Оозэки

Оозэки () гэдэг нь Японы мэргэжлийн сүмогийн дээрээсээ хоёр дахь цол юм. Ёкозүна цол бий болохоос өмнө хамгийн том цол нь байв.

Баруун, зүүн жигүүрт дор хаяж нэг оозэки байх ёстой байдаг бөгөөд оозэки байхгүй болсон тохиолдолд тухайн жигүүрийн ёкозүнаг банзүкэд ёкозүна-оозэки гэж бичдэг. Харин тухайн жигүүрт ёкозүна ч бичигдээгүй бол сэкивакэ, эсвэл комүсүбиг оозэки болгон цол ахиулдаг байжээ, гэхдээ ийм тохиолдол сүүлийн жилүүдэд огт гараагүй. Эдо эриний үед оозэки байхгүй болбол зүгээр л биеэр том, сайхан галбиртай бөхийг оозэки гэж банзүкэд бичдэг, тэд нь ихэнхдээ барилдахдаа тааруу байдаг байсан тул "канбан оозэки" буюу "үзүүлэнгийн оозэки" гэгддэг байв.

Банзүкэгийн зөвлөлөөс хэн нэгэн бөхийг шинээр оозэки болгох шийдвэр гаргасны дараа тусгай элч томилон, ёкозүна төрөхөд хийдэгтэй бараг ижил "цол ахисныг мэдээлэх ёслол" хийдэг байна. Ингэсний дараа шинэ банзүкэ гарахыг хүлээлгүйгээр, оозэкигийн эрхийг эдэлж эхэлдэг. Шинэ ёкозүна болгох шалгуурыг Ёкозүнагийн зөвлөлийн дотоод журманд тодорхой заасан байдаг бол шинээр оозэки болгох шалгуурын тухай тогтсон хэм хэмжээ байхгүй. Гэхдээ хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр, сэкивакэ буюу комүсүби цолтойгоор сүүлийн 3 башод барилдаж, нийт 33 буюу түүнээс олон давсан байх нь сүүлийн жилүүдэд баримталж буй шалгуур болж буй гэж мэдээлдэг. Оозэки болсноор сарын цалин нь 657 мянган иенээр нэмэгдэж, Рёогокү Кокүгикан ордонд өөрийн машинаар ирж, машинаа зогсоолд нь тавих, мөн онгоцоор нисэхэд нэгдүгээр зэрэглэлийн суудал ашиглах гэх мэт эрх эдлэнэ (2010 оны байдлаар).

Оозэки цолыг 1 башод муу барилдаад л алдаж байсан жишээ эрт цагт тохиолдож байсан боловч 1927 оноос 2 башо дараалж муу барилдвал оозэки цолыг нь хураадаг жишиг тогтжээ. Явцын дунд 1958 - 1969 оныг хүртэл 3 башо дараалан муу барилдсан тохиолдолд хурааж байсан боловч хэтэрхий зөөлдөж байна гэж үзээд хуучин системдээ буцан орж, харин оозэки цолоо хураалгасан бөх дараагийн башод 10 буюу түүнээс олон давбал оозэки цолыг нь эргүүлэн өгдөг дүрэмтэй болсон байна. Энэхүү дүрмээр оозэки цолоо эргүүлэн авч чадсан Миэноүми, Таканонами, Мүсоояма, Точиазүма нарын 4 бөх л бий. Мөн тэмцээний явцад гэмтэл авсан тохиолдлыг муу барилдсанд тооцдоггүй байснаа 2003 онд халжээ.

Муу барилдвал цолоо алдах нөхцөл байдалд орсон буюу өмнөх тэмцээнд муу барилдсан оозэкиг кадобан гэдэг.

Амжилт
Оозэки цолтойгоор хамгийн олон башод барилдсан бөхчүүд
БайрНэрОозэки цолтой барилдсан башоХугацааҮзүүлсэн амжилт1Чиётайкай Рюүжи651999 оны 3 сар - 2009 оны 11 сар↓515-345-115, 3 түрүү2Кайо Хироюки652000 оны 9 сар - одоо491-305-119,　5 түрүү3Таканохана Тошиаки501972 оны 11 сар - 1981 оны 1 сар422-285-49, 2 түрүү4Хокүтэн-Юү Кацүхико441983 оны 7 сар - 1990 оны 9 сар378-245-29,　1 түрүү5Конишики Ясокичи391987 оны 7 сар - 1993 оны 11 сар↓345-197-43, 3 түрүү6Таканонами Садахиро371994 оны 3 сар - 1999 оны 11 сар↓340-177-8, 2 түрүү2000 оны 3 сар - 2000 оны 5 сар↓13-17-07Асашио Таро361983 оны 5 сар - 1989 оны 3 сар294-203-33, 1 түрүү8Ютакаяма Кацүо341963 оны 3 сар - 1968 оны 9 сар301-201-89Котозакүра Масакацү321967 оны 11 сар - 1973 оны 1 сар↑287-159-34, 4 түрүүМүсашимарү Кооёо1994 оны 3 сар - 1999 оны 5 сар↑353-127-0, 5 түрүү
↑ нь ёкозүна болж цол ахисан, ↓ нь сэкивакэ болж цол буурсан, тэмдэггүй нь оозэки цолтойгоо зодог тайлсан, эсхүл одоо оозэки цолтойгоо байгаа.

Ангилал:Сүмо

en:Makuuchi#Ōzeki