Эрвин Шрёдингер

1887—1961 оны хооронд 74 жил амьдарсан Австрийн онолч, нэрт физикч, квант механикийг үндэслэгчийн нэг Эрвин Шрёдингер () Вена хотод төржээ. Математикч болох авьяас билэг нь багаасаа тодорсон Э. Шрёдингер Венийн их сургуулийг төгсөөд 1900—1938 онд Вена, Йен, Бреслау, Цюрихийн их сургууль, Штутгартын техникийн дээд сургуулийн профессор болж, 1927—1938 онд Берлин, Оксфорд, Грацын их сургуульд багшилж, 1941—1955 онд Дублин дахь тулгуур судалгааны хүрээлэнг удирдаж байв.«Хүүхэд-залуучуудын нэвтэрхий толь». III боть. Улаанбаатар. Улсын хэвлэлийн газар. 1988

Эрвин Шрёдингерийн эрдэм шинжилгээний гол бүтээлүүд нь статистик физик, квант онол, квант механик, харьцангуйн ерөнхий онолын салбарт хамаарагддаг. 1926 онд Де Бройлийн электрон бол долгионы ба корпускул чанартай гэсэн санаан дээр тулгуурлан квант механикийн математик үндэс болсон дифференциал тэгшитгэлийг гаргажээ. Энэ тэгшитгэлийг «Шрёдингерийн тэгшитгэл» гэдэг. Микро биетийн төлөвийг тайлбарлахдаа Э. Шрёдингер долгионы функц гэдэг ойлголтыг физикт анх удаа оруулсан нь сонгодог механикт Ньютоны хуулиудын гүйцэтгэсэн үүрэг шиг атомын зүй тогтлыг тайлбарлахад чухал нөлөө үзүүлсэн билээ.

Э. Шрёдингер төрөлх Австридаа залуу насаа, амьдралынхаа сүүлийн 4 жилийг өнгөрүүлсэн бөгөөд бусад хугацаанд Герман, Швейцар, Англи зэрэг гадаад оронд байжээ. Тэрээр харьцангуйн ерөнхий онолын зарим асуудлыг боловсруулснаас гадна физик орны тухай нэгдмэл онол бий болгох замыг эрж олохыг оролдож байв. Мөн мезоны онол, термодинамик, элекродинамикийн асуудлаар судалгаа явуулж үр дүнд хүрчээ.

Э. Шрёдингер сонирхолтой гүн санаа бүхий «Амьдралыг физикийн үзлийн үүднээс үзэхүй» гэдэг номдоо шинжлэн судлагчдын анхаарлыг татсан тэнцвэрт бус термодинамик кинетикийн нарийн асуудлуудыг хөндсөн нь түүний сэтгэн бодох өргөн цар хүрээг гэрчилнэ.

Атомын онолыг хөгжүүлж, долгионы буюу квант механикийн үндсийг тавилцсаны учир Э. Шрёдингерт 1933 онд Нобелийн шагнал олгожээ.

Зураг

 Цахим холбоос 

Эх сурвалж


Ангилал:20-р зууны физикч
Ангилал:Австрийн физикч
Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:Берлиний Хумбольдтын их сургуулийн багш
Ангилал:Вена их сургуулийн багш
Ангилал:Вроцлавын их сургуулийн багш
Ангилал:Грац их сургуулийн багш
Ангилал:Йена их сургуулийн багш
Ангилал:Штутгарт их сургуулийн багш
Ангилал:Цюрих их сургуулийн багш
Ангилал:Оксфордын Их Сургуулийн багш
Ангилал:Нацизмын үед Германы эзэнт гүрнээс дүрвэгч
Ангилал:Вена их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Байерны Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Зүүн Германы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн
Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Австрийн шинжлэх ухаан ба урлагийн хүндэт тэмдэг шагналтан
Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (энхтайвны зэрэг)
Ангилал:Макс Планк медаль шагналтан
Ангилал:Папын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Америкийн Физикийн Нийгэмлэгийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Цислейтанийн хүн
Ангилал:Австричууд
Ангилал:1887 онд төрсөн
Ангилал:1961 онд өнгөрсөн
Ангилал:Деи Линчеи Академийн гишүүн