Хөлөнбуйр

Хөлөнбуйр (монг. Зураг:Kölün buyir.PNGkölün buyir;  Hūlúnbèi'ěr) — Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Өвөр Монголын өөртөө засах орны үндсэн 12 хувийн нэг болох тойргийн энтэй хот (хоёрдугаар түвшний нэгж). Захиргааны газар нь Хайлаар дүүрэгт байрладаг.

2001 онд тойргийн энтэй хот ( dìjíshì) болон өөрчлөн байгуулагдахаас өмнө  аймаг ( méng) гэгдэж байв. 263,953 км² талбайт нутагтай. Дотроо хот хөдөөг багтаадаг ч хууль ёсны дагуу хот учраас дэлхийн хамгийн том газар нутагтай хот гэдэг. 2000 оны тооллогоор 2,687,228 оршин суугчтай байв. Үүний 81.85% нь Хятад үндэстэн, 8.60% болох 231,276 нь Монгол үндэстэн, 9.55% нь бусад угсаатан байжээ.

Хөлөн нуур (өөрөөр Далай нуур гэдэг) болон Буйр нуур (ихэнх хэсэг нь Монгол улсад харьяалагдана) хоёрын нэрээр нэрлэгдсэн учиртай. Баруун захаар Монгол Улс, хойд захаар Оросын Холбооны Улстай хил залгахад БНХАУ-ыг төлөөлнө. Зүүн талаараа улсын дотор Хармөрөн муж, урд талаараа ӨЗО-ны Хянган аймагтай хаяа залгадаг.

 Угсаатны бүтэц 

 Хөлөнбуйрын угсаатны бүтэц (2000 оны тооллого) Ард түмэн  Тоо  Эзлэх хувь (%) Хятад үндэстэн  2,199,645  81.85 % Монгол үндэстэн  231,276  8.60 % Манж үндэстэн  111,053  4.13 % Дагуур ястан  70,287  2.62 % Хотон үндэстэн  30,950   1.15 % Хамниган ястан  25,418  0.95 % Солонгос үндэстэн  8,355  0.31 % Орос үндэстэн  4,741  0.18 % Орчон омог  3,144  0.12 % Бусад  2,359  0.09 %

 Засаг захиргааны хуваарь 
Одоогийн байдлаар Хөлөнбуйр засаг захиргаа нутаг дэвсгэрийн хувьд дотроо дөрвөн янз зэргэмж бүхий гуравдугаар түвшний 13 нэгжид хуваагддаг. Эдгээрийг тоочвол 1 дүүрэг, сианы энтэй 5 хот, 4 хошуу, өөртөө засах 3 хошуу, бүгд 13 нэгж болно.

 Газрын зураг 300px # Монголнэр, зэргэмж Хятад нэр, зэргэмжба пиньинь галиг Хүн ам(2004)Газар нутаг(км²) Нягтшил(/км²) Засагзахиргааны төв1Хайлаар дүүрэг海拉尔区       Hǎilā'ěr Qū26 түм1,4401812Манжуур хот (сианы энтэй)满洲里市       Mǎnzhōulǐ Shì16 түм6962303Жалан-Айл хот (сианы энтэй)扎兰屯市       Zhālántún Shì44 түм16,800264Ягши хот (сианы энтэй)牙克石市       Yákèshí Shì40 түм27,590145Гэгээнгол хот (сианы энтэй)根河市          Gēnhé Shì17 түм19,65996Эргүнэ хот (сианы энтэй)额尔古纳市    É'ěrgǔnà Shì9 түм28,00037Арын хошуу 阿荣旗            Āróng Qí32 түм12,06327Нажи балгас8Шинэ Барга баруун хошуу新巴尔虎右旗       Xīnbā'ěrhǔ Yòu Qí 3 түм25,1021Алтан-Эмээл балгас9Шинэ Барга зүүн хошуу新巴尔虎左旗       Xīnbā'ěrhǔ Zuǒ Qí 4 түм22,0002Амгалан балгас10Хуучин Барга хошуу陈巴尔虎旗            Chénbā'ěrhǔ Qí 6 түм21,1923Баянхүрээ балгас11Орчон өөртөө засах хошуу鄂伦春自治旗       Èlúnchūn Zìzhìqí 28 түм59,8005Али гол балгас12Эвэнх өөртөө засах хошуу鄂温克族自治旗    Èwēnkèzú Zìzhìqí 14 түм19,1117Баянтохой балгас13Мориндаваа Дагуурөөртөө засах хошуу莫力达瓦达斡尔族自治旗       Mòlìdáwǎ Dáwò'ěrzú Zìzhìqí32 түм10,50030Ниржи балгас

 Ном зүй 
Jinri Nei Menggu: Chifeng 今日内蒙古: 赤峰 (Inner Mongolia Today: Chifeng), 内蒙古人民出版社 Nei Menggu renmin chubanshe, 呼和浩特 Хөх хот 1997, ISBN 7-204-03544-5, х.9+129


Ангилал:Хятадын дүүрэггүй хот
Ангилал:Өвөр Монголын суурин