Дулааны цацраг

Дулааны цацраг нь бодис дахь бөөмсийн дулааны хөдөлгөөнөөс үүсдэг цахилгаан соронзон цацраг юм. Материал дахь цэнэгийн хөдөлгөөнөөс (бодисын нийтлэг хэлбэр дэх электрон ба протон) дулааныг цахилгаан соронзон цацраг болгон хувиргах үед дулааны цацраг үүсдэг. Үнэмлэхүй тэгээс их температуртай бүх бодис дулааны цацраг ялгаруулдаг. Өрөөний температурт цацрагийн ихэнх хэсэг нь хэт улаан туяаны (IR) спектрт байдаг.[1]: 73–86  Бөөмийн хөдөлгөөн нь цахилгаан соронзон цацраг үүсгэдэг цэнэгийн хурдатгал эсвэл диполь хэлбэлзлийг үүсгэдэг.

Амьтнаас ялгардаг хэт улаан туяаны цацраг (хэт улаан туяаны камераар илрүүлдэг) болон сансрын бичил долгионы дэвсгэр цацраг нь дулааны цацрагийн жишээ юм. Хэрэв цацрагийн объект нь термодинамикийн тэнцвэрт байдалд байгаа хар биеийн физик шинж чанарыг хангадаг бол цацрагийг хар биетийн цацраг гэж нэрлэдэг.[2] Планкийн хууль нь хар биетийн цацрагийн спектрийг тодорхойлдог бөгөөд энэ нь зөвхөн тухайн объектын температураас хамаардаг. Wien-ийн шилжилтийн хууль нь ялгарах цацрагийн хамгийн их магадлалтай давтамжийг тодорхойлдог бөгөөд Стефан-Больцманы хууль нь цацрагийн эрчмийг өгдөг.[3] Дулааны цацраг нь дулаан дамжуулах үндсэн механизмуудын нэг юм.

 Тойм 
Дулааны цацраг гэдэг нь үнэмлэхүй тэгээс их температуртай бүх бодисоос цахилгаан соронзон долгионы ялгаралт юм.[4][1] Дулааны цацраг нь дулааны энергийг цахилгаан соронзон энерги болгон хувиргах үйл явцыг тусгадаг. Дулааны энерги нь бодис дахь атом ба молекулуудын санамсаргүй хөдөлгөөний кинетик энерги юм.

Ангилал:Дулааны техник
Ангилал:Термодинамик
Ангилал:Цахилгаан соронзонгийн цацраг