Сальвадор Альенде

Сальвадор Изабелино дель Саградо Корасон де Есүс Альенде Госсенс  (; 1908 оны 6 сарын 26 – 1973 оны 9 сарын 11) нь Чилийн эмч бөгөөд Латин Америкийн түүхэнд ардчилсан сонгуулиар төрийн тэргүүн болсон анхны марксист улс төрч юм.

Альенде Чилийн улс төрд 40 орчим жил оролцжээ. Социалист Намын гишүүний хувиар тэрээр сенатор, төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн, сайдын албан тушаал хашиж байв. 1952, 1958, 1964 оны Чилийн ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшээд сонгогдож чадаагүй ч 1970 онд дөрөв дэх оролдлогоороо сонгогдож чаджээ.

Тэр аж үйлдвэрийн салбаруудыг нийгэмчлэх, хөдөө аж ахуйг хамтралжуулах бодлого барьж байсан бөгөөд хэт барууны Патриа и Либертад (Эх орон, эрх чөлөө) бүлгийнхний ажил хаялт, Никсоны засаг захиргааны Тагнуулын Төв Газрын эсэргүүцэлтэй тулгарч байлаа. Дээд Шүүх Альендег шүүх засаглалыг өөрийн улс төрийн зорилгодоо ашиглаж байна хэмээн шүүмжилж байсан бөгөөд эцэстээ 1973 оны 8 сарын 22-нд Төлөөлөгчдийн танхим армиас хууль хэрэгжилтийг хангах, байдлыг зохицуулахад оролцох талаар албан ёсоор хүсэлт гаргасан. Түүнээс хойш сар хүрэхгүй хугацааны дараа буюу 9 сарын 11-нд цэргийнхэн Альендег төрийн эрхээс зайлуулж, Нийтийн Нэгдэл эвслийн засгийн газрыг түлхэн унагажээ. Зэвсэгт хүчин Ла Монеда Ордонг бүслээд байх үед Альенде огцрох бодолгүй байгаагаа зарласанSalvador Allende's Last Speech боловч мөн өдрийнхөө орой амиа хорлосон тухай мэдээ дэлхий дахинаа түгжээLabarca, Eduardo (2007) Salvador Allende, biografía sentimental, Catalonia, pp.339-405 ISBN 978-956-8303-68-6. Өөр нэг тайлбараар бол Альенде цэргийнхний бүслэлтээс зугтаж, гадаадын элчин сайдын яаманд хорогдохыг оролдсон боловч түүнд Фидель Кастрогийн бэлэглэсэн автомат буугаар цэргүүд түүнийг буудаж хороосон гэдэгAmmar, Alain (2005) Cuba Nostra - Les Secrets D'Etat de Fidel Castro, PLON; Acheve D'Imprimer edition, pp.198-202 ISBN-13 978-2259201155 . Альендег нас барсны дараа генерал Аугусто Пиночет Чилид цэргийн хунтын засаглалыг тогтоосон билээ.

2011 оны 1 сарын сүүлчээр Чилийн шүүх Альендегийн үхлийн талаар мөрдлөг явуулах шийдвэр гаргаад байна.

Эшлэл

Гадны холбоос

Ангилал:1908 онд төрсөн
Ангилал:Чиличүүд
Ангилал:Чилийн эмч
Ангилал:Чилийн улс төрч
Ангилал:Чилийн ерөнхийлөгч
Ангилал:1973 онд өнгөрсөн