Тайбэй

Тайбэй ( – Тайванийн умард нутаг) буюу Тайпей (Taipei) — Тайвань орон (БНХУ)-ын нийслэл. 2.7 сая хүнтэй. Тайвань арлын умард хэсэгт 271.8 км² талбай эзлэн оршдог, Тайвань орон болон арлын дөрөвдүгээр том хот.  

 Түүх 

Тайбэй хавьд анх кайдагэлань хүмүүс амьдарч байсан.  зуунаас хятадууд ихээр цагаачлан суусан ба 1875 онд Тайбэй аймаг байгуулагджээ. 1886 онд Чин улс Тайвань мужийг Фужянь мужаас салган Тайбэйг засаг захиргааны төв болгов. Дайнд ялсан Япон 1895 оны Шимоносэкийн гэрээгээр Тайванийг авч Тайбэйг Тайхокү аймагт харьяалуулсан ба хотжиж, төмөр замын сүлжээ тавигдсан.   

Япон дайнд ялагдсанаар Тайванийг Дундад Иргэн Улс авсан бөгөөд 1945 онд Хятадад коммунист БНХАУ байгуулагдахад Чан Кайшийн удирдсан Гоминдан нам Тайвань руу дүрвэн Тайбэйг түр нийслэл хэмээв. 1967 онд Тайбэй мужтай тэнцэх хотын зэрэг олж 1970-аад онд 2 сая хүнтэй болжээ. 1990 онд Тайбэйн оюутны эсэргүүцлийн жагсаалын дүнд Тайвань олон намын тогтцолцоонд шилжсэн.

 Газар зүй 
Тайбэй хот 271.8 км² нутаг дэвсгэртэй. Тайваний 22 нутгаас 16-р том нь юм. Тайвань арлын умард хэсэгт Тайбэйн нам доор газар оршдог. Хотын нутагт Шиньдянь, Дахань хоёр нийлж Даньшуй голыг үүсгэдэг бол зүүн талаар Жилун гол урсана. Зүүн хойд захад Чишин (1120 м), Датүнь (1092 м) зэрэг унтарсан галт уул байна. 

I сард 13.9°C хүртэл сэрүүсч, VII сард 34.3°C хүртэл халдаг. Жилд дунджаар 2405 мм хур тунадастай.

 Хүн ам зүй 
Тайбэй хотод 2,686,516 хүн (2013 он) амьдарч байна. Шинэ Тайбэйг чиглэсэн нүүдлээс Тайбэйн хүн амын тоо олигтой өсөхөө байсан. Тайбэй-Шинэ Тайбэй-Жилун хотын бөөгнөрөлд нийлээд 7,028,583 хүн амьдарч байгаа.

Хүн ам маш шигүү. Даань, Суншань, Датунь дүүрэгт бүр шигүү суурьшсан. 

Тайбэйд хятад үндэстэн (хокло, дотор газрын, хакка) болон Тайваний уугуул ард түмэн амьдардаг.

 Нутгийн хуваарь 
Тайбэй хотын нутаг дэвсгэр 12 дүүрэг (чү)-т хуваагддаг.
220px|thumb|12 дүүрэг газрын зурагт 
 Дүүрэг Хятадаар Хүн ам(2014 он)■ Бэйтоу  北投區 257,520■ Ваньхуа  萬華區193,715■ Вэньшань  文山區273,921■ Даань  大安區 313,693■ Датун  大同區 130,973■ Жуншань  中山區230,496■ Жунжөн  中正區163,388■ Наньган  南港區 121,257■ Нэйхү  內湖區285,767■ Суншань  松山區 210,473■ Шилинь  士林區290,455■ Шиньи  信義區 229,657

 Эдийн засаг 
Тайбэй нь Тайванийн эдийн засаг, худалдаа, санхүү бизнесийн төв юм. 

 Боловсрол 
Томоохон их сургууль:
 Тайванийн Үндэсний Их Сургууль
 Тайбэй хотын их сургууль
 Жөнжи улсын их сургууль

 Цаг уур 

 Зураг 

Мөн үзэх
 Тайванийн хотын жагсаалт

 Эх сурвалж 


Ангилал:Тайвань арлын суурин
Ангилал:Бүгд Найрамдах Хятадын төрд шууд захирагдах хот
Ангилал:Азийн нийслэл
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот