АНУ-ын эдийн засаг

АНУ-ын эдийн засаг — нэрлэсэн ДНБ-ээрээ дэлхийд хамгийн томд тооцогддог бөгөөд дэлхийн ДНБ-ий 25%-ийг эзэлж байна. Гэсэн хэдий ч худалдан авах чадварын хувьд дэлхийн ДНБ-ий 15% орчмыг эзэлдэг АНУ нь 2014 оноос хойш Хятадад нэгдүгээр байраа алдаад байгаа юм.

 Ерөнхий үзүүлэлт 
АНУ-ын эдийн засгийн бүтэц нь аж үйлдвэрийн дараах үе шат гэж тодорхойлогддог. АНУ-ын ДНБ-ий ойролцоогоор 80% нь үйлчилгээний салбарт (голчлон эрүүл мэнд, санхүү, худалдаа, төрөл бүрийн мэргэжлийн болон хувийн үйлчилгээ, тээвэр, харилцаа холбоо, засгийн газрын үйлчилгээ, шинжлэх ухаан, боловсрол) бий болдог. Тиймээс материалын үйлдвэрлэл (хөдөө аж ахуй, ойн аж ахуй, загас агнуур, уул уурхай, үйлдвэрлэл, барилга) нь ДНБ-ий 20-иос бага хувийг эзэлж байгаа бөгөөд үүнд хөдөө аж ахуй 1%, аж үйлдвэр 18% багтдаг байна.

Дэлхийн эдийн засгийн хөгжингүй орнууд дотроос АНУ удаан хугацаанд аж үйлдвэрийн хөгжлийн тэргүүлэгч байсан боловч 1980-аад оны сүүлээр Америкийн компаниудын үйлдвэрлэлийг гадаадад шилжүүлсний үр дүнд аж үйлдвэрийн салбар агшиж эхэлсэн байна.

АНУ-ын Холбооны Засгийн газрын агентлагуудын эдийн засаг дахь үүрэг нь голчлон хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, байгаль орчныг хамгаалах, хүнс, эмийн чанар зэрэг салбарын хууль тогтоомжийг дагаж мөрдөхийг хянах, бараа, үйлчилгээний зах зээл дээрх өрсөлдөөнийг хадгалахад чиглэгддэг. Цаашилбал, Нийгмийн даатгалын алба нь тус улсын тэтгэврийн системийг удирддаг бөгөөд эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний зардлын тодорхой хэсгийг нөхөн төлөх засгийн газрын хөтөлбөрүүд (Medicaid болон Medicare) байдаг. Засгийн газрын томоохон компаниудад АНУ-ын Шуудангийн алба, Amtrak (төмөр замын корпорац), Теннесси хөндийн захиргаа багтдаг юм. АНУ-ын Батлан ​​​​хамгаалах яам нь хэд хэдэн цэрэг-аж үйлдвэрийн цогцолборын компаниудын хамгийн том захиалагч юм.

 Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн буюу ДНБ 
1800 онд АНУ-ын дэлхийн ДНБ-д эзлэх хувь 2% байсан бол 1900 он гэхэд 10% хүрч өссөн. Дэлхийн 2-р дайны төгсгөлд Баруун Европт болсон сүйрлийн дараа АНУ дэлхийн ДНБ-ий 50 гаруй хувийг, дэлхийн алтны нөөцийн 2/3-г эзэлж байв. Гэсэн хэдий ч 1960-аад оны сүүлч гэхэд АНУ-ын дэлхийн эдийн засагт эзлэх хувь ойролцоогоор 26.7% болон буурч, түүнээс хойш дэлхийн нэрлэсэн ДНБ-ий 20%-д харьцангуй тогтвортой хэвээр байж ирсэн. Нэрлэсэн утгаараа хамгийн сүүлийн үеийн оргил үе нь 1985 онд 32.74%, 2001 онд дэлхийн ДНБ-ий 32.24%-ийг эзэлж байв. 2022 оны байдлаар АНУ дэлхийн ДНБ-ий 15.6%-ийг (худалдан авах чадварын паритет дээр үндэслэн) эзэлж байсан бол АНУ-ын хүн ам дэлхийн хүн амын 4.2%-ийг эзэлж байна.

АНУ-ын ДНБ 2022 онд 25.46 их наяд доллар (2021 онтой харьцуулахад 2.1%-иар өссөн) болсон байв. Хамгийн том хувь нэмэр оруулагч нь Калифорни (3.60 их наяд доллар), Техас (2.36 их наяд доллар), Нью-Йорк (2.05 их наяд доллар), Флорида (1.39 их наяд доллар), Иллиной (1.03 их наяд доллар), Пеннсилвани (923 тэрбум доллар), Охайо (823 тэрбум доллар), Жоржиа (756 тэрбум доллар), Нью-Жерси (745 тэрбум доллар), Хойд Каролина (730 тэрбум доллар), Вашингтон (726 тэрбум доллар), Массачусеттс (688 тэрбум доллар), Виржини (649 тэрбум доллар), Мичиган (621 тэрбум доллар) мужууд байжээ.

2022 онд ДНБ-ий салбараар ангилбал: хувийн хэвшил — ДНБ-ий 88.4%-ийг эзэлж байгаа бөгөөд үүнд хөдөө аж ахуй — 1.1%, уул уурхай — 1.9%, нийтийн аж ахуй — 1.7%, барилга — 4.0%, аж үйлдвэрийн үйлдвэрлэл — 11.0%, бөөний худалдаа — 6.3%, жижиглэнгийн худалдаа — 5.8%, тээвэр, ложистик — 3.2%, мэдээлэл — 5.5%, санхүү, даатгал — 7.9%, үл хөдлөх хөрөнгийн гүйлгээ — 12.3%, мэргэжлийн, шинжлэх ухаан, техникийн үйлчилгээ — 7.9%, компани, аж ахуйн нэгжийн удирдлага — 1.8%, захиргааны үйлчилгээ — 3.3%, боловсрол — 1.1%, эрүүл мэндийн үйлчилгээ — 8.3%, зугаа цэнгэлийн салбар — 1.1%, зочид буудал, рестораны бизнес — 3.1% багтаж байна; төрийн хэвшил ДНБ-ий 11.6%-ийг эзэлж байв.

 Хувийн ажил олгогчид 
2021 оны байдлаар АНУ-д төвтэй хамгийн том хувийн ажил олгогч компаниуд (бусад орны ажилчдыг оролцуулан) байв.
{| class="wikitable"
|- valign="top"
|
Wal-Mart Stores (жижиглэн худалдаа) — 2,3 сая
 Amazon (мэдээллийн технологи) — 1,298 сая
 The Home Depot (жижиглэн худалдаа) — 504,8 мянга.
 Kroger (жижиглэн худалдаа) — 465 мянга.
 FedEx (шуудангийн болон логистик үйлчилгээ) — 418 мянга.
 Target Corporation (жижиглэн худалдаа) — 409 мянга.
 United Parcel Service (шуудангийн болон логистик үйлчилгээ) — 408,3 мянга.
 IBM (мэдээллийн технологи) — 364,8 мянга.
 Berkshire Hathaway (олон салбарт холдинг) — 360 мянга.
 Starbucks (нийтийн хоол) — 349 мянга.
 UnitedHealth Group — (даатгал) 330 мянга.
 TJX Companies (жижиглэн худалдаа) — 320 мянга.
 PepsiCo (хүнсний аж үйлдвэр) — 291 мянга.
 Cognizant (мэдээллийн технологи) — 289,5 мянга.
 Lowe's (жижиглэн худалдаа) — 280 мянга.
 TD Synnex (мэдээллийн технологи) — 277,9  мянга.
 Walgreens (жижиглэн худалдаа) — 277  мянга.
 Yum China Holdings (нийтийн хоол) — 271  мянга.
 Albertson’s (жижиглэн худалдаа) — 270  мянга.
Wells Fargo (санхүүгийн үйлчилгээ) — 268,5  мянга.
 CVS Health (жижиглэн худалдаа) — 256,5  мянга.
 JPMorgan Chase (санхүүгийн үйлчилгээ) — 225,4  мянга.
 Jabil Circuit (мэдээллийн технологи) — 240  мянга.
 HCA Healthcare (эрүүл мэнд) — 235  мянга.
 AT&T (телекоммуникац) — 230,8  мянга.
|
Publix (жижиглэн худалдаа) — 227  мянга.
 Costco (жижиглэн худалдаа) — 214,5  мянга.
 Bank of America (санхүүгийн үйлчилгээ) — 212,5  мянга.
 Citigroup (санхүүгийн үйлчилгээ) — 210,2  мянга.
 Aramark (төрөл бүрийн холдинг) — 209,3  мянга.
 The Walt Disney Company (зугаа цэнгэл) — 203  мянга.
 McDonald’s (нийтийн хоол) — 200  мянга.
 Ford Motor (автомашин үйлдвэрлэл) — 186  мянга.
 General Electric (машин үйлдвэрлэл ба электротехник) — 184   мянга.
 Raytheon Technologies (батлан хамгаалах аж үйлдвэр) — 181  мянга.
 Darden Restaurants (нийтийн хоол) — 177,9  мянга.
 Lear Corporation (машин үйлдвэрлэл ба электротехник) — 174,6  мянга.
 Comcast (телекоммуникац) — 168  мянга.
 Microsoft (мэдээллийн технологи) — 163  мянга.
 Dollar General (жижиглэн худалдаа) — 158  мянга.
 Dell Technologies (мэдээллийн технологи) — 158  мянга.
 General Motors (автомашин үйлдвэрлэл) — 155  мянга.
 Apple (мэдээллийн технологи) — 147  мянга.
 Hilton Worldwide (тусгай бизнес) — 141  мянга.
 Boeing (нисэх онгоц үйлдвэрлэл) — 141  мянга.
 Tyson Foods (хүнсний аж үйлдвэр) — 139  мянга.
 DXC Technology (мэдээллийн технологи) — 138  мянга.
 Alphabet (мэдээллийн технологи) — 135,3  мянга.
 Oracle (мэдээллийн технологи) — 135  мянга.
 Johnson & Johnson (эм зүй) — 134,5  мянга.
|}

 Харах 
 АНУ-ын томоохон банкууд