Лантан

Лантан [] нь дэс дугаар 57, La тэмдэглэгээтэй химийн элемент юм. Лантан нь шилжилтийн металлуудад болон газрын ховор элементүүдийн тоонд багтдаг, үелэх системийн 6-р үе, гуравдугаар хажуугийн бүлэг буюу 3-р  IUPAC-бүлэг эсвэл скандигийн бүлэгт байрлана. Ихэнхдээ лантаноидын бүлэгт оруулдаг ч, лантаноидын бүлгийн элементүүдээс f-давхраандаа электронгүйгээрээ ялгаатай юм.

 Түүх 
Лантаныг (грекээр λανθάνειν, лантанейн, „далд байх“, „нуугдмал“) 1839 онд шведийн химич бөгөөд мэс засалч Карл Густав Мосандер анх нээжээ. Тэрбээр цэвэр церигийн нитрат гэж бодсон нэгдлээ задлан талстжуулсны дараагаар лантаны сульфатыг гаргаж авчээ.

 Тархац 
Лантан нь зөвхөн химийн нэгдлээр бусад лантаноидын хамт юм уу төрөл бүрийн эрдэст байна. Үүнд ихэвчлэн: 
 Монацит ((Ce, La, Th, Nd, Y)PO4)
 Бастнезит ((Ce, La, Y)CO3F)
орно.

 Гаргаж авах 
Түүнийг дагалдагч нэгдлүүдээс нь ихээхэн ажиллагаа шаардах аргаар салгасны дараа оксидыг нь фторт устөрөгчөөр лантаны флоридыг гаргаж авна. Дараа нь түүнээ кальцитай нэгдэлд оруулахад кальцийн флорид үүсэн лантаныг ангижруулна. Ангижруулсан лантанаас кальцийн үлдэгдэл ба өөр бусад шаарыг вакуумд дахин хайлуулах аргаар ялгадаг.

 Шинж чанар 
 Физик шинж чанар 
Гялтганасан мөнгөлөг цагаан металл нь давтагддаг, пластик хэлбэржүүлэлтэнд ордог уян металл. 

 Цахим холбоос 

 Eintrag zu Lanthan. In: Römpp Online. Georg Thieme Verlag, abgerufen am 3. Januar 2015.

 Эшлэл 

Ангилал:6-р үеийн элемент