Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн нь Олимпын жүдогийн тэмцээнтэй хамтдаа олон улсын жүдогийн хамгийн өндөр зэрэглэлийн тэмцээн болно. Тус тэмцээнийг олимпын бус жилүүдэд Олон Улсын Жүдогийн Холбооноос зохион байгуулдаг. Багийн тэмцээн 1994 оноос эхлэн зохиогдож буй. Эрэгтэйчүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн 1956 оноос эхлэлтэй бөгөөд тэмцээний журам цаг хугацааны туршид өөрчлөгдөж иржээ. Ирэх тэмцээн 2018 онд Азербайжаны Баку хотноо зохиогдоно.

Түүх
150px|right|thumb|Жүдогийн анхны дэлхийн аварга Нацүй Шоокичи, 1956 он
Анхны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн Японы нийслэл Токио хотод болж, ганцхан нээлттэй ангилал буюу үнэмлэхүй жингийн аваргыг шалгаруулахад эзэн орны Нацүй Шоокичи түрүүлж, анхны дэлхийн аварга гэгдэн түүхэнд үлджээ. Тэрээр шигшээ барилдаанд нутаг нэгт Ёшимацү Ёшихиког ялсан байна. 2 дахь тэмцээн 2 жилийн дараа мөн л Токиод зохиогдоход япончууд бас эхний 2 байрыг эзэлсэн аж. 1961 онд дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн анх удаа Японы хилийн дээсийг алхан Францын Парист зохиогдоход Нидерландын жүдоч Антон Геесинк өмнөх дэлхийн аварга Сонэ Коожиг ялж, анхны Япон биш дэлхийн аварга болжээ.

1965 онд жингийн 3 ангилал (-68 кг, -80 кг, +80 кг) нэмэгдсэн байна. 1964 оноос жүдо нь олимпын спорт болж, 1968 онд олимпийг өнжсөний дараа олимпын бүрэн эрхт гишүүн нь болон, дэлхийн өнцөг булан бүрт хөгжих болжээ.

Харин эмэгтэйчүүд дөнгөж 1980 оноос л аваргаа шалгаруулж эхэлсэн бөгөөд эхэндээ эрэгтэйчүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн зохиогддоггүй жил, сөөлжилж болдог байлаа. 1987 оноос эрэгтэй, эмэгтэй жүдочид нэг дор цугларч аваргаа шалгаруулах болсон билээ.

Монгол улс жүдогийн ДАШТ-д
Монгол улс жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс 4 алт, 3 мөнгө, 12 хүрэл медаль хүртээд буй. Мөн багийн тэмцээнд эмэгтэй баг 1 мөнгө, 1 хүрэл, эрэгтэй баг 1 хүрэл медаль хүртсэн байна.

 Медаль  Багийн байр  Нэр  Он Зохиогдсон газар  Жин  12  Одвогийн Балжинням  1989  , Белград  эр -95 кг  12  Дашгомбын Баттулга  1989  , Белград  эр -60 кг  19  Хишигбатын Эрдэнэт-Од  2005  , Каир  эм -57 кг  7  Хашбаатарын Цагаанбаатар  2009  , Роттердам  эр -66 кг  16  Хашбаатарын Цагаанбаатар  2010  , Токио  эр -66 кг  16  Мөнхбаатарын Бундмаа  2010  , Токио  эм -52 кг  6  Мөнхбатын Уранцэцэг  2013  , Рио-де-Жанейро  эм -48 кг  6  Дашдаваагийн Амартүвшин  2013  , Рио-де-Жанейро  эр -60 кг   5 Ганбатын Болдбаатар  2014  , Челябинск  эр -60 кг13Доржсүрэнгийн Сумъяа2015, Астанаэм -57 кг13Сайнжаргалын Ням-Очир2015, Астанаэр -73 кг13Цэдэвсүрэнгийн Мөнхзаяа2015, Астанаэм -63 кг4Ганбатын Болдбаатар2017, Будапештэр -60 кг4Мөнхбатын Уранцэцэг2017, Будапештэм -48 кг4Ганбаатарын Одбаяр2017, Будапештэр -73 кг4Доржсүрэнгийн Сумъяа2017, Будапештэм -57 кг4Балдоржийн Мөнгөнчимэг2017, Будапештэм -63 кг4Найдангийн Түвшинбаяр2017, Будапештэр +100 кг14Доржсүрэнгийн Сумъяа2018, Бакуэм -57 кг14Лхагвасүрэнгийн Отгонбаатар2018, Бакуэр -100 кг14Өлзийбаярын Дүүрэнбаяр2018, Бакуэр +100 кг18Мөнхбатын Уранцэцэг2019, Токиоэм -48 кг19Мөнхбатын Уранцэцэг2021, Будапештэм -48 кг19Ёндонпэрэнлэйн Басхүү2021, Будапештэр -66 кг5Энхтайваны Ариунболд2022Узбекистан, Ташкентэр -60 кг5Лхагватогоогийн Энхрийлэн2022Узбекистан, Ташкентэм -57 кг5Цэнд-Очирын Цогтбаатар2022Узбекистан, Ташкентэр -73 кг
Багийн ДАШТ 
 Медаль  Он  Төрөл  Гишүүд 2007 Бээжин, Хятад Эмэгтэй багjudoinside.com 48 кг Баасанхүүгийн Уранчимэг52 кг Мөнхбаатарын Бундмаа57 кг Хишигбатын Эрдэнэт-Од 63 кг Цэдэвсүрэнгийн Мөнхзаяа  70 кг Хүрэлдоржийн Батхишиг 78 кг Пүрэвжаргалын Лхамдэгд +78 кг Доржготовын Цэрэнханд 2014 Челябинск, ОХУ Эмэгтэй баг 48 кг Мөнхбатын Уранцэцэг48 кг Галбадрахын Отгонцэцэг52 кг Мөнхбаатарын Бундмаа52 кг Адъяасамбуугийн Цолмон57 кг Доржсүрэнгийн Сумъяа 63 кг Цэнд-Аюушийн Цэрэннадмид63 кг Балдоржийн Мөнгөнчимэг  70 кг Цэнд-Аюушийн Наранжаргал +70 кг Баттулгын Мөнхтуяа Астана, КазахстанЭрэгтэй баг-66 кг Даваадоржийн Төмөрхүлэг
-66 кг Хашбаатарын Цагаанбаатар
-73 кг Ганбаатарын Одбаяр
-73 кг Сайнжаргалын Ням-Очир
-81 кг Отгонбаатарын Ууганбаатар
-90 кг Лхагвасүрэнгийн Отгонбаатар
+90 кг Баттулгын Тэмүүлэн
+90 кг Найдангийн Түвшинбаяр

Жингийн ангилал
Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд эрэгтэй эмэгтэй тус бүр 7 жингийн ангилалд, нийт 14 аварга тодруулдаг. Мөн 2017 оноос холимог багийн төрөл албан ёсоор тэмцээний хөтөлбөрт багтсан.

+Эрэгтэй 1956-1963  1965  1967-1975  1979-1997  1999-одооҮнэмлэхүй(жингийн хязгаарлалтгүй)Үнэмлэхүй(жингийн хязгаарлалтгүй)Хүнд жин+80 кгХүнд жин+93 кгХүнд жин+95 кгХүнд жин+100 кгХагас хүнд жин-93 кгХагас хүнд жин-95 кгХагас хүнд жин-100 кгДунд жин-80 кгДунд жин-80 кгДунд жин-86 кгДунд жин-90 кгХагас дунд жин-70 кгХагас дунд жин-78 кгХагас дунд жин-81 кгХөнгөн жин-68 кгХөнгөн жин-63 кгХөнгөн жин-71 кгХөнгөн жин-73 кгХагас хөнгөн жин-65 кгХагас хөнгөн жин-66 кгХэт хөнгөн жин-60 кг

+Эмэгтэй 1980-1997  1999-одооҮнэмлэхүй(жингийн хязгаарлалтгүй)Хүнд жин+72 кгХүнд жин+78 кгХагас хүнд жин-72 кгХагас хүнд жин-78 кгДунд жин-66 кгДунд жин-70 кгХагас дунд жин-61 кгХагас дунд жин-63 кгХөнгөн жин-56 кгХөнгөн жин-57 кгХагас хөнгөн жин-52 кгХэт хөнгөн жин-48 кг

Тэмцээнүүд
Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн нь Австрали, Антарктидаас бусад бүх тивд зохиогдож байсан.
Эрэгтэй
 Он Дугаар Зохион байгуулагч орон, хот Медалиар тэргүүлэгч 1956 I , Токио  1958 II , Токио  1961 III , Парис  1965 IV , Рио де Жанейро  1967 V , Солт-Лэйк Сити  1969 VI , Мехико  1971 VII , Людвигсхафен  1973 VIII , Лозанн  1975 IX , Вена  1977Цуцлагдсан 1979 XI , Парис  1981 XII , Маастрихт  1983 XIII , Москва  1985 XIV , Сөүл 

Эмэгтэй
 Он Дугаар Зохион байгуулагч орон, хот Медалиар тэргүүлэгч 1980 I , Нью-Йорк  1982 II , Парис  1984 III , Вена  1986 IV , Маастрихт 

Холимог
 Он Дугаар Зохион байгуулагч орон, хот Медалиар тэргүүлэгч 1987 XV , Эссен  1989 XVI , Белград  1991 XVII , Барселона  1993 XVIII , Хамильтон  1995 XIX , Чиба  1997 XX , Парис  1999 XXI , Бирмингем  2001 XXII , Мюнхен  2003 XXIII , Осака  2005 XXIV , Каир  2007 XXV , Рио де Жанейро  2009 XXVI , Роттердам  2010 XXVII , Токио  2011 XXVIII , Парис  2013 XXIX , Рио-де-Жанейро  2014 XXX , Челябинск  2015 XXXI , Астана  2017 XXXII , Будапешт   2018 XXXIII , Баку 

Бүх цаг үеийн медалийн хүснэгт

2021 оны зургаадугаар сарын 28-ы байдлаар:

 1   157  101  105  363 2   56  37  76  169 3   29  10  60  99 4   18  22  38  78 5   18  12  17  47 6   16  18  32  66 7   15  21  51  87 8   хамт 13  24  71  108 9    11  13  33  57 10   9  14  20  43 11   8  18  40  66 12   7  15  32  54 13   6  11  21  38 14   6  4  23  33 15   5  8  17  30 16   5  5  8  18 17   4  10  12  26 18   4  8  17  29 19   4  4  19  27 20   4  2  9  15 21   3  4  11  18 22   3  2  2  7 23   3  0  5  8 24   3  0  3  6 25   2  6  16  23 26   2  5  6  13 27   2  5  5  12 28   2  4  5  11 29   2  3  8  13 30   2  2  8  12 31   2  2  1  5 32   2  0  4  6 33   1  6  13  20 34   1  5  8  14 35    1  1  3  5 36   1  0  4  5 37   1  0  3  4 38    1  0  2  6 39   1  0  0  1 39   1  0  0  1 41   0  4  9  13 42   0  3  8  11 43   0  3  3  6 44   0  3  1  4 45   0  2  7  9 46   0  2  3  5 46   0  2  3  5 48  0  2  1  3 48  0  2  1  3 50   0  1  3  4 50   0  1  3  4 52   0  1  1  2  0  1  1  2  0  1  1  2 55   0  1  0  1 56   0  0  2  2 56   0  0  1  1  0  0  1  1  0  0  1  1  0  0  1  1  0  0  1  1  0  0  1  1  0  0  1  1  0  0  1  1 Нийт  431  431  862  1324

Дээд амжилтууд
АнгилалЭрэгтэйЭмэгтэй Хамгийн олон удаа түрүүлсэн Тедди Ринер : 10 удаа (+100 кг - 8, үнэмлэхүй - 1, баг - 1)
 Огава Наоя : 4 удаа (үнэмлэхүй - 3, +95 кг - 1)
 Фүжий Шоозо : 4 удаа (-80 кг - 3, -78 кг - 1)
 Ямашита Ясүхиро : 4 удаа (+95 кг - 3, үнэмлэхүй 1)
 Давид Дуйлье : 4 удаа (+95 кг - 3, үнэмлэхүй 1) Тон Вэнь : 7 удаа (+78 кг - 4, үнэмлэхүй - 3, баг - 1)
 Тани Рёоко : 7 удаа (бүгд -48 кг)
 Ингрид Бергманс : 6 удаа (үнэмлэхүй - 4, +72 кг - 2)

 Ке Сүнь-хи : 4 удаа (-52 кг - 1, -57 кг - 3)
 Гао Фэнлянь : 4 удаа (+72 кг - 3, үнэмлэхүй - 1)
 Карен Бриггс : 4 удаа (бүгд -48 кг)
 Анно Норико : 4 удаа (-72 кг - 1, +78 кг - 3)Хамгийн олон медальтай Тедди Ринер : 11 (10 алт, 1 мөнгө)
 Огава Наоя : 7  (4 алт, 3 хүрэл)
 Роберт ван де Валле : 7 (2 мөнгө, 5 хүрэл) Ингрид Бергманс : 11 (6 алт, 4 мөнгө, 1 хүрэл)
 Тани Рёоко : 8 (7 алт, 1 хүрэл)
 Тон Вэнь : 8 (7 алт, 1 хүрэл)
 Дриулис Гонзалес : 7 медаль (3 алт, 1 мөнгө, 3 хүрэл)Хамгийн залуу дэлхийн аварга Тедди Ринер : 18 нас 5 сар (2007) Дарья Билодид : 17 нас 11 сар (2018)

Багийн ДАШТ
Жүдогийн багийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн 1994 онд гараагаа эхэлж, 2006 он хүртэл 4 жилд нэг удаа зохион байгуулагддаг байв. 2007 оноос хойш жил бүр зохиогдох болсон тус тэмцээнд дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд улсаа төлөөлж оролцсон жүдочид зодоглохгүй байх нь элбэг.
Багийн тэмцээнд эрэгтэй, эмэгтэй хоёр төрөлд эрэгтэй 60, +100, эмэгтэй 48, +78 жингүүдийг хасч эрэгтэй 60 кг - +90 кг,эмэгтэй 52 кг - +70 кг гэсэн тус бүр 5 жингийн ангиллаар өрсөлддөг. Уг тэмцээнд медаль авсан багийн бүх жингийн тамирчдад тэмцээнд оролцсон эсэхээс үл хамааран медаль гардуулдаг байна.

ОнБайршилЭрэгтэйЭмэгтэй Алт Мөнгө Хүрэл Алт Мөнгө Хүрэл 1994 , Парис    эмэгтэйчүүдийн тэмцээн зохиогдоогүй 1998 , Минск       2002 , Базель       2006 , Парис       2007 , Бээжин           2008 , Токио           2010 , Анталья           2011 , Парис          2012 , Сальвадор, Бахиа           2013 , Рио-де-Жанейро           2014 
, Челябинск           2015 
, Астана          

 Мөн үзэх 
Жүдогийн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээн

Видео бичлэгүүд
2011 оны ДАШТ
2010 оны ДАШТ
2009 оны ДАШТ
2007 оны ДАШТ
2005 оны ДАШТ
2003 оны ДАШТ
2001 оны ДАШТ
1999 оны ДАШТ
1997 оны ДАШТ
1995 оны ДАШТ
1993 оны ДАШТ
1991 оны ДАШТ
1989 оны ДАШТ
1987 оны ДАШТ
1983 оны ДАШТ
1981 оны ДАШТ
1961 оны ДАШТ
1956 оны ДАШТ

Гадаад холбоос
Олон Улсын Жүдогийн Холбооны албан ёсны сайт

Эшлэл

Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл

Ангилал:Тулааны спортын жагсаалт