Чимидийн Гомбо

Чимидийн Гомбо (1934 онд Дорнод аймгийн Цагаан-Овоо сумын нутаг Хөндлөн-Унагай гэдэг газар төрсөн- 2008 онд Улаанбаатар хотод нас барсан) - Монгол Улсын Соёлын Гавъяат Зүтгэлтэн, баримтат киноны найруулагч, кино зохиолч. 

 Намтар 
Чимидийн Гомбо нь Дорнод аймгийн Цагаан-Овоо сумынхаа бага сургуульд 1945-1949 онд, мөн аймгийн Баян-Уулын дунд сургуульд 1949-1955 онд суралцаж төгссөн байна.

Монгол Улсын Их сургуулийн тооны ангид элсэн 1955-1957 онд суралцаж байгаад 1960 онд Монгол-Германы хамтран хийх баримтат кинонд хэлмэрчээр ажиллаж дуусгаад өөрийн хүсэлтээрээ 1961 оноос баримтат киноны студид туслах найруулагчаар, улмаар 1961 оны 4 сарын 8-наас эхлэн орон тооны туслах найруулагчаар томилогдон ажилласан.

Түүний “Хамтын хүч”, “Шинэ амьдрал”, “Цэцэн уулынхан”, “Өргөн айлсалт”, “Соёлч аяныхан” зэрэг уран бүтээлүүд нь цаг үеийн зорилтыг нэн тэргүүнээ тусган хэрэгжүүлсэн шинэ үйлс, тэргүүн туршлагын сурталчилгааны шилдаг бүтээлүүд болсон юм. Ч.Гомбын бүтээсэн нийтлэл, хөрөг сурвалжилсан тэмдэглэлүүд нь ямагт асуудал дэвшүүлж хүний сэтгэлийн гүн рүү орж амьдралын бодит үнэнийг өгүүлж чадсан байдгаараа онцлогтой. Ч.Гомбын “Ус эрдэнэ”, “Хариуцлага хүлээх хүн”, “Жаахан шаргын нутгаар”, “Ая ээж”, “Морьтой дарга”, “Их говийн тэмээчин” зэрэг бүтээлүүд нь Монголын шилдэг баримтат кинонуудын тоонд зүй ёсоор ордог хийгээд 1990-ээд оны өөрчлөлт шинэчлэлийн үеийн сэдвээр бичсэн “Эзэнгүй айл” уран сайхны кино зохиол нь Монгол телевизийн анхны олон ангит киноны үндэс болсон билээ.

1967 онд оператор Ч.Цэнджавтай хамт Вьетнам орноор явж тус ард түмний баатарлаг тэмцлийн тухай “Вьетнамд сурвалжилсан тэмдэглэл”, “Дайны мөрөөр” кинонуудыг бүтээсэн бол 1979 онд Кампучид Пол Потын үйлдсэн цуст яргаллын ул мөрийг шинэ амьдралын гэрэл гэгээ, итгэл найдварын үетэй нь хослуулан тод томоор гаргасан кино сурвалжилга нь жинхэнэ уран бүтээлч нийтлэлч хүний улс төрийн нийтлэлийн шинэчлэлт бүтээлүүд болсон юм.

Ч.Гомбо нь хамгийн анхны зохиолоо 1968 онд “Өвөлжих хун” нэртэйгээр бичсэнийг найруулагч Г. Жигжидсүрэн 1969 онд “Анхны алхам” нэртэй дэлгэцийн бүтээл болсон билээ. Үүний дараа “Баянбулагийнхан”, “Хань”, “Моторын дуу”, “Гэрлэж амжаагүй явна”, “Эцгийн голомт”, “Эзэнгүй айл”, “Алтан хөрш” уран сайхын кино зохиолууд болон улс орныхоо амьд түүхийн он дарааллыг бүрдүүлсэн олон арван баримтат киног бүтээсэн нь дэлхийн олон улсын кино наадмуудаас зохих үнэлгээг авч байсан найруулагч байв. 

Уран бүтээл
Кино зохиол
 Анхны алхам                        1969 он
 Өөдөө хаясан чулуу             1970 он
 Баянбулагийнхан                  1973 он
 Моторын дуу                          1973 он
 Хань                                         1975 он
 Хүний төлөө                           1976 он
 Давааны цаана даваа          1977 он
 Үүрийн цолмон                    1979 он
 Итгэл гомдол                        1980 он
 Гэрлэж амжаагүй явна     1981 он
 Их замын тоос                      1985 он
 Эцгийн голомт                     1992 он
 То Ван                                    1995 он /Гантогтохтой хамтарч зохиолыг бичиж , өөрөө найруулагчаар ажилласан/

Баримтат кино
Малны хамуу өвчинтэй тэмцэе 1963 он
Аж үйлдвэрийн комбинатын 30 жилийн оы  – 1964 он
Малын тэжээл   – 1964 он
Жаахан шаргын нутгаар /Сүхбаатар аймгийн декад/ -1965 он
Чанарын төлөө –  1966 он
Манижировкт болсон уулзалт – 1966 он
Хамтын хүч  /нэгдлийн тухай/ – 1967 он
Ноос бол алт –  1968 он
Домогт хороо – 1968 он
 Түрэмгийлэлээ зогсоо – 1968 он
Таны төлөө   – 1969 он
Шинэ амьдрал –  1969 он
Хувьсгалт хэвлэлийн 50 жил   -1970 он
Манай эрхэм зочин /Чех улсын/  – 1970 он
 Анд нөхдийн айлчлал – 1970 он
Эрхэм хүндэт зочин /Куба улс/  -1970 он
Хан хөхийн нутгийнхан – 1972 он
Дорнод аймаг –  1972 он
Их ой –  1972 он
Цэцэн уулынхан – 1972 он
Шинэнийг эрсээр – 1972 он
Намын хорооны нарийн бичгийн дарга –  1973 он
БНСЧУ-ын төлөөлөгчид манай оронд – 1974 он
Манай эрхэм хүндэт зочин /Нгуен Хиу тно/ – 1974 он
Ган нийвийн эзэд – 1975 он
Алтан бүс – 1975 он
Вьетнамд сурвалжилсан тэмдэглэл – 1975 он
Нэг минутын үнэ – 1976 он
Их говийн айл – 1975 он
Монгол кино 40 жил – 1975 он
Б.Дамдинсүрэн /хөгжмийн зохиолч / – 1977 он
Найрамдал – 1978 он
Ус эрдэнэ  -1978 он
Ахан дүүгийн сэтгэлээр – 1978 он
Хан хэнтийн уянга – 1979 он
Вьетнам Кампучид хийсэн тэмдэглэл – 1979 он
Амьдрал утга зохиол – 1979 он
Сонгосон зам – 1979 он
Соёлч аяныхан – 1980 он
Сансрын ахан дүүс – 1981 он
Найрамдлын уянга – 1982 он
Арын сайхан хангай – 1983 он
Манай багш -1983 он
Цаст алтайн адуучин –   1983 он
БНМАУ – 60 жил – 1984 он
Алдрын зам – 1985 он
Сүүгээр бичсэн алдар - 1985 он
Ая ээж – 1985 он
Эр хүн зорьсондоо – 1985 он
Коммунистын нэр төр – 1986 он
Уралдах дуртай охин – 1987 он
Ээжийн бүүвэй – 1987 он
Хариуцлага хүлээх хүн – 1987 он
Монгол сурын харваа  – 1987 он
Манай жүжигчинд Камбуж орноор – 1987 он
Кампучи орноор  – 1988 он
Адуучин – 1988 он
Малаа хэн маллах вэ – 1989 он
Найдвар – 1989 он
Малд хайртай хүн – 1989 он
Морьтой дарга  – 1989 он
Найрамдлын гэрээ  -1990 он
Аян замын тэмдэглэл – 1990 он
Тэмээгүй тэмээчин – 1990 он
Хоточ монгол нохой – 1991 он
Залуу гэр бүл – 1991 он
Лүн уулынхан – 1991 он
Монголын бөө мөргөл – 1992 он
Их буучид – 1992 он
Голомт бадраах үйлс – 1992 он
Эрхэмсэг гүн Мака Чархи Сриндром манай оронд   -1993 он
Дурсамж дүүрэн 20 жил – 1994 он
Монгол телевиз 30 жил   -1997 он

 Шагнал 
Чимидийн Гомбын уран бүтээлийг үнэлэн ойн медалиуд, 

 Соёлын тэргүүний ажилтан цол, 
 Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор 2 удаа, 
 Алтан гадас одон, 
 МУ-ын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн цолоор шагнаж байжээ.

Ангилал:Монголчууд
Ангилал:Монголын кино найруулагч
Ангилал:Монголын кино зохиолч
Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн
Ангилал:Цагаан-Овоогийн хүн
Ангилал:1934 онд төрсөн
Ангилал:2008 онд өнгөрсөн