Маналжавын Цоозол

Маналжавын Цоозол (1944 онд Говь-Алтай аймгийн Наран, одоогийн Халиун сумын нутагт төрсөн- 2025 оны 10-р сарын 17-нд Улаанбаатар хотод нас барсан ) -МУИС-ийн профессор, Ус цаг уур, экологийн тэнхимийн эрхлэгч.

 Намтар 
Маналжавын Цоозол айлын ууган хүү болон 1944 онд мэндэлжээ. Тэрээр 1967 онд МУИС-ийг “Цаг уурын инженер” мэргэжлээр төгссөн анхны 18 оюутны нэг бөгөөд энэ цаг үеэс эхлэн тус салбарын боловсрол, шинжлэх ухааны хөгжил биеэ зориулж ирсэн цаг уурч, эрдэмтэн багш байсан юм.

Тэрээр 1967-1970 онд Говь-Алтай аймгийн Ус цаг уурын товчооны дарга, инженер, 1970-1972 онд Ус цаг уурын эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн Урьдчилан мэдээлэх хэлтэст инженер, ахлах инженер, 1972-2013 онуудад МУИС-ийн багш, тэнхимийн эрхлэгч, зөвлөх профессор.

М.Цоозол нь 1995 онд МУИС-ийн дэд профессор, 2006 онд профессор цол хүртэж, 2000-2003 онд МУИС-ийн Ус цаг уур, экологийн тэнхимийн эрхлэгчээр, 2007-2013 онд МУИС-ийн Цаг уур, ус судлалын тэнхимийн зөвлөх профессороор ажилласан.

 Бүтээл 
М.Цоозол нь 1993 онд “Монгол орон дахь аянгын үзэгдэл” сэдвээр докторын зэрэг хамгаалсан. Түүний “Монгол орны нутаг дэвсгэр дээрхи аянга цахилгааны иж бүрэн цуврал судалгаа” нь үйлдвэрлэлд нэвтэрч Монголын цаг уур, уур амьсгалын салбарт нэгэн шинэ хуудсыг нээсэн байдаг. Хожим нь циклон, фронт, хур тунадас, агаар мандлын процессод уул зүй нөлөөлөх байдал болон бичил уур амьсгалын чиглэлээр хэд хэдэн дорвитой судалгаа хийж ном, сурах бичгүүд хэвлүүлсэн юм.

М.Цоозолын хийсэн “Монгол орны аянгын зураг” нь манай орны барилга, байгууламжийн инженерийн шугам сүлжээний зураг төсөл зохиоход улс орон даяар ашиглагддаг бөгөөд нэг жилд ойролцоогоор 200-300 объектын төсөл зохиоход хэрэглэгдсээр байна. Түүний судалгааны үр дүнгүүд нь 120 орчим эрдэм шинжилгээний хурлын эмхэтгэл болон гадаад, дотоодын сэтгүүлд өгүүлэл хэлбэрээр нийтлэгдэж олон нийтийн хүртээл болсоор байна.

М. Цоозол нь нийт 42 жилийн турш Монгол улсын их сургуульд багшилж, ирээдүйн улс орны аюулгүй байдлын тулгуур болсон цаг уурч, ус судлаач, уур амьсгал судлаачдыг төрүүлж, бэлтгэн гаргасан гавьяатан юм.