Дэлхий судлал

Дэлхий судлалын шинжлэх ухаан ("the Geosciences" эсвэл "the Earth Sciences) нь Дэлхийтэй холбоотой бүх төрлийн шинжлэх ухааныг нэгтгэн нэрлэсэн нэр томъёо бөгөөд Дэлхийн мандлуудыг судлана. 

 Дэлхийн мандлууд 
Дэлхий судлал нь үндсэн 4 төрлийн мандал - чулуун мандал, усан мандал, агаар мандал, биомандлыг ялгадаг болно. Зарим тохиолдолд мөсөн мандал гэж ялгах боловч үүнийг усан мандлын нэг хэсэг гэж тооцдог байна. 

300px|right|thumb|Хавай арал дээрхи Килауэ галт уулын лаав далай руу орж байна
 Геологи нь дэлхийн чулуун мандал, түүний түүхэн хөгжлийг судлана. Үндсэн салбарууд нь эрдэс судлал, петрологи, геохими, геоморфологи, палеонтологи, давхрагазүй, инженер геологи, седиментологи зэрэг юм.

 Геофизик ба Геодези нь Дэлхийн хэлбэр дүрс, мөн соронзон орон болон татах хүч, мөн Дэлхийн цөм ба манти, литосферийн сейсмийн болон тектоник идэвхижилтийг судлана. 

 Хөрс судлал нь Дэлхийн царцдасын хамгийн гадна давхрага - хөрсийг судлана. 

 Далай судлал ба Гидрологи нь Дэлхийн усан мандлыг (далай болон цэвэр ус) судлана. 

 Мөстлөг судлал нь Дэлхийн мөсөн бүрхүүлийг судлана. 

 Агаар мандал судлал нь Дэлхийн агаар мандлыг (газрын гадаргуугааас экзосфери хүртэлхи ~1000 км) судлана. Үндсэн салбарууд нь цаг уур судлал, уур амьсгал судлал, Агаар мандлын хими болон агаар мандлын физик юм.

 Арга зүй 

Бусад шинжлэх ухаантай адил байгалийн алив үзэгдлийн талаар ажиглалт хийж, мэдээлэл цуглуулан түүн дээрээ тулгуурлан таамаглал дэвшүүлэн, улмаар уг таамаглалаа бусад шинэ мэдээлэл, ажиглалтаар батлахыг оролддог тул мэдээлэл, ажиглалт нь таамаглал дэвшүүлэх болон таамаглалыг батлахад нэн чухал үүрэгтэй байна.

 Дэлхий судлалын үндсэн сэдвүүдээс 
 Агаар мандал 
 Агаар мандлын хими
 Уур амьсгал судлал
 Цаг уур судлал
 Эртний уур амьсгал судлал

 Усан мандал 
 Гидрологи
 Мөстлөг судлал
 Лимнологи
 Гидрогеологи
 Далай судлал
 Далайн хими 
 Далайн биологи
 Далайн геологи
 Эртний далай судлал
 Далайн физик

 Чулуун мандал 

 Геологи
 Ашигт малтмалын геологи
 Инженер геологи
 Геоэкологи
 Түүхэн геологи
 Мөстлөг судлал
 Дөрөвдөгчийн геологи
 Седиментологи 
 Давхрага зүй
 Структур геологи 
 Геохими
 Газарзүй
 Физик газарзүй
 Геоморфологи
 Геофизик
 Геохронологи
 Геодинамик (Тектоникийг үз)
 Геомагнетик
 Гравиметр (Геодезийн салбар)
 Сейсмологи
 Гидрогеологи
 Эрдэс судлал
 Кристаллографи
 Эрдэнийн чулуу судлал
 Петрологи
 Вулканологи

 Педосфери 
 Хөрс судлал

 Систем 
 Хүрээлэн байгаа орчин судлал
 Газарзүй
 Хүний газарзүй
 Физик газарзүй
 Гайяын онол

 Бусад 
 Картографи
 Геоинформатик (Газарзүйн мэдээлэлийн систем)
 Геостатик
 Геодези
*
Ангилал:Шинжлэх ухааны мэргэжлийн салбар