Сахаровын шагнал

«Бодол санааны эрх чөлөөний» Сахаровын нэрэмжит шагнал (англи. Sakharov Prize for Freedom of Thought) - Европын парламентын 1988 онд бий болгож, Бодол санаа болон хүний эрхийн салбарт онцгой гавьяа байгуулсан хүн эсвэл байгууллага, хамт олонд жил бүр олгодог шагнал юм. Энэхүү шагналыг Зөвлөлтийн эрдэмтэн физикч, хүний эрхийг хамгаалагч, тэрс үзэлтэн Андрей Сахаровын нэрэмжит болгосон байна.

 Шагналтнууд 
ОнДүрсШагналтанУлсТэмдэглэлReference1988100pxНелсон МанделаӨмнөд АфрикАпартеидын эсрэг тэмцэгч, сүүлд Өмнөд Африкийн Ерөнхийлөгч байсан. Анатолий МарченкоЗөвлөлт Холбоот УлсЗөвлөлтийн тэрс үзэлтэн, хүний эрхийг хамгаалагч.1989100pxАлександер Дубчек/Чехословак  Словакийн улс төрч, "Прагийн хавар"-ын үеэр коммунист дэглэмийг нурааж солих оролдлого хийсэн.1990100px|Аун Сан Су ЧиБирмШагналыг хүртэх үед Су Чи Мьянмарт цэргийн дэглэмийн эсрэг тайван тэмцэл өрнүүлж байсан сөрөг хүчний улстөрч, Ардчиллын төлөөх үндэсний лигийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга асан нэгэн байв. Тэрээр 15 жил гэрийн хорионд хоригдож байгаад 2013 онд суллагдсаныхаа дараа өөрийн биеэр ирж уг шагналыг авсан юм. 2020 онд Европын Парламентын Ерөнхийлөгч нарын бага хурал Су Чиг Рохинжа ард түмний эсрэг харгислал үйлдсэнийх нь төлөө Сахаровын шагналын нийгэмлэгээс албан ёсоор түдгэлзүүлсэн боловч өөрөө уг шагналыг буцааж өгөөгүй байна. 1991-Адем ДемачиЮгославКосовогийн албани улс төрч, удаан хугацаанд улс төрийн хэргээр шоронд суусан.1992100px|thumbМаяа талбай дахь ЭхчүүдАргентин"Бохир дайн"-ы үед алга болсон хүүхдүүдийн эхчүүдийн холбоо. 1993ОслобоженьеБүгд Найрамдах Босни ба Херцоговина улсБосни ба Херцоговинаг олон үндэстний улс байлгахын төлөө тэмцэж байсан хэвлэл1994100px|thumb|Т.НасринТаслима НасринБангладешЭмч байсан, эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөө зохиолч.1995100px|thumb|Лейлй ЗанаЛейла ЗанаТуркТуркийн зүүн өмнөд нутгийн курд гаралтай улстөрч, Курдийн ажилчны намын гишүүн байсан хэргээр 15 жил хоригдсон.1996100px|thumbВей ЖиншенгБНХАУХятадын Ардчиллын хөдөлгөөний идэвхтэн.1997Салима ГезалиАлжирСэтгүүлч, нийтлэлч, Алжир дахь эмэгтэйчүүдийн болон хүний эрх, ардчиллын төлөө тэмцэгч1998Ибрахим РуговаХуучин Югославын Бүгд Найрамдах УлсКосовогийн албани улс төрч, Косовогийн анхны ерөнхийлөгч1999Шанана ГусмаоЗүүн ТиморХуучин цэргийн зүтгэлтэн, Зүүн Тиморын анхны ерөнхийлөгч2000-¡Баста Яа!ИспаниТерроризмын эсрэг янз бүрийн улс төрийн үзэл бодолтой хүмүүсийг нэгтгэдэг байгууллага2001Нурит Пелед-ЭлхананИзраилЭнх тайвны төлөө зүтгэлтэн-Иззат ГаззавиПалестинЗохиолч, профессор.Дом Закариас КамвенхоАнголаХамба лам, энх тайвны төлөө зүтгэлтэн2002 -Освальдо ПаяаКубаКубын улс төрийн тэрс үзэлтэн.2003100px|thumbКофи АннанГанаНобелийн энх тайвны шагналт, НҮБ-ын долоо дахь Ерөнхий нарийн бичгийн дарга.Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага2004 -Беларусийн Сэтгүүлчдийн ХолбооБеларусь"Үг хэлэх эрх чөлөө, мэдээлэл хүлээн авах, түгээх эрхийг хангах, сэтгүүл зүйн мэргэжлийн стандартыг сурталчлах зорилготой" төрийн бус байгууллага.2005100px|thumbЦагаан хувцастай эмэгтэйчүүдКубаТэрс үзэлтнүүдийн гэр бүл, хамаатан эмэгтэйчүүдийн сөрөг хүчний хөдөлгөөн.Хил хязгааргүй сурвалжлагчидФранцад төвтэй, хэвлэлийн эрх чөлөөг хамгаалдаг төрийн бус байгууллагаХаува ИбрахимНигериХүний эрхийн хуульч2006Алаксандар МилинкьевичБеларусь2006 оны Беларусийн ерөнхийлөгчийн сонгуульд сөрөг хүчний Беларусийн Нэгдсэн Ардчилсан Хүчнээс дэвшиж өрсөлдсөн улс төрч2007Салих Махмуд ОсманСуданХүний эрхийн хуульч2008100px|thumbХу ЖиаБНХАУБНХАУ-ын идэвхтэй тэрс үзэлтэн. 2009 МемориалОХУОлон улсын иргэний эрх ба түүхэн дурсгалын нийгэмлэг2010100px|thumbГильермо ФаринясКубаЭмч, сэтгүүлч, улс төрийн тэрс үзэлтэн.2011Асмаа МахфузЕгипетАрабын ард түмний таван төлөөлөгч, тэдний эрх чөлөө, хүний эрхийн төлөөх тэмцлийг хүлээн зөвшөөрч, дэмжсэн байна. Ахмед ал-СенуссиЛивиРазан ЗайтунехСириАли Фарзат-Мохамед Буазизи Тунис2012Жафар ПанахиИранИраны тэмцэгчид, хуульч Сотудех болон кино найруулагч ПанахиНасрин Сотудех2013Малала ЮсафзайПакистанЭмэгтэйчүүдийн эрх, боловсролын төлөө тэмцэгч2014Денис МуквегеБүгд Найрамдах Ардчилсан Конго УлсХүчирхийллийн золиос болсон хохирогчдыг эмчилдэг эмэгтэйчүүдийн эмч2015100px|thumbРаиф БадавиСаудын АрабСаудын Арабын зохиолч, "Free Saudi Liberals" цахим хуудас үүсгэгч. 2016Надиа МурадИракИрак ба Левантын Исламын Улсад барьцаалагдаж байсан, язиди үндэстний хүний эрхийн төлөө тэмцэгчидЛамияа Ажи Башар2017100px|thumbВенесуэлийн Ардчилсан сөрөг хүчинВенесуэлТус улсын Үндэсний Ассамблейн гишүүд болон хүний эрхийн "Foro Penal Venezolano" ТББ-ын жагсаалтад багтсан бүх улс төрийн хоригдлуудыг Леопольдо Лопес, Хулио Боргес, Антонио Ледезма, Даниэль Себаллос, Йон Гойкочеа, Лорент Салех, Альфредо Рамос, Андреа Гонзалес нар төлөөлсөн. Энэхүү шагналыг "Николас Мадурогийн засгийн газрын хэлмэгдүүлэлтийн эсрэг тэмцэгч оюутнууд болон эсэргүүцэгчдийн эр зоригийг" шагнаж, Европын "Нэгдсэн зүүн-Нордикийн ногоон зүүний парламентын бүлгээс" бойкот зарлав.2018100px|thumbОлег СенцовУкраинКино найруулагч, Орос болон дэлхийн бусад өнцөг булан бүрд хоригдож буй улс төрийн хоригдлуудыг суллахын төлөөх тэмцлийн бэлгэ тэмдэг.2019100px|thumbИльхам ТохтиБНХАУУйгурын эдийн засагч, эрдэмтэн, хүний эрхийн төлөө тэмцэгч.2020100px|thumbБеларусь улсын Ардчилсан сөрөг хүчинБеларусьБеларусийн ардчилсан сөрөг хүчнийг Зохицуулах зөвлөл төлөөлж, Светлана Тихановская, Светлана Алексиевич, Мария Калесникава, Волха Кавалкова, Вераника Цапкала, улс төр, иргэний нийгмийн зүтгэлтнүүд болох Сиархей Тихановский, Алесь Белиацкий, Сергей Дилевский, Степан Пуцыла, Микола Статкиевич нар.2021100px|thumbАлексей НавальныйОХУОХУ-ын Сөрөг хүчний улс төрч, авлигын эсрэг тэмцэгч2022100px|thumbУкраины ард түмэнУкраин2022 онд Оросууд Украинд түрэмгийлсний дараа "ардчилал, эрх чөлөө, хууль дээдлэх ёсыг хамгаалж буй" украины ард түмэн шагнагджээ.2023 100px Махса Амини  Махса Аминигийн сэжиг бүхий үхэл "Эмэгтэй хүн, Амьдрал, Эрх чөлөө" уриан дор олныг хамарсан тэмцэл, жагсаал цуглааныг эхлүүлсэн юм.100px Эмэгтэй хүн, Амьдрал, Эрх чөлөө Хөдөлгөөн2024Эдмундо ГонсалесВенесуэл2025thumbМзия Амаглобщели 
Анжэй ПочобутГүрж

БеларусьУлс төрийн хоригдол
Ангилал:1988 онд байгуулагдсан
Ангилал:Андрей Дмитриевич Сахаров
Ангилал:Европын шагнал
Ангилал:Европын Парламент