраг идэвхжлийн шалтгаан болдог. Мөн фтор (1.51%) болон устөрөгч (0.24%) агуулагдана. Канасит нь хоёр хувилбартай: фторканасит болон франкаменит. Нил ягаан өнгийн канаситыг стихтиттэй андуурах нь бий боловч сүүлийн үеийн судалгаагаар канасит хэмээн худалдаалагдаж байсан зарим дээж нь үнэндээ шинэ төрлийн эрдэс болох нь тогтоогдсон.

 Олдвор, тархалт 
Канасит нь одоогоор зөвхөн ОХУ-ын нутаг дэвсгэрт байрлах гурван ордоос илэрсэн байна.

Ангилал:Эрдэс