19-р зуун

Энэ зуунд болсон үйл явдлууд 

 Аж үйлдвэрийн нэгдүгээр хувьсгал, 18-р зууны сүүлчээс 19-р зууны эхэн үе хүртэл үргэлжилсэн.
 Францын хувьсгалын дайнууд (1792—1802). Наполеоны аян дайнууд (1803—1815). Францын Банк байгуулагдсан (1800).  Наполеоны хууль (1804).
 Пиренейн дайнууд (1808—1814).
 Оросын эх орны дайн (1812).
 Венийн Конгресс (1814—1815; Ариун холбоо; Германы холбоо; Бурбоны сэргэлт). Ватерлоогийн тулалдаан (1815).

 Франц улс Вьетнамд Нгуен угсаатныг төрийн эрхэнд гаргасан (1802—1945). Гаитийн хувьсгал (1791—1803).
 Британий колончлолын дайнууд (1803—1805; 1814—1816; 1817—1818; 1823—1826; 1839—1842; 1845—1846, 1848—1849; 1845—1872). Сингапур байгуулагдсан (1819).
 АНУ Францын Луизианаг авсан (1803). 
 Нью-Йоркийн Хөрөнгийн бирж байгуулагдсан (1817).
 Оросын Перстэй (1804—1813; 1826—1828), Шведтэй (1808—1809) хийсэн дайн. Кавказын дайн (1817—1864). Орос дахь Декабристуудын бослого (1825).
 Сербын бослого (1804—1813; 1815—1817). Орос-Туркийн дайн (1806—1812, 1828-1829). Грекийн хувьсгал (1821—1830). Разгон янычарского корпуса (1826). Боснийн бослого (1831).
 Нигери дахь Фуланийн Жихад (1804—1810). Египтын Мухаммед Али улсдаа шинэчлэл хийв (1805—1848). 
 Англи- Османы эзэнт улсын дайн (1807—1809), Англи- АНУ-ын дайн (1812—1815). 
 «Pax Britannica» (1815—1914). 
 Англи-Данийн дайн (1807—1814), Норвеги Дани улсын холбооноос гарч Швед улстай холбоотон болсон.
 Америк дахь испаний колониуд тусгаар тогтнолын төлөөх дайнууд (1810—1826). Мексик тусгаар болсон (1821), Колумби (1822), Төв Америкийн Нэгдсэн мужууд (1824), Боливи (1825), Перу (1826).
 Төв Азид нөлөөгөө тогтоохын төлөөх Их Британи болон Оросын эзэнт улсуудын хоорондох тэмцэл (1813—1907; «Их тоглоом»).
 Швейцарын өөрчлөн байгуулалт (1815—1847).
 Антарктидыг нээсэн (1820).
 1820 оны Испаны хувьсгал. Францын Испани руу хийсэн эзлэн түрэмгийлэл (1823). 
 1820 оны Португалийн хувьсгал. Бразил, Уругвай тусгаар тогтнов (1821—1825). Уругвай дахь иргэний дайн (1839—1851).
 АНУ дахь Миссуригийн харилцан буулт (1820). Либери уусэн байгуулагдав (1821). Монрогийн үзэл баримтлал (1823).
 Колумби-Перугийн дайн (1828—1829). Их Колумбийн задрал (1831) Төв Америкийн Нэгдсэн мужууд задрал (1840). Юкатаны арьс өнгөтнүүдийн дайн (1847—1901).
 Японы Тэмпо өлсөглөн (1833—1837). Осио Хэйхатиро-гийн бослого (1837). Энэтхэг дахь өлсөглөн (1837—1838; Agra famine).
 Францын 7-р сарын хувьсгал (1830) Германы Холбоонд Үндсэн хуулийн өөрчлөлт хийх, Польшийн хувьсгал болоход нөлөөлөв. 
 Францын Алжир (1830—1862; Абд аль-Кадирын хувьсгал). Францын Гадаад легион (1831). Рейны хямрал (1840).
 Османы эзэнт улсын Египттэй (1831—1833; 1839—1841) хийсэн дайнууд. Османы эзэнт улсын шинэчлэл (1839—1876). 
 Индианчуудын дайнууд. «Нулимсын зам» (1831). Орегоны зам. Америк-мексикийн дайн (1848—1849; Техасын эрх чөлөөний дайн), Техас АНУ-д нэгтгэгдсэн. 
 Англиас Канад руу хийсэн Их нүүдэл (1815—1850).
 Хар тамхины нэгдүгээр дайн (1840—1842). Хятадын Англи (1842, 1843), АНУ (1844), Франц (1844), Швед болон Норвеги (1847) зэрэг орнуудтай хийсэн тэгш бус гэрээнүүд.
 Польш дахь бослого (1846; 1848), Краковын бослого болон Галицийн бослого (1846).
 Эдийн засгийн хямрал (1847,  Stock market crashes).
 Австр-Италийн дайн (1848—1849; Рисоржименто).
 Англи-Бирмын хоёрдугаар дайн (1852—1853).
 АНУ-ын Иргэний дайн (1861—1865).
 Япон Улсын Их Британи, Франц, Голланд, АНУ-ын нэгдсэн эвсэлийн хоорондох мөргөлдөөн (1863—1864). Япон дахь Мэйжийн эрины эхлэл (1868—1869). Япон дахь Босинууд буюу Луу жилийн дайн (1868—1869).

 Энэ зуунд төрөгсөд 

 Энэ зуунд нас барагсад 

 Гадаад холбоос 


Ангилал:Зуун