Африк

Африк тив нь Еврази тивийн дараах дэлхийн хор дахь том тив бөгөөд 30,221,532 км² талбайтай (дэлхийн нийт гадаргуугийн 6.0%, хуурай газрын 20.4% Sayre, April Pulley. (1999) Africa, Twenty-First Century Books. ISBN 0-7613-1367-2.). 2021 оны 9-р сарын байдлаар 1,380,000,000 орчим "World Population Prospects: The 2004 Revision" НҮБ (Department of Economic and Social Affairs, population division) хүн амтай (дэлхий хүн амын 18,2%), 54 тусгаар улс оршдог тив юм. Хойд талаараа Газар дундын тэнгис, зүүн хойд талаараа Суэцийн суваг, Улаан тэнгисээр, зүүн өмнөд талаараа Энэтхэгийн далай, баруун талаараа Атлантын далайгаар хүрээлэгдэнэ.

Африк тивийн нийт нутгийн 90% нь ой, цөл бөгөөд үлдэх 10% нь хөдөө аж ахуйд тохиромжтой. Уг тивд заан, арслан, анааш зэрэг олон ховор зүйл амьтад байх бөгөөд 2,000 гаруй төрлийн загастай. 

Африк тивд анх хүн үүссэн гэж зарим судлаачид үздэг.

Африк тивд 54 тусгаар улс, хүлээн зөвшөөрөөгүй 6 улс байдаг. Тэдний ихэнх нь олон жилийн турш Европын улсуудын колони байсан бөгөөд зөвхөн XX зууны 50-60-аад онд тусгаар тогтнолоо олж авч эхэлсэн юм. Үүнээс өмнө зөвхөн Египет (1922 оноос хойш), Этиоп (Дундад зууны үеэс), Либери (1847 оноос хойш), Өмнөд Африк (1910 оноос хойш) тусгаар тогтносон байжээ; 

Өмнөд Африк, Өмнөд Родезид (Зимбабве) уугуул иргэдээ ялгаварлан гадуурхсан апартеидын дэглэм 1980, 1990 -ээд он хүртэл үргэлжилсэн ажээ. Өнөөдөр Африкийн олон орныг цагаан арьстнуудыг ялгаварлан гадуурхдаг дэглэмүүд удирддаг. Freedom House судалгааны байгууллагын мэдээлснээр сүүлийн жилүүдэд Африкийн олон оронд (жишээлбэл, Нигери, Мавритани, Сенегал, Конго (Киншаса), Экваторын Гвинейд) ардчилсан ололт амжилтаасаа авторитаризм руу ухрах хандлага ажиглагдаж байгаа ажээ. 

Тивийн умард хэсэгт Испанийн (Сеута, Мелилла, Канарын арлууд), Португалийн (Мадейра) гэсэн газар нутаг байдаг.

 Африк тив дахь улс орнууд 
  -- region-table, but it might overlap for some browsers.
 -- DON'T USE "align=right" but use style="float:right" as
 -- the right-side alignment used by infoboxes.
--> width=155px style="float:right; margin-right:0.0em;"

Niger-Congo:

Nilo-Saharan:

 Улс орны нэр, далбаа Нутаг дэвсгэр(км²) Хүн ам(2009 оны тооцоо) except where noted Нягтшил(км²) Нийслэл Дорнод Африк: 6,384,904 316,053,651 49.5  Бурунди 27,830 8,988,091 322.9 Бужумбура  Коморос 2,170 752,438 346.7 Морони  Жибути 23,000 516,055 22.4 Жибути хот  Эритрей 121,320 5,647,168 46.5 Асмара  Этиоп 1,127,127 85,237,338 75.6 Аддис-Абеб  Кени 582,650 39,002,772 66.0 Найроби  Мадагаскар 587,040 20,653,556 35.1 Антананариву  Малави 118,480 14,268,711 120.4 Лилонгве  Маврики 2,040 1,284,264 629.5 Порт Луи  Майотт (Франц) 374 223,765 489.7 Мамудзу  Мозамбик 801,590 21,669,278 27.0 Мапуто  Реюньон (Франц) 2,512 743,981(2002) 296.2 Сент-Дени  Руанда 26,338 10,473,282 397.6 Кигали  Сейшелийн арлууд 455 87,476 192.2 Виктори  Сомали 637,657 9,832,017 15.4 Могадишу  Танзани 945,087 41,048,532 43.3 Додома  Уганда 236,040 32,369,558 137.1 Кампала  Замби 752,614 11,862,740 15.7 Лусака  Зимбабве 390,580 11,392,629 29.1 Хараре Төв Африк: 6,613,253 121,585,754 18.4  Ангол 1,246,700 12,799,293 10.3 Луанда  Камерун 475,440 18,879,301 39.7 Яунде  Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс 622,984 4,511,488 7.2 Бангүй  Чад 1,284,000 10,329,208 8.0 Нджамена  Конго 342,000 4,012,809 11.7 Браззавиль  Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улс 2,345,410 68,692,542 29.2 Киншаса  Экваторын Гвиней 28,051 633,441 22.6 Малабо  Габон 267,667 1,514,993 5.6 Либревилл  Сан-Томе ба Принсипи 1,001 212,679 212.4 Сан Томе Умард Африк: 8,533,021 211,087,622 24.7  Алжир 2,381,740 34,178,188 14.3 Алжир  Египет 1,001,450 82,868,000 82.9 Каир  Ливи 1,759,540 6,310,434 3.6 Триполи  Марокко 446,550 35,740,000 78.0 Рабат  Судан 2,505,810 41,087,825 16.4 Хартум  Тунис 163,610 10,486,339 64.1 Тунис  Баруун СахарНҮБ-ийн 46 гишүүн хүлээн зөвшөөрдөг боловч НҮБ-д элсүүлэгдэж байгаагүй, өмнөд хэсэг нь де факто Мароккогийн захиргаан доор байдаг 1 улс: Баруун Сахарын Бүгд Найрамдах Ардчилсан Арабын Сахар Улс 266,000 405,210 1.5 Эль Аюн Хойд Африк дахь Испани болон Португалын нутаг дэвсгэр:  Канарын арлууд (Испани)The Spanish Canary_Islands, of which Las_Palmas_de_Gran_Canaria are Santa_Cruz_de_Tenerife are co-capitals, are often considered part of Northern Africa due to their relative proximity to Morocco and Western_Sahara; population and area figures are for 2001. 7,492 2,154,905 226.2 Лас Пальмас,Санта Круз де Тенерифе  Сеута (Испани)The Spanish Exclave of Ceuta is surrounded on land by Morocco in Northern Africa; population and area figures are for 2001. 20 85,107 3,575.2 —  Мадейра (Португал)The Portuguese Мадейра are often considered part of Northern Africa due to their relative proximity to Morocco; population and area figures are for 2001. 797 245,000(2001) 307.4 Фуншал  Мелилья (Испани)The Spanish Exclave of Melilla is surrounded on land by Morocco in Northern Africa; population and area figures are for 2001. 12 66,411(2001) 5,534.2 — Өмнөд Африк: 2,693,418 56,406,762  20.9  Ботсвана 600,370 1,990,876 3.3 Габороне  Лесото 30,355 2,130,819 70.2 Масеру  Намиби 825,418 2,108,665 2.6 Виндхук  Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс 1,219,912 49,052,489 40.2 Блумфонтейн, Кейптаун, ПреториаБлумфонтейн шүүх , Кейптаун хууль тогтоох, Преториа гүйцэтгэх.  Эсватини 17,363 1,123,913 64.7 Мбабане Өрнөд Африк: 6,144,013 296,186,492  48.2  Бенин 112,620 8,791,832 78.0 Порто-Ново  Буркина Фасо 274,200 15,746,232 57.4 Уагадугу  Кабо-Верде 4,033 429,474 107.3 Прайа  Кот-д'Ивуар 322,460 20,617,068 63.9 Абижан,Ямусукро нь албан ёсны нийслэл боловч,  Абижан нь де факто . Ямусукро  Гамби 11,300 1,782,893 157.7 Банжул  Гана 239,460 23,832,495 99.5 Аккра  Гвиней 245,857 10,057,975 40.9 Конакри  Гвиней-Бисау 36,120 1,533,964 42.5 Бисау  Либери 111,370 3,441,790 30.9 Монровиа  Мали 1,240,000 12,666,987 10.2 Бамако  Мавритан 1,030,700 3,129,486 3.0 Нуакшот  Нижер 1,267,000 15,306,252 12.1 Ниамей  Нигери 923,768 149,229,090 161.5 Абужа  Сент Хелена, Тристан да Кунья (Нэгдсэн Вант Улс) 410 7,637 14.4 Жэймстаун  Сенегал 196,190 13,711,597 69.9 Дакар  Сьерра Леон 71,740 6,440,053 89.9 Фритаун  Того 56,785 6,019,877 106.0 Ломе Африк Нийт 30,368,609 1,001,320,281 33.0

Түүх

Европын колоничлол

 Эшлэл 


Ангилал:Тив