Эдийн засгийн ухааны “халамжийн тодорхойлолт”

Эдийн засгийн ухааны халамжийн тодорхойлолт нь шинэ сонгодог (неоклассик) эдийн засгийн анхдагчдын нэг Альфред Маршаллын зүгээс эдийн засгийн ухааны хүрээг дахин тодорхойлох оролдлого юм. Түүний энэ тодорхойлолт нь эдийн засгийн шинжлэх ухааныг зөвхөн баялгийг судалдаг салбар бус, илүү өргөн хүрээтэйгээр хүнийг судалдаг ухаан болгох зорилготой. Маршаллын үзлээр, эдийн засаг нь хүмүүсийн эдийн засгийн халамжийг (welfare) олж авахын тулд хийдэг бүх үйлдлүүдийг судалдаг.

Маршаллын хэлснээр: “Хүн материаллаг халамжийг олж авахын тулд мөнгө олдог.” Хожмын эрдэмтэд энэ санааг нь эдийн засгийн халамжийн тодорхойлолт хэмээн нэрлэдэг болсон.

Энэ тодорхойлолт нь эдийн засгийн шинжлэх ухааны хүрээг зөвхөн баялгийг судалдаг ухаан бус, баялаг болон хүнийг хамтад нь судалдаг болгон тэлсэн юм.

Маршаллын хамгийн алдартай ном болох “Эдийн засгийн зарчмууд” (Principles of Economics) ном нь 1890 онд хэвлэгдсэн бөгөөд тэрээр эдийн засгийг дараах байдлаар тодорхойлсон байдаг:

“Улс төрийн эдийн засаг буюу эдийн засаг гэдэг нь хүний өдөр тутмын амьдрал дахь үйл ажиллагааг судалдаг шинжлэх ухаан юм; энэ нь сайн сайхан байдлын материаллаг хэрэгцээг олж авах болон ашиглахтай холбоотой хувь хүний болон нийгмийн үйлдлүүдийн тэр хэсгийг судалдаг.”

Үүрэг, утга агуулга:

Маршаллын энэхүү тодорхойлолт дараах утгыг агуулна:

 Эдийн засаг бол хүн төрөлхтнийг судалдаг ухаан юм.
 Хүний амьдрал олон талтай: шашин, нийгэм, эдийн засаг, улс төр гэх мэт. Харин эдийн засаг нь зөвхөн эдийн засгийн талтай нь холбоотой.
 Эдийн засгийн эцсийн зорилго бол халамжийг дээшлүүлэх явдал. Гэхдээ энд хэлж буй “халамж” гэдэг нь зөвхөн материаллаг халамж буюу эд баялаг, эдийн засгийн сайжралд хамаарах ойлголт юм.

Ангилал:Эдийн засгийн шинжлэх ухаан