Гэнэнгийн Цэрэн

Гэнэнгийн Цэрэн (Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын нутагт 1930 онд төрсөн-2000 онд нас барсан)- Монгол Улсын Урлагийн Гавъяат зүтгэлтэн, кино зураглаач.

1947 онд 7-р ангиа төгсөөд МУИС-ийн бэлтгэл ангид 2 жил суралцан Зоотехникийн 2-р курст суралцаж байхад нь 1951 оны эхээр Монголкино үйлдвэр “Монгол улс” хэмээх өнгө, будагтай том хэмжээний кино хийхээр ЗХУ-аас хэсэг хүмүүс ирсэн, бас энэ ажилдаа хүн амьтан авах юм гэнэ гэсэн яриа сонсож, бага наснаасаа сэтгэлдээ тээж явсан киноны тухай бодол нь гэнýт сэргэж кино үйлдвэрт хүргэжээ.  Зорьсон хэрэг бүтэх болсонд баярлаж сурч байсан их сургуулиасаа гарч ЗХУ-аас ирсэн зураглаач П.Яцуны дагалдан болж дөрвөн сар гаруй хамт ажиллажээ.  

1955 оноос  Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн Д.Жигжидэд дагалдуулах тушаал гарч түүний багын мөрөөдөл биелэх эхлэл болсон байна. 

Г.Цэрэн 1956-1961 онд ЗХУ-ын Бүх Холбоотын Кино Урлагийн Дээд Сургуулийг кино зураглаачийн мэргэжлээр профессор Л.В.Косматовын  урланд суралцан төгсжээ. Тэрээр баримтат тэр дундаа кино мэдээнд ажиллана гэдэг зураглаачийн сэтгэн бодох чадвар, авхаалж самбаа, тэвчээрийг ямагт шалгасан, ёстой биеэ дайчилж ихийг сурах мэдрэмжийг цаг хүлээлгүй шаардаж, амьдралын гүнд орж, олон янзын хүмүүстэй учирч танилцах боломжийг олгодгоос залхуурал, хоцрогдолд хүргэдэггүй гэж өөрийн шавь нартаа болон залуу зураглаач нарт чухалчлан захиж сануулдаг байв. Тэрээр театрын тайзны арын дэлгэцийг диапозитив ашиглан хийх аргыг анх нэвтрүүлж байсан юм. 

Д.Жигжидийн нэрэмжит Кино Урлагийн Дээд Сургуульд багшилж, залгамж халаагаа бэлтгэж байсан. Г.Цэрэнгийн уран бүтээлийг үнэлэн 1981 онд Монгол Улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цолоор шагнасан юм.

 Зураглаачийн бүтээлүүд 
Уран сайхны кино:

 Баясгалан- 1962 он
 Толбот хивс – 1963 он
 Гэмшил зэмлэл – 1965 он
 Өглөө – 1968 он
 Хүргэн хүү – 1970 он
 Тэмцэл – 1971 он
 Баянбулгийнхан – 1973 он
 Хүний төлөө – 1976 он
 Давааны цаана даваа 2 анги – 1977 он
 Газрын жигүүр – 1978 он
 Хатанбаатар 2 анги – 1981 он
 Сахиул уу Сахиус уу –  2а нги – 1983 он
 Тань руу нүүж явна – 1984 он
  Өв – 1993 он

Баримтат кино: 

 Баярт уулзалт – 1957 он
 Хөнгөн атлетик – 1957 он
 36-н жилийн ой – 1957 он
 Энэтхэгийн зочин – 1957 он
 Дуулвал дуу нэг – 1958 он
 Улаанбаатар – 1960 он
 Амьдралын цуурай – 1964 он
 Аж үйлдвэрийн комбинатын 34-н жилийн ой – 1964 он
 Зөвлөлтийн Праламентийн төлөөлөгчид – 1964 он
 Майлын хаан – 1965 он
 Зудын тухай – 1965 он
 Усны үер – 1967 он
 Уран нугараач  Норовсамбуу – 1967 он
 ЗХУ-н Ардын бүжгийн эрдмийн чуулгынхан манай оронд  – 1974 он
 Манай орны нэг өдөр – 1974 он
 Ю.Цэдэнбал дарга Унгарт айчилсан нь – 1974 он
 Ю.Цэдэнбал  Югистлавт – 1974 он
 Ардын эрхт монгол улс – 1974 он
 Намын 17-р их хурал – 1976 он
 Манай эрхэм зочин Хенрих Ябленский – 1975 он
 Октъябр манай баяр – 1978 он
 ЗСБНХУ-н Соёлын өдрүүд манай оронд – 1978 он
 Ардын хувьсгалын 58н жилийн ой – 1979 он
 Буддистууд энх тайваны төлөө – 1979 он
 Их говийн зоригтны нутгаар – 1980 он
 Манай нам засгийн төлөөлөгчид БНАЛАУ-д айлчилсан нь *- 1980 он
 Манай нам засгийн төлөөлөгчид Вьетнам  улсад айлчилсан нь – 1980 он
 Манай нам засгийн төлөөлөгчид Комбуж  улсад айлчилсан нь – 1980 он
 БНАГУ-н сайд нарын зөвлөлинй дарга нөхөр Вили-Штоф манай оронд – 1980 он
 МАХН-н 18-р их хурал – 1981 он
 Монгол их анд нөхөр – 1981 он
 Цог жавхлангын баяр – 1982 он
 Бүхнийг хүүхдийн төлөө – 1984 он
 Яагаад үүнийг хориглодог вэ – 1985 он
 Булчин цайх өвнөөс ёэргийл- 1986 он