Хугалах илтгэгч

Бодисын хугалах илтгэгч гэдэг нь, вакуум дахь гэрлийн фазын хурдыг ба тухайн бодис доторх гэрлийн фазын хурдад харьцуулсан харьцаатай тэнцүү хэмжигдэхүүн . Вакуум дахь гэрлийн хурдыг сонгодог тогтмол гэж нэрлэдэг. Гэрэл нь цахилгаан соронзон долгионы нэг хэсэг учир энэ ойлголт нь бусад долгионы хувьд мөн яригддаг. Жишээ нь, дууны долгион.

 Дэлгэрэнгүй 

Хугалах илтгэгчийн утга нь бодисын шинж чанар ба цацрагийн долгионы уртаас хамаардаг. Зарим нэг бодисын хувьд хугалах илтгэгч нь цахилгаан соронзон долгионы өөрчлөлтөөс хамааран маш их өөрчлөгддөг. Зарим тохиолдолд давтамжийн тодорхой хязгаарт хугалах илтгэгч  нь хэт өөрчлөгдөг. Иймд тооцоололд, тухайн нөхцөлд өгөгдсөн давтамжийн хязгаарыг (диапазон) ашигладаг.

Анизотроп оптиктой бодисууд гэж байдаг. Ийм бодисуудын хувьд хугалах илтгэгч нь гэрлийн чиглэл ба туйлшралтаас хамаардаг. Ийм шинж чанартай бодисууд өргөн тархсан байдаг. Эдгээрт, симметр чанар багатай бүх талстууд, мөн деформацад өртсөн бүх бодисуудыг багтааж болно.

Хугалах илтгэгчийг тухайн бодисын соронзон ба диэлектрик нэвчилтүүдийн үржвэрийн язгуураар илэрхийлж болно:

(энэ тохиолдолд, давтамжийн тухайн хязгаарын соронзон нэвчилтийн утга  ба абсолют диэлектрик нэвчилтийн илтгэгч -г хэрэглэнэ. Учир нь, энэ хоёр үзүүлэлтийн утга нь давтамжаас шалтгаалан их зөрөөтэй байдаг.)

Хугалах илтгэгчийг хэмжихэд рефрактометрыг ашигладаг. Усан уусмал дахь сахарын хэмжээг тодорхойлдог рефрактометрыг сахариметр гэдэг. Сахариметрыг хүнсний үйлдвэрлэлд өргөн ашигладаг.

Нэг бодисын хугалах илтгэгч -г өөр нэг бодисын хугалах илтгэгч -д харьцуулсан харьцааг харьцангуй хугалах илтгэгч  гэдэг.  хувьд,  үнэн.
Үүнд,  ба  нь хоёр бодисын гэрлийн фазын хурд. -ийн хувьд  гэдэг нь ойлгомжтой юм.

Ямар нэг орчны гадаргууд агааргүй орчноос тусаж буй цацраг, уг орчны гадаргууд өөр орчноос тусаж буй цацрагаас илүү хугардаг. Агааргүй орчноос тухайн орчны гадаргууд тусаж буй цацрагийг хугалах илтгэгчийг, тухайн орчны (бодисын) абсолют хугалах илтгэгч буюу хугалах илтгэгч гэж нэрлэдэг. Ердийн нөхцөлд дурын хийний хугалах илтгэгч нь шингэн ба хатуу биетийн хугалах илтгэгчээс нэлээд бага байдаг. Иймд абсолют хугалах илтгэгчийг ойролцоогоор агаараас туссан цацрагийн хугалах илтгэгчтэй тэнцүү гэж үзэж болно.

 Зарим материйн хугалах илтгэгч 

589,3 нм урттай долгионыг хугалах илтгэгчүүд

+ТөрөлЗүйлТемператур, °СУтгаТалстуудФизик хэмжигдхүүнүүд, Бабичев А. П., Бабушкина Н. А., Братковский А. М. ба бусад. 1991 онLiF201,3920NaCl201,5442KCl201,4870KBr201,5552Оптик шилГОСТ 13659-78. Стекло оптическое бесцветное. Физико-химические характеристики. Основные параметры. 1999 онЛК3 (Хөнгөн крон)201,4874К8 (Крон)201,5163ТК4 (Хүнд крон)201,6111СТК9 (Хэт хүнд крон)201,7424Ф1 (Флинт)201,6128ТФ10 (Хүнд флинт)201,8060СТФ3 (Хэт хүнд флинт)202,1862Бесцветное оптическое стекло СССР. Каталог. Петровский Г.Т. 1990 онҮнэт чулууЦагаан алмааз-2,417Берилл-1,571 — 1,599Маргад (изумруд)-1,588 — 1,595Цагаан сапфир-1,768 — 1,771Ногоог сапфир-1,770 — 1,779ШингэнНэрмэл ус201,3330Бензол20-251,5014Глицерин20-251,4370Хүхрийн хүчил20-251,4290Давсны хүчил20-251,2540Цийрийн тос20-251,560Самрын тос20-251,470Чидүүн жимсний тос20-251,467Этилийн спирт20-251,3612

Эх сурвалж

Ангилал:Оптик
Ангилал:Бодисын шинж чанар
Ангилал:Цахилгаан соронзон