Зүрх

Зүрх нь хүн болон бусад амьтанд байдаг, цусыг цусны эргэлтийн системийн нэгэн хэсэг болох судсаар шахах үүрэгтэй булчинлаг эрхтэн. Цус нь организмыг хүчилтөрөгч болон тэжээлийн бодисуудаар хангаад зогсохгүй, бодисын солилцооны хаягдлыг зайлуулахад оролцдог. Зүрх нь цээжний дунд тасалгаанд байрлана.

Хүн, сүүн тэжээлтэн ба шувууны зүрх дөрвөн тасалгаанаас тогтоно: дээд зүүн ба баруун тосгуур; доод зүүн ба баруун ховдол. Ихэвчлэн, баруун тосгуур ба ховдлыг хамтад нь баруун зүрх, зүүн талуудыг нь зүүн зүрх гэж нэрлэдэг. Загасны зүрх хоёр тасалгаанаас, тосгуур ба ховдол, тогтдогоороо ялгагддаг бол, хэвлээр явагчидынх гурван тасалгаатай байдаг. Эрүүл зүрхэнд цус нэг зүгийн урсгалтай. Энэ байдал нь зүрхний хавхлагын тусламжтайгаар хангагдах ба тэдгээр нь цусанд буцан урсах боломж олгодоггүй. Зүрх нь үнхэлцэг гэж нэрлэгдэх уутан дотор байх ба тэр нь бага хэмжээний шингэнийг агуулдаг. Зүрхний хана гурван давхрагаас тогтоно: эпикард, миокард, эндокард.

Бүтэц
alt=Хүний цохилж байгаа зүрхний компьютерээр хийсэн анимац.|thumb|Хүний цохилж байгаа зүрхний компьютерээр хийсэн анимац.

Байрлал ба хэлбэр

 Анатоми 
Зүрх COR нь булчинлаг хөндийтэй эрхтэн юм. Өөрлүүгээ цутгах венийн судсаар орж буй цусыг хүлээн авч улмаар тэр цусыг артерийн судсаар тараадаг болно. Зүрхний хөндий нь дөрвөн тасалгаатай, хоёр тосгуур, хоёр ховдолтой. Зүрх нь ойролцоогоор 260-340 гр жинтэй. Хүний биеийн жингийн 0,4% нь зүрхний жин болно. Зүрх нь 2 уушигний дунд, цээжний хөндийд, зүрхний үнхэлцэг хальсаар хучигдан байрлах ба уртаараа 12-13, хөндлөнгөөрөө 9-10,5 см. Зүрхний орой зүүн тийшээгээ налуу ташуу, доошоо, урагшаа чиглэнэ. Зүрхний орой нь өвчүүний зүүн ирмэгээс 2 см орчим, 5-р хавирга хоорондын завсрын харалдаа байх ба энгийнээр бол зүүн хөхний товчны доохно, энд 2 хавтаст хавхлагын шуугианыг сонсож чагнана. Зүрхний хана 4 давхаргаас бүрэлдэх бөгөөд эдгээр нь эндокард, миокард, эпикард, перикард. Зүрх нь өөрөө өөрөөсөө сэрэл үүсгэх чадвартай пейсмакер эсээс тогтох бөгөөд энэ нь зүрхний тогтмол хэмнэл буюу цохилтыг үүсгэдэг чухал эс юм. Хүний зүрхний нийт жин нь 250-300гр бөгөөд эрэгтэй эмэгтэй хүний зүрхний жингийн зөрүү 50 гр байдаг.

Баруун болон зүүн титэм судас бол зүрхний тэжээгч судаснууд юм. Хүүхэд эхийн хэвлийд бойжих дунд үед буюу 5 сартай байхаас зүрх нь цохилж эхэлнэ. Хүний зүрх 1 минутад 75-80 цохих бөгөөд цохилох бүрдээ 300-350 грамм цус түгээх ба мөн хураана. Зүрх ердийн тайван ажиллаж байхдаа 1 минутад 5 литр цусыг шахаж чадах ба харин хүнд хөдөлмөр хийж байх үед 4 дахин их буюу 20 литр цус шахаж чадна

Жич

Эх сурвалж

Библиограф




Гадаад холбоос

What Is the Heart? – NIH
Atlas of Human Cardiac Anatomy
Dissection review of the anatomy of the Human Heart including vessels, internal and external features
Prenatal human heart development
Animal hearts: fish, squid

Ангилал:Цусны эргэлтийн тогтолцоо
Ангилал:Зүрхний анатоми