Троягийн дайн

Троягийн дайн (грек. Τρωικός Πόλεμος) — Эртний Грекийн уран зохиол, урлагийн олон бүтээлүүд Троя хотыг бүслэн дайтсан дайнд зориулсан дүрслэлийг харуулдаг. Гэсэн хэдий ч тэр дайны бүх үйл явдлыг дүрсэлсэн баттай эх сурвалж байдаггүй. Энэ түүх нь олон зохиолчдын бүтээлүүд дээр тархсан бөгөөд үйл явдлууд заримдаа хоорондоо зөрчилддөг байна.

Энэхүү дайны үйл явдлын тухай өгүүлдэг утга зохиолын хамгийн чухал эх сурвалж бол "Илиада" ба "Одиссей" хэмээх хоёр туульс бөгөөд зохиогчийг нь уламжлал ёсоор Гомер гэж үздэг. Энэ туульс бүр дайны зөвхөн нэг хэсгийг л өгүүлдэг: “Илиада” нь Троягийн бүслэлт болон дайны өмнөх богино үеийг багтаасан бол “Одиссей” нь хотыг эзэлэний дараа туульсын баатруудын нэг Итака хот руугаа буцаж ирсэн түүхийг өгүүлдэг. 

 Дайны хугацаа 
Эратосфен (МЭӨ 1184) байгуулсан Троя хотыг эзэлсэн жилийг эртний Грекийн түүхийн он дараалалд чухал ач холбогдолтой гэж үзсэн хэдий ч Троягийн дайны он цагийг тогтоох нь маргаантай байгаа ч ихэнх судлаачид үүнийг МЭӨ 13-12-р зуун гэж үздэг.  МЭӨ 264 онд эмхэтгэсэн Париан гантиг дээрх он цагийн хүснэгтийн дагуу энэ нь МЭӨ 1218/1217 онд эхлээд МЭӨ 1209/1208 онд дууссан гэдэг байна. 

 Дайны урьдчилсан нөхцөл 
Мөргөлдөөний шалтгаан нь Спарын хаан Менелаусын эхнэр байсан үзэсгэлэнт Хеленыг Троягийн хунтайж Парис хулгайлсан явдал гэж үздэг. Елена маш үзэсгэлэнтэй байсан тул эцэг Тиндареус хаан охиноо гэрлүүлэхээс татгалзсан хүмүүсийн өшөө авалтаас айж, түүнийг гэрлүүлэхийг  шийдэж чадахгүй байсан гэдэг.