Тод бичиг

Тод бичиг (ᡐᡆᡑᡆ ᡋᡅᡒᡅᡎ) нь Ойрадын Зая Бандид Огторгуйн далай (Намхайжамц) /1599-1662/-ийн 1648 онд зохиосон бичиг юм. Монгол бичгийг жинхэнэ аялгатай нь ойртуулсан, ойрад аялгуунд нийцүүлсэн монгол бичгийн ижил үсгийг тус тус ялгах, урт эгшгийг уртатгалын тэмдгээр тэмдэглэх гэх мэт нэмэлт тодолт хийж, мөн Төвөд ба Санскрит хэлний үгнүүдийг хялбар бичих онцлогтой юм. Тод бичиг хэмээн нэрлэсний учир нь Монгол бичгийг тодорхой нарийн болгосныг өгүүлж буй. 

Намхайжанцан лам хүн байсан тул Бурханы шашныг нийт монголчуудад түгээн дэлгэрүүлэх, бас Халх-Ойрад монголчуудын тэмцлийг шашин соёлын нөлөөгөөр зогсоох, ойрад түмнийг гэгээрүүлэх зорилгоор уг бичгийг зохиосон юм.

Тод бичиг нь ойрад монгол хэлний аялгуунд чухам нийцсэн тул тэдний утга зохиолын хэл болж эл бичгээр түүх, шашин, уран зохиол, анагаах ухаан, орчуулгын ном зохиол олноор бичигдэж байжээ. Тод бичгийн дурсгал үлэмжхэн үлдсэн нь Улсын төв номын сан, Шинжлэх ухааны академийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн номын сан хөмрөгт хадгалагдаж байна
. 
1924 он хүртэл Халимагууд хэрэглэж байсан. 1991 оноос ОХУ байгуулагдсанаас хойш Халимаг улсад тод бичгийг сурах хөдөлгөөн өрнөж, тод үсгээр сонин сэтгүүл хэвлэгдэн, сургуулиудад зааж байна. Хятадын Шинжаан мужид Ойрадуудад Тод бичиг эдүгээ болтол хэрэглэгдэж байна.
 Тод үзгүдин нерд 

 #  Code  Тод үзэг  Кирил үсэг  Латин үсэг  Богино нэр  Урт нэр 16176 А AА  хойр арата  Худам әдл26212 Э  EЭ  нег арата, дөгә сүлтә36213И I И  нег арата, киисквр сүлтә46214 О  O  О  нег арата, дөрвлҗн геестә56216 Ө  Ö Ө  нег арата, дөрвлҗн геестә, ардан өргстә66215У   U У  нег арата, бүтү геестә, унҗу өргстә76217Ү   Ü Ү  нег арата, бүтү геестә86184Н   N На  нег арата, өмнән цегтә  Худам әдл96218Ң   Ng Аң  106221 Х  X  Ха  хойр арата, өмнән хойр цегтә116222Һ   Q Һа  хойр арата, өмнән төгрг цегтә126219 Б  B Ба  бүтү толһата136220 П  P Пха  146192С   S Са  сарвһр толһата, нег арата  Худам әдл156193Ш   W Ша  сарвһр толһата, ардан хойр цегтә Худам әдл166224 Т T Та  шанһ толһата, нег арата176225 Д  D Да  хавтха толһата186191 Л  L  Ла  өөдән өвртә, нег арата Худам әдл196223 М  M  Ма  матьхр толһата, нег арата206228Ц   C Ца  цах толһата, нег арата216226Ч   H Ча  226227 З  Z  За  цацу эргцтә, шуд көлтә226227 Ж  J  Жа  цацу эргцтә, шуд көлтә236234 Җ  J Җа  246229 Й  Y  Йа  яман хоңшарта, шуд көлтә256233 Г  G Га  дөгә көлтә266232К   K Ка  көлн толһата, көндлң өргстә276231Қ   Kh Кх  катһр ка286199 Р R Ра  хамр дөөрән өргстә, нег арата  Худам әдл296230 В  V Ва  дөгә көлтә306235     NIA  Галик?316236   DZA  Галик?326296    TA  Галик336297   ZHA  Галик

 Гадаад холбоос 

 Ойрад Тод Бичиг - Omniglot
 Traditional Mongolian Notepad — худам, тод бичиг (Windows XP/Vista)
 Тод үсэг
 Тод бичиг сурах програм

Ангилал:Монгол бичиг үсэг