Ойдовын Уртнасан

Ойдовын Уртнасан (1929 онд Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай сумын нутагт төрсөн- 2014 онд нас барсан)- Монгол Улсын Төрийн шагналт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, баритат киноны найруулагч, зураглаач.

 Намтар 
Тэрээр Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай суманд малчин ард Ойдовын гутгаар хүү болон 1929 онд төржээ.  

1937 онд сумынхаа бага сургуульд орж 1941 онд төгсөөд нийслэл Улаанбаатар Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит арван жилийн 1-р дунд сургуульд шилжин суралцаж 1947 онд 10-р ангиа төгсжээ. 

Дарма ахыг нь Уран Сайхны Хүрээлэнгийн дарга байхад нь орлогчоор нь ажиллаж байсан хожмоо цэргийн сурвалжлагч болсон найз Дэчингунгаа нь  О.Уртнасан хүүгийн сонирхлыг гадарлаж Улсын Кино зургийн Хороонд оруулахаар зураглаач Д.Жигжидтэй уулзуулж өгсөн нь О.Уртнасанг алс хэтийн өлзийтэй замд нь оруулсан эхлэл болжээ. 

10-р анги төгсөхдөө ЗХУ-д Усны дээд сургуульд суралцах хувиар авсан ч хэдийний танил болсон Д.Жигжид, Б.Дэмбэрэл, Э.Ювуухүү нарын залгамж халаа болохоор Д.Жигжид гуайн туслахаар ажиллажээ. 

Тэрээр 1952 онд ЗХУ-ын Москвад Бүх Холбоотын Кино Урлагийн Дээд Сургуульд зураглаачийн мэргэжлээр суралцаад 1957 онд онц сайн дүнтэй төгсөж, Монголкино үйлдвэрийн дээд мэргэжилтэй хоёрдахь зураглаач болсон юм. Төгсөх ангийн оюутан О.Уртнасан 1956 оны Улсын баярын тухай “Наадам” гэдэг баримтат киногоор дипломын ажлаа хийсэн нь мэргэжлийн ур чадварын дээд үнэлгээ авсны дээр 1957 онд Москвад болсон Олон улсын оюутан залуучуудын киноны үзлэгт нэгдүгээр байр эзэлж хамгийн хүндтэй шагналыг гардан авсны гадна тэр бүтээл нь олон жилийн турш хойч үеийн оюутнуудын сургалтанд үлгэрлэн үзүүлэх шилдэг бүтээлийн жагсаалтанд орж чадсан юм. 

Ойдовын Уртнасан бол манай алтан үеийн төлөөлгч бөгөөд хойч үеэ өлгийдөн авсан ачтан, түүхэн гавьяатан юм. 1959 онд ”Ардын элч”, 1961 онд “Алтан өргөө”, 1962 онд "Хөхөө гэрлэх дөхлөө”, 1964 онд “Тус биш ус”, 1968 онд ”Өглөө”, 1971 онд ”Тэмцэл”, 1985 онд “Их замын тоос”, 1993 онд  Өв,  1993 онд “Морьтой ч болоосой” 2-р ангийн зураглаачаар тус тус ажилласан. О.Уртнасан 1965 оноос байгаль, ан амьтны төрөлжсөн сэдэвтэй цуврал баримтат кинонуудыг хийж эхэлсэн нь нэн сонирхолтой бөгөөд манай баримтат кино урлагийн шинэтгэл болсон юм. 

 Шагнал 
О.Уртнасангийн хөдөлмөр зүтгэлийг үнэлж 1965 онд Алтан гадас одон, 1971 онд Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цол, 1985 онд Төрийн шагнал, хүндэт тэмдгийн хамт хүртээснээс гадна Ардын хувьсгалын 40.50.60 жилийн ойн хүндэт медалиар шагнасан. 1974 онд Байгаль орчныг хамгаалах холбооны хүндэт гишүүн, 1997 онд "Гоо марал" шагналтан болжээ.  Зураглаач О.Уртнасан Москва хотноо болдог Олон улсын кино наадмын шалгаруулах комиссын гишүүнээр хэдэн удаа уригдан ажиллаж Монгол кино үйлдвэрийн алдрыг дэлхийд хамт өргөсөн баримтат киноны түмэнд алдартай нэрт найруулагч, зураглаач билээ.

 О.Уртнасангын  зураглаач, найлуулагчаар  ажилласан баримтат киноны жагсаалт: 

 Ардын хувьсгалын – 30н жилийн ой – 1951 он
 ДЗО-3-р фестиваль  – 1951 он
 Солонгосын жүжигчидын тогтлолт – 1952 он
 Анхаар №1 – 1956 он
 Эрхэм хүндэт зочин Ворошилов –
 Парис – 1957 он
 МАХН- 13-р их хурал – 1958 он
 БНУУ-н ЗГ-н төлөөлөгчид Улаанбаатрт хүрэлцэн ирсэн – 1958 он
 Монголд газар хөдлөв – 1958 он
 Гадаадад зориулж товчлол хийсэн нь – 1958 он
 Ардчилсан орон кино мэдээнээс -1958 он
 Өөрөө өөринйхөө хулгайч – 1959 он
 Сайн санааны айлчлал- 1958 он
 Анд нөхдийндөө – 1960 он
 Цэнгэлийн дуу – 1962 он
 Найрамдлын хэлэлцээр – 1963 он
 Александрын Ансамблын концерт – 1965 он
 Майлын хаан – 1965 он
 Говьд – 1967 он
 Хангайд – 1967 он
 Ан – 1967 он
 Эртний нутгийн солонго – 1966 он
 19-р олимп – 1968 он
 Ангийн зөрчил -1969 он
 Таны төлөө- 1969 он
 Мөнхйин дүр -1970 он
 Намын 16-р их хурал – 1971 он
 Дэлхийн ан агнуурын үзэсгэлэн – 1972 он
 Хар ус нуур – 1973 он
 Нэг өвлийн 3-н тэмдэглэл- 1974 он
 Аргал угалз – 1974 он
 Мянган дурсгалт Орхоны хөндий – 1974 он
 Хар хөрсний булаг – 1976 он
 Дэлхийн 21-р олимп – 1976 он
 Ю.Цэдэнбал дарга ЗХУ-д – 1976 он
 Цэдэнбал тэргүүтэй манай нам засгийн төлөөлөгчид БНСЧСУ-д айлчилсан нь – 1978 он
 Их говийн дархан газар – 1978 он
 Ю.Цэдэнбал тэргүүтэй нам засгийн төлөөлөгчид Болгар улсад айлчилсан нь – 1979 он
 БНБАУ-д болсон Монголын соёлын өдрүүд -1979 он
 Цагаан зээр – 1979 он
 Миний янзага – 1980 он
 Арын сайхан Хангай – 1983 он
 Ардын дуу Бүжгийн чууулгын жүжигчид Итали орноор – 1984 он
 БНМАУ-60 жил -1984 он
 Хавтгай – 1984 он
 Ээж хайрхан – 1985 он
 БНПАУ-н нам төрийн төлөөлөгчид манай оронд – 1986 он
 Бүү мартахтүн – 1986 он
 Хан хэнтий нүцгэрхүү -1987 он
 Камбуж орноор манай жүжигчид – 1987 он
 Камбуж орноор – 1988 он
 Монгол бөхөм – 1988 он
 БНМАУ-н соёлын өдрүүд БНСВУ-д
 Богд хаан уул минь – 1989 он
 Малаа хэн маллах вэ – 1989 он
 Рашаан булаг минь ариун байг – 1989 он
 Найрамдлын гэрээ – 1990 он
 Аян замын тэмдэглэл – 1990 он

Ангилал:Дэлгэрхангайн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:Монголын кино найруулагч
Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:1929 онд төрсөн
Ангилал:2014 онд өнгөрсөн