Жэйн Фонда

thumb
Жэйн Сеймур Фонда (англи. Jane Seymour Fonda; 1937 оны 12-р сарын 21-нд АНУ-ын Нью-Йорк хотод төрсөн) — Америкийн тайз, дэлгэцийн жүжигчин, нийгмийн идэвхтэн бөгөөд зохиолч. Оскарын шагнал (1972, 1979) 2 удаа, Алтан бөмбөрцөг шагнал (1962, 1972, 1978, 1979, 2021) 5 удаа, BAFTA (1979, 1980) шагнал 2 удаа болон Эмми шагнал (1984) 1 удаа хүртсэн жүжигчин.

 Намтар 
Жэйн Фондагийн дэлгэцийн карьер Жошуа Логаны "Том түүх" (1960) киноноос эхэлсэн бөгөөд дараа нь "Зэрлэг тал дээр алхах" (1962) кинонууд гарчээ. Тэр жилдээ тэрээр Дэвид Кукорын "Нью-Йорк хотод тохиосон ням гараг" болон  "Чапманы тайлан" кинонд тоглосон. Зөвхөн тэр үед л Жэйн жинхэнэ нэр хүндтэй болсон ч шүүмжлэгчид түүний дүрүүдийн талаар янз бүрийн үнэлгээ өгсөн. Зарим нь залуу жүжигчний чадварыг үгүйсгээгүй ч кинонууд нь анхаарал татахуйц биш гэж хэлсэн бол зарим нь эсрэгээрээ тэднийг сонирхолтой гэж үзэж байжээ.

Бие даахыг эрэлхийлж буй Жэйн Фонда 1960-аад оны дунд үед Франц руу нүүж, Францын найруулагч Рожэ Вадимтай танилцсан бөгөөд Рожэ удалгүй түүний анхны нөхөр болсон (жүжигчин эмэгтэй олон тооны бусад харилцаатай байсан гэж үздэг ч тэрээр албан ёсоор гурван удаа гэрлэжээ). Рожэ Вадим алдарт эротик кино болох "Барбарелла"-д Жэйнийг тоглуулсан. Найруулагчийн дурссанаар "Жэйнийг кинонд тоглуулах нь жинхэнэ таашаал байсан. Тэр миний зааврыг анхааралтай дагаж мөрддөг, сахилга баттай, цаг баримталдаг, бүх зүйлийг аль болох сайн хийхийг үргэлж хичээдэг байсан - товчхондоо тэр жинхэнэ мэргэжлийн хүн гэдгээ баталсан." Түүний Рожэ Вадимтай хамтын амьдрал 1965-1973 он хүртэл үргэлжилсэн. 1968 оны 9-р сарын 28-нд тэдний охин Ванесса мэндэлжээ. 

Жэйн Фондагийн хоёр дахь гэрлэлт нь Шинэ Зүүний үзэлт оюутан, дайны эсрэг идэвхтэн Том Хайден байв. Үүнээс түүнийг улс төрд татан оруулсан бөгөөд түүний ачаар Жэйн дайны эсрэг жагсаалд оролцож эхэлсэн. 1973 оны 7-р сарын 7-нд тэдний хүү Трой О'Донован Хайден мэндэлжээ. Энэ гэрлэлт 1973 оноос 1990 он хүртэл үргэлжилсэн.

Түүний гурав дахь нөхөр нь кино магнат, кабелийн телевизийн сүлжээний эзэн тэрбумтан Тэд Тёрнер байсан. Тэд 1991 онд гэрлэлтээ бүртгүүлжээ. Гэвч 2001 онд Тёрнерийн үнэнч бус байдлаас болж гэрлэлт нь салалтаар төгссөн. 

Түүний 1972 онд Вьетнамын дайны оргил үед Хойд Вьетнам руу хийсэн аялал нь Америкийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр жинхэнэ шуугиан тарьсан юм. Америкийн баруун жигүүрийн консерватив үзэлтнүүд түүнийг бүх хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр шүүмжилж дайрч байв. Улмаар жүжигчин бүсгүй "Ханойн Жэйн" хочийг хүртжээ. Тэр үед тэрээр хэдэн жилийн турш дэлгэцийн ажлаас анх удаа завсарлага авчээ.

 Шагнал 

 Оскарын шагнал 

 1987 Оскарын шагналд (нэр дэвшсэн) Шилдэг эмэгтэй дүр (The Morning After)
 1982 Оскарын шагналд (нэр дэвшсэн) Шилдэг туслах эмэгтэй дүр (On Golden Pond)
 1980 Оскарын шагналд (нэр дэвшсэн) Шилдэг эмэгтэй дүр (The China Syndrome)
 1979 Оскарын шагналд (ялагч) Шилдэг эмэгтэй дүр (Coming Home)
 1978 Оскарын шагналд (нэр дэвшсэн) Шилдэг эмэгтэй дүр (Julia)
 1972 Оскарын шагналд (нэр дэвшсэн) Шилдэг эмэгтэй дүр (Klute)
 1970 Оскарын шагналд (нэр дэвшсэн) Шилдэг эмэгтэй дүр (Туйлдсан морьдыг бууддаг, тийм үү?)

 Алтан бөмбөрцөг 

 2016 оны Алтан бөмбөрцөг (нэр дэвшсэн) Шилдэг туслах эмэгтэй дүр (Залуучууд)
 1985 оны Алтан бөмбөрцөг (нэр дэвшсэн) Телевизийн киноны шилдэг эмэгтэй дүр (Хүүхэлдэй бүтээгч)
 1982 оны Алтан бөмбөрцөг (нэр дэвшсэн) Шилдэг туслах эмэгтэй дүр (Алтан цөөрөм дээр)
 1980 оны Алтан бөмбөрцөг (нэр дэвшсэн) Киноны драмын шилдэг эмэгтэй дүр (Хятадын хам шинж), Олон улсын кино од
 1979 оны Алтан бөмбөрцөг Киноны драмын шилдэг эмэгтэй дүр (Гэртээ ирэх нь), Олон улсын кино од
 1978 оны Алтан бөмбөрцөг Киноны драмын шилдэг эмэгтэй дүр (Жулиа)
 1972 оны Алтан бөмбөрцөг Киноны драмын шилдэг эмэгтэй дүр (Клют)
 1970 оны Алтан бөмбөрцөг (нэр дэвшсэн) Киноны драмын шилдэг эмэгтэй дүр (Тэд морь бууддаг, тийм үү?)
 1967 оны Алтан бөмбөрцөг (нэр дэвшсэн) Киноны инээдмийн эсвэл хөгжмийн шилдэг эмэгтэй дүр ("Аль ч Лхагва гараг")
 1966 оны Алтан бөмбөрцөг (нэр дэвшсэн) Киноны инээдмийн эсвэл хөгжмийн шилдэг эмэгтэй дүр ("Кэт Беллу")
 1963 оны Алтан бөмбөрцөг (нэр дэвшсэн) Инээдмийн эсвэл мюзикл киноны шилдэг эмэгтэй жүжигчин ("Тохируулга")
 1962 оны Алтан бөмбөрцөг (ирээдүйтэй шинэ жүжигчин) (Кристина Кауфман, Анн-Маргрет нартай хамт)

 Эмми шагнал 

 2017 оны Эмми шагнал (нэр дэвшсэн) Инээдмийн цувралын шилдэг гол дүрийн эмэгтэй жүжигчин ("Грэйс ба Фрэнки")
 2014 оны Эмми шагнал (нэр дэвшсэн) Драмын цувралын шилдэг зочин эмэгтэй жүжигчин ("Мэдээний алба")
 2013 оны Эмми шагнал (нэр дэвшсэн) Драмын цувралын шилдэг зочин эмэгтэй жүжигчин ("Мэдээний алба")
 1995 оны Эмми шагнал (нэр дэвшсэн) Шилдэг телевизийн цуврал ("Эмэгтэйчүүдийн зуун")
 1984 оны Эмми шагнал Телевизийн киноны шилдэг гол дүрийн эмэгтэй жүжигчин ("Хүүхэлдэй бүтээгч")

 Бусад 

 2018 онд "дэлхийн кино урлагт оруулсан хувь нэмрийнх нь төлөө" Францын Люмьерийн кино шагналын эзэн.
 2025 онд "кино урлагт оруулсан хувь нэмрийнх нь төлөө" АНУ-ын Дэлгэцийн жүжигчдийн холбооны шагналын эзэн.

Ангилал:1937 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Францын Урлаг ба Утга Зохиолын одон шагналтан (командлагч)