Биотит

Биотит  () нь гялтгануурын бүлэгт хамаарах филлосиликат эрдсүүдийн түгээмэл бүлэг бөгөөд ойролцоох химийн томьёо нь K(Mg,Fe)₃AlSi₃O₁₀(F,OH)₂ юм. Энэ нь голчлон төмөр давамгайлсан аннит төгсгөлийн гишүүн ба магни давамгайлсан флогопит төгсгөлийн гишүүний хоорондох хатуу уусмалын цувааг үүсгэнэ; илүү хөнгөн цагаан ихтэй төгсгөлийн гишүүдэд сидерофиллит болон истонит орно. Биотит нь 1998 он хүртэл Олон Улсын Эрдэс Судлалын Холбооноос бие даасан эрдэс зүйл гэж үзэгдэж байсан бөгөөд тухайн үед түүний статусыг эрдсийн бүлэг болгон өөрчилсөн. Гэсэн хэдий ч “биотит” гэдэг нэршил нь талбайн нөхцөлд задлан шинжилгээгүй харанхуй өнгийн гялтгануурыг тодорхойлоход одоо ч хэрэглэгдсээр байна.

Биотитыг 1847 онд Францын физикч Жан-Батист Биогийн нэрэмжит болгон Ж. Ф. Л. Хаусманн нэрлэсэн. Био нь гялтгануурын олон оптик шинж чанарын талаарх анхны судалгааг хийсэн хүн юм.

Биотитын бүлгийн гишүүд нь хуудаслаг силикатууд бөгөөд төмөр, магни, хөнгөн цагаан, цахиур, хүчилтөрөгч, устөрөгчөөс тогтсон, кали ионоор сул холбогдсон хуудаслаг бүтэцтэй. “Төмөрт гялтгануур” (iron mica) гэсэн нэршлийг заримдаа төмрөөр баялаг биотитод хэрэглэдэг боловч энэ нэр томьёо нь мөн хематитын хальслаг гялтгануур маягийн хэлбэрийг заахад хэрэглэгддэг тул будилаан үүсгэдэг. Төмрөөр баялаг задлан шинжилгээгүй биотитод лепидомелан гэдэг нэрийг хэрэглэх нь энэ будлианыг зайлсхийдэг. Биотитыг заримдаа “хар гялтгануур” гэж нэрлэдэг нь “цагаан гялтгануур” (мусковит)-аас ялгах зорилготой; хоёул нэг чулуулагт зэрэгцэн орших тохиолдол ч бий.

Ангилал:Эрдэс