2 сарын 14

2 сарын 14 нь Григорийн тооллын жилийн 45 дахь өдөр бөгөөд жилийн эцэс хүртэл 320 өдөр (өндөр жил бол 321 өдөр) үлдэж байна.

 Онцлох үйл явдал 
 842 - Францын хаан Шарль, Германы хаан Луй нар Страсбургийн тангарагыг франц, герман хэл дээр өргөв. 
 1014 - Ромын пап VIII Бенедикт Баварийн хаан Хенриг Итали, Герман, Ариун Ромын эзэнт гүрний хаанаар өргөмжилжээ. 
  1076 - Ромын пап VII Григорий Ариун Ромын эзэнт гүрний хаан ширээнд IV Хенриг өргөмжлөв.
 1130 - Ромын пап ламаар II Инносент сонгогджээ. 
 1349 - Страсбург хотод хулгайн хэргээр олон зуун еврей үндэстнийг галтан шатаажээ. 
 1502 - Испанийн Гранада хотыг Муслим үндэстнүүд эзэлж, улмаар тус улсаас Католик шашныг гаргав. 
 1655 - Испанийн арми Мапуче омгийн цэргийн хүчийг бут цохиж, одоогийн Чили улсад хяналтаа тогтоожээ. 
 1778 - АНУ-ын төрийн далбааг анх удаагаа гадаадын хөлөг онгоц дээр мандуулав. Тухайн үед Францын мэдлийн хөлөг онгоц дээр мандуулж, улмаар ёслолын буудлага үйлдсэн байна. 
 1779 - Алдарт аялаг Жеймс Күүк Хавайн арлын Калакекуа арлын орчимд уугуул хавайчуудад хорлогдон амиа алджээ. 
 1797 - Францын хувьсгал: Одоогийн Гибралтар орчимд Британийн цэргийн хүч, Францын цэргийн хүчийг буулган авчээ. 
 1804 - Османы эзэнт гүрний эсрэг Сербийн анхны хувьсгал болов. 
 1835 - АНУ-ын Охайо мужийн Киртланд хотод Хожмын үеийн гэгээнтнүүийн хөдөлгөө үүсчээ. 
 1849 - Гэрэл зурагт мөнхөрсөн хамгийн анхны ерөнхийлөгчөөр Жеймс Нокс Полк тодорчээ. 
 1852 - Дэлхийн хамгийн анхны хүүхдийн эмнэлэг Их Британийн Лондон хотод байгуулагдав. 
 1855 - АНУ-ын Техас мужийн Нью Орлиан болон Маршалл хотыг холбосон цахилгаан холбооны шугам тавигдаж эхлэв. 
 1859 - Орегон муж АНУ-ын 33 дахь муж болов. 
 1876 - Алдарт зохион бүтээгч Александер Грам Белл телефон утасны патентыг авчээ. 
 1879 - Номхон далайн дайн: Чилийн цэргийн хүч Боливийн боомт хот болох Антофагаста хотыг эзлэн авав. 
 1899 - АНУ-ын Холбооны сонгуульд анх удаа санал тоолох машин ашиглаж эхлэв. 
 1903 - АНУ-ын Худалдаа, хөдөлмөрийн яам байгуулагджээ. 
 1912 - Аризона муж АНУ-ын 48 дахь муж болов. 
 АНУ-ын Тэнгисийн цэрэгт дизель хөдөлгүүртэй хөлөг онгоцуудыг ашиглах болов. 
 1918 - ЗХУ албан ёсоор Григорийн тоололд шилжив. 
 1929 - Гэгээн Валентиний өдрийн халдлага: Зартай дээрэмчин Аль Капон Чикаго хотод халдлага зохион байгуулж, долоон дээрэмчин амиа алджээ. 
 1943 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Ростов на Доныг Нацистийн Германаас чөлөөлөв. 
 1944 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Германы удирдлаган дор тулалдаж байсан Италийн хөлөг онгоц, Британийн хөлөг онгоцыг сөнөөн, живүүлжээ.
 1945 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: АНУ-ын нисэх хүчний эскадриль байр зүйн алдаанаас болж Чехословак улсын Прага хотыг бөмбөгдөв. 
 АНУ-ын ерөнхийлөгч Франклин Д.Рүүзвельт Күинси хөлөг онгоц дээр Саудын Арабын хаан Ибн Саудтай уулзсанаар хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтжээ. 
 1946 - Английн банк үндэсний хэмжээнд үйл ажиллагаагаа явуулж эхлэв. 
 1949 - Израйлийн парламент анхны хуралдаанаа хийжээ. 
 Канадын Күэбек муж Автономит эрхтэй болох хөдөлгөөнөө өрнүүлж эхлэв. 
 1950 - Хятадын иргэний дайн: Үндэсний хувьсгалийн армийн өдөөсөн Ардын чөлөөлөх армийн эсрэг дайн ялагдлаар төгсөв. 
 1956 - ЗХУ-ын Коммунист намын 20-р их хурал Москва хотноо эхлэв. Хурлын үеэр ЗХУ-ын шинэ удирдагч Никита Хрущев экс удирдагч Йосеф Сталинг ард түмний эсрэг гэмт хэрэг үйлдсэн гэж цолложээ. 
 1961 - Үелэх системийн 103 дахь элемент болох Лавренсиумыг Калифорнийн их сургуулийн эрдэмтэд илрүүлэв.
 1966 - Австралийн мөнгөн тэмдэгт түүхэнд байгаагүй хамгийн доод төвшинд хүрэв.
 1979 - Кабул хотод байрлах АНУ-ын Элчин сайдын яаманд халдаж, элчин сайд Адольф Дабсыг барьцаалав. Цагдаагийн алба хаагч болон барьцаалагчдын хооронд болсон буудалцааны үеэр Адольф Дабс амиа алджээ. 
 1983 - Америкийн нэгдсэн банк дампуурлаа зарлав. Тус банкны ерөнхийлөгч Жейк Батчер мөнгө угаасан хэрэгт холбогдсоны дараа дампуурлаа зарласан нь энэ юм. 
 1989 - Ираны дээд тэргүүн Рухолла Хомейни "Сатаны эсрэг" ном бичсэнийх нь төлөө зохиолч Сальман Рашдиг үхэх ялтай гэж үзжээ. 
 1990 - Алдарт "Вояажер 1" хөлөг 6 тэрбум км-ын алсаас эх дэлхийн зургийг илгээж, шуугиан тарив. 
 2000 - "NEAR Шумахер" хөлөг 433 Эрос одыг бүтэн тойрсон нь дэлхийн сансар судлалын түүхэнд анхны тохиолдол болжээ.
 2004 - ОХУ-ын нийслэл Москва хотын захад орших Трансваалийн усан парк нурсаны улмаас 25 хүн амиа алдан, 100 гаруй хүн бэртэж гэмтэв. 
 2005 - Ливаны нийслэл Бейрут хотод орших "Гэгээн Георг" зочид буудлын гадаа 1,000 кг тэсрэх бодис дэлбэрч тэрбумтан Рафик Харири болон өөр бусад 21 хүн амиа алджээ. 
 Хүн бүхэн хүссэн видеогоо нийтэлж, хүссэн бичлэгээ үзэх боломжтой YouTube цахим хуудас нээгджээ. 
 2011 - Бахрейн улсад "Арабын хавар" эхлэв.
2018 - Өмнөд Африк улсын Ерөнхийлөгч Жейкоб Зума албан тушаалаа өөрийн хүсэлтээр өгөхөөр болов. 

 Мэндэлсэн алдартнууд 
 1483 - Моголын эзэнт гүрний хаан Бабур (1530 онд нас барсан)
 1819 - Бичгийн машиныг зохион бүтээсэн Кристофер Латам Шолес (1890 онд нас барсан)
 1859 - Алсыг харагчийг зохион бүтээсэн Жорж Вашингтон Гейл Феррис (1896 онд нас барсан)
 1869 - Нобелийн шагналт Шотландын физикч Чарльз Томпсон Рийс Уилсон (1959 онд нас барсан)
 1917 - Нобелийн шагналт Америкийн эрдэмтэн Херберт А.Хауптманн (2011 онд нас барсан)
 1939 - Нобелийн шагналт Америкийн эдийн засагч Южин Фама
 1944 - Нэрт сэтгүүлч, зохиолч Карл Бернстайн 
 Оскар, Алтан Бөмбөрцгийн тус бүр 10 удаагийн шагналт кино зохиолч, найруулагч Алан Паркер
 1945 - Лихтенштейний хунтайж II Ханс-Адам
 1946 - Науру улсын Ерөнхийлөгч Бернард Довиёого (2003 онд нас барсан)
 1951 - Английн нэрт хөлбөмбөгч Кевин Кийган 
 1963 - "Хиймэл оюун ухаан" киноны од Энрико Колантони
 1967 - Нидерландын Ерөнхий сайд Марк Рутте 
 1970 - "Биелэгдэшгүй даалгавар", "Стар Трек" киноны од Саймон Пегг
 1972 - Скайд аппликейшнийг үндэслэгч Йаан Таллинн 
  Алдарт дуучин Роб Томас
 1981 - Италийн хөлбөмбөгч Маттео Бригги
 1983 - Францын хөлбөмбөгч Бакари Сайна 
 1985 - Швейцарийн хөлбөмбөгч Филиппе Сендерос
 1987 - Уругвайн хөлбөмбөгч Эдинсон Кавани
 1988 - Аргентины хөлбөмбөг Анхел ди Мариа
 1989 - Дэлхийн алт, мөнгө, хүрэл медальт Канадын кёрлингч Эмма Мискев
 Олимпын хүрэл, Дэлхийн мөнгө, хүрэл медальт, Европын хошой аварга Их Британийн гимнастикч Кристиан Томас
 1992 - Данийн хөлбөмбөгч Кристиан Эриксен

 Нас барсан алдартнууд 
 1400 - Английн эзэн хаан II Ричард (1367 онд төрсөн)
 1405 - Монгол гаралтай Туркийн удирдагч Төмөр (1336 онд төрсөн)
 1744 - Английн нэрт математикч, зохион бүтээгч Жон Хадли (1682 онд төрсөн)
 1782 - Бирмийн хаан Сингу Мин (1756 онд төрсөн)
 1831 - Мексикийн хоёр дахь Ерөнхийлөгч Висенте Гурреро (1782 онд төрсөн)
 1901 - Шинэ Зеландын гурав дахь Ерөнхий сайд Эдуард Стаффорд (1819 онд төрсөн)
 1930 - Шинэ Зеландын 18 дахь Ерөнхий сайд Томас Макензи (1853 онд төрсөн)
 1995 - Бирмийн анхны Ерөнхий сайд Ү Ну (1907 онд төрсөн)
 2005 - Ливаны 60 дахь Ерөнхий сайд Рафик Харири (1944)
 2015 - Олимпын мөнгөн медальт Югославын гүйгч Франио Михалик (1920 онд төрсөн)
2018 - Нидерландын Ерөнхий сайд, НҮБ-ын Дүрвэгсдийн асуудал хариуцсан тусгай төлөөлөгч Рүүд Любберс (1939 онд төрсөн)
2018 - Зимбабве улсын хоёр дахь Ерөнхий сайд Морган Цвангирай (1952 онд төрсөн)

 Тэмдэглэлт өдөр 
 Муж байгуулагдсан өдөр (АНУ-ын Аризона, Орегон муж)
 Есүсийн сүмийг нээсэн өдөр (Арменийн Апостолик сүм)
 Ялалтын өдөр (Олон улсад)
 Гэгээн Валентины өдөр (Олон улсад)

0214
#14