Казахстан-Оросын улсын хил

Казахстан-Оросын улсын хил — Орчин үеийн Бүгд Найрамдах Казахстан улс, Оросын Хобооны улс хоорондын улсын хил. Өмнө ЗХУ-ын Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Казахстан улс, ЗХУ-ын Зөвлөлт Социалист Холбооны Орос улсын хоорондын засаг захиргааны газар нутгийн хил байсан юм.

Казахстан улс Оросын Холбооны улстай- 7548 км, Бүгд Найрамдах Хятад Ард ​​Улстай- 1783 км, Туркменстантай-  459 км, Киргиз улстай- 1257 км болон Бүгд Найрамдах Узбекистан Улстай-2351 км бөгөөд нийт хилийн урт нь 13398 км юм. Казахстан улс Оросоос бусад хил залгадаг улсуудтай хилийн заагийг тогтоох буюу хилийн Демаркацийн ажлыг хийж дуусгасан байна. 

Казахстан-Оросын улсын хилийн зурвас 1920-30-аад оны үед орчин үеийн өнөөгийн хэлбэрээ олж авсан байна. 1991 онд ЗХУ задран унасны дараа тусгаар улс хоорондын хилийн статустай болсон. Казахстан-Оросын улсын хил нь 7598.8 км урт бөгөөд дэлхийн хуурай газраар үргэлжилсэн хоёр улсын хамгийн урт улсын хил юм.

Хоёр улсын хоорондох улсын хилийн нийт урт 7598.8 км гэж тогтоосон. Орос-Казахстаны хил нь бараг бүхэлдээ хуурай газар (үүнд 5936.1 км хуурай газар, 1516.7 км голын усан хил, 60 км нуурын усан хил орно)-аар ургэлжидэг бөгөөд Каспийн тэнгисээр усан хилийн урт 85.8 км байдаг юм.

Хилийн "Делимитаци" (латин. delimitatio «тэмдэглэлт») буюу хилийн зурвасын ерөнхий зураг, тэмдэглэлтийн тухай яриа, хэлэлцээг 2005 онд хийж дуусгасан байна. Одоогоор Хилийн "Демаркаци" (англи. demarcation «тусгаарлал») буюу хилийн зурвас нарийн тогтоож хилийн тэмдэг тавих ажил зөвхөн хилийн боомтууд орчим дууссан боловч бүхэлдээ тогтоож тэмдэг тавих ажил хийгдэж дуусаагүй байна. Казахстан-Оросын улсын хилийг нарийвчлан тогтоох ажил төлөвлөсний дагуу үргэлжилж байгаа юм. Өнөөдрийн байдлаар Бүгд Найрамдах Казахстан улсын ОХУ-тай хиллэлдэг Зүүн Казахстан мужийн хилийн хэсэгт (уулархаг газар нутаг) хилийн зааг тогтоох буюу Хилийн демаркаци тогтоох ажил хийгдэж байна. "3-4 жилийн дотор энэ ажлыг дуусгана" гэж Казахстаны Гадаад хэргийн дэд сайд Роман Василенко 2023 оны 3-р сард мэдэгджээ. 

Казахстан, Орос хоёр улс Гаалийн холбоо, ЕврАзЭС зэрэг олон улсын эдийн засгийн байгууллагад элссэн ч аюулгүй байдлын үүднээс хилийн хамгаалалт болон хилийн хяналтын ажлыг хэвээр явуулдаг байна. Хилээр нэвтрэхийг зөвхөн шалган нэвтрүүлэх зориулалтын боомтуудаар зөвшөөрдөг бөгөөд тэдгээрийн тоо хязгаарлагдмал байдаг юм. Хоёр тал руу зорчигдыг паспортаар нь хянаж зорчуулдаг журам үйлчилдэг байна.

Оросын Казахстантай хилэлдэг бүс нутаг:

 Астрахань муж
 Волгоград муж
 Саратов муж
 Самара муж (зөвхөн нэг боомтоор)
 Оренбург муж
 Челябинск муж
 Курган муж
 Тюмень муж
 Омск муж
 Новосибирск муж
 Алтайн хязгаар
 Бүгд Найрамдах Алтай улс

Казахстаны Оростой хилэлдэг бүс нутаг:

 Абай муж
 Атырау муж 
 Баруун Казахстан муж
 Актюбинск муж
 Костанай муж
 Умард Казахстан муж
 Павлодар муж 
 Дорнод Казахстан муж

 Хил нэвтрэх боомтууд 
Хоёр улсын хил дээр нийт 51 хил нэвтрэх боомттой. Үүнээс 20 төмөр замын боомт юм.
Казахстан 
талын боомтБайрлалОросын талын боомтБайрлалБоомтын зэрэглэл, зориулалт, горимАксуКостанай мужКарталы (Бускуль, Аксу)Челябинск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. АуылАбай мужЛокотьАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. БускульКостанай мужКарталы (Бускуль, Аксу)Челябинск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. БулаевоУмар Казахстаны мужИсилькульОмск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ВалихановоПавлодар мужЧерлакОмск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КурмангазыАтырау мужАксарайскийАстрахань мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ЖайыкБаруун Казахстаны мужОзинкиСаратов мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ЖаныбекБаруун Казахстаны мужКайсацкоеВолгоград мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ЖайсанАктюбинск мужИлецк-1Оренбург мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ЖезкентАбай мужНеверовскаяАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КайракКостанай мужТроицк (Кайрак, Магнай)Челябинск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КиргильдаАктюбинск мужОрскОренбург мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. МагнайКостанай мужТроицк (Кайрак, Магнай)Челябинск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. МамлюткаУмар Казахстаны мужПетуховоКурган мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. МынкульПавлодар мужКарасукНовосибирск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ПресногорьковКостанай мужЗауральеКурган мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. СайхинБаруун Казахстаны мужЭльтонВолгоград мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ШарбактыПавлодар мужКулундаАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ШемонаихаДорнод Казахстан мужТретьяковоАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ШынгырлауБаруун Казахстаны мужИлецк-1Оренбург мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. 

Казахстан-Оросын хилийн Автозамын 30 боомт.

Казахстаны талын боомтБайрлалОросын талын боомтБайрлалБоомтын зэрэглэл, горим, зориулалтАкбалшыкКостанай мужВоскресенскоеКурган мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. АксайБаруун Казахстаны мужИлекОренбург мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. АмангельдыПавлодар мужНевольноеОмск мужгрузо-пассажирский, постоянный, двустороннийАлимбетАктюбинск мужОрскОренбург мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. АуылАбай мужВеселоярскАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. АятКостанай мужНиколаевкаЧелябинск мужБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. БайтанатАбай мужТопольноеАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. БидаикУмар Казахстаны мужОдесскоеОмск мужБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ЖайсанАктюбинская областьСагарчинОренбург мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. Жана жолУмар Казахстаны мужПетуховоКурган мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ЖаныбекБаруун Казахстаны мужВишневкаВолгоград мужБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ЖезкентАбай мужГорнякАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ЖелкуарКостанай мужМариинскийЧелябинск мужБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КайракКостанай мужБугристоеЧелябинск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КаракогаУмар Казахстаны мужИсилькульОмск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КарашатауАктюбинск мужСветлыйОренбург мужБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КондыбайКостанай мужКомсомольскийОренбург мужБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КосакПавлодар мужПавловкаНовосибирск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КоянбайАбай мужМалиновое озероАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. КурмангазыАтырауская областьКараузекАстрахань мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. Кызыл ЖарУмар Казахстаны мужКазанскоеТюмень мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. НайзаПавлодар мужПавловка (Славгород)Алтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ОрдаБаруун Казахстаны мужПолынныйВолгоград мужБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. СырымБаруун Казахстаны мужМаштаковоОренбург мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ТаскалаБаруун Казахстаны мужОзинкиСаратов мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. УбаганКостанай мужЗвериноголовскоеКурган мужгрузо-пассажирский, постоянный, двустороннийУбаДорнод Казахстан мужМихайловкаАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. УрлютобеПавлодар мужОльховкаОмск мужБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ШаганБаруун Казахстаны мужТеплоеОренбург мужБайнгын ажиллагаатай хоёр талын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай. ШарбактыПавлодар мужКулундаАлтайн хязгаарБайнгын ажиллагаатай олон улсын ачаа болон хүн тээврийн зориулалттай.