Цэндсүрэнгийн Энхманлай

Цэндсүрэнгийн Энхманлай (1956 оны есдүгээр сарын 27-нд Улаанбаатарт төрж, 2025 оны 5-р сарын 7-нд нас барсан) нь Харанга хамтлагийн ахлагч, гоцлол гитарчин юм. Мөн тэрбээр Харанга хамтлагийнхнаас анх удаа гавьяат жүжигчин цолыг хүртсэн, Монгол Улсын Төрийн шагналт Харанга хамтлагийн таван уран бүтээлд Төрийн соёрхол хүртээв, нийтлэгдсэн 2019-12-29, хандсан 2019-12-29 дуучин юм. 

Харангаас өмнө
1974 онд анх уран бүтээлийн замналаа эхэлж Ногоон гэрэл хамтлагт гитарчнаар орж, Я. Одсүрэнтэй хамт тоглодог байсан. 1977-78 онд Айзам хамтлагт бөмбөрчнөөр тоглож байв. 1978 онд цэрэгт татагдаж Соёмбо хамтлагт орж 1986 он хүртэл хүчин зүтгэжээ. Соёмбо хамтлагт Ц. Чулуунбат, Н. Пүрэвдаш, Х. Лхагвасүрэн нартай танилцсан байна. 1986 онд циркэд гитарчнаар орж "Цирк Эстрад" хамтлагийг байгуулан тоглож байв.

Харанга хамтлаг
Я.Одсүрэнтэй Ногоон гэрэл хамтлагт тоглодог байхаасаа тэрээр хүнд рок хамтлаг байгуулахыг хүсч мөрөөдөж явжээ. Энэ мөрөөдөл нь 1989 онд биеллээ олж Ц. Чулуунбат, Н. Пүрэвдаш, Я. Одсүрэн, Х. Лхагвасүрэн нартай хамтран Харанга хамтлагийг байгуулсан юм. Харанга хамтлагийн анхны тоглолтын нэр түүний үг, аяыг нь зохиосон, төрийн шагналт бүтээл болох "Амьдрал" дууны нэрээр нэрлэгдсэн юм. Харанга хамтлагийн дууны үг, аяыг бичдэг. Жишээ нь "Зэрэглээ" дууны үг, "Аялгуу" дууны ая, "Манан" дууны үг гээд олон олон хит дуу түүний урын санд байдаг.

Тэрээр 1989 оноос 2025 он хүртэл "Харанга" хамтлагтайгаа томоохон хэмжээний 30 гаруй тоглолтыг үзэгч олондоо хүргэсэн ба нас барахаасаа өмнө хамтлагийнхаа 35 жилийн ойн аялан тоглолтоор Европ тивд амьдран суугаа монголчууддаа ая дуугаа өргөсөн юм.

Хувийн карьер
2000 онд Монгол Улсын Гавьяат Жүжигчин цолыг Монгол улсын ерөнхийлөгч асан Н. Багабандиас хүртсэн юм. Дуучин Цовоотой хамтарч 70-80-аад оны дуунуудыг дуулж "Миний багын орцны дуунууд", "Миний багын орцны дуунууд 2" цомгуудыг гаргасан юм. Мөн морин хуурын "Ажнай хуур" хамтлагийг байгуулсан нь Японд алдартай. 

 Гэр бүл 
Ц.Энхманлай нь хоёр хүүтэй. Том хүү Э.Оргилболд нь гитарчин бөгөөд "Дэлхий" хамтлагтай хамтран тоглодог. Мөн 2024 онд болсон "Haranga Unplugged" тоглолтонд Э.Оргилболд "Харанга" хамтлагтай хамт оролцжээ. Бага хүү Э.Ариунболд нь дуучин. Тэрээр 2025 оны 9-р сарын 20-нд болсон "Ulaanbaatar Music Festival"-н тайзнаа "Харанга" хамтлагтай хамт аавынхаа "Аялгуу" дууг дуулжээ.

Тоглолтууд
 1994 онд “Учралын хорвоо” тоглолт
 2007 онд “Амьдрал аялгуу” тоглолт

Шагнал
 Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан (1994 он)
 Монгол улсын гавьяат жүжигчин (2000 он)
 Монгол Улсын Төрийн шагнал (2019 он)

 Цахим холбоос 
 Ц.Энхманлай фенүүддээ...

 Эшлэл 

Ангилал:Гитарчин
Ангилал:Монголын хөгжимчин
Ангилал:Монголын дуучин
Ангилал:Харанга
Ангилал:Рок гитарчин
Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан
Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан
Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1956 онд төрсөн
Ангилал:2025 онд өнгөрсөн