2024 оны Улсын Их Хурлын сонгууль

Монгол Улсын Их Хурлын бүрэлдэхүүнийг тодорхойлох парламентын сонгуулийг 2024 оны 6-р сарын 28-ны баасан гаригт зохион байгуулагдсан. Сонгуулийн урьдчилсан дүнгээр эрх баригч Монгол Ардын Нам олонх буюу 68 суудал авч засгийн газар байгуулах эрхтэй болсон.

Сонгуулийн өмнө

2020 оны УИХ-ын сонгуулиар Монгол Ардын Нам 76 суудлын 62-ыг нь авч, засгийн газраа байгуулсан. Гэвч 2021 оны эсэргүүцлийн жагсаалын үр дүнд ерөнхий сайд Ухнаагийн Хүрэлсүх болон түүний засгийн газар огцорсон. Дараа нь 12.9 тэрбум ам.долларын нүүрсний хулгайтай холбоотой авлигын дуулианы дараа 2022 оны эсэргүүцлийн жагсаалын үеэр засгийн газрын хууль ёсны эсэхэд эргэлзээн гарсан.

Үндсэн хуулийн цэц 2022 оны 8 сард Үндсэн хуулийн 39-р зүйлийн 1 дэх хэсэгт "Ерөнхий сайд, Засгийн газрын дөрвөөс илүүгүй гишүүн УИХ-ын гишүүний албыг хашиж болно" гэсэн заалтыг хүчингүй болгосон. УИХ-ын 2022 оны хаврын ээлжит бус чуулганы нээлтийн үеэр УИХ-ын дарга Гомбожавын Занданшатар "Үүнтэй холбогдуулан УИХ-ын гишүүдийн тоо, УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхийн талаарх асуудлыг хэлэлцэж шийдвэрлэх шаардлагатай гэж үзэж байна. Үндэсний зөвшилцлийн ажлын хэсэг байгуулж, асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэх замаар гүйцэтгэх засаглалын чадамж, засаглалын хяналт, тэнцвэрт байдлыг хангах, парламентын ардчиллыг хөгжүүлэхэд чиглэнэ" гэсэн.

Улсын Их Хурал 2023 оны 6-р сарын 2-ны өдөр Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг баталж, УИХ-ын гишүүний тоо 76 байсныг 126 болгож нэмэгдүүлсэн.

Сонгуулийн тогтолцоо


Сонгуулийн шинэ хууль батлагдсанаар улсын хэмжээнд олон мандаттай 13 тойргоос 78 мандатыг шилжүүлж болохгүй олон саналаар, хаалттай жагсаалтын пропорциональ тогтолцоогоор 48 мандат сонгох сонгуулийн параллель системээр явагдана. Сонгуулийн босго намуудын хувьд 4%, хоёр намын эвсэлд 5%, гурав ба түүнээс дээш намын эвсэлд 7% байхаар тогтоосон. Пропорциональ суудал авахын тулд нам, эвслүүд мөн тойрог тус бүрийн суудлын талаас доошгүй суудалд нэр дэвшигчидтэй байх ёстой. Намын жагсаалтын нэр дэвшигчдийн хүйсийн харьцаа 70:30-аас их, 30:70-аас бага байж болохгүй. Тухайн тойргийн дүнг хүчинтэйд тооцохын тулд сонгогчдын 50-иас илүү хувийн ирц шаардлагатай бөгөөд ирц хангалтгүй тохиолдолд тухайн тойрогт дахин санал хураалт явуулах шаардлагатай.

Цагийн хуваарь
 3 сарын 1  Аудитын байгууллагаас сонгуулийн кампанит ажлын санхүүжилтийн хязгаарыг тогтоох эцсийн хугацаа 3 сарын 24  Намуудын сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрөө өргөн барих эцсийн хугацаа 4 сарын 28  Намууд оролцох хүсэлтээ илэрхийлэх эцсийн хугацаа 5 сарын 14–20  Намууд нэр дэвшигчээ тодруулна 6 сарын 10  СЕХ нэр дэвшигчийн үнэмлэхийг гардуулна 6 сарын 15  Гадаадад оршин суугаа Монгол иргэд бүртгүүлэх эцсийн хугацаа 6 сарын 10–26  Сонгуулийн сурталчилгааны хугацаа 6 сарын 20–23  Гадаадад байгаа Монгол Улсын иргэдээс ЭСЯ, консулын газруудад санал авах өдрүүд 6 сарын 28  Санал авах өдөр (07:00-аас 22:00 хүртэл)

 Мэтгэлцээн 
 2024 оны Улсын Их Хурлын сонгуулийн мэтгэлцээн Огноо Нэвтрүүлэгч Хөтлөгч       МАНАНХҮНҮЭШинэИЗННМХТНИОННМСДНҮЗНБусадБ.Д. 06.10 TenGer TV А.Ундрал      УГУГУГУГУГУГ 06.11 TenGer TV А.Ундрал    УГУГУГУГУГУГ   06.12 TenGer TV А.Ундрал    УГ УГУГ УГУГУГ 06.13 TenGer TV А.Ундрал   УГУГ УГУГ УГ УГ 06.13 TV8 Б.БатбаатарУГУГУГУГ   УГУГ УГУГ 06.14 TenGer TV А.Ундрал   УГУГ УГ УГУГ УГ 06.14 TV8 Б.БатбаатарУГ УГ   УГУГУГУГУГУГ 06.15 TenGer TV А.Ундрал    УГ УГУГ УГУГУГ 06.15-16 TV8 Х.НарангэрэлУГ  УГУГУГУГ УГУГ УГ 06.16 TenGer TV А.Ундрал    УГУГУГ УГУГ УГ 06.17 TenGer TV А.Ундрал    УГУГ УГУГ УГУГ 06.17 TV8 Х.НарангэрэлУГ   УГУГ УГУГУГУГУГ 06.18 TenGer TV А.Ундрал   УГ УГУГУГУГУГ УГ 06.18 TV8 Б.БатбаатарУГ УГУГУГ  УГУГУГ УГ 06.19 TenGer TV А.Ундрал   УГ УГУГУГУГ  УГ 06.19 TV8 Б.БатбаатарУГУГ   УГ УГУГУГУГУГ 06.20 TenGer TV А.Ундрал     УГУГУГ УГУГУГ 06.20 TV8 Х.НарангэрэлУГУГУГУГ УГУГ УГ  УГ 06.21 TenGer TV А.Ундрал   УГУГ УГУГУГУГ УГ 06.21 TV8 Х.Нарангэрэл УГ УГУГ  УГУГУГУГУГ 06.22 TenGer TV А.Ундрал    УГ УГУГУГУГУГУГ 06.22 TenGer TV А.Ундрал     УГУГУГ УГУГУГ 06.22 TV8 Х.Нарангэрэл  УГУГ УГ УГУГУГУГУГ 06.23 TenGer TV А.Ундрал     УГУГУГУГУГ УГ 06.23 TenGer TV А.Ундрал    УГУГУГУГУГ  УГ 06.25 TenGer TV А.Ундрал   УГ УГУГУГУГ УГ 

2024 оны Сонгуульд өрсөлдөгч нам, нэр дэвшигчид
Монгол Улсын Сонгуулийн Ерөнхий Хороо 1336 нэр дэвшигчийг бүртгэж, дээд амжилт тогтоосон.

НамТойргийн суудалНамын жагсаалтНийт  Монгол Ардын Нам7848126  Ардчилсан Нам7848126  ХҮН нам7547122  Үндэсний Эвсэл432467  Шинэ нэгдсэн эвсэл533790  Эх орончдын нэгдсэн нам101  Иргэний Оролцооны Нэгдэл Нам53457  Иргэний Зориг Ногоон Нам591271 Ард түмний олонхын засаглал нам44 27 71  Бүгд Найрамдах Нам391554  Монголын Либерал Ардчилсан Нам101  Иргэний хөдөлгөөний нам7648126  Үнэн ба зөв нам621880  Сайн ардчилсан иргэдийн нэгдсэн нам371855  Монгол Консерватив Нам22022  Эрх чөлөөг хэрэгжүүлэгч нам25530  Монголын Социал Демократ Нам606  Эх Орон нам39443  Ард түмний хүч нам52860  Монгол хүний төлөө нам38442  Эрх чөлөөний эвсэл нам43447  Бие даагч42042Нийт9663711337

Хэрэг явдал
Сөрөг хүчний намын гишүүний аллага
Өнгөрсөн 6-р сарын 16-нд АН-ын гишүүн, Сант сумын засаг дарга Б.Баянмөнхийг зодож хөнөөсөн хэрэг гарсан. Цагдаагийн байгууллага халдлагын нөхцөл байдал хараахан тодорхой болоогүй гэдгийг мэдэгдсэн. Гэмт этгээд нь сонгуулийн 1-р тойрогт Монгол Ардын Намаас нэр дэвшигч Гүрсэдийн Сайханбаярын ухуулагч болох нь тогтоогджээ. Үүний хариуд МАН-ын сонгуулийн штабаас Г.Сайханбаярыг нэр дэвшигчээс эгүүлэн татах шийдвэр гаргасан. Харин СЕХ нэр дэвшигчийг бүртгэж, иргэний үнэмлэх олгож, саналын хуудсанд нэрийг нь бичсэн тохиолдолд эгүүлэн татах боломжгүй гэж мэдэгдсэн. Мөн Г.Сайханбаяр өөрөө сонгуулийн сурталчилгаагаа үргэлжлүүлж, сонгуульд өрсөлдөхөө мэдэгдсэн.

Санал асуулга
 Санал асуулгын компани Огноо Хэмжээ МАН АН МАХН ХҮН ҮЭБусадАль нь ч бишСант Марал2024.04.23 - 05.191,000 18.612.6–2.9–1.4–42.721.8MEC Барометр2024.04.03-10980 2217–10615––30Сант Марал2023.03.18 – 04.161,000 13.610.7–2.3–1.4–6.765.3Сант Марал2022.05.03 – 06.101,200 21.410.2–3.1–0.3–3.761.4 2021.05.28 МАН, МАХН-ын нэгдэлСант Марал2021.04.01 – 161,210 20.79.72.43.6–0.50.24.458.4 2020 оны сонгууль 2020.06.24– 44.924.58.15.2–8.58.7––

Эшлэл

Ангилал:Монгол улсын их хурлын сонгууль
Монгол
Улсын Их Хурал