Шымкент

Шымкент () ( үзбек. Чимкент ) гэж Казахстан буюу Казахстан улсын Өмнөд Казахстан мужийн засаг захиргааны төв.  Узбекистантай хиллэх өмнөд хилд оршдог. Хүн амын тоогоор Алматы, Астанагийн дараа 3-рт орно. 2020 оны байдлаар 1 сая хүн амтай. 

Казахууд Шымкент ( Shymkent ) , Узбекууд Чимкент ( Chimkent ) гэж дууддаг. Чимкент нэр нь Согд хэлний “chim” буюу ширэг,  “ kent “ буюу хот гэсэн үгнээс гаралтай. 

 Нэр 

Орос, Зөвлөлтийн үед Чимкент гэдэг байв. Монгол, орос үгний «чи..»-г казахаар «шы..» гэж бичдэгийг анзаарвал монголоор «Чимкент» гэж үргэлжлүүлэх нь зөв.  

«Кент» гэдэг нь хот тосгон гэсэн утгатай олон хэлнээ байгаа нийтлэг үг, харин «шым»-ийн утга нь иран гаралтай хэлээр цэцэрлэгт хүрээлэн гэсэн утгатай.

 Байршил 
Шымкент хот Алматаас баруун зүгт 690 километр, Узбекийн Ташкентаас хойд зүгт 120 километр зайтай байрладаг ба Сибирь-Туркестаны төмөр замын томоохон өртөө болдог.

 Түүх 

Шымкентэд XII зуунаас хүмүүс суурьшсан. 10 км зайтай байдаг Сайрам орох Торгоны замыг хамгаалж байжээ. Түрэг болон согдын хооронд арилжаа наймаа хийгддэг байв. Дараагийн зуудад умард өмнөдийн нүүдэлчин ард түмэн ээлжлэн хянаж байгаад Хоканд, 1810 онд Бухар, 1‍864 онд Хаант Оросын мэдэлд оржээ. 1914 онд «Черняев» гэж нэртэй болсон ч 1924 хуучин нэр сэргэв. 1930-аад оноос эхлэн онцгойрч 1940-өөд онд дайны техник, 1950-аад оноос бүх төрлийн аж үйлдвэр эрчимтэй баригдаж, хүн ам олширжээ. 1967 онд нэг үймээн болж байсан. 1992 онд Казахстан улсын төрийн шийдвэрээр «Шымкент» болгосон ч Казахстан улсын гадна, зарим хэлнээ «Чимкент» нь байсаар байна.

 Цаг агаар 

 Хүн ам 
Чимкент хотод 1897 онд 11,194 хүн оршин сууж байсан.Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. Үүнд:
 сарт (үндсэндээ узбек) — 84.6 %
 орос — 5.7 %
 киргиз-кайсак (казахууд) — 4.0 %
 украин — 1.8 %
 еврей — 1.6 % байв.

Харин одооны Шимкентийн хүн ардыг 2011 онд тоолоход 629,069 байжээ. Үүнд:
 казах үндэстэн — 64.8%
 орос үндэстэн — 14.5%
 узбек үндэстэн — 13.7%
 азербайжан үндэстэн — 1.8% байна. Хүн амын ихэнх нь орос (74%), казах (72%) хэлтэй.

 Зураг 

Мөн үзэх
 Казахстаны хотын жагсаалт

 Цахим холбоос 

 Хотын албан ёсны цахим хуудас 

 Лавлах холбоос 


Ангилал:Казахстаны суурин
Ангилал:Азийн суурин
Ангилал:Саятан хот