Архимедын биет

thumb
Архимедын биет () гэдэг нь бүх нүүр нь зөв олон өнцөгтөөс тогтсон, мөн орой бүр нь тэгш хэмтэй боловч нүүрнүүдийн хувьд тэгш хэмтэй биш, 13 янзын гүдгэр олон талт биетийн цогц юм. Эдгээр биетийг Архимедын нэрээр нэрлэсэн боловч тэр өөрөө нээсэн гэж шууд тэмдэглэн үлдээгээгүй байдаг. Архимедын биетүүд нь зөв нүүртэй, тэгш хэмтэй орой бүхий олон талтуудыг хамардаг жигд олон талт биетүүдийн ангилалд багтана. Сэргэн мандалтын үед зарим Архимедын биетүүдийг уран бүтээлчид, математикчдын бүтээлд дүрсэлсэн нь бий.

Сунгасан квадрат гиробикупол буюу хуурамч ромбиккубооктаэдр гэж нэрлэгддэг нэгэн нэмэлт олон талт биет байдаг. Энэ нь мөн зөв олон өнцөгт нүүртэй, оройнууд нь хоорондоо адилхан боловч оройн хувьд бүрэн жигд биш тул ихэнх тохиолдолд Архимедын биетүүдийн тоонд оруулдаггүй.

Биетүүд

Архимедын биетүүд нь нэг төрлийн оройн зохион байгуулалттай, өндөр түвшний тэгш хэмтэй байдгаараа онцлог. Оройн зохион байгуулалт гэдэг нь нэг оройд ямар ямар зөв олон өнцөгтүүд нийлж байгааг илэрхийлнэ. Жишээлбэл,

3·5·3·5 гэсэн тэмдэглэгээ нь орой бүр дээр хоёр гурвалжин, хоёр таван өнцөгт ээлжилж нийлдэг олон талт биетийг илтгэнэ.