Тунгалаг байдал

Тунгалаг байдал 
Тунгалаг байдал гэдэг нь цахилгаан соронзон болон бусад төрлийн цацраг, ялангуяа харагдахуйц гэрэл нэвтрүүлэхгүй байх чадварын хэмжүүр юм. Цацрагийн дамжуулалтын хувьд энэ нь плазм, диэлектрик, хамгаалалтын материал, шил гэх мэт орчин дахь цацрагийн шингээлт, тархалтыг тодорхойлдог. Тунгалаг(opaque) объект нь тунгалаг(transparent) (бүх гэрлийг нэвтрүүлдэг) эсвэл тунгалаг(translucent) (зарим гэрлийг нэвтрүүлдэг) аль нь ч биш юм. Хоёр бодисын хооронд гэрэл тусах үед ерөнхийдөө зарим нь ойж, зарим нь шингэж, зарим нь тархаж, үлдсэн хэсэг нь дамждаг (мөн хугарлыг үздэг). Тусгал нь сарнисан байж болно, жишээлбэл, цагаан хананд тусах гэрэл, эсвэл толь дээр тусах гэрэл гэх мэт. Тунгалаг бодис нь гэрлийг дамжуулдаггүй тул бүгдийг нь ойлгож, тарааж, шингээж авдаг. Тогтмол буюу сарнисан тусгал, гэрлийн дамжуулалтыг хүлээн авахтай холбоотой харагдах байдлын бусад ангиллыг цези(cesia) хэмээх ойлголтын дор гурван хувьсагч бүхий дарааллын системээр зохион байгуулдаг бөгөөд үүнд хамаарах талуудын дунд тунгалаг байдал(opacity), тунгалаг байдал(transparency), тунгалаг байдал(translucency) зэрэг орно. Толь болон нүүрстөрөгчийн хар хоёулаа тунгалаг бус байдаг. Тунгалаг байдал нь авч үзэж буй гэрлийн давтамжаас хамаарна. Тухайлбал, зарим төрлийн шил нь харах хүрээнд тунгалаг боловч хэт ягаан туяанд тунгалаг бус байдаг. Хүйтэн хийн шингээлтийн шугамд, илүү эрс тэс давтамжийн хамаарал харагддаг. Тунгалаг байдлыг олон янзаар тодорхойлж болно. Жишээлбэл, тунгалаг байдлын математик тайлбарын нийтлэлийг авч үзэж болно.

Өөр өөр үйл явцууд нь шингээлт, ойлголт, тархалт зэрэг тунгалаг байдалд хүргэдэг.

Шинжлэх ухаан