Хотын эдийн засаг

Хотын эдийн засаг (англ. Urban economics, орос. Экономика города) - хот суурин газрын эдийн засгийн судалгаа юм. Хотын амьдралтай салшгүй холбоотой боловсрол, нийтийн тээвэр, орон сууц, ус дулааны хангамж, орон нутгийн засаг захиргааны санхүү зэрэг асуудлуудыг эдийн засгийн аргаар шийдвэрлэх арга юм. Тодруулбал, энэ нь хотын орон зайн бүтэц, өрх, бизнесийн тархалтыг судалдаг микро эдийн засгийн нэг салбар юм.

 Эдийн засгийн бодлого 
Эдийн засгийн бодлогыг ихэвчлэн хотын түвшинд хэрэгжүүлдэг тул ихэвчлэн хотын хөгжлийн бодлоготой уялдаа холбоотой байдаг. Хотын асуудал болон төрийн бодлого нь хотын эдийн засагтай шууд холбоотой байдаг, учир нь энэ сэдэв нь ядуурал эсвэл гэмт хэрэг зэрэг хотын асуудлуудыг эдийн засагтай холбож, эдийн засгийн хөгжлийн удирдамжийн асуултад хариулахыг эрмэлздэг юм.

Судалгааны чиглэл
Хотын эдийн засгийг судалгааг үндсэн 6 харилцан уялдаатай чиглэлд хувааж болно:
 Хот байгуулалтын зах зээлийн хүчин зүйлс;
 Хотын газар ашиглалт;
 Хотын тээвэр;
 Хотын асуудал ба төрийн бодлого;
 Орон сууц, төрийн бодлого;
 Орон нутгийн засаг захиргааны зардал ба татвар.

 Газар ашиглалт 
Хотын эдийн засаг нь хотуудын газрын ашиглалтыг авч үзээд хотын доторх үйл ажиллагааны орон зайн зохион байгуулалтыг шинжлэхийг эрмэлздэг байна. Газар ашиглалтын хэв маягийг тайлбарлах оролдлогын хүрээнд хотын эдийн засаг пүүс, өрхийн хот доторх байршлын сонголтыг судалдаг. Хотын доторх үйл ажиллагааны орон зайн зохион байгуулалтыг авч үзвэл хотын эдийн засаг нь газрын үнийг юу тодорхойлдог, эдгээр үнэ орон зайд яагаад өөрчлөгддөг, хотуудын төв хэсгээс гадагш ажил эрхлэлтийг тархахад хүргэсэн эдийн засгийн хүчин зүйлс, бүсчлэл зэрэг газрын ашиглалтын хяналтыг тодорхойлж, ийм хяналт нь хотын эдийн засагт хэрхэн нөлөөлдөг талаар асуултуудыг авч үздэг байна.

 Хотын тээвэр 
Хотын тээвэр нь газрын ашиглалтад нөлөөлдөг. Замын түгжрэл нь автомашины зорчих хөдөлгөөнд нөлөөлдөг бөгөөд үүнийг дараах байдлаар шийдвэрлэдэг:

 оргил ачааллын үед түгжрэлийн татварыг нэвтрүүлэх, тээврийн хэрэгслийн цахим таних системийг нэвтрүүлэх;
 бензиний татварыг нэмэгдүүлэх;
 зогсоолын төлбөрийг нэмэгдүүлэх;
 замын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх;
 нийтийн тээврийг дэмжиж татаасжуулах.

 Орон сууц 

 Орон сууцыг цогцоор нь сургууль, дэлгүүр, эмнэлэг зэрэгтэй хамт барих асуудлыг төрөөс дэмжиж хэрэгжүүлэх.
 Оршин сууцыг хүүхдийн тоглоомын талбай, авто машины зогсоол зэрэгтэй барих.