Хоккайдо

Хоккайдо (япон. 北海道, -Хоккайдо, [hokkaꜜidoː] 'Хойд тэнгисийн тойрог') нь Японы хоёр дахь том арал бөгөөд хамгийн том, хойд муж болно. Цугару хоолой нь Хоккайдо арлыг Хоншүүгаас тусгаарладаг, Хоёр арлыг далайн доорх төмөр замын Сейкан хонгилоор холбодог.

Хоккайдогийн хамгийн том хот бол нийслэл Саппоро (札幌) хот юм. Сахалин нь Хоккайдо хотоос хойд зүгт 43 км (26 миль) зайд оршдог бөгөөд зүүн болон зүүн хойд талаараа Курилийн арлууд оршдог бөгөөд эдгээр арлууд ОХУ-ын захиргаанд байдаг ч хамгийн өмнө зүгт дөрөв нь Япон байдаг. Хоккайдог өмнө нь Эзо, Йезо, Йесо эсвэл Есо гэж нэрлэдэг байсан.

Хэдийгээр 16-р зуунаас хойш арлын өмнөд хязгаарыг захирч байсан Япон суурингууд байсан ч Хоккайдо нь Айнү хүмүүс гэгддэг арлын уугуул иргэд амьдардаг харийн нутаг гэж тооцогддог байв. Япончууд 17-р зуунд Хоккайдо руу нүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь Япон болон Айнугийн хүн амын хооронд мөргөлдөөн, бослого гарахад хүргэж байжээ.

1869 оны 8-р сарын 15-нд Мэйжийн сэргээн босголтын дараа Японоор "харгисчуудын нутаг" гэсэн утгатай Эзог колончлолыг Японд нэгтгэж, Хоккайдо гэж нэрлэжээ. Энэ үйл явдлын дараа Япон суурьшлагчид арлыг колоничилж эхэлсэн нь Японы анхны орчин үеийн суурьшсан колони болжээ. Японы суурьшгчид арлыг колоничлоход Айнү үндэстнийг газар нутгаас нь булаан авч, уусгах мөн Япон суурьшгчид айну нарыг түрэмгийлэн гадуурхаж байв. 21-р зуунд Айнүчууд Японы нийгэмд бараг бүрэн уусчээ. Үүний үр дүнд Айнү гаралтай олон япончууд өөрсдийн удам угсаа, соёлын талаар ямар ч мэдлэггүй болсон юм.

 Хүн ам 
15-р зуунд 50 мянга орчим уугуул Айнү үндэстнүүд тус арал дээр оршин сууж байсан гэдэг. 19-р зууны сүүл ба 20-р зууны эхэн үед Японы колоничлол ялангуяа өргөн цар хүрээтэй болсон. Жишээлбэл, 1897 онд 64,350 япон цагаач арал дээр ирсэн; дараа жил, 1898, 63,630 бүртгэгдсэн; 1901 онд 50,100; гэх мэт. Үүний үр дүнд 1903 он гэхэд одоогийн статистик мэдээллээр Хоккайдогийн Японы хүн ам 845 мянгад хүрсэн бол Айнугийн уугуул иргэд ердөө 18 мянга болжээ. 1925 он гэхэд Хоккайдогийн хүн ам 2,5 саяд хүрч, 1960 он гэхэд 5 сая давжээ.

2020 оны хүн амын тооллогоор -5 225 000 хүн амтай болжээ. Хоккайдогийн хүн ам нь Японы нийт хүн амын 4.2 % орчим эзэлдэг бөгөөд үүний 1,952,000 нь Саппоро хотод амьдардаг байна.

 Хоккайдо арал дээрх том хотууд 
№Хотхүн ам1Саппоро1 973 3952Асахикава329 3063Хакодатэ251 0844Томакомай170 1135Обихиро166 5366Кусиро165 0777Эбецу121 0568Китами115 4809Отару111 29910Титосе97 945

 Цахим холбоос 


Ангилал:Азийн арал
Ангилал:Номхон далайн арал
Ангилал:Хоккайдо аймгийн арал
Ангилал:Азийн бүсчлэл
Ангилал:Хоккайдо муж
Ангилал:Японы муж
Ангилал:Японы муж