Автоматжуулалт

Автоматжуулалт гэдэг нь шийдвэр гаргах шалгуурууд, дэд процессуудын харилцаа болон холбогдох үйлдлүүдийг урьдчилан тодорхойлсноор хүний оролцоог бууруулахад чиглэсэн олон төрлийн технологийг хэлнэ. Мөн эдгээр урьдчилсан нөхцөлүүдийг машинд суулгаж хэрэгжүүлэх явдал юм. Автоматжуулалтыг механик, гидравлик, пневматик, электрон төхөөрөмжүүд болон компьютер зэрэг олон төрлийн аргаар, ихэвчлэн хослуулан хэрэгжүүлдэг. Орчин үеийн нарийн системүүд, тухайлбал үйлдвэр, нисэх онгоц, усан онгоц зэрэг нь эдгээр бүх төрлийн арга технологийг хослуулан ашигладаг. Автоматжуулалтын үр ашигт хөдөлмөрийн хэмнэлт, хаягдал багасгах, цахилгааны зардлыг бууруулах, материалын зардлыг хэмнэх, чанар, нарийвчлалыг сайжруулах зэрэг багтана. Автоматжуулалт нь тоног төхөөрөмж болон хяналтын системүүдийг ашиглахыг багтаадаг. Үүнд машин механизм, зуух, дулаан боловсруулах зуухнууд, утасны сүлжээ солих, хөлөг онгоц, нисэх онгоцны тогтвортой байдлыг хангах зэрэгт хэрэглэгдэнэ. Жишээлбэл, гэрийн термостатаас эхлээд томоохон үйлдвэрийн систем хүртэл олон төрлийн процессийг хамардаг. Автоматжуулалт нь банкны салбарт ч хэрэглэгддэг бөгөөд энгийн он-офф хяналтаас олон хувьсагчтай өндөр түвшний алгоритмуудад хүрдэг. Хамгийн энгийн автомат хяналтын гогцоо нь хэмжсэн утгыг хүссэн утгатай харьцуулж, гарах алдааны дохиогоор дамжуулан процессыг тогтмол байлгах арга юм. Энэ хаалттай гогцооны хяналт нь системд сөрөг холбоо ашиглах технологи юм. Хяналтын онолын математик үндэс нь XVIII зуунаас эхлэн XX зуунд хурдан хөгжсөн. Автоматжуулалт гэх нэр томьёо нь “автомат” гэдэг үгнээс гаралтай бөгөөд 1947 оноос өмнө өргөн хэрэглэгдэж байгаагүй. Форд компани автоматжуулалтын хэлтсийг байгуулсан үед энэхүү нэршлийг өргөнөөр хэрэглэх болсон бөгөөд 1930-аад онд аж үйлдвэр хурдацтайгаар хяналтын төхөөрөмжүүдийг ашиглаж эхэлсэн.