Азийн наадам

Азийн наадам (Азийн тоглолт) нь Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Энэтхэг улсын санаачилгаар зохиогдох болсон, 4 жил тутам зохион байгуулдаг Ази тивийн улсуудын спортын наадaм юм. Азийн Олимпын Зөвлөл (англи. Olympic Council of Asia, OCA) ерөнхий зохион байгуулагч нь тул "Азийн олимп” хэмээн нэрлэгддэг.

Ази тивд анх удаа олон спортын наадам 1913 онд Филиппиний Манила хотод "Дорно дахины наадам" гэж нэрлэгддэг. 1917 онд Шанхай хотод; нэрийг "Дорно дахины наадам"-аас "Алс Дорнодын аварга шалгаруулах тэмцээн" болгон өөрчилсөн. Эдгээр тоглоомууд 1938 он хүртэл үргэлжилсэн. Харин Азийн бусад орнуудад “Баруун Азийн наадам” 1934-1938 онд зохион байгуулагдаж байсан. Анхны “Баруун Азийн наадам” 1934 онд Энэтхэгийн Шинэ Дели хотод зохион байгуулагдаж байжээ. Дэлхийн 2-р дайны улмаас 1938 онд "Иерусалем Палестины Баруун Азийн 2-р наадам", "Алс Дорнодын Осака 11-р наадам" зэрэг Азийн бүх наадмыг 1938 онд цуцалжээ. 1948 оны Лондонгийн зуны Олимпын үеэр Азийн Үндэсний Олимпын Хорооны ерөнхийлөгч нар Ази дахь бүх наадмыг (Алс Дорнодын болон Баруун Азийн наадам) нэгтгэж, Азийн бүх ҮОХ-ны Азийн наадам гэж нэрлэх шийдвэр гаргажээ. Азийн наадмын холбоо нь 1949 онд Энэтхэгийн Шинэ Дели хотод байгуулагдсан. Анхны Азийн нэгдсэн наадам 1951 онд Энэтхэгийн Шинэ Дели хотод болсон бол Азийн хоёр дахь наадам 1954 онд Филиппин улсын Манила хотод болсон. Үүнээс хойш дөрвөн жилд нэг удаа наадмыг зохион байгуулдаг болсон.

1981 онд Азийн спортын удирдагчид "Азийн наадмын холбоо"-ны нэрийг "Азийн Олимпын Зөвлөл" (англи. Olympic Council of Asia, OCA) болгон өөрчлөх шийдвэр гаргажээ. 1982 онд Азийн Олимпын Зөвлөлийн төв байрыг Энэтхэгээс Кувейт руу нүүлгэсэн байна. 

 Ерөнхий зүйл 
Ерөнхийдөө олимпын наадамд багтдаг спортын төрлүүдээс бүрдэхээс гадна боулинг, бильярд, кабади, сепак такрау зэрэг Азид өргөн тархсан, олимпод багтдаггүй спортын төрлүүд ч бий.

Түүнээс хойш ерөнхийдөө зуны олимп зохиогддоггүй тэгш тоотой жилүүдэд зохиогдсоор иржээ. Мөн 1986 оноос эхлэн зуны наадмаас гадна Азийн өвлийн наадам зохиогдох болсон. 

Тайланд улсын нийслэл Бангкок хотноо хамгийн олон буюу дөрвөн удаа болж байсан түүхтэй. Азийн улсуудын хувьд дараа жил нь болох олимпын сонгон шалгаруулалт, 2 жилийн дараах Олимпын наадамд амжилт гаргах найдлага бүхий залуу тамирчдын томоохон сорилго болдог билээ.

 Азийн наадам зохиогдсон газрууд 
Азийн зуны наадам болсон газруудын жагсаалт болно. 
Азийн өвлийн наадам гэсэн сэдвээс өвлийн наадам болсон газруудыг харна уу.
д.д. Oн  Cар өдөр  Xот  Улс Оролцсон орон  Тамирчид  Спортын төрөлМонгол 
тамирчид11951 3 сарын 4 - 11Шинэ Дели114896219545 сарын 1 - 9Манила189708319585 сарын 24 - 1Токио20182013419628 сарын 24 - 4Жакарта171460145196612 сарын 9 - 20Бангкок181945146197012 сарын 9 - 20Бангкок18240013719749 сарын 1 - 15Тегеран253010168197812 сарын 9 - 20Бангкок273842199198211 сарын 19 - 4Шинэ Дели333411201019869 сарын 20 - 5Сөүл274839251119909 сарын 22 - 7Бээжин3761222712199410 сарын 2 - 16Хирошима4368283413199812 сарын 6 - 20Бангкок416554361420029 сарын 29 - 14Пусан4477113815200612 сарын 1 - 15Доха4595203916201011 сарын 12 - 27Гуанжоу459704421720149 сарын 19 - 4Инчон-9500-1820188-р сарын 18-2Жакарта451000040269 тамирчин оролцсон1920239-р сарын 23-10ХанжоуХятад451200061408 тамирчин, 250 дасгалжулагч

 Мөн үзэх 
 Зүүн Азийн наадам
 Баруун Азийн наадам
 Зүүн Өмнөд Азийн наадам
 Өмнөд Азийн наадам
 Төв Азийн наадам
 Азийн өвлийн наадам
 Танхимын спортын Азийн наадам
 Олимп
 Азийн пара-олимпын наадам

 Гадны холбоос 
 Азийн Олимпын Зөвлөл (англи хэлээр)

*