Баруун Филиппиний тэнгис

Баруун Филиппиний тэнгис (;  буюу Karagatang Kanlurang Pilipinas; товчоор WPS) нь Филиппин улсын Засгийн газар-аас улсын онцгой эдийн засгийн бүсэд багтдаг Өмнөд Хятадын тэнгисийн хэсгүүдэд хэрэглэдэг нэр юм. Энэхүү нэршлийг анх 1960-аад онд Филиппиний зүүн эрэг орчмын тэнгисийг заахад ашиглаж байжээ. Харин 2000-аад оны дунд үеэс уг нэрийг Филиппин улс баруун талд орших, Спратли арлууд болон Скарборо хадан арал-ыг хүрээлсэн усан орчныг нэрлэх зорилгоор дахин хэрэглэх болсон нь Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс-тай газар нутгийн маргаан үүссэнтэй холбоотой байв. Филиппин улсын Засгийн газар 2012 онд "Баруун Филиппиний тэнгис" нэрийг албан ёсоор хэрэглэхийг заавал болгосон юм.


 Түүх 
 Үндэслэл 
"Баруун Филиппиний тэнгис" хэмээх нэр томъёог олон улсын хамтын нийгэмлэг дор хаяж 1961 оноос эхлэн ашиглаж ирсэн бөгөөд геологи болон далай судлалын эрдэм шинжилгээний өгүүллүүдэд дурдагддаг байв. Гэхдээ тухайн үед энэ нэрийг Филиппиний арлуудын зүүн талд орших Филиппиний тэнгисийн баруун хэсгийг заахад ашиглаж байсан юм.

 Орчин үеийн хэрэглээ 
Филиппиний Зэвсэгт хүчнийхэн 2006 оноос эхлэн маргаантай Спратли арлууд орчмын бүсийг Баруун Филиппиний тэнгис хэмээн нэрлэж эхэлсэн байна. 2011 онд Ерөнхийлөгч Бениньо Акино III-ийн засаг захиргааны үед Филиппиний үндэсний засгийн газар арлуудын баруун талд орших усан орчныг Баруун Филиппиний тэнгис гэж нэрлэхийг албан ёсоор эхлүүлжээ. Шинэ нэрийн албан ёсоор заасан зорилго нь улсын газрын зургийн тогтолцоотой холбоотой байсан боловч, бусад төрийн эх сурвалжийн мэдээлснээр энэ нэрийг өөрчлөх шийдвэр нь Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс-тай нутаг дэвсгэрийн эрхийн талаар үүссэн санал зөрөлдөөнтэй холбоотой байжээ. Филиппиний Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн Уолден Белло-гийн үзэж байгаагаар "Өмнөд Хятадын тэнгис" гэх нэр нь Хятадын өмчлөлтэй холбоотой далд утга илэрхийлдэг бөгөөд түүнийг "Баруун Филиппиний тэнгис" гэж нэрлэх нь Хятад улсад сэтгэлзүйн цохилт болсон гэжээ. Энэ нь Спратли арлууд дахь Филиппиний нутаг дэвсгэрийн нэхэмжлэлийг илэрхийлж, "Өмнөд Хятадын тэнгис" бүхэлдээ Хятад улсын бүрэн эрхийн мэдэлд хамаарна гэсэн үзэл санааг няцаах зорилготой байв. Филиппиний цэргийн байгууллагууд уг нэрийг ашиглахдаа ижил төстэй үндэслэлийг дурдсан байдаг. Филиппиний Зэвсэгт хүчнийхэнийн хэвлэлийн төлөөлөгч Коммодор Мигель Хосе Родригес мөн "Өмнөд Хятадын тэнгис" нэршилд агуулагдах далд утгыг дурьдаад, бүс нутгийн усан орчинд улс бүр өөрийн нэршлийг ашигладаг хэмээн мэдэгджээ. Тиймээс Филиппин улс уг бүсийг Баруун Филиппиний тэнгис гэж нэрлэх ёстой бөгөөд цэргийн байгууллагууд дор хаяж 2000-аад оны дунд үеэс ийм нэршлийг ашиглаж ирсэн байна.

Филиппиний Төлөөлөгчдийн танхимд Акбаян намын төлөөлөгч Уолден Белло 2011 оны 6 дугаар сард "Өмнөд Хятадын тэнгис" нэрийг "Баруун Филиппиний тэнгис" (Western Philippine Sea) болгон өөрчлөх үйл явцыг судлахыг засгийн газарт уриалсан тогтоолын төслийг өргөн мэдүүлжээ. Беллогийн хэлснээр Баруун Филиппиний тэнгис хэмээх нэр томъёо нь тодорхой газарзүйн зааг эсвэл орон зайн хил хязгаарыг илэрхийлдэггүй бөгөөд "Өмнөд Хятадын тэнгис" нь Хятад улсын тэнгис биш гэсэн санааг илтгэх зорилготой байжээ. Далайд өөр нэршил хэрэглэх саналд Филиппиний Зэвсэгт хүчнийхэн дэмжлэг үзүүлсэн бөгөөд тэд 2000-аад оны дунд үеэс Баруун Филиппиний тэнгис гэсэн нэрийг ашиглаж ирсэн байна.

Энэ нэршлийг 2012 оны 9 дүгээр сард гарсан захиргааны тушаалаар хуульчилж, Филиппиний Засгийн газрын бүх яам, хэлтэс, агентлаг болон байгууллагууд уг нэрийг ашиглахыг заавал болгосон байна. 2012 оны 9 дүгээр сард Филиппиний Засгийн газар улсын газрын зургууд, албан ёсны харилцаа болон баримт бичгүүдэд Филиппиний баруун талын усан орчныг Баруун Филиппиний тэнгис гэж нэрлэж эхлэхээ зарласан байна. Энэхүү нэр томъёоны хэрэглээг Филиппиний онцгой эдийн засгийн бүсийн доторх усан орчинд хязгаарлагдана гэж тодорхой болгосон байна.

 2016 оны Байнгын Арбитрын шүүхийн шийдвэр 
2016 оны 7 дугаар сарын 12-нд Байнгын Арбитрын шүүх Филиппин улсын талд ашигтай шийдвэр гаргасан бөгөөд энэ нь нэршилтэй холбоотой асуудлыг хамраагүй юм. Шүүхийн тайлбарт “Шүүхээс талуудын хооронд, эсвэл Өмнөд Хятадын тэнгист хил залгаа бусад улсын хооронд ямар нэгэн далайн хил тогтоохыг хүсээгүй бөгөөд тийм үйлдэл хийхийг оролдсонгүй” гэж дурдсан байна. Шүүх мөн Хятад улс "есөн зураасны шугам" хэмээх газрын зурагт үндэслэн ямар ч түүхэн эрхгүй гэж дүгнэсэн байна.

 Хуулийн хамрах хүрээ 
Өмнөд Хятадын тэнгист байрлах, Баруун Филиппиний тэнгисийг бүрдүүлдэг бүсийн хил хязгаарыг яг таг заагласан тодорхой шугам байхгүй. Энэ бүсийг албан ёсоор нэрлэсэн захиргааны тушаалд дараах байдлаар тодорхойлсон байна:

Филиппиний арлуудын баруун талын далайн бүсүүдийг Баруун Филиппиний тэнгис хэмээн нэрлэнэ. Эдгээр бүсэд Лусон тэнгис болон Калаяан арлын бүлэг болон Бахо де Масинлок (бас Скарборо хадан арал хэмээн нэрлэгддэг)-ийн орчмын усан орчин багтана.
— 2012 оны Захиргааны тушаал №29, 1 дүгээр зүйл

Филиппиний хуулийн дагуу Баруун Филиппиний тэнгис нь зөвхөн Өмнөд Хятадын тэнгисийн тухайн хэсгийг илэрхийлдэг бөгөөд эдгээрийг Филиппиний Засгийн газар улсынхаа онцгой эдийн засгийн бүсийн (EEZ) бүрэлдэхүүн хэсэг гэж үздэг. Энэ бүс нутгийн нэршил нь 2012 оны 9 дугаар сарын 5-нд тухайн үеийн ерөнхийлөгч Бениньо Акино III-ийн гаргасан Захиргааны тушаал №29-аар албан ёсоор баталгаажсан. Уг тушаалд мөн 1978 онд тухайн үеийн ерөнхийлөгч Фердинанд Маркосын үед гарсан Ерөнхийлөгчийн зарлиг №1599-г, түүнчлэн 2009 онд тухайн үеийн ерөнхийлөгч Глориа Макапагал Арройо-гийн засаглалын үед батлагдсан Бүгд Найрамдах Улсын Хууль №9522 буюу “Суурь шугамын тухай хууль”-ийг дурдсан бөгөөд уг хуулиар Филиппиний арлуудын суурь шугамыг тодорхойлсон байдаг.

Уг захиргааны тушаал нь Өмнөд Хятадын тэнгис дэх Филиппиний онцгой эдийн засгийн бүс (EEZ)-д тавьж буй Филиппиний шаардлагыг баталгаажуулж, Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын тэнгисийн эрх зүйн тухай конвенц (1982)-ын дагуу Баруун Филиппиний тэнгисийн бүс нутагт Филиппиний Засгийн газар бүрэн эрхт эрхтэй болох байр сууриа илэрхийлсэн. Мөн уг тушаалд үндэсний газрын зураглалын системийн зорилгоор өөрийн далайн бүс нутгуудад зохих нэршлийг өгөх “төрийн төрөлхийн эрх ба бүрэн эрхт хүч чадал”-ыг Филиппин улс эдэлнэ гэж заасан байдаг.

 Хэрэглээ 

Захиргааны тушаал №29-ийн дагуу Үндэсний газрын зураг зүйн болон нөөцийн мэдээллийн газар (NAMRIA) нь төрийн байгууллагаас боловсруулж, нийтэлж буй бүх газрын зурагт Баруун Филиппиний тэнгис хэмээх нэршлийг ашиглах үүрэгтэй. Мөн бусад төрийн байгууллагууд энэ нэршлийг дотоод болон олон улсын түвшинд өргөн хэрэглээнд нэвтрүүлэх зорилгоор ашиглах ёстой гэж заасан байдаг.

Тушаал гарахаас өмнө, Филиппиний цаг уурын товчоо болох (PAGASA) нь 2011 онд тус улсын баруун талын усан бүсийг нэрлэхдээ “Баруун Филиппиний тэнгис” хэмээх нэршлийг ашиглаж эхэлсэн бөгөөд арлын зүүн талын усан бүсийг “Филиппиний тэнгис” гэж нэрлэхийг үргэлжлүүлэн хэрэглэж байсан юм.

Баруун Филиппиний тэнгис гэх нэршлийг зарим тохиолдолд бүхэлдээ Өмнөд Хятадын тэнгисийг заахад хэрэглэдэг байсан боловч ийм хэрэглээг буруу гэж үзэн няцааж ирсэн байна.

Баруун Филиппиний тэнгис гэх нэр томъёо Google Maps-д хайлт хийх боломжтой болсон. 2025-04 сард Google газрын зургаа шинэчилж, Баруун Филиппиний тэнгисийн илүү тодорхой шошгыг нэмсэн байна. Өмнөд Хятадын тэнгис гэсэн шошго нь шинэ шошгоны баруун хойд хэсэгт хэвээр байна. Филиппиний засгийн газар болон Филиппиний зэвсэгт хүчний ерөнхий штаб уг өөрчлөлтийг сайшаасан бол Хятадын Гадаад хэргийн яам эсэргүүцлээ илэрхийлжээ. Гэсэн хэдий ч уг тодорхой шошгыг түр хугацаанд устгасны дараа дахин харагдах болсон байна.

 Эшлэл 

 Гаднын холбоос 




Ангилал:Зүүн Өмнөд Ази
Ангилал:Филиппиний ус зүй