Гуминий хүчил

Гуминий хүчил нь гуминий бодисуудын үндсэн бүрдүүлэгч бөгөөд гуминий бодисуудаас, хөрсний органик бүрдүүлэгч болох гумус, занар, нүүрс тогтох ба тэд олон гол, горхи, тогтмол ус, нуур, далайн усны найрлагад багтдаг, үхсэн органик материудийн биозадралын үр дүнд бий болдог хүчил юм. ГХ нь дан хүчил бус харин, карбоксил ба фенолат бүлгүүдийг агуулсан ялгаатай хүчлүүдийн холимог (нийлмэл) бөгөөд хоёр суурьт хүчил, заримдаа гурван суурьт хүчлийн шинж чанаруудыг үзүүлдэг. фульвиний хүчлүүд нь гуминий хүчлүүд бөгөөд бусадтайгаа харьцуулхад арай бага молекул жинтэй ба хүчилтөрөгчийн агууламж өндөртэй байдаг. Гуминий ба фульвиний хүчлүүд нь ихэвчлэн газар тариалангийн хөрсний бүтэцэд багтдаг хөрсийг сайжруулах хэрэгсэл болдог ба хүний хүнсний бүтээгдэхүүнд ховор ордог. Хүнсний бүтээгдэхүүнд, фульвиний хүчлүүд нь шингэн хэлбэртэйгээр эрдэс коллоидуудаас илэрдэг. Фульвиний хүчлүүд нь поли-электролитүүд ба өвөрмөц коллоидууд юм. Тэдний өвөрмөц чанар нь мембранаар хялбар нэвтэрдэгт орших ба бусад коллоидууд ингэж чаддаггүй.

 Гуминий бодисуудын хими шинж чанар 

400px|thumb| Хинин, фенол, катехол, сахарын бүлгүүдийг агуулсан, энгийн гуминий хүчил
Гуминий хүчлүүд нь карбоксилат ба фенолат бүлгүүдийг агуулдаг нь, тэдгээрийг, Mg2+, Ca2+, Fe2+, Fe3+ ионуудтай комплекс үүсгэх боломжийг олгодог. Гуминий хүчил болгон, 2 эсвэл түүнээс олон дурьдсан бүлгийг агуулдаг учир, тэд хелатын комплексүүдийг үүсгэх боломтой байдаг. Хелатын комплексийг үүсгэдэг нь, металлын ионуудын биохүртээмжийг тохируулахад оролцдог, гүминий хүчлүүдийн биологийн үүрэгүүдийн чухал хэсэг юм.

 Экологид нөлөөлөх нь 

Органик бодисууд (матери) нь хөрсийг сайжруулдаг, ургамлын ургалтад эерэгээр нөлөөлдөг болохыг, фермерүүд түүх бичигдэж эхлэхээс өмнө мэддэг байсан.  Гэсэн хэдий ч, органик бодисуудын хими ба үүрэг нь маргаантай хэвээр байсан. Ялангуя 18-р зуунд буюу хүмүүс түүнийг судлах сэдэв болгон үзэж эхэлснээш хойш. Либихээс өмнө, гумусыг ургамал шууд хэрэглэдэг гэсэн ойлголттой байсан бол, хожим Либих, ургамлын ургалт нь органик бус нэгдлүүдээс хамаардаг болохыг тогтоосон.
Орчин цагийн хөрс судлаачид, органик бодисийн нөлөөлөлийг илүү өргөн хүрээнд авч үзэх болсон ба ямарч байсан гумус нь хөрсний ус агуулах (хадгалах) чадварыг нэмэгдүүлснээр хөрсний үржил шимийг сайжруулдаг болохыг хүлээн зөвшөөрсөн. Үүнээс гадна, ургамалууд нь системийн инсектицидуудын комлекс органик молекулуудыг шингээн авч хэрэглэдэг нь тогтоогдсоноос хойш, ургамалууд нь уусмал байдалтай гумусыг шингээх боломжтой байхыг үгүйсгэхээ болисон.  Энэ нь уусдаггүй төмрийн оксидуудыг шингээх чухал процесс байж болох юм.

АНУ-ын Огаёгийн Их Сургууль, гуминий хүчлийн ургамлын өсөлтөд нөлөөлөх нөлөөллийг судлаж, "гуминий хүчил нь ургамлын ургалтыг нэмэгдүүлдэг" ба "бага зарцуулалтаар өндөр үр дүнд хүрдэг" болохыг тогтоосон.  

1998 онд АНУ-ын Хойт Каролинагийн, ХАА ба Амьралын Ухааны Их Сургуулийн эрдэмтдийн хийсэн судалгаагаар, гуматыг хөрсөнд нэмхэд 
найлзуурт улаан толгойн (Agrostis stolonifera) үндэсний масс (хэмжээ) нэмэгддэг нь нотлогдсон.

 Мөн үзэх 

Гломалин
Калийн гумат

 Эх сурвалж 

Ангилал:Хөрс судлал
Ангилал:Бодисын бүлэг
Ангилал:Органик хүчил