Чулуун дээрх зураг

Чулуун дээрх зураг гэдэг нь ихэвчлэн шохойн чулууны хэсэг дээр зурсан хээ хуар гэсэн үг ба энэ нь Германы Төмрийн эрин үе болон Скандинавийн Вининг эриний үед элбэг хийгдэж байсан. Одоогийн байдлаар 400 гаруй чулуун зураг олдоод байгаа билээ.  

Ихэнх чулуунууд нь хөшөө дурсгал шиг босоо чулуу байдаг ба  ихэвчлэн булшны чулууны ойролцоо байдаг.  Тэдгээрийн зарим нь олон хүнд шууд харагдахуйц гүүр болон зам дээр байрласан байдаг. 

Эдгээр нь булшны чулуунаас үзүүлж буй зургийн санаагаараа ялгаатай. Эдгээр нь булшны чулуунаас үзүүлж буй зургийн санаагаараа ялгаатай. Зарим чулууны зурган дээр хаяа бичээс байдаг ба гэхдээ тэр нь зөвхөн хэн энэ чулууг хийсэн болохыг тодорхойлсон бичээс байдаг. Зарим бичээс зураг нь арилсан байдгаас тэдгээр чулуун дээр бичсэн бичвэрийг тайлахад хүндрэл учирдаг. 

Бүлгүүд
Чулууны бичээсийн бичигдсэн огноог ихэвчлэн тэдний хэлбэр болон чимэглэлийн байдлаар нь ялгадаг. Ингээд чулуунуудыг байрлал зорилго байдлаар нь   дараах гурван төрөлд ангилж хамааруулан үздэг байна.  

Манай эриний 400-600 он
Чулуун бичээсийн эхний үе нь манай эриний 400-600 онд бүтээгдсэн байна. Эдгээр нь шулуун хэлбэртэй ба орой хэсгийг нь сүхээр зассан байна. Эдгээр чулууг ихэвчлэн дугуйрсан хуй салхи болон мушгиа хээгээр гоёдог ба мөн усан онгоц хүн амьтадын зургийг зурдаг байжээ. Эдгээрээс өмнөх үеийн чулуунууд нь ихэвчлэн хирэгсүүрийг илэрхийлдэг байсан боловч тэдгээрч ямарч булш байдаггүй байсан байна. 

Манай эриний 500-700 он
Чулуун дээрх бичээсийн дараагийн үе нь МЭ 500-700 он юм. Энэ үед зоос шиг засч янзалсан жижиг чулуунуудыг ашигладаг байж. 


Манай эриний 600-1100 он
Гурав дахь үе нь МЭ 700-100 онд бүтээгдсэн ба тэдгээр нь өндөр бөгөөд хүзүүтэй чулуунуудаас бүрдэх ба бөхийсэн хэлбэртэй байсан. Гурав дахь үе нь МЭ 700-100 онд бүтээгдсэн ба тэдгээр нь өндөр бөгөөд хүзүүтэй чулуунуудаас бүрдэх ба бөхийсэн хэлбэртэй байсан.   Ихэнх зураг нь дайн тулаан болон тахилгыг харуулдаг  ба ихэвчлэн морь унасан эрэгтэй эвэр бүрээ барьж байгаа эмэгтэй дээр ирж байгаагаар дүрслэгдсэн байна.  

Мөн эдгээрээс маш олон төрлийн домог түүхийг харж болно. Зарим дүрслэл нь норвегийн түүхэн дэх домгийг өгүүлдэг ба тэдгээрийн ихэнх нь бичгээр бүрэн үлдэж чадаагүй домгуудыг өгүүлдэг байна. Олон олон чулуун бичээснээс өмнөх үеийн усан онгоц болон завь ба хуяг дуулга, морин тэрэг, болон хөллөгөөний талаар хангалттай мэдээлэл олж авдаг.  Энэ үеийн сүүлийн үеийн чулууны дүрслэлүүд нь загалмай болон лууг дүрслэх болсон   ба эдгээр нь хүмүүсд ил харагдахуйц гүүр болон зам дээр байрласан байна. 

Готландын хамгийн том чулуун зураг нь Buttle ийн Dnge –с олдсон ба 3,7 метрийн өндөртэй ба 8р зууных шиг чимэглэлтэй байсан байна. 

Isle of Man

A comparable tradition is found on the Isle of Man where high funeral crosses of stone were richly ornamented with the same teeming world of warriors and Norse deities as the image stones of Gotland..

Тэмдэглэлүүд ба тайлбарууд

Тусдаа чулуун зурагнууд
Ardre чулуу
Hunnestad хөшөө дурсгал
Ledberg чулуу
Норвегийн урлаг
могой-шулам
Stora Hammars чулуу
Tängelgärda чулуу

Гадаад холбоос

The site of a local museum on Gotland with pictures.


Категори:Рок урлаг европод 
Категори:дундад зууны европын уран барималчууд

Категори:Скандинавын түүх
Категори:Gotland
Категори:Чулуунууд