Молекул түвшний өөрийгөө угсралт

Хими ба материалын шинжлэх ухаанд молекулын өөрийгөө угсрах үйл явц нь молекулууд гадны эх сурвалжаас удирдамж, удирдлагагүйгээр тодорхой зохицуулалтыг хүлээн авах үйл явц юм. Өөрөө угсралт нь хоёр төрөл байна: молекул хоорондын болон молекул доторх. Ихэнхдээ молекул түвшний өөрийгөө угсралт гэсэн нэр томъёо нь эхнийхтэй холбоотой байдаг бол сүүлийнх нь нугалах гэж нэрлэгддэг.
Молекулын дээд давхаргын системүүд
Молекул түвшний өөрөө угсралт нь молекулын дээд давхаргын химийн үндсэн ойлголт юм.] Учир нь ийм систем дэх молекулуудын угсралт нь ковалент бус харилцан үйлчлэл (жишээлбэл, устөрөгчийн холбоо, металлын уялдаа, гидрофобик хүч, ван дер Ваалсын хүч, пи-овоолгын харилцан үйлчлэл ба/эсвэл цахилгаан статик) болон цахилгаан соронзон харилцан үйлчлэлээр дамждаг. Түгээмэл жишээнүүд өнгөц идэвхтэй бодисын молекулууд коллоид, биомолекулын конденсат, мицел, цэврүү, шингэн талст төрөл зүйл, Лангмюрийн нэг давхарга үүсэхийг багтаана. Молекул түвшний өөрөө угсрах аргыг ашиглан янз бүрийн хэлбэр, хэмжээсийг агуулах боломжтой гэдгийг молекулын дээд давхаргын бусад жишээнүүд харуулж болно.

Молекулын өөрөө угсралт нь төвөгтэй молекулын топологийг бүтээх боломжийг олгодог. Үүний нэг жишээ бол Борромын цагиргууд бөгөөд нэг цагирагийг салгаснаар бусад цагираг тус бүрийг онгойлгодог. ДНХ-ийг Борромын цагирагуудын молекулын аналогийг бэлтгэхэд ашигласан байдаг. Сүүлийн үед биологийн бус барилгын блокуудыг ашиглан ижил төстэй бүтцийг бэлтгэсэн байна.

Биологийн системүүд

Молекулын өөрөө угсралт нь амьд организм дахь биологийн макромолекулын нэгдэл ба биомолекулын конденсатыг бий болгох үндэс суурь болдог тул эсийн үйл ажиллагаанд нэн чухал үүрэг гүйцэтгэдэг.