Хиолит

thumb
Хиолит () нь натри, фтор, хөнгөн цагаанаас бүрдсэн тетрагональ-дитетрагональ дипирамид эрдэс юм. Энэ нэр нь цас (χιώυ) болон чулуу (λίθος) гэсэн грек үгсийн нийлбэрээс гаралтай. Энэ нь криолит (мөсөн чулуу)-той төстэй байдал, гадаад төрхөөс нь болжээ. Хиолит нь ОУЭЗХ-гийн хуучин нөхцөлөөр батлагдсан эрдэс бөгөөд хиолит гэдэг нэрийг өнөөг хүртэл хүчин төгөлдөр зүйл гэж үздэг. Хиолиттой ижил утгатай үгс нь арксудит, арксутит, ходнеффит, ходневит, нифолит юм. Үүнийг анх 1846 онд Оросын Ильмень уулсад олж илрүүлсэн. Хиолит нь нээгдсэн жилээсээ хойш хүчин төгөлдөр зүйл хэвээр байна.

Тархац
Хиолитын үндсэн тархац нь Орос боловч Гренланд, Виржиниа мужуудад мөн тохиолддог. Энэ нь боржин чулуун пегматитуудад байдаг. Үндсэн тархацдаа хиолит нь криолит, топаз, флюорит, томсенолит, криолитионит, фенакит, пахнолит, элпасолиттой хамт олддог. Ховор тохиолддог, мөн зүсэхэд бэрхшээлтэй, сонирхолгүй байдаг тул хиолитыг эрдэнийн чулуу болгон янзлах нь ховор байдаг тул 24 ширхэгээс цөөн тооны зүссэн сорьц байдаг гэж тооцоолж байна. Цэвэрхэн зүссэн чулуунууд үргэлж 1-2 каратын жинтэй байдаг, учир нь зүсэхэд тохиромжтой том, цэвэр сорьцууд байдаггүй.

Ангилал:Эрдэс