Лэддеран

Лэддеран 

Химид ladderane гэдэг нь хоёр буюу түүнээс олон хоорондоо нийлсэн циклобутан цагираг агуулсан органик молекулыг хэлнэ. Нэршил нь эдгээр циклобутан цагирагнууд шат (ladder)-тай төстэйгээр дараалан холбогдсон байдлаас үүдэлтэй. 

Ladderane нэгдлүүдийг янз бүрийн урттайгаар нийлэгжүүлэх олон синтетик аргууд боловсруулагдсан байдаг. Эдгээрийн механизмд ихэвчлэн [2+2] фотоцикл-нэмэх урвал оролцдог бөгөөд энэ нь хүчдэл ихтэй дөрвөн гишүүнт цагираг үүсгэхэд тохиромжтой урвал юм. 

Байгальд тохиолддог ladderane-ууд нь anammox бактерийн anammoxosome мембраны гол бүрэлдэхүүн хэсэг болох нь тогтоогдсон. Эдгээр anammox бактерь нь Planctomycetota аймагт (phylum) хамаарах бөгөөд анаэроб аммонийн исэлдэл (anammox) явуулдаг ховор бүлгийн бактерь юм. 

Эдгээр бактерь нь anammox урвалыг anammoxosome гэж нэрлэгддэг эсийн доторх тусгай тасалгаанд явуулдаг. Anammox процесс нь аммони (NH₄⁺)-г нитритийг эцсийн электрон хүлээн авагч болгон ашиглаж, азотын хий (N₂) болгон исэлдүүлэх үйл явц юм. Энэ процессын завсрын бүтээгдэхүүнүүд нь маш хортой хоёр нэгдэл болох: 

гидразин (N₂H₄), гидроксиламин (NH₂OH) юм.