Фредерик Дуглас

Фредерик Дуглас (англи. Frederick Douglass; жинхэнэ нэр нь— Фредерик Огастес Уошингтон Бейли (англи. Frederick Augustus Washington Bailey); 1818 оны 2-р сарын 14-нд төрсөн—1895 оны 2-р сарын 20-нд нас барсан) — америкийн зохиолч, нийгмийг шинэчлэгч, аболиционист, редактор бөгөөд уран илтгэгч. Америкийн хар арьстнуудын эрхийн төлөөх хамгийн алдартай тэмцэгчдийн нэг, Хар арьстнуудыг боолчлолоос  чөлөөлөх хөдөлгөөний удирдагч байсан.

 Намтар 
Дуглассын эх нь Африк гаралтай Харриет Бэйли хэмээх боол байсан бөгөөд түүний эзэн байж болох эцэг нь Европ гаралтай байсан бололтой. Дуглас өөрийн өгүүллэгдээ (1845) "Миний аав цагаан арьстан байсан" гэж бичжээ. Дэвид В.Блайтын 2018 онд Дуглассын намтарт "Тэр бүх амьдралынхаа турш жинхэнэ эцгийнхээ нэрийг дэмий хайсан" гэж бичсэн байдаг. Дуглассын удамшлын өвд уугуул америкчууд буюу индианчууд ч багтсан байх магадлалтай. Дуглассын хэлснээр түүний эх нь түүнд Фредерик Августус Вашингтон Бэйли гэдэг нэр өгсөн байна. Дуглассыг 12 настай байхад София Аулд түүнд цагаан толгой зааж эхлэв. Бичиг үсэгт тайлагнаснаар боолчлогдсон хүмүүсийг эрх чөлөөг хүсэхэд түлхэц болно гэж багш нь үзэн юм. Дараа нь Дуглас үүнийг өөрийн сонсож байсан "анхны боолчлолын эсрэг лекц" гэж нэрлэжээ. Тэрээр зөнгөөрөө тэр мөчөөс эхлэн боолчлолоос эрх чөлөөнд хүргэх зам гэж ойлгосон байна. 

Сүүлд 18 нас хүрээд 1838 оны 9-р сард хойд зүг рүү зугтсаны дараа тэрээр хуучин овог нэрээсээ татгалзаж, Дуглас овог авсан түүхтэй. 

Боолчлолоос зугтсан Дуглас боолчлолыг халах хөдөлгөөний удирдагч болжээ. Уран илтгэх чадвар, бодлоо бичгээр илэрхийлэх чадвартай Дуглас боолчлолын эсрэг өргөн кампанит ажил эхлүүлж өрнүүлсэн байна. Энэ нь боолууд Америкийн бие даасан иргэн болохын тулд оюун ухаан дутмаг гэж боолын эздийн маргаанд чухал хариулт болж байсан юм. АНУ-ын хойд мужуудын олон оршин суугчид Фредерик шиг агуу уран илтгэгчийг боол байсан гэдэгт итгэж чадахгүй байсан гэдэг.

Фредерик Дуглас хэд хэдэн дурсамж бичсэн байна. "Америкийн боол Фредерик Дуглассын амьдралын тухай өгүүлэг" (1845) хэмээх намтартаа Дуглас өдөр тутмын амьдралаа боолын амьдралыг яруу тодоор дүрсэлсэн байдаг. Энэхүү ном нь бестселлер болж, боолчлолыг устгахыг дэмжсэн нөлөө бүхий бүтээл болсон бөгөөд түүний бусад бүтээл "Миний боолчлол, миний эрх чөлөө" (англи. My Bondage and My Freedom, 1855) юм. Иргэний дайны дараа Дуглас боолчлолын эсрэг идэвхтэй тэмцэгч хэвээр үлдсэн бөгөөд сүүлчийн намтараа "Фредерик Дугласын амьдрал ба цаг үе" (Life and Times of Frederick Douglass) номоо 1881 онд бичжээ. Үүнээс гадна тэрээр мөн эмэгтэйчүүдийн сонгох эрхийг дэмждэг байжээ.

Америкийн иргэний дайны үеэр тэрээр негрүүдийн цэргийн анги нэгтгэл байгуулахад оролцож, 1870 онд Өнгөт ажилчдын үндэсний эвлэлийн дарга болж, дараа нь хэд хэдэн хариуцлагатай албан тушаалд томилогдсон: Колубиа тойргийн маршал (1877–81), протоколын ажилтан (нарийн бичгийн дарга) (1881–86), Колумбиа дүүргийн Гаити дахь элч, ерөнхий консул (1889–1891) байсан.