Загас

Загас (лат. Pisces) нь мөчөөрөө сэлүүрдэн явдаг, хайрслаг бүрхүүлтэй, сээр нугалмайтан, усны амьтны бүлгийн ямар нэг гишүүн юм. Загасны бие нь их бие, толгой, сүүл, гэсэн 3 хэсэгт хуваагдана.   

Загас нь далайн гүнээс эхлээд уулын гол, горхи хүртэл давс, цэнгэг усны аль алинд нь амьдардаг байна. Загас нь ихэнх усны экосистемд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Олон төрлийн загасыг хүн төрөлхтөн хүнсэндээ хэргэлдэг тул мөн арилжааны их ач холбогдолтой байдаг.   

Дэлхий дээр 35,768 төрлийн загас байдаг (2020 оны байдлаар) гэдэг, гэхдээ жил бүр шинжлэх ухаанд 300-500 орчим шинэ зүйл нээж дүрслэгдэж байдаг.   

Ангилал:Таксоны хувилбар (загас)
Ангилал:Ихтиологи

Хамгийн эртний загас Кембрийн үед жижиг шүүлтүүр тэжээгч хэлбэрээр гарч ирсэн; Тэд палеозойн эрин үеийг дамжин хөгжиж, олон хэлбэрт шилжсэн. Амьсгалын замын заламгай, хос сэрвээтэй хамгийн эртний загас болох остракодермууд нь сээр нуруугүй махчин амьтдын эсрэг хамгаалалтын гадна араг ясны үүрэг гүйцэтгэдэг хүнд ястай ялтсуудтай байжээ. Эрүүтэй анхны загас болох плакодерм нь силурийн үед гарч ирсэн бөгөөд Девоны эрин үед буюу "Загасны эрин үе"-ийн үед ихээхэн төрөлжжээ.

Усанд сэлэх давсаг, хожим ясжсан дотоод араг ястай гэдгээрээ ялгардаг яст загас нь Девоны төгсгөлийн үед мөхлийн оройн плакодермийг устгасны дараа загасны зонхилох бүлэг болж гарч ирсэн. Яслаг загасыг дэлбэн сэрвээтэй, туяатай сэрвээтэй гэж хуваадаг. Өнөөгийн бүх амьд загасны 96 орчим хувь нь эрүүгээ цухуйж чаддаг туяа сэрвээтэй загасны титэм бүлэг болох телеостууд юм. Палеозойн эрин үеэс хойш усан болон хуурай газрын экосистемийн дээд трофик түвшинд ноёрхож ирсэн сээр нуруутан амьтдын голдуу хуурай газрын бүлгэм болох тетраподууд нь нүүрстөрөгчийн галавын үед дэлбээтэй сэрвээтэй загаснаас үүсэн хөгжиж, сэлэлтийн давсагтай ижил төстэй агаараар амьсгалдаг уушиг хөгжсөн.

Кладикийн удамшлыг үл харгалзан тетраподуудыг ихэвчлэн загас гэж үздэггүй тул "загас" -ыг парафилетик бүлэг болгодог.

Загас бол эрт дээр үеэс хүн төрөлхтний байгалийн чухал нөөц, ялангуяа хоол хүнс байсаар ирсэн. Арилжааны болон амьжиргааны загасчид зэрлэг загас агнуураас загас хурааж, эсвэл цөөрөмд эсвэл далай дахь үржлийн торонд тариалан эрхэлдэг. Загасыг амралт зугаалгын зорилгоор барьж, эсвэл загасчид аквариум, цэцэрлэгийн цөөрөмд хувийн болон олон нийтийн үзэсгэлэнд зориулж гоёл чимэглэл болгон өсгөдөг. Загас нь эрт дээр үеэс хүн төрөлхтний соёлд үүрэг гүйцэтгэж, бурхад, шашны бэлгэдэл, урлаг, ном, киноны сэдэв болж ирсэн.