Ихэр судалгаа

Ихэр судалгаа гэдэг нь ижил эсвэл ах дүүгийн ихрүүд дээр хийгдсэн судалгаа юм. Гол зорилго нь шинж чанар, фенотип, эмгэгт хүрээлэн буй орчин, генетикийн нөлөөллийн ач холбогдлыг илрүүлэх . Ихрүүдийн судалгаа нь зан үйлийн генетик болон биологи, сэтгэл судлал зэрэг холбогдох салбарт гол хэрэгсэл гэж тооцогддог. Ихэр судалгаа нь зан төлөвийн генетикийн өргөн хүрээний аргачлалын нэг хэсэг бөгөөд удамшлын хувьд мэдээлэл сайтай бүх өгөгдлийг ашигладаг - ах эгч, дүүсийн судалгаа, үрчлэлтийн судалгаа, удам угсаа гэх мэт. Эдгээр судалгааг хувийн зан авираас эхлээд сэтгэцийн хүнд хэлбэрийн шинж тэмдгийг хянахад ашигласан. шизофрени гэх мэтчилэн өвчин.

Туйлын  судалгаа нь байгаль орчны нөлөө болон генийн ялгааг судлахад үнэтэй эх сурвалж болдог. “Идэвхит” буюу монохорион  (MZ) нь 100% орчим генээ хуваалцдаг бөгөөд энэ нь хоёр д兄дсийн хоорондох ялгаа (жишээлбэл, өндөр, залхуугийн мэдрэмж, оюуны чадвар, депресс, гэх мэт) ихэнхдээ нэг  туршлагаас шалтгаалж байгааг харуулдаг. “Братал” буюу дизиготик (DZ) ах дүүсүүд нь зөвхөн 50% орчим генээ хуваалцдаг, энэ нь бусад ах дүүсийнхтэй адил байна. Ихрүүд нь мөн олон талын орчноо хуваалцдаг (жишээ нь, умайн орчин, эцэг эхийн хүмүүжил, боловсрол, баялаг, соёл, нийгэм) учир нь тэд нэг гэр бүлд төрдөг. Идэвхит ихрийнд нэгийнхэнд л байх генетик эсвэл фенотипийн шинж чанар (дискорданс гэж нэрлэдэг) нь тухайн шинж чанар дээр орчны нөлөөллийг судлахад хүчтэй боломжийг олгодог.

Ихэрүүд нь шинж чанарын илрэлийг судлахдаа нэг ихэрт буюу нөгөө ихэрийнд хамаарах өвөрмөц орчны чухлыг харуулахад ч мөн үр ашигтай байдаг. Өвөрмөц орчинд гарсан өөрчлөлт нь зөвхөн нэг ихэрт нөлөөлсөн үйл явдал эсвэл тохиолдлоос үүсэж болно. Энэ нь нэг ихэрийн тархи гэмтэл авах эсвэл төрсний хэм хэмжээ алдагдах зэрэг явдлуудаас эхэлж, нөгөө ихэрт нь эрүүл байж болно.

Классик ихэрийн загвар нь монохорион (идэвхит) болон дизиготик (братал) ихэрүүдийн ижил төстэй байдлыг харьцуулдаг. Хэрвээ идэвхит ихрүүд нь братал ихрүүдээс илүү их ижил төстэй байвал (ихэнх шинж чанарт ийм байдал ажиглагддаг), энэ нь генүүд эдгээр шинж чанарт чухал үүрэгтэйг илэрхийлнэ. Судлаачид олон зуун ихрүүдтэй гэр бүлүүдийг харьцуулснаар зан төлөвийг төлөвшүүлэхэд генетикийн нөлөө, хамтын орчин, өвөрмөц орчны үүрэг ролийн талаар илүү ихийг ойлгож чадна.

Орчин үеийн ихрүүдийн судалгаагаар судлагдсан бүх шинж чанарууд нь удамшлын ялгаанаас тодорхой хэмжээгээр нөлөөлдөг гэж дүгнэсэн бөгөөд зарим шинж чанар нь илүү хүчтэй нөлөө үзүүлдэг (жишээ нь өндөр ), зарим нь дунд түвшний (жишээ нь хувийн шинж чанар ), зарим нь илүү төвөгтэй удамшлын шинж чанартай байдаг бөгөөд өөр өөр генүүд өөр өөр биед нөлөөлдөг болохыг нотолсон байдаг. шинж чанарын талууд – аутизмын нэгэн адил. Polderman, Tinca J C; Benyamin, Beben; de Leeuw, Christiaan A; Sullivan, Patrick F; van Bochoven, Arjen; Visscher, Peter M; Posthuma, Danielle (2015). (PDF). Nature Genetics. 47 (7): 702–709. doi:10.1038/ng.3285. ISSN 1061-4036. PMID 25985137. S2CID 205349969.