Халимагийн Шажин лам

Халимагийн Шажин лам (халим. Хальмг таңһчин Шаҗн лам) — 1990-ээд оноос өмнө Халимагийн ард түмний бурхан шашинтнуудын тэргүүний цол. 1990-ээд оноос хойш «Халимагийн бурхан шашинтнуудын Нэгдэл» (орос. Объединение буддистов Калмыкии) -ийн тэргүүний цол хэргэм, албан тушаал юм.

 Түүх 
Халимагийн хант улсыг татан буулгасны дараа Оросын эзэнт гүрний эрхшээлд байх үед Халимагийн ард түмний Шажин ламын тогтолцоо  үүссэн гэж үздэг. 1770-аад оны эхэн үеэс Халимагийн хаадын дэргэд Буддын шашныг тусдаа удирдаж байсан лам нар байсан юм. Оросын эзэнт гүрний үед эзэн хааны засаг захиргааны тушаалаар Халимагийн Шажин ламын томилдог байжээ. 1920-иод онд Халимагийн лам нарын эсрэг хэлмэгдүүлэлтийн үеэр энэ албан тушаалыг халж 70-аад жилийн дараа 1990-ээд оны эхээр дахин сэргээх үйл явдал эхэлсэн байна.

Улмаар 1992 онд ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Халимаг улс, Астрахань мужийн Бурханы шашинтнуудын онц Их хурлаар Эрдни Омбадыковыг сонгосон байна. Тэрээр 2005 оны 12-р сарын 25-нд Халимагийн нийслэл Элст хотод Бурхан багшийн Алтан сүм нээж үйл ажиллагааг эхлүүлсэн байна.   

Сүүлд 2022 онд тэрээр олон нийтэд Оросын эрх баригчдын Украинд хийсэн түрэмгийллийг буруушаасан бөгөөд АНУ-ын иргэн гэдэг утгаар түүнийг 2023 оны 1-р сарын 27-нд Оросын Хууль зүйн яам "гадаадын төлөөлөгч" хэмээн зарласан байна. Ингээд Э.Омбадыков 2023 онд Халимагийн Шажин ламын албан тушаалаа орхиж Монгол Улсад цагаачилсан. Үүний дараа 2023 оны 2-р сарын 15-нд XIV Далай лам уг албан тушаалд сонгогдсон Мутул Овьяновыг дэмжсэн байна.  

 Халимагийн Шажин лам нар 
№Шажин ламОн жилнийт хашсан жилIЗая-Бандид1639—166223 годаIIБюкюнчин-лама??IIIШакур-лам1718—173618 жилIVОрчи-лама??VЛоузанг-Жалчин?—1771?VIСойбинг1800—18066 жилVIIЖамба Габунг Намкаев1836—184711 жилVIIIГелиг-лам1852—18586 жили. о.Цюрюм Дэнзэн1858—18613 жилIXАрша Онгоджаев1861—18643 жилXГабунг Зунгру Бучеев1865—187318 жилXIЗодба Ракба Самтанов1873—188613 жилXIIБоро Шара Манжиев1887—189710 жилXIIIЖимбе Балдан Делгеркиев1898—19068 жилXIVЧимид Балданов1907—192013 жилXVГавва Саперов1920—19244 жилXVIЧемпель Баслиев1922—19253 жилXVIIЛувсан-Шарав Тёпкин1925—19316 жилXVIIIТуваандорж Цымпилов1990—19922 жилXIXЭрдни Омбадыков, XII Дилов хутугт 1992—202331 жилXXМутул Овьянов2023 оноос өнөө хүртэл