Сергей Ильюшин

Сергей Владимирович Ильюшин (1894 оны гуравдугаар сарын 30 - 1977 оны хоёрдугаар сарын 9) нь Зөвлөлтийн нисэх онгоцны зохион бүтээгч байсан ба «Ильюшин» нисэх загварын товчоог үүсгэн байгуулагч юм. 
Намтар
Ильюшин Оросын Хаант Улсын «Дилялево» тосгонд мэндэлсэн бөгөөд 1910 онд нисэх хүчний салбарыг туйлаас сонирхон суралцаж, Дэлхийн I дайнд нисгэгчээр оролцож байв. 1926 онд Агаарын цэргийн академийг төгсөн инженерийн мэргэжил эзэмшсэн ба энэ үеэс нисэх онгоц зохион бүтээх ажилд шаргуу хөдөлмөрлөсөн байна. Түүний бүтээсэн «Ильюшин ИЛ-2» болон «Ильюшин ИЛ-4» хэмээх байлдааны нисэх онгоцууд Дэлхийн II дайнд онцгой хувь нэмэр оруулсан билээ. Дайны дараа «Ильюшин ИЛ-18» болон «Ильюшин ИЛ-62» загварын зорчигч тээврийн онгоцууд нь мөн л адил тайван цагийн хөгжил цэцэглэлтэнд хувь нэмрээ оруулан өдгөө ч үйлчилсээр байгаа юм.Монгол улсын агаарын хүчинд ч түүний зохион бүтээсэн 78 нэгж /ширхэг/ дайрагч онгоц ИЛ-2-ийг 1945 оны 6 дугаар сарын сүүлээр 34 нэгж /ширхэг/ Як-9 сөнөөгч онгоцны хамт Баянтүмэнд /одоогийн Дорнод аймгийн төв Чойбалсан/ хүлээн авсан ба 1956 он гэхэд дээрх бүх онгоц зэвсэглэлээс хасагдсан байна. 1956 онд Иргэний агаарын тээвэрт зорчигч тээврийн Ил-14 онгоц 5 ширхэгийг ЗХУ-аас бэлгийн журмаар, 2 ширхэгийг Чехословак улсаас худалдан авч ашигласан ажээ.   

Нэрт зохион бүтээгч, инженер Ильюшин 1977 онд зуурдаар таалал төгссөн бөгөөд «Новодевичьегийн оршуулгын газар» нутаглуулсан ажээ.

 Шагнал 
 ЗСБНХУ-ын Дээд зөвлөлийн төлөөлөгчөөр 1937-1970 оны хооронд ажиллаж байв.
 ЗСБНХУ-ын Хөдөлмөрийн баатар цолоор 1941, 1957, 1974 онуудад
 Лениний шагналаар 1960 онд
 Сталиний шагналаар 1941, 1942, 1943, 1946, 1947, 1950, 1952 онуудад
 Лениний одонгоор найман удаа
 Төрийн шагнал 1971 онд
 Октябрын хувьсгалын одонгоор хоёр удаа
 Улаан тугийн одонгоор хоёр удаа
 Суворовын I ба II зэргийн одон
 Эх орны дайны I зэргийн одонгоор хоёр удаа
 Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон
 «Улаан од» одонгоор хоёр удаа
 Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон

Түүний бүтээсэн онгоцууд
Сөнөөгч болон дайрагч
ИЛ-1
ИЛ-2
ИЛ-8
ИЛ-10
ИЛ-16
ИЛ-20 (I)
ИЛ-40
ИЛ-102
Бөмбөгдөгч
ДБ-3
ИЛ-4
ИЛ-6
ИЛ-22 (I)
ИЛ-28
ИЛ-30
ИЛ-46
ИЛ-54
Ачаа тээврийн
ИЛ-12
ИЛ-20 (II)
ИЛ-32
ИЛ-76
ИЛ-78
ИЛ-80
ИЛ-106
ИЛ-112
Зорчигч тээврийн
ИЛ-14
ИЛ-18 (1947)
ИЛ-18
ИЛ-62
ИЛ-86
ИЛ-96
ИЛ-108
ИЛ-114
Хайгуулын
ИЛ-20 (III)
ИЛ-22 (II)
ИЛ-24
ИЛ-38
А-50
Туршилтын
А-60
Дадлагын
ИЛ-103


Ангилал:Зөвлөлтийн зохион бүтээгч
Ангилал:Зөвлөлт Холбоот Улсын зэвсэгт хүчний хүн
Ангилал:Агаарын тээврийн пионер
Ангилал:Нисэх онгоцны зохион бүтээгч
Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Зөвлөлтийн социалист хөдөлмөрийн баатар
Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (ЗХУ)
Ангилал:Лениний одон шагналтан
Ангилал:Лениний нэрэмжит шагналтан
Ангилал:Төрийн шагналтан (ЗХУ)
Ангилал:ЗХУ-ын Улаан тугийн одон шагналтан
Ангилал:Сталиний нэрэмжит шагналтан
Ангилал:Москвагийн их сургуулийн багш
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1894 онд төрсөн
Ангилал:1977 онд өнгөрсөн