Жамбын Данзан

Жамбын Данзан нь (1909 онд төрж, 1988 онд нас барсан) БНМАУ-ын Ардын Жүжигчин хүн.  Олноо “Алиа Данзан” нэрээр алдаршсан юм.

 Намтар 
Ж.Данзан нь 1928-1940 онд Улаанбаатар хотын нэгдүгээр хорооны захиргаанд галч, зарлага, Монгол тээх, Дотоод явдлын яам, Хязгаарын цэргийн газарт жолоочоор ажиллажээ. 

1932 онд баруун дөрвөн аймагт гарсан эсэргүү хөдөлгөөнийг дарахад, 1939 онд Халхын голын байлдаанд оролцсон ахмад дайчин хүн байлаа. Иргэний болон цэргийн байгууллагад ажиллаж асан үеэс алиа хошин авьяас нь тодорч олноос “Марзан шовгор” нэр олсон билээ. 

Ж.Данзан нь 1940 онд циркийн түр сургуульд суралцаад Улсын цирк байгуулагдахад анхны жүжигчнээр орж 40 гаруй жилийн хөдөлмөрөө циркийн урлагт зориулсан байна. Монголын циркийн урлагт алиалагчийн төрлийг үүсгэн бий болгож олон арван шог гараа, үзэгдэл, пантомимо (үггүй жүжиг) зохиож, оролцон тоглож, үзэгчдэд өндөр үнэлэгдэн “Алиа Данзан” алдар хүртсэн байна. 

 Уран бүтээл 
Ж.Данзан нь олон арван жүжиг, шог гараа, тоглолтын зохиолыг бичсэн зохиолч хүн байжээ. Түүний уран бүтээлээс дурдвал: 

 “Зуны шөнийн зүүд” циркчилсэн жүжиг
 “Бүтэлгүй дарга” циркчилсэн жүжиг
 “. . .  . дарга” циркчилсэн жүжиг, 
 “Толь” нэг бүлэгт жүжиг
 “Удган мод” нэг бүлэгт жүжиг
 “Аав хүү хоёр” хошин шог гараа 

“Дурдатгал ба зохиолууд” хэмээх ном нь Улаанбаатарт 1988 онд хэвлэгдсэн байна. 

 Гавьяа шагнал 
 Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон
 “Алтан гадас” одон
 Хөдөлмөрийн хүндэт медаль
 “Бид ялав” медаль
 Ардын хувьсгалын ойн хүндэт медаль
 Засгийн газрын Хүндэт жуух бичиг
 1966 онд Ардын жүжигчин

Ангилал:Монголын циркчин
Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол)
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1909 онд төрсөн
Ангилал:1988 онд өнгөрсөн