Наварра

Наварра (, баскаар Nafarroa; албан ёсоор: испани. Comunidad Foral de Navarra, баскаар Nafarroako Foru Komunitatea, монголоор Наваррын Фораль Нийгэмлэг) нь Испанийн умард талд орших өөртөө засах нийгэмлэг ба аймаг юм. Энэ муж нь түүхэн Наваррын Хант Улсын газар нутгийн хэсэгт орших ба тус түүхэн улс нь энэ муж дээр нэмээд Пиренейн нурууны өмнөд арын хяр хүртэл (өнөөдөр Франц улсад харьяалагддаг) нутаг дэвсгэрийг эзэмшиж байв. Мужийн нийслэл нь Памплона. Наваррын хүн амын тоо нь .

Наваррын нийгэмлэгийн хүний хөгжлийн илтгэцүүрийн утга нь 0,905 бөгөөд үүгээрээ Испанийн 17 өөртөө засах нийгэмлэг дотор гуравт жагсдаг.

 Газар зүй 
Наваррын нутаг дэвсгэр нь Пиренейн нурууны баруунаас Эбро голын хөндий хүрэх ба Испанийн хамгийн жижиг газар нутагтай өөртөө засах нийгэмлэг юм. Умард талд нь Пиренейн нуруугаар Франц улстай хиллэх бол өрнө талаараа Баскийн Өөртөө Засах Нийгэмлэгийн Гипускоа болон Алава аймгуудтай, өмнө талаараа Ла Риоха мужтай, дорно талаараа Арагон мужтай хиллэнэ. Мөн түүнчлэн Арагон мужаар хүрээлүүлсэн эксклав Петиля де Арагон хот Наварра мужид харьяалагдана.

Энэ бүс нутагт дарсны усан үзмийн тариалангийн бүс нутаг оршдог. Мөн зүүн өмнөд хэсэгт нь Барденас Реалес цөл бий.

 Түүх 
824 онд Иньиго Ариста хан Маурчуудыг ялснаар анх Наваррын Хант Улс нь байгуулагдав. Тус хант улсын нийслэл Памплона хотын нэрээр энэхүү дундад зууны улсын ханыг «Памплонын Хан» хэмээн цоллодог байв. Үүнийг 1162 онд VI Санчо хан «Наваррын Хан» болгон өөрчилжээ. 1512 онд тус хант улс нь Испани талаа барьсан «Дээд Наварра» (испаниар: Alta Navarra) болон Франц талыг баримлах «Доод Наварра» (францаар: Basse-Navarre) болон хоёр хуваагдсан бөгөөд эхэндээ аль аль нь өөртөө засах засаглалаа авч үлдсэн байдаг. Ингээд 1620 онд Доод Наварра нь Францтай нэгдсэн ба 1841 онд Карлистуудын дайны дараа испанийн төрийн эрх зүйн системээ бүрмөсөн халав. Харин Дээд Наварра нь испани улсын нэг аймаг болжээ.

 Аймгийн хүн амын өсөлт 
 Огноо  Хүн амын тоо  1877  316.899 1887  307.994 1900  310.355 1910  323.503 1920  339.220 1930  352.108 1940  365.014 1950  383.354 1960  406.838 1970  466.593 1980  509.002 1990  519.277 2000  555.829 2010  640.129

 Зургийн цомог 

 Цахим холбоос 

 Наварра мужийн Засгийн газрын албан ёсны цахим хуудас

 Эшлэл 


Ангилал:Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг
Ангилал:Испанийн аймаг