С-д суурилсан програмчлалын хэлнүүд

Си хэл нь 1969-өөс 1973 оны хооронд AT&T-ийн Беллийн Лабораторид Деннис Ритчи зохиосон юм. Си хэл нь бүх цаг үеийн хамгын өргөн ашиглагддаг програмчлалын хэлнүүдийн нэр бөгөөд Си хэлний хөрвүүлэгч нь ихэнх компьютерын архитектур, үйлдлийн системд бий. Си хэлнээс хойш гарч буй олон хэлнүүд Си хэл дээр суурилан бүтээгдсэн байдаг. Тэд шууд болон шууд бусаар зээлж авсан байдаг.
 Програмын хэлнүүд  Бүтээгдсэн он  Зохиогч (хаана)  Тйлбар  Ratfor  1974  Brain Kernighan (Bell лаборотори)  C болон Fortran хоёрийг хослуулсан хэл. Машин код С-ийн хөрвүүлэгч рүү хялбар хандах боломжгүй үед хэрэгжүүлнэ. ]]. C shell/tcsh   1970 оны сүүлээр   Bill Joy(Berkeley Калифорниагын их сургууль)   Скрипт програмчлалын хэл Юникс шеллийн стандарттай.  C++  1979  Bjarne Stroustrup (Bell лаборотори )  Анх C with Classes гэх нэртэй байсанч 1983 онд C+++ гэж дахин нэрлэсэн. Ерөнхий програмчлалын хэл бөгөөд обьект хандалт дээр үндэслэсэн учир өргөн ашиглаж маш өсөлттэй байгаа.  Objective-C  1985  Robert Fourer, David Gay and Brian Kernighan (Bell лаборотори )  Энэ нь Smalltalk дээр суурьласан обьект хандалагат динамик програмчлалын хэл юм.  Perl  1987  Larry Wall  Скрипт програмчлалын хэл бөгөөд системийн админууд, текст боловсруулахад, веб серверийн харилцаа холбоонд ашигладаг.  Java  1991  James Cosling  Oak-д үйлдвэрлэгдэж 1995 онд шинэчлэгдсэн. Энэ хэл нь Objective C болон С++ хэлнүүдийн синтакс  дээр суурьлан бүтээгдсэн. Хамгын өргөн ашиглагдаж байгаа програмчлалын хэл юм.  Limbo  1995   Limbo нь С хэл дээр суурьласан Alef хэл дээр суурьлан бүтээгдсэн.  PHP  1995  Rasmus Lerdorf  HTML тэй скриптийн хувьд адилханч синтаксийн хувьд С дээр суурьласан.  С#  1999  Anders Hejlsberg (Microsoft)  Simple Managed C хөрвүүлэгч дээр үндэслэн бүтээгдсэн. Анх Cool гэж нэрлэсэн.  JavaScript     C хэлний синтаксын нөлөөгөөр бүтээгдсэн. Python  1980  Guido van Rossum  Сүүлийн үед хамгын эрэлттэй байгаа ирээдүйн хэл гэж нэрлэгдэж буй хэл бөгөөд мөн С-ийн синтакс дээр суурьласан. 
 С хэл дээр суурьласан бусад хэлнүүд:  
AMPL, C*, S-Lang, SAC, Alef, ECMAscrip, C—, Ch, D Cyclone, LSL, Squirrel, Go, OpenCL, Swift(програмчлалын хэл), AWK, BitC, LPC, Pike, Seed7, Processing, Split-C, Unified Parallel C, Ciik, Chapel, Fortress, Agora, Falcon, BCPL, B, Nim, Nemerle, ApeScript, Amiga E, Lite-C, Newsqueak, Not eXactly C (NXC), Not Quite C , Oak, PROMAL, Handel-C, Dart, CINT, Cg, nesC, R, Hack, Charm, X Sharp, Claire, Noop, Neko, Axum, Umple, TOM, Telescript, Fantom.
 С болон бусад хэлнүүдийн синтаксын адил талууд: 

С++ бол С хэлэн дээр үндэслэсэн хэлний сонгодог жишээ бөгөөд барагл С хэлийн синтакстай бараг л адилхан юм. Доорх жишээгээр Pascal, Fortran,  Scheme, С++ хэлнүүдийн арифметик фунц, оролт гаралт, функцууд параметрууд болон давталт түүний урсгалуудыг харьцуулж үзүүлнэ.

 Aрифметик фунцууд 
 C++  Fortran  Pascal  Scheme  &&   .AND.   and   and  !   .NOT.  not  not  ==  .EQ.  =  =, equal?  >, >=, <, <=  .GT., .GE., .LT., .LE.  >, >=, <, <=   	>, >=, <, <= 
 Оролт гаралт 
 C++  Fortran  Pascal  Scheme  cout << "The value of k is "<< k << endl;   writeln ("The value of k is ", k);   PRINT *, "THE VALUE OF K IS ", K  (display "The value of k is ") (display k)(newline)

 Функцууд болон параметрууд 
 C++  Fortran  Pascal  Scheme  void PutAvg (int total, int n, float avg) {cout << "average = " << avg << endl;cout << "total = " << total << ", n = " << n << endl}   SUBROUTINEPUTAVG (TOTAL, N, AVG)INTEGER TOTAL, NREAL AVGPRINT *, "AVERAGE = ", AVGPRINT *, "TOTAL = ", TOTAL, ", N = ", NRETURNEND    procedure PutAvg (total, n: integer; avg: real);beginwriteln ("average = ", avg);writeln ("total = ", total, ", n = ", n);end;   (define (put-avg total n avg)(display "average = ")(display avg)(newline)(display "total = ")(display total)(display ", n = ")(display n)(newline) )||float Average (int total, int n) {return total/float(n);}  REAL FUNCTION AVERAGE (TOTAL, N)INTEGER TOTAL, NAVERAGE = TOTAL/FLOAT(N)RETURNEND  function Average (total, n: integer): real;beginAverage := total/n;end;  (define (average total n)(/ total n) )             
Давталт түүний урсгалууд
 C++  Fortran if (boolexpr) {...}  if boolexpr then begin ...end; if (boolexpr) {...} else {...} if boolexpr then begin...end else begin...end;if (boolexpr1) {...} else if (boolexpr2) {...} if boolexpr1 then begin...end else if boolexpr2 then begin...end; while (boolexpr) {...}  while boolexpr do begin...end; do {...} while (boolexpr);  repeat...until boolexpr; 

 C++  Fortran  Fortran  for (int k=1; k<=N; k=k+1) {...}  for k := 1 to N do begin...end;  DO 10 K = 1,N...10	   CONTINUE 

Ангилал:Үйлдлийн систем