Галт тэсрэгч

Галт тэсрэгч гэдэг нь пиротехникийн дүрслэлийг хэлэх ба ихэнхдээ шөнийн тэнгэрт галт тэсрэгч биетийг төлөвлөсний дагуу асаан тэсэлнэ.

 Галт тэсрэгчийн төрөл 
Пиротехникийн эффект нь гэрэл- (хэлбэр, өнгө), чимээ- (тэсрэлт, исгэрэх), утаа- болон дулааны үүсэлт, түүнчлэн хиймэл  манан зэрэг багтдаг.

 Газрын- ба өндрийн галт тэсрэгч 
Пуужингийн төрлөөс нь (хөөрөх өндөр) хамааруулан газрын- ба өндрийн галт тэсрэгч гэж ялгадаг. 
 Өндрийн галт тэсрэгчид бараг бүх галт тэсрэгч биетүүд багтах бөгөөд түүний эффект дүрслэлийг үзэхийн тулд өндөрт буудах эсвэл өөрийн хөтлөгчөөрөө тэнгэр лүү өгсөнө. Өндрийн галт тэсрэгчид бөмбөгт галт тэсрэгч болон пуужинт галт тэсрэгч орно.
 Газрын галт тэсрэгчид нь хөрсөнд зангуудан тогтоосон галт тэсрэгч биетүүд орох ба үүний жишээнд гэрэлт зураг, нар, хүрхрээ зэрэг багтана.
 Энэхүү сонгодог төрөл нь Бароккогийн үед ихэд түгээмэл хэрэглэгддэг байснаас шалтгаалан газрын галт тэсрэгчийг ихэвчлэн Бароккогийн галт тэсрэгч гэж бас нэрлэдэг байжээ.
 Бенгалийн гэрэлт зурагнууд нь онцгой хэлбэр юм. Үүгээр бичээс болон бусад зүйлийг дүрсэлнэ.
 Өөрийн эффектээ дээш агаарт хөөх боловч галт тэсрэгч биет нь өөрөө газраас хөндийрдөггүй хувилбар нь газар-, өндрийн галт тэсрэгчийн дундын төрөлд орно. Ийм төрлийн галт тэсрэгчид галт тогоо, ромын лаа, галын эффект зэргийг нэрлэж болно.
 Хэрэв галт тэсрэгч нь хөөрөх ба газарт байгаа байршилдаа нэг дор эсвэл дарааллан шатвал, газрын-, ба өндрийн галт тэсрэгчийн хослол хэмээн нэрлэдэг.

 Ангилах 
Тэсрэх эффектийн хүрээ болон түүнээс үүсэх аюулаас нь хамааруулан ангилах ба ангилал нь өндөр байвал мэргэшсэн пиротехникч шаардлагатай бол, гарах аюулын зэрэг нь бага байвал хамгийн багадаа насанд хүрсэн хүмүүсийг галт тэсрэгч ашиглах шаардлагатай. 
Европын орнуудад мөрдөж буй галт тэсрэгчийн дөрвөн ангилал байна.
 Өргөн хэмжээний галт тэсрэгч: Энэ галт тэсрэгчийг зөвхөн мэргэшсэн пиротехникч шатаахыг зөвшөөрнө.
 Дунд зэргийн галт тэсрэгч: Тусгай зөвшөөрөлтэй хүмүүст (пиротехникийн мэргэжилтэн байх албагүй) зөвшөөрнө.
 Бага зэргийн галт тэсрэгч: Энэ ангиллын галт тэсрэгчийг мэргэжлийн бус хүмүүс буюу насанд хүрсэн бүх хүн шатаахыг зөвшөөрнө-
 Хамгийн жижиг галт тэсрэгч: Тоглоомон галт тэсрэгч, ширээний галт тэсрэгч, өсвөр үеийнхний галт тэсрэгч багтах ба бүтэн жилийн турш хүүхдүүд ч ашиглахыг зөвшөөрнө.

 Хөгжимт галт тэсрэгч 
Хөгжмийн аялгуунд тохируулан дэглэсэн галт тэсрэгчийг xөгжимт галт тэсрэгч гэнэ. Бароккогийн үеэс эхлэн дагалдах хөгжимтэй галт тэсрэгчийг ашиглаж ирсэн байна. Гэхдээ тухайн үед галт тэсрэгчийн буудалт нь хөгжмийн аяндаа нь хэр хоорондоо синхрон явагддаг байсан тухай мэдээлэл хомс байдаг. Өнөө үед тохирсон хөгжмийн аялгуунд ноцоох машины тусламжтайгаар тэсрэлт зөрүүгүй хийх техникийн боломжтой.

 Бусад төрөл 
Өөр бусад галт тэсрэгчид далайн галт тэсрэгч (салнаас буудах), техникийн галт тэсрэгч, тайзны галт тэсрэгч (театрын галт тэсрэгч), киноны тусгай эффект зэрэг орох ба энэ тохиолдолд гэрэлтүүлгийг пиротехникийн эффектээр гүйцэтгэнэ гэсэн үг юм.

Тусгай хэлбэр:
 Тайзны галт тэсрэгч нь үзэгчдэд ойр ашиглаж болох галт тэсрэгч юм.
 Театрын галт тэсрэгч нь зөвхөн битүүмжлэгдсэн өрөөнд ашиглаx тусгай зориулалтын галт тэсрэгч байдаг.

 Галт тэсрэгчийн өнгө 
Үүсгэх өнгөшаардлагатай элемент / шаардлагатай нэгдэлУлаанСтронцийн давс (бүрэг улаан), кальци (улбар шар), лити (час улаан)ШарНатрийн давс, кальцийн карбонатНогоонБарийн давс (шар-ногоон), зэс (маргад ногоон), теллур (зүлгэн ногоон), талли (нугын ногоон), цайр (цайвар ногоон)ХөхЗэсийн давс (номин цэнхэр), хүнцэл, хар тугалга, селени (цэнхэр)ЯгаанЦези, кали, стронци ба зэсийн холимогНил ягаанРубиди, стронци ба зэсийн холимогЦагаан; мөнгөлөгМагни, xөнгөнцагаан, титан, циркониАлтан шарТөмөр, модон нүүрс, ферротитан

 Галт тэсрэгчээс үүсэх аюул 
Дараах аюултай бодисуудыг галт тэсрэгчид ашиглах болон ашигласны дарааx байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөтэй.

БодисАюулын ангиФункцХар тугалганы(II) нитрат 40px|03 – Шатамхай 40px|05 – Идэмхий 40px|07 – Аюултай 40px|08 – Эрүүл мэндэд хөнөөлтэй 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэй исэлдүүлэгчХар тугалганы((II,IV)-оксид 40px|07 – Аюултай 40px|08 – Эрүүл мэндэд хөнөөлтэй 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэйисэлдүүлэгчБорын хүчил 40px|08 – Эрүүл мэндэд хөнөөлтэйтогтворжуулагчГексахлорбензолUrs von Arx: Feuerwerkskörper – Umweltauswirkungen und Sicherheitsaspekte. Bundesamt für Umwelt, Bern. Umwelt-Wissen Nr. 1423, 2014, 139 S. 40px|08 – Эрүүл мэндэд хөнөөлтэй 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэйхлордонаторКалийн хлорат 40px|03 – Шатамхай 40px|07 – Аюултай 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэйисэлдүүлэгчКалийн дихромат 40px|03 – Шатамхай 40px|06 – Хортой эсвэл онцгой хортой 40px|05 – Идэмхий 40px|08 – Эрүүл мэндэд хөнөөлтэй 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэйтогтворжуулагч, катализаторЗэсийн(I) хлорид,Зэсийн(II) хлорид 40px|07 – Аюултай 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэйөнгөЗэсийн(I) оксид 40px|07 – Аюултай 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэйтуслах бодисЗэсийн(II) оксид 40px|07 – Аюултай 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэйөнгөНатрийн хлорат 40px|03 – Шатамхай 40px|07 – Аюултай 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэйисэлдүүлэгчЦайр (нунтаг) 40px|02 – Хөнгөн- /Өндөр шатамхай 40px|09 – Байгаль орчинд хөнөөлтэйангижруулагч

 Цахим холбоос 

 Эшлэл 


Ангилал:Гал соёлд
Ангилал:Арга хэмжээний төрөл