Константин Пац

thumb
Константи́н Пац (эстони. Konstantin Päts; орос. Константи́н Я́ковлевич Пятс, 1874 оны 2-р сарын 23-нд Оросын хаант улсын Лифландын мужийн Такерорт тосгонд (өнөөгийн Эстони улсын Пярнумаа мужийн Хяэдемеэст) төрсөн — 1956 оны 1-р сарын 18-нд ЗХУ-ын Калинин мужийн Бурашевод нас барсан) — хуульч, сэтгүүлч, Бүгд Найрамдах Эстони Улсыг 1918-1940 онд тэргүүлж байсан төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. 

Эстонийн Төрийн ахмад (1921—1922; 1923—1924; 1931—1932; 1933—1934), Эстонийн ерөнхий сайд (1918—1919; 1934—1937), Эстони улсын Ерөнхийлөгч-регент (1937—1938) бөгөөд Ерөнхийлөгч (1938—1940). Таллин хотын хүндэт иргэн. 

 Намтар 
Константин Пац Оросын эзэнт гүрний Ливони мужийн Перновскийн тойрогт Эстони гаралтай, удам угсаатай тариачин Яков Пацийн хоёр дахь хүүхэд болон төрсөн. Түүний эх Ольга Алексеевна орос хүн байсан бөгөөд дунд зэргийн хөрөнгөтэй гэр бүлээс гаралтай.
1882 онд гэр бүл нь Пернов руу нүүж, тэнд тэрээр сүмийн сургуульд боловсролоо үргэлжлүүлж дараа нь 1887 онд Патс Рига хотын шашны семинарт элссэн байна. Гэсэн хэдий ч тэрээр лам болохыг хүсээгүй бөгөөд 1893 онд Перновын хөвгүүдийн гимназийн сүүлийн жилд суралцахаар өргөдөл гаргаж, 1894 онд төгссөн. Патс семинарт сурч байхдаа анх сэтгүүлзүйн чиглэлээр ажиллаж эхэлжээ. 1894 онд Константин Пац Тартугийн их сургуулийн эрх зүйн ангид оржээ. 1898 онд их сургуулиа төгсөөд Псков, Омск зэрэг газруудын цэргийн ангид алба хаагаад 1900 онд халагдсан байна.  

Тэрээр улс төрд орж Эстонийн Төрийн ахмад (1921—1922; 1923—1924; 1931—1932; 1933—1934), Эстонийн ерөнхий сайд (1918—1919; 1934—1937), Эстони улсын Ерөнхийлөгч-регент (1937—1938) бөгөөд Ерөнхийлөгч (1938—1940).

1940 оны 7-р сарын 30-нд, Эстони улс ЗХУ-д албан ёсоор элсэхээс өмнө НКВД-ын ажилтнууд Константин Пац болон түүний гэр бүлийг авахаар гэрт нь очжээ. Ерөнхийлөгч, түүний хүү Виктор, Викторын эхнэр Хельги-Алис, хоёр бага хүү, асрагч Ольга Тюндер нарыг эхлээд Ленинград руу галт тэргээр, дараа нь Уфа руу илгээж, хотын төвд бүх тохь тух, тавилгатай тусдаа таван өрөө байр өгчээ. Пацыг хянахаар Дотоод яамын 3 ажилтан томилогдсон бөгөөд тэдний нэгийг (Эстони эмэгтэй) гэрийн үйлчлэгчээр томилсон; түүний захидал харилцааг хянаж, орон сууцных нь радио ажиллахгүй байв. Пац-д хувийн эмч томилж, 2000 рублийн тэтгэвэр тогтоожээ.

1941 оны 6-р сарын 26-нд Константин Пац гэр бүлийнхнийхээ хамт баривчлагджээ. Нэгжлэг хийж хэдэн цагийн турш байцаалт явагдсан. Дараа нь яллах дүгнэлт үйлдэж Константин Пац болон түүний гэр бүлийг гурван гэмт хэрэгт буруутгасан: Эстонид фашист бүлэглэлд оролцсон, Пац тэдгээрт оролцсон; Пац Эстонид Германы тагнуулын байгууллагуудын Зөвлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд оролцсон; болон бусад орны тагнуулын байгууллагуудын үйл ажиллагаанд оролцсон. Константин Пац энэ бүх ялд гэм буруугүй гэж мэдүүлж байжээ.

1954 оны сүүлээр Константин Пацийг Оросоос явуулж Эстонийн сэтгэцийн эмнэлэгт шилжүүлжээ. Энэ нь олон нийтийн дунд ихээхэн эсэргүүцэл үүсгэж, оршин суугчид хуучин ерөнхийлөгчид олон тооны хандив өргөж эхэлжээ. Арав хоногийн дараа Патсийг дахин Орос руу шилжүүлж, 1956 оны 1-р сарын 18-нд тэнд нас баржээ.