Удвал (ургамал)

Удвал () — Холтсонцэцэгтэн (Ranunculaceae)-ий овгийн төрөл юм.

Энэ төрөлд 100 орчим зүйл хамрагдах бөгөөд тэдгээр нь гол төлөв дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагаст тархсан байдаг. 

Удвалын 35 зүйлийг тарималжуулан олон хэлбэр, сортуудыг гарган авчээ. 

 Нэр 
Удвал хэмээх нэр нь төвөд хэлний ཨུཏ་པ་ལ (Удбала) гэсэн үгнээс гаралтай. Харин Aquilégia гэгдэх шинжлэх ухааны нэр нь aqua — «ус» болон legere — «хураах, цуглуулах», эсвэл aquila — «бүргэд» гэсэн үгнүүдээс үүссэн гэж үздэг.

 Дүрслэл 
Цэцэг нь 6-10 см голчтой, хөх заримдаа шаравтар дэрвэнтэй, бүдүүн гоодой цоморлигийн навчинцрыг бодвол хоёр дахин богино. Навчис хошоод, гурвалсан; навчинцар шүдэрхэг. Хэтэвч 8-10. Цэцгийн шилбэ булчирхайлаг.

Европ, Азид ургах зүйлүүдийн цэцэг нь цагаан, хөх, цэнхэр, ягаан өнгөтэй бол Америкт ургадаг зүйлүүд алтлаг, улбар шар, улаан өнгөтэй байна.

 Зүйлүүд 
The Plant List мэдээллийн санд удвалын төрлийн 102 зүйл цэцэгт ургамал бүртгэгдсэн байна. Монголд 5 зүйл тэмдэглэгдсэн:

 Aquilegia ganboldii Kamelin & Gubanov. — Ганболдын удвал
 Aquilegia glandulosa Fisch. ex Link. — Шүүсэвчит удвал
 Aquilegia sibirica Lam. — Сибирь удвал
 Aquilegia turczaninovii Kamelin & Gubanov.- Турчаниновын удвал  
Aquilegia viridiflora Pall. — Ногоон удвал

 Цахим холбоос 

 Aquilegia Express: Columbine Natural History bei Celebrating Wildflowers des US Forest Service.

Ангилал:Холтсон цэцэгтэн