Федерико Феллини

Федерико Феллини (итали. Federico Fellini; 1920 оны 1-р сарын 20-нд Италийн далайн эрэг дахь Римини хотод төрсөн —1993 оны 10-р сарын 31-нд Ром хотод нас барсан) — италийн алдартай кино найруулагч, кино зохиолч. «Оскар» таван удаагийн, Каннын кино наадмын «Дал модны алтан навч» шагнал хүртсэн.  

 Намтар 
Федерико Феллини 1920 оны 1-р сарын 20-нд италийн далайн эрэг дахь амралтын Римини хотод төржээ. Түүний эцэг Урбано Феллини (1894-1956), эх Аида Барбиани (1896-1984) нар 1918 онд Ромд гэрлэж, дараа нь Римини хот руу нүүжээ. Удалгүй түүний дүү Рикардо (1921—1991), Мария Маддалена (1929—2004) нар төржээ.

Федериког бага байхад өвчин ороодог сульдаатай хүүхэд байжээ. Багадаа тэрээр үзүүлбэр үзүүлэх дуртай байсан: маск хийж, хүүхэлдэй зурж, хувцас оёдог байв. Аялан тоглолтоор ирсэн явуулын цирк түүнд гүн сэтгэгдэл төрүүлсэн гэдэг.

Федерико сонгодог боловсрол эзэмшиж, Фао дахь хийдийн сургуулийг төгсчээ. 1937 онд тэрээр Флоренц руу нүүж, сурвалжлагчийн мэргэжлээр суралцаж, найз Демос Боннинигийн Фебо компанид шог зураачаар ажиллаж байжээ.

1938 онд Феллини Ромд ирж суурьшсан байна. Тэрээр галт тэрэгний өртөөний ойролцоох нэгэн өрөөнд, энэтхэг, хятад худалдаачид, хулгайч, биеэ үнэлэгчидтэй зэрэгцэн амьдардаг байжээ. Энэ үед тэрээр туранхай байсан тул түүнийг "Ганди" гэж дууддаг байсан байна. Энэ үед тэрээр сонин, сэтгүүлд зураг зурж амьдралаа залгуулж, эстрад шоу, сурталчилгаа, жижиг радио нэвтрүүлгүүдэд жижиг зохиол бичиж өгдөг байв.

1938-1942 онуудад Феллини фашизмын эсрэг үзлээрээ алдартай "Маркус Аурелиус" хэмээх хошин шогийн сэтгүүлд нийтлэл бичдэг байсан. Түүнд кино зохиол бичих санал ирэхээс өмнө түүний долоон зуу орчим бүтээл хэвлэгджээ.

1943 онд Ромын нэгэн радиогоор Феллинигийн бичсэн "Чико, Полина нарын амрагууд"-ын амьдралын тухай хөгжилтэй нэвтрүүлгүүдийг нэвтрүүлж байжээ. Удалгүй түүнд тэрхүү түүхийг дэлгэцээр үзүүлэх санал ирж, Феллини саналыг хүлээн авчээ. Жүжигчдийн нэг нь дур булаам Жульетта Мазина байв. Тэрээр Федерико Феллинигийн цорын ганц эхнэр болсон бөгөөд түүний уран бүтээлийн онгодыг дууддаг гол хүн гэж дурссан байна. 

 "Зам" кино 
1949 онд Федерико Феллини "Зам" киноны зохиолыг бичсэн боловч зураг авалтын хөрөнгө олдохгүй байжээ. Эцэст нь продюсерүүд олдох үед (тэдгээр нь ирээдүйн дэлхийд алдартай Дино Де Лаурентис, Карло Понти нар байсан) Феллини 1953 оны сүүлээс 1954 оны хавар хүртэл ажилдаа орж, ихэнх цагаа гадаа байгаль дахь зураг авалт байсан байна. Энэ киноны гол дүрийг түүний эхнэр Жульетта Мазина, жүжигчин Энтони Куинн нар бүтээжээ. Энэ кино маш амжилттай болж, Венецийн кино наадмын мөнгөн арслан, 1957 оны Кино Академийн "Оскар" шагнал зэрэг киноны салбарын тавь гаруй шагналыг хүртжээ.

"Луйварчид" (1955) киноны дараагаар Феллини өөр нэг шилдэг бүтээл болох "Кабирийн шөнө" (1957) кино бүтээжээ.

Киноны гол дүрийн (Жульетта Мазина тоглосон) өрөвдмөөр сайхан сэтгэл, эмгэнэлтэй итгэмтгий байдлаас Феллини "сайн, муу" хоёрын мөнхийн тэмцлийн нууц утгыг хайсан гэж хэлж болно. 

 Бүтээлүүд 
ОнМонгол нэрИтали нэрГүйцэтгэсэн үүрэг1951фВарьетегийн гэрлүүдLuci del VarietàНайруулагч (Альберто Латтуадын хамт), кино зохиолч1952фЦагаан шейхLo Sceicco BiancoНайруулагч, кино зохиолч1953фНусгай хүүхдүүдI VitelloniНайруулагч, кино зохиолч1954фЗамLa StradaНайруулагч, кино зохиолч1955фЛуйварчидIl bidoneНайруулагч, кино зохиолч1957фКабирийн шөнөLe notti di CabiriaНайруулагч, кино зохиолч1960фХөнгөн амьдралLa Dolce VitaНайруулагч, кино зохиолч1963фНайм аравны тав8½Найруулагч, кино зохиолч1965фЖульетта ба сүрчигGiulietta degli SpiritiНайруулагч, кино зохиолч1969докНайруулагчийн тэмдэглэлBlock-notes di un registaНайруулагч, кино зохиолч, камео буюу туслах дүр1969фФеллини-шог үзэгдэлFellini — SatyriconНайруулагч, кино зохиолч1970докФедерико баяртай !Ciao Federico !камео 1970тфАлялагчидI ClownsНайруулагч, кино зохиолч, гол дүр1972фРомFellini RomaНайруулагч, кино зохиолч1973фАмаркордAmarcordНайруулагч, кино зохиолч1976фХүүхэмсэг Федерико ФеллиниIl Casanova di Federico FelliniНайруулагч, кино зохиолч1978фНайрал хөгжмийн давтлагаProva d’OrchestraНайруулагч, кино зохиолч1980фХатагтай нарын хотLa Citta' delle DonneНайруулагч, кино зохиолч1983фУсан онгоц явж байнаE la Nave VaНайруулагч, кино зохиолч1986фЖинджер, Фред хоёрGinger e FredНайруулагч, кино зохиолч1987фЯрилцлагаIntervistaНайруулагч, кино зохиолч1990фСарны хоолойLa voce della LunaНайруулагч, кино зохиолч

Ангилал:1920 онд төрсөн
Ангилал:1993 онд өнгөрсөн
Ангилал:Италийн кино зохиолч
Ангилал:Италийн кино найруулагч
Ангилал:Италичууд
Ангилал:20-р зууны зохиолч
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Европын кино академийн шагналтан
Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их офицер)
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Францын Дүрслэх Урлагийн Академийн гишүүн
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (командлагч)