Жон Гленн

Жон Гленн залуу (англи. John Herschel Glenn, Jr.; 1921 оны 7-р сарын 18-нд АНУ-ын Охайо мужийн Кеймбриж хотод төрсөн—2016 оны 12-р сарын 8-нд Охайо мужийн Колумбус хотод нас барсан) — америкийн NASA-гийн сансрын нисэгч, зохион бүтээгч, ажил хэрэгч хүн бөгөөд улс төрч юм. АНУ-ын 3 дахь сансрын нисэгч (Алан Шепард, Виржил Гриссом нарын дараа), 1962 оны 2-р сард «Меркурий-Атлас-6» хөлөг онгоцоор бүрэн хэмжээний сансрын тойрог нислэг хийсэн сансрын нисэгч. Дэлхийн хоёрдугаар дайн болон Солонгосын дайны үеэр АНУ-ын Далайн явган цэргийн ангийн нисэгч, 1974—1999 онуудад Охайо мужаас сонгогдсон Ардчилсан намын сенатор.

 Намтар 
1942 онд тэрээр тэнгисийн цэргийн нисэхийн нисэгчийн хөтөлбөрт хамрагдаж, 1943 онд Тэнгисийн явган цэргийн ангид цэргийн алба хаасан. Дэлхийн 2-р дайны үед тэрээр F4U Corsair онгоцоор Маршаллын арлууд дээгүүр 59 удаа байлдааны даалгавар гүйцэтгэжээ. Дэлхийн 2-р дайн дууссаны дараа тэрээр Гуам арал дээр нисгэгчээр үргэлжлүүлэн ажилласан. Тэрээр Солонгосын дайнд оролцож, цэргийн ажиллагаан хоёр удаагийн хугацаатай оролцсон байна. 

Солонгосын дайны дараа тэрээр Туршигч нисэгчдийн сургуулийг төгсөөд 1956-1959 онд туршигч нисэгчээр ажилласан. Үүний зэрэгцээ тэрээр Мэрилэндийн их сургуулийг төгссөн.

1957 оны 7-р сард хурандаа цолтойгоор тив дамнасан нислэгийн хурдны дээд амжилтыг тогтоосон. F8U сөнөөгч онгоцоор Лос-Анжелесаас Нью-Йорк руу 3 цаг 23 минут ниссэн байна. Энэ бол тив дамнасан анхны дуунаас хурдан онгоцны нислэг байв.

 Сансрын нислэг 
thumb
1959 оны 4-р сард тэрээр "Эхний долоо" гэгддэг Америкийн сансрын нисгэгчдийн анхны бүлэгт элсэн орж, "Меркури" хөтөлбөрийн дагуу сансрын нислэгт бэлтгэж эхэлсэн байна.

Жон Гленн сансрын тойрог замд гарч ниссэн анхны Америкийн сансрын нисэгч (мөн ЗХУ-ын сансрын нисэгч Юрий Гагарин, Герман Титов нарын дараа дэлхийн гурав дахь хүн) юм. 1962 оны 2-р сарын 20-нд «Меркурий-Атлас-6» хөлөг онгоцоор дэлхийг гурван удаа тойрсон юм. Нислэг 4 цаг 55 минут үргэлжилсэн байна. Жон Гленн амжилттай газардсаны дараа АНУ-ын үндэсний баатар болж байсан. 

Түүний хоёр дахь нислэг нь 1998 оны 10-р сарын 29-өөс 11-р сарын 7-ны хооронд Space Shuttle Discovery (STS-95) хөлөг онгоцны даацын мэргэжилтэнээр байсан юм. Нислэг 213 цаг 44 минут үргэлжилсэн. Сансарт хоёр дахь удаагаа нисэх үедээ тэрээр 77 настай байсан бөгөөд тухайн үедээ сансарт ниссэн хамгийн өндөр настай хүн болсон юм.

 Улс төр 
1974 оны 11-р сард тэрээр Бүгд найрамдах намын Ральф Перкийг ялж Охайо мужаас АНУ-ын Сенатад сонгогдож, 1999 оны 1-р сар хүртэл сенатороор ажилласан. Тэрээр 1978 оны Цөмийн зэвсгийг үл дэлгэрүүлэх тухай хуулийн гол зохиогчдын нэг юм.

Тэрээр 1976 оны сонгуулиар дэд ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшиж, 1984 оны сонгуульд ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн ч Ардчилсан намын праймериз Уолтер Мондейлд хоёр ч удаа ялагдсан юм.