Бөөрний сүрьеэ

Бөөрний сүрьеэ 

 Бөөрний эд хоёрдогчоор гэмтэж өвөрмөц халдвараар үүсгэгдэнэ. 
 30-50 насны хүмүүсийг хамардаг. (эм:эр=2:1) 
 Уушигны бус дотор эрхтний сүрьеэ өвчний дотор 1-р байрыг эзэлдэг.

 бөөрний сүрьеэгийн эзлэх хувь 

 Бөөрний сүрьеэ хожуу оношлогддог 

 ЭЗ-н практикт ховор тохиолдоно  ЭЗ-д илрэх шинж тэмдэг багатай, нарийн шинжилгээгээр оношлох боломжтой 

 Бөөрний сүрьеэгийн 50%-д шээсний шинжилгээ өөрчлөлтгүй байдаг

 Өвөрмөц ба өвөрмөц бус үрэвслийн процесст хавсарч байдаг 
 Халдвар авснаас 5-15 жилийн дараа шинж тэмдэг илэрдэг 
 Далд хэлбэр нь 3-20 жил хүртэл үргэлжилнэ  Далд явцтай хэлбэрийг уг өвчний эхний үед нь рентген болон бактериологи шинжилгээгээр 20- 65% оношлодог. Үүнд 3 сар шаардлагатай

 Шалтгаан 

 4 замаар халдварлана 
 1. Цусаар 
 2. Тунгалгын урсгалаар 
 3. Шээс дамжуулах замаар 
 4. Хавьтлын замаар

 Нөлөөлөх хүчин зүйл 

 Микобактерийн хоруу чанар 

 Хэсэг газрын цусны эргэлтийн хямрал 
 Орчны тааламжтай бус байдал 
 Шээсний урсгалын алдагдах 
 Өвөрмөц бус халдвараар өвдөх 
 Бие махбодийн урвалж чанар буурах 
 Дархлаажуулалт

 Ангилал 

 Бөөрний эдийг гэмтээх байдлаар нь 

1. Паренхимын сүрьеэ  
2. Өвөрмөц папиллит 

3. Каверноз туберкулёз 

4. Фиброзно-каверноз туберкулёз 

5. Туберкулём болом казеомууд 

6. Сүрьеэгийн пионефроз

 Эмгэг жам 
Энэ нь бөөрний холтослог давхаргаас гэмтээж далд хэлбэрээр явагддаг.→ Сүрьеэгийн микобактери цусаар дамжин 2 бөөрөнд очно.→ Хэсэг газрын цусны эргэлтийн алдагдлын суурин дээр сүрьеэгийн үрэвслийн голомтот процесс явагдана. → Голомтонд лимфойд эсүүд, эпителиод эсүүд, гигант эсүүд хуримтлагдан хүрээгээ тэлж, бөөрний эд ихээр гэмтэн казеоз некрозыг үүсгэнэ. / сүрьеэгийн каверна / →. Кавернагийн хүрээг тойрон фибрин ширхгүүд үүссэнээр хатуу ханан бүрхүүл / фиброзжин-кавернозжих үе/ үүснэ.→ Орчны тааламжгүй х/з, бие мах бодийн урвалж чанар буурсанаар өвчин улам даамжран шээсний замыг хамарч уретрит, цистит, каликопиелитэд хүргэнэ.  

 Өвөрмөц үрэвслийн эцэст шархлаа үүсэн их хэмжээний холбогч эд үүсч сорвижих нь өвчин даамжирсны шинж юм. 

 Шээс ялгаруулах зам гэмтэн их бага аяганцар, тэвшинцэрийг хамарч, шээсний замын төгсгөлийн хэсэг сорвижсоноор шээсний урсгал хөдөлгөөн алдагдана. 

 Сүрьеэгийн папиллитийн үед сүрьэгийн өвөрмөц үрэвсэл бөөрний хөхлөгийг 2 янзаар гэмтээнэ.     
 1. Каверноз процессоор      
 2. Нарийсал бөглөрөл үүсэх
 Зарим тохиолдолд холтослог давхаргад үүссэн каверна нь тархилаг давхаргыг хамран өргөжилгүй б.м.б-ын нөлөөгөөр сүрьеэгийн голомтот өвөрмөц гэмтэл кальцийн давс нэвчиж орсон хэсгээр хязгаарлагдаж казеом, туберкулём үүсдэг. Үүнийг үхжсэн бөөр гэнэ.

 Эмнэл зүй 

 Бүсэлхийн орчмоор өвдөх 50-60%  
 Бөөрний хатгаа өвдөлт 15-20% 

 Бөөрний сүрьеэгийн өвчин нь өвчлөгсдийн 50%- д шээсний замын илэрхий өөрчлөлт гардаггүй

 Паренхиматоз хэлбэрийн үед 

 Субфебриль халуурна. 

 Бөөрний харалдаа эмзэглэл илрэхгүй 
 Бактериологи шинжилгээнд микобактер илрэнэ

 Дестрүктив бүх хэлбэр үед 

 Шээсэнд: леикоцирури, гематури, протеинури, шээсний орчин хүчиллэгжих, 
 Бактериологи: сүрьеэгийн микобактери илрэх

 Каверноз хэлбэрийн үед 

 ЭЗ-д өвдөлтийн шинж тод илрэнэ 
 Ихэнх тохиолдолд дизури илэрч удаан үргэлжилнэ  Шээсэнд: леикоцитури 
 Давсагни гэмтлээс өвдөлттэй шээх шинж тэмдэг гарна 
 Морфологи : шээсний замын салст бүрхэвч гэмтэх

 Оношилгоо 
Үндсэн 2 шинжилгээний аргаар оношлоно.

1. Бактериологи шинжилгээ 

2. Морфологийн шинжилгээгээр гигант эс, Пирогова-Лангаханс тус тус илэрнэ.
 Багажийн шинжилгээ

 Ялгаруулах урограмм: Каверма хэлбэржээгүй, хүрээ нь дугуй контраст бодисын сүүдэр нягт харагдана 

 Туберкулины сэдрээх сорил: туберкулины 20 ТЕ- 100ТЕ нэгж бугалганы арьсан доор тарьж шээсийг шинжлэхэд эритроцит, леикоцит, микобактер тоо өмнөхөөсөө 2 дахин ихэссэн байдаг

Хэт авиан шинжилгээ: Бөөрний каверноз гэмтлийн үед эхонегатив дугуй сүүдэр бүхий үүсгэвэр, нягт бүрхүүлтэй, эхопозитив эффект тод илэрнэ. 
Ялган оношилгоо 

 Гидронефроз  
 Пионефроз 

 Пиелонефрит 
 Бөөрний аномали 
 Бөөрний хөхлөгийн үхжил 
 Бөөрний хавдар

 Эмчилгээ 
Эмч бүр сүрьеэгийн эсрэг бэлдмэлийг гепатотроп, нефротроп үйлчилгээтэйг анхаарч байх зүйтэй. 

 Сүрьеэгийн бэлдмэл 

1. Үндсэн Бэлдмэл 

2. Нөөц бэлдмэл
ҮНДСЭН БЭЛДМЭЛ 

 ГИНК 

 Рифамицин 

 Этамбутол 
 Стрептомици
 НӨӨЦ БЭЛДМЭЛ 
 Этионамид 
 ПАСК 
 Протиомид 
 Циклосирин

сүрьеэ