Алтан бөмбөг

"Алтан бөмбөг" шагнал (франц. Ballon d'Or, "Балон дор" гэж дуудна) нь Францын France Football сэтгүүлээс жил бүр оны шилдэг хөлбөмбөгчинд олгодог хамгийн нэр хүндтэй шагнал гэж тооцогддог. 1956 онд анхны "Ballon d'Or" шагналыг хүртэж байжээ. 2010 онд France Football болон FIFA-гийн хооронд байгуулсан гэрээний дагуу уг шагналыг FIFA-гийн оны шилдэг тоглогчийн шагналтай түр хугацаанд нэгтгэж, "FIFA Ballon d'Or" гэж нэрлэж байжээ. 2016 онд France Football болон FIFA-гийн хамтын шагнал зогссон юм.

"Алтан бөмбөг" шагналыг France Football сэтгүүлийн ерөнхий редактор асан Габриэль Ано (франц. Gabriel Hanot; 1889—1968) анх үүсгэн байгуулжээ. 1956-2006 онд Алтан бөмбөгийг хөлбөмбөгийн сэтгүүлчдийн санал хураалтаар шагнаж байсан бол 2007 оноос хойш үндэсний шигшээ багийн дасгалжуулагч, ахлагч нар санал өгөх эрхтэй болсон байна. Эхэндээ "Ballon d'Or" шагналыг зөвхөн Европын тоглогчдод олгодог байсан бол 1995 онд Европын клубт үзүүлсэн амжилтыг харгалзан аль ч үндэстний хөлбөмбөгчинд шагнал гардуулах боломжтой болсон юм. 2007 оноос хойш "Алтан бөмбөг" шагналыг дэлхийн аль ч мэргэжлийн хөлбөмбөгчин хүртэх боломжтой болсон байна.

 Шагнал хүртсэн хөлбөмбөгчдийн жагсаалт 
ОнУлсТоглогчКлубБайрлалАлтан бөмбөг (1956—2009)1956АнглиСтэнли МэттьюзБлэкпүүлДовтлогч1957ИспаниАльфредо Ди СтефаноРеал МадридДовтлогч1958ФранцРаймон КопаРеал МадридДовтлогч1959ИспаниАльфредо Ди СтефаноРеал МадридДовтлогч1960ИспаниЛуис СуаресБарселонаХагас хамгаалагч1961ИталиОмар СивориЮвентусДовтлогч1962ЧехословакЙозеф МасопустДукла (Прага)Хагас хамгаалагч1963ЗХУЛев ЯшинДинамо (Москва)Хаалагч1964ШотландДенис ЛоуМанчэстер ЮнайтэдДовтлогч1965ПортугалЭйсебиоБенфика (Лиссабон)Довтлогч1966АнглиБобби ЧарльтонМанчэстер ЮнайтэдХагас хамгаалагч,
довтлогч1967УнгарФлориан АльбертФеренцварошДовтлогч1968Умард ИрландЖорж БестМанчестер ЮнайтедХагас хамгаалагч1969ИталиЖанни РивераМиланХагас хамгаалагч1970ХБНГУГерд МюллерБавари (Мюнхен)Довтлогч1971НидерландЙохан КройфАяксДовтлогч1972ХБНГУФранц БеккенбауэрБавари (Мюнхен)Хамгаалагч1973НидерландЙохан КройфБарселонаДовтлогч1974НидерландЙохан КройфБарселонаДовтлогч1975ЗХУОлег БлохинДинамо (Киев)Довтлогч1976ХБНГУФранц БеккенбауэрБавари (Мюнхен)Хамгаалаг1977ДаниАллан СимонсенБоруссиа (Мёнхенгладбах)Довтлогч1978АнглиКевин КиганГамбургДовтлогч1979АнглиКевин КиганГамбургДовтлогч1980ХБНГУКарл-Хайнц РуммениггеБавари (Мюнхен)Довтлогч1981ХБНГУКарл-Хайнц РуммениггеБавари (Мюнхен)Довтлогч1982ИталиПаоло РоссиЮвентусДовтлогч1983ФранцМишель ПлатиниЮвентусХагас хамгаалагч1984ФранцМишель ПлатиниЮвентусХагас хамгаалагч1985ФранцМишель ПлатиниЮвентусХагас хамгаалагч1986ЗХУИгорь БелановДинамо (Киев)Довтлогч1987НидерландРууд ГуллитМиланХагас хамгаалагч1988НидерландМарко ван БастенМиланДовтлогч1989НидерландМарко ван БастенМиланДовтлогч1990ГерманЛотар МаттеусИнтерХамгаалагч,
Хагас хамгаалагч1991ФранцЖан-Пьер ПапенОлимпик МарсельДовтлогч1992НидерландМарко ван БастенМиланДовтлогч1993ИталиРоберто БажоЮвентусДовтлогч1994БолгарХристо СтоичковБарселонаДовтлогч1995ЛибериЖорж ВеаМиланДовтлогч1996ГерманМаттиас ЗаммерБоруссия (Дортмунд)Хамгаалагч,
Хагас хамгаалагч1997БразилРональдоИнтерДовтлогч1998ФранцЗинедин ЗиданЮвентусХагас хамгаалагч1999БразилРивалдоБарселонаДовтлогч2000ПортугалЛуиш ФигуРеал МадридХагас хамгаалагч2001АнглиМайкл ОуэнЛиверпульДовтлогч2002БразилРональдоРеал МадридДовтлогч2003ЧехПавел НедведЮвентусХагас хамгаалагч2004УкраинАндрей ШевченкоМиланДовтлогч2005БразилРоналдиньоБарселонаХагас хамгаалагч, довтлогч2006ИталиФабио КаннавароРеал МадридХамгаалагч2007БразилКакаМиланХагас хамгаалагч2008ПортугалКриштиану РональдуМанчэстэр ЮнайтэдДовтлогч2009АргентинЛионель МессиБарселонаДовтлогчФИФА-Алтан бөмбөг буюу "FIFA Ballon d'Or"  (2010—2015)2010АргентинЛионель МессиБарселонаДовтлогч2011АргентинЛионель МессиБарселонаДовтлогч2012АргентинЛионель МессиБарселонаДовтлогч2013ПортугалКриштиану РональдуРеал МадридДовтлогч2014ПортугалКриштиану РональдуРеал МадридДовтлогч2015АргентинЛионель МессиБарселонаДовтлогчАлтан бөмбөг (2016 оноос)2016ПортугалКриштиану РональдуРеал МадридДовтлогч2017ПортугалКриштиану РональдуРеал МадридДовтлогч2018ХорватЛука МодричРеал МадридХагас хамгаалагч2019АргентинЛионель МессиБарселонаДовтлогч2020"COVID-19" болоод шагнал гардуулаагүй2021АргентинЛионель МессиПари Сен-ЖерменДовтлогч2022ФранцКарим БенземаРеал МадридДовтлогч2023АргентинЛионель МессиИнтер МайамиДовтлогч2024ИспаниРодриго Эрнандес Манчестер СитиХагас хамгаалагч


Ангилал:1956 онд байгуулагдсан