Баарин баруун хошуу

Баарин баруун хошуу (монгол: ; хятадаар: 巴林右旗, пиньинь:Bālín yòu qí) нь БНХАУ-ын Өвөр Монголын өөртөө засах орны Чифэн хотын харъяанд багтдаг хошуу юм. Энэ хошуу нь Баарин Монголчууд голлон амьдардаг бөгөөд Чифэн хотоос зүүн өмнөш 143 км-ын зайд байдаг. Нутаг дэвсгэрийн хэмжээ нь 10240 км2.

 Түүх 
Уг хошууны үүсэл нь Монгол Улсын Батмөнх даян хаан дунд хөвгүүн Алчуболдод монголын зүүн гурван түмний нэг Халхын Баарин, Жарууд, Үжээд, Хонгирад, Баяуд таван отгийг өмч болгон хуваарьлаж, Шар мөрний саваар нутаглах болсноор Өвөр Халх гэх нэршил үүссэн. Алчуболд ноёны дараа хөвгүүн Хургач Хасар тайж таван хөвгүүндээ таван отог Халх аймгийг таслан өгснөөс Баарин отгийг Субухай үйзэн ноёнд өмч болгож өгсөн. Өвөр Халхын таван отог нь 1620-иод он хүртэл Цахар түмэнд төвлөрсөн Их Хааны захиргааг дагаж, Мин улсын Хэбэй, Ляодун мужийн хил дагуух нутагт халдан довтлоход идэвхтэй оролцож байсан. 

17-р зууны эхнээс Манжийн Чин гүрэн хүчирхэгжин мандаж, 1636 онд говийн өмнөх монгол аймгуудыг нэгтгэж зургаан чуулган, 49 хошуунд зохион байгуулсны дотор Баарин багтаж, зүүн баруун хоёр хошуу болсон. 1648 онд Субухай дархан ноёны хөвгүүн Бага баатар ноёны хоёр дахь хөвгүүн Шадар тайжийн ганц хөвгүүн улсын эфү Сэвдэнд Баарин баруун хошууны засаг, улсад туслагч гүн цол өргөмжлөв. 1650 онд улсын эфү Сэвдэн гүнийг үе улиран залгамжлах төрийн жүн ван цолоор өргөмжлөв. Тус хошууг байгуулснаас хойш Чин гүрэн мөхтөл манжийн хаад ноёдтой худ ургийн гүн холбоотой байсан. Чин улс мөхсөний дараа 1914-1932 он хүртэл Дундад Иргэн Улсын Жэхэ мужийн, 1932-1933 он хүртэл Линьдун мужийн, 1933-1942 онд Манжгогийн Хянган аймгийн захиргаанд харъяалагдаж байсан. 1945-1949 онд Хятадын иргэний дайны хөлд нэрвэгдэж, 1949-1969 он хүртэл Өвөр Монголын Зуу Уд аймагт багтаж яваад, 1969-1979 онд Хятадын Ляонин мужид шилжүүлэн, 1979 онд хойш Өвөр Монголын харъяанд шилжүүлсэн. 1983 оноос Улаанхад хотод харъяалагдах болсон.

 Засаг захиргааны бүтэц 
Тус хошуу нь 2 дүүрэг, 5 тосгон, 4 сумаас бүрддэг. 
НэрХанзПиньинь галигМонгол бичигЗасаг захиргааны кодЗээл гудамжСайхан зээл гудамж赛罕街道Sàihǎn Jiēdào150423401Дархан зээл гудамж达尔罕街道Dá'ěrhǎn Jiēdào150423402БалгасДаваан балгас大板镇Dàbǎn Zhèn150423100Суврага балгас索博日嘎镇Suǒbórìgā Zhèn150423101Бор Ус балгас宝日勿苏镇Bǎorìwùsū Zhèn150423102Цагааннуур балгас查干诺尔镇Chágànnuò'ěr Zhèn150423103Баянхошуу балгас巴彦琥硕镇Bāyànhǔshuò Zhèn150423105СумШар мөрөн сум西拉沐沦苏木Xīlāmùlún Sūmù150423200Баянтал сум巴彦塔拉苏木Bāyàntǎlā Sūmù150423201Жаргалын зам сум幸福之路苏木Xìngfúzhīlù Sūmù150423202Цагаанмөрөн查干沐沦苏木Chágànmùlún Sūmù150423203

 Холбоотой хуудас 

 Баарин зүүн хошуу

 Эшлэл 
Ангилал:Өвөр Монголын түүх
Ангилал:Өвөр Монголын хошуу
Ангилал:Хятадын хошуу ба тойрог
Ангилал:Чин улсын хошуу