Горькийн автомашины үйлдвэр

Горькийн автомашины үйлдвэр (оросоор: Горьковский автомобильный завод буюу товчоор ГАЗ) нь Доод Новгород (урьдны Горький) хотод төвтэй Оросын автомашины концерн юм. Энэ үйлдвэр нь 1932 онд Зөвлөлт Холбоот Улсын анхны таван жилийн төлөвлөгөөний үр дүнд үүсгэн байгуулагджээ. Доод Новгород хотыг 1932 онд нэрийг нь өөрчлөн Горький болгох хүртэл тус үйлдвэр нь Нижегородын автомашины үйлдвэр (оросоор: Нижегородский автомобильный завод) хэмээн нэрлэгдэж байсан ажээ.

Олон жил энэ үйлдвэр В. М. Молотов гэсэн тодотголтой байсан нь Ардын комиссаруудын зөвлөлийн дарга Вячеслав Михайлович Молотовын нэрээр тодотгосон хэрэг байжээ. Молотов нь 1930 оноос 1941 оныг хүртэл Зөвлөлт Холбоот Улсын Засгийн газрын тэргүүн байсан ба 1939 оноос 1949 он, мөн түүнчлэн 1953 оноос 1956 он хүртэл Зөвлөлтийн Гадаад хэргийн сайд байв. Өнөөдөр ГАЗ нь ГАЗ группэд харьяалагддаг.

 Түүх 
1928-1932 оны Таван жилийн төлөвлөгөөний дараа тухайн үеийг хүртэл маш бага ахицтай байсан автомашины үйлдвэрт анхаарлаа хандуулсан бөгөөд энэхүү ажлын хүрээнд 1929 онд Эдийн Засгийн Дээд Зөвлөл америкийн автомашин үйлдвэрлэгч Фордоос үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмж ба лиценцийг нь авч, эхний загваруудаа үйлдвэрлэв.Odin, L.C. World in Motion 1939 - The whole of the year's automobile production. Belvedere Publishing, 2015. ASIN: B00ZLN91ZG. 1930 онд АНУ-д автомашины аж үйлдвэрийн чиглэлээр сургахаар илгээсэн байсан автомашины механикч Андрей Александрович Липгарт төгсөж ирээд, 1933 оноос 1951 оныг хүртэл тус үйлдвэрийн ерөнхий зохион бүтээгчээр ажиллажээ. Тэрбээр зөвхөн техникийн бүтээлч сэтгэлгээтэй биш, харин маш сайн удирдах авьяастай нэгэн байжээ.Volker Heyse, G. P. Rjabow, N. J. Bashaikin: Deutsche und Russen im Gouvernement Nischni Nowgorod: Geschichte und Gegenwart. Waxmann, Münster usw. 1995.

1930 онд үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг суурилуулан, угсрах ажлыг эхэлсний дараа хоёр жил өнгөрсний хойно буюу 1932 оноос үйлдвэрлэлдээ оронгуутаа Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Орос Улсын автомашины хамгийн том үйлдвэрүүдийн нэг болсон юм. Дайны өмнөх жилүүдэд гол төлөв ачааны тэрэг үйлдвэрлэсэн ба үүнд жишээ нь 1,5 тоннын даацтай ГАЗ-АА, ГАЗ-ААА, ГАЗ-4 гэх мэтийн тэрэгнүүдээс гадна ГАЗ-А, ГАЗ-М1 мэтийн суудлын автомашиныг ч бас үйлдвэрлэв. Дэлхийн хоёрдугаар дайн дахь Герман-Оросын дайны үеэр ГАЗ ачааны автомашиныг зөвхөн батлан хамгаалах хүчинд зориулан үйлдвэрлэжээ. Энэ үеэр буюу 1943 оны зун тус үйлдвэр нь Горький руу хийсэн агаарын довтолгоонд хэд хэдэн удаа өртсөн бөгөөд үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа доголдоход хүрч байв. ГАЗ нь 1941 онд болон 1971 онд Лениний одонгоор, 1944 онд Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одонгоор, 1945 онд Аугаа Эх Орны Дайны одонгийн нэгдүгээр зэрэг шагналуудаар шагнуулсан байдаг.

Дайны дараа өөрийн гэсэн загваруудыг зохион бүтээсний дотор 1946 онд үйлдвэрлэгдсэн ГАЗ-М10 Победа, 1950 онд дээд ангиллын тансаг загварт орох ГАЗ-12 ЗИМ болон 1954 онд ГАЗ-69-ийн суурийг ашиглан зохион бүтээсэн газар уснаа явагч ГАЗ-46 гэх мэтийн тэрэгнүүдийг нэрлэж болно.

1952 онд зохион бүтээгч Липгарт Сталинтай санал зөрсний улмаас Уралын автомашины үйлдвэр рүү шилжүүлсэн хэдий ч 1953 онд түүнийг буцаан татаж, Москвад хөдөлгүүрийн судалгаа, хийцийн зохион бүтээгчээр авсан байна. Энд байх хугацаандаа Зөвлөлтийн Шинжлэх Ухааны Академийн жинхэнэ гишүүн, Автомашины Аж Үйлдвэрийн Яамны шинжлэх ухаан ба техникийн зөвлөлийн гишүүн гэх мэтийн нэр хүндтэй ажлуудыг гүйцэтгэж байгаад 1980 онд таалал төгссөн юм.

 Автомашины загварын түүх 
 Үйлдвэрлэсэн он Нэр Зураг Суудлын ба бартаат замын тэрэг  1932–1936 ГАЗ-А 100px 1936–1942 ГАЗ-М1 100px 1939–1941 ГАЗ-M415 100px 1939–1946 ГАЗ-11-73 100px 1939–1945 ГАЗ-61 (4×4) 100px 1941–1942 ГАЗ-64 (4×4) 100px 1944–1953 ГАЗ-67 (4×4) 100px 1946–1958 ГАЗ-М20 Победа 100px 1953–1972 ГАЗ-69 (4×4) 100px 1950–1959 ГАЗ-12 ЗИМ 100px 1956–1970 ГАЗ-М21 Волга 100px 1962–1970 ГАЗ-М22 Волга 100px 1962–1970 ГАЗ-М23 Волга 100px 1955–1958 ГАЗ-М72 (4×4) 100px 1959–1981 ГАЗ-13 Чайка 100px 1977–1988 ГАЗ-14 Чайка 100px 1968–1985• 1972–1992• 1985–1992 ГАЗ-24 Волга• ГАЗ-24-05 Волга• ГАЗ-24-10 Волга 100px 1982–2010• 1972–1992• 1985–1992 ГАЗ-31 Волга• ГАЗ-24-05 Волга• ГАЗ-24-10 Волга 100px 1982–2010• 1982–?• 1992–1997• 1997• 1997–2004• 1998–2000• 2004 ГАЗ-31 Волга• ГАЗ-3102 Волга• ГАЗ-31029 Волга• ГАЗ-31029 Волга• ГАЗ-3110 Волга• ГАЗ-3111 Волга• ГАЗ-31105 100px 2005 ГАЗ-2330 Тигр (4×4) 100px 2008–2010 ГАЗ Волга Сайбер 100px Транспортер  1992 ГАЗ-3302 ГАЗель 100px 1992 ГАЗ-3221 ГАЗель 100px 1992 ГАЗ-2705 ГАЗель 100px 1994 оноос хойш ГАЗель 100px Ачааны автомашин  1932–1938 ГАЗ-АА 100px 1933–1936 ГАЗ-4 100px 1935–1950 ГАЗ-С1 100px 1934–1943 ГАЗ-ААА 100px 1938–1950 ГАЗ-ММ 100px 1936–1938 ГАЗ-21 100px Үйлдвэрлэсэн он Нэр Зураг 1935–1950 ГАЗ-410 (өөрөө буулгагч) 100px 1939–1946 ГАЗ-42 100px 1939 ГАЗ-43 100px 1938–1950 ГАЗ-44 100px 1940, 1952, 1959 ГАЗ-62 (4×4, үлгэр загвар) 100px 1946–1975 ГАЗ-51 100px 1948–1976 ГАЗ-93 100px 1966–1989 ГАЗ-52 100px 1961–1993 ГАЗ-53 100px 1939–1941 ГАЗ-60 (хагас гинжит) 100px 1948–1968 ГАЗ-63 (4×4) 100px 1964–1999 ГАЗ-66 (4×4) 100px 1989–2020 ГАЗ-3307 100px 1997–2020 ГАЗ-3308 (4×4) 100px 1997–2020 ГАЗ-3309 дизель мотортой, уртасгасан ГАЗ-3307 100px 2003–2015 ГАЗ-3310 Валдай 100px 2014 оноос хойш ГАЗон NEXT 100px Танк, зэвсэгт хүчний тээвэрлэгч тэрэг  1937 Т-38 100px 1938 БА-10 (тандагч танк) 100px 1941–1942 Т-60 (хөнгөн танк) 100px 1942–1943 Т-70 (хөнгөн танк) 100px 1942 Т-80 (хөнгөн танк, үлгэр загвар)  100px 1942–1946 БА-64 (тандагч хуягт тэрэг)  100px 1943–1945 СУ-76 (хөнгөн өөрөө явагч)  100px 1948 БТР-40 (хуягт тээвэрлэгч)  100px 1953–1958 ГАЗ-46 (4×4, газар уснаа явагч)  100px 1954-1964 ГТ-С (тээвэрлэгч)  100px 1968–1985 ГТ-СМ (тээвэрлэгч)  100px 1960–1976 БТР-60 100px 1962 БРДМ-2 (тандагч хуягт) 100px 1976 БТР-70 (тээвэрлэгч)  100px

 Цахим холбоос 

 Үйлдвэрлэгчийн албан ёсны цахим хуудас (англиар)
 Oldtimer-Galerie (англиар)

 Эшлэл 


Ангилал:Доод Новгородын аж ахуйн нэгж
Ангилал:ЗХУ-ын аж ахуйн нэгж
Ангилал:ЗХУ-ын зам тээвэр
Ангилал:Оросын автомашин үйлдвэрлэгч
Ангилал:Хэрэглээний автомашин үйлдвэрлэгч
Ангилал:Оросын үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж
Ангилал:1932 онд байгуулагдсан