Мари Кюри

Мари Кюри бүтэн нэр Мария Саломеа Склодовска-Кюри (; ; 1867.11.07 – 1934.07.04) нь польш гаралтай франц физикч, химич эрдэмтэн. Дэлхийд тэрээр Мари Кюри буюу зүгээр л хатагтай Кюри нэрээр алдаршжээ. 

Мария Склодовская Варшав хотод эрэгтэйчүүдийн гимназийн захирал Владислав Склодовски (1832—1902), Варшав хотын нэр хүндтэй охидуудын сургуулийн удирагч Бронислава Богуска нарын гэрт төржээ. Эцэг Владислав Склодовски отгон охиныхоо амьдралд ихээхэн нөлөөлсөн байна. Тэрээр эгч Зофия (1862—1876), ах Юзеф (1863—1937), эгч Бронислава (1865—1939) эгч Хелена (1866—1961) нартай байсан. 

Мари Кюри 11 настайд нь 1868 онд эх нас барж тэр сургуульд оржээ. 24 нас хүртлээ Варшав хотод амьдарсан бөгөөд 1891 онд польшид эмэгтэйчүүд дээд сургуульд сурах боломжгүй байсан тул эгчийн хамтаар Францад суралцахаар явжээ. Тэрээр Парисын Их Сургуульд математик, физик, химийн шинжлэх ухаанд суралцжээ. Энд Мари Кюри ирээдүйн нөхөр, хамтран зүтгэгч Пьер Кюритэй танилцаж 1895 оны 7-р сарын 26-нд гэрлэжээ. 

Эхнэр, нөхөр хоёр радио идэвхт бодисыг хамтран судалж, 1898 оны 7 сард хамтдаа Мари Кюрийн төрөлх нутгийн нэрээр Полони хэмээн нэрлэсэн шинэ радио идэвхт элемент нээжээ. 1898 оны 12-р сарын 26-нд эхнэр, нөхөр Кюри тэдний нээсэн хоёр дахь шинэ элемент радио идэвхт Радийг зарлажээ. 1903 онд тэд Нобелийн шагналыг Физикийн шинжлэх ухаанаар хүртсэн юм. 1911 онд Мари Кюри Нобелийн шагналыг Химийн шинжлэх ухаанаар авснаар Нобелийн шагналыг 2 удаа хүртсэн анхны хүн болоод зогссонгүй хоёр өөр шинжлэх ухаанаар Нобелийн шагнал хүртсэн цорын ганц хүн болсон юм. Тэрээр Сорбонны Их Сургуулийн анхны эмэгтэй профессор болжээ. 

Мари Кюри Парис, Варшавт Кюрийн институтыг үндэслэн байгуулсан. Түүний охин Ирен Жолио-Кюри 1935 онд Химийн шинжлэх ухаанаар Нобелийн шагнал мөн хүртсэн.

 Цахим холбоос 

 link=https://en.wikiquote.org/wiki/Marie_Curie|16x16px Wikiquote (en): Мари Кюри

 Мари Кюри: Radium and the New Concepts in Chemistry.


Ангилал:Химийн элемент нээгч
Ангилал:Химийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:Сорбонны их сургуулийн багш
Ангилал:Цөмийн физикч
Ангилал:19-р зууны физикч
Ангилал:20-р зууны физикч
Ангилал:19-р зууны химич
Ангилал:20-р зууны химич
Ангилал:Анагаах Ухааны Үндэсний Академийн гишүүн
Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын Гүн Ухааны Нийгэмлэгийн гишүүн
Ангилал:Варшавын хүндэт иргэн
Ангилал:Варшавын Техникийн Их Сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Львовын Политехникийн Үндэсний Их Сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Пьер Кюри
Ангилал:Оросын Хаант Улсын хүн
Ангилал:Францын хүн
Ангилал:Польшууд
Ангилал:1867 онд төрсөн
Ангилал:1934 онд өнгөрсөн