Бүргэд

Бүргэд  (латин. Aquila, англи. , Eagle, орос. Орёл) нь том биетэй махчин шувуу ба шонхор хэлбэрийн баг Харцагынхан овогийн төрөлд хамаарна. 60 гаруй зүйл байхаас ихэнх нь Еврази, Африкаар нутагладаг байна. Бүсээс гадуурх нь: 2 зүйл (Халзан бүргэд, Цармын бүргэд) нь АНУ, Канадад; 9 зүйл нь Төв ба Өмнөд Америкт, 3 зүйл нь Австралид байна.
Бүргэд нь бусад махчин шувуудаас хүчирхэг том бие, толгой, бахим хошуугаараа ялгарна. Бахим бүргэдэй зэрэг жижиг төрөл ч гэсэн(хэмжээгээр Ойн сар болон Улаан сүүлт харцагатай ойролцоо) харьцангуй урт, өргөн далавчтай байх ба эгц, хурдан нислэг үйлдэнэ. Бүргэд нь 70-88 см урт биетэй, 500 гр  жижгээс -6,7кг хүртэлх жинтэй том төрөл хүртэл бий. Богино сүүлтэй далавч нь дэлгэгдэхээрээ 2,4 см хүртэг. 

Монгол оронд цармын Бүргэд, хан Бүргэд, тарвалж Бүргэд, бахим Бүргэд, бор Бүргэд гэсэн 5 зүйл байдаг юм.

Тэд газар, хадан цохион дээр эсвэл модон дээр үүрлэдэг. Тэд жижиг, дунд хэмжээний сээр нуруутан амьтдаар хооллодог (тэд дүүжин байхдаа тэднийг ажигладаг эсвэл өндөрлөг газар сууж байхдаа хүлээдэг), заримдаа сэг зэмээр хооллодог. Тэдний тоо толгой цөөрч байна.

 Зүйлүүд 


 Харсун бүргэдэй, Бахим бүргэдэй, Бяцхан бүргэд? нь Hieraaetus-с Aquila-руу шилжсэн. 
 Бор бүргэд, Цоохор бүргэд нь Aquila-с шилжин Long-crested Eagle Lophaetus-руу, эсвэл, энэ гурван зүйл Ictinaetus-руу Хар бүргэд-н хамт шилжиж болзошгүй.

ОВОГ ХАРЦАГЫНХАН
 Дэд овог Buteoninae - харцага (сар), далайн бүргэдүүд.
 Төрөл Geranoaetus
 Black-chested Buzzard-eagle, Geranoaetus melanoleucus
 Төрөл Harpyhaliaetus
 Crowned Solitary Eagle, Harpyhaliaetus coronatus
 Solitary Eagle, H. solitarius
 Төрөл Morphnus
 Залаат бүргэд, Morphnus guianensis

 Төрөл Harpia
 Harpy Eagle, Harpia harpyja
 Төрөл Pithecophaga
 Аврага филиппин бүргэд, Pithecophaga jefferyi
 Төрөл Harpyopsis
 Шинэ Гвинейн бүргэд, Harpyopsis novaeguineae
 Төрөл Oroaetus
 Black-and-chestnut Eagle, Oroaetus isidori
 Төрөл Spizaetus, Согсоотбүргэд
 Cassin's Hawk-eagle, Spizaetus africanus
 Changeable Hawk-eagle, S. cirrhatus
 Уулын согсоот бүргэд, S. nipalensis
 Blyth's Hawk-eagle, S. alboniger
 Жава согсоот бүргэд, S. bartelsi
 Sulawesi Hawk-eagle, S. lanceolatus
 Филиппин бүргэд, S. philippensis
 Wallace's Hawk-eagle, S. nanus
 Хар согсоот бүргэд, S. tyrannus
 Ornate Hawk-eagle, S. ornatus
 Black-and-white Hawk-eagle, S. melanoleucus
 Төрөл Lophaetus
 Урт залаат бүргэд, Lophaetus occipitalis - possibly belongs in Ictinaetus
 Төрөл Stephanoaetus
 Crowned Hawk-eagle, Stephanoaetus coronatus
 Төрөл Polemaetus
 Martial Eagle, Polemaetus bellicosus
 Төрөл Hieraaetus
 Ayres' Hawk-eagle, Hieraaetus ayresii
 Африк бүргэд, H. spilogaster
 Шинэ Гвинейн бүргэдэй, H. weiskei
 Төрөл Harpagornis (устсан)
 Haast's Eagle, Harpagornis moorei 
 Төрөл Aquila, Бүргэд
 Харсун бүргэдэй, Aquila fasciata 
 Бахим бүргэдэй, A. pennata - 
 Бяцхан бүргэд?, A. morphnoides
 Цармын бүргэд, A. chrysaetos 
 Дорнын хан бүргэд, A. heliaca
 Шаргал хэвлийт бүргэд, A. kienerii
 Испани хан бүргэд A. adalberti 
 Тарважи бүргэд, A. nipalensis
 Tawny Eagle, A. rapax
 Бор бүргэд, A. clanga 
 Цоохор бүргэд, A. pomarina 
 Энэтхэг цоохор бүргэд, A. hastata 
 Африк хар бүргэд, A. verreauxii
 Gurney's Eagle, A. gurneyi
 Wahlberg's Eagle, A. wahlbergi
 Wedge-tailed Eagle, A. audax
 Төрөл Ictinaetus
 Хар бүргэд, Ictinaetus malayensis
 Төрөл Haliaeetus, Нөмрөгбүргэд
 Усны цагаан сүүлт бүргэд, Haliaeetus albicilla
 Халзан бүргэд, H. leucocephalus
 Стэллэрийн нөмрөг бүргэд, H. pelagicus
 Африк нөмрөг бүргэд, H. vocifer
 Цагаан хэвлийт нөмрөг бүргэд, H. leucogaster
 Санфордын нөмрөг бүргэд, H. sanfordi
 Мадагаскар нөмрөг бүргэд, H. vociferoides
 Усны нөмрөг бүргэд, H. leucoryphus
 Төрөл Ichthyophaga
 Загасч бүргэд, Ichthyophaga humilis
 Саарал толгойт загасч бүргэд, I. ichthyaetus
 Subfamily Circaetinae: могойч бүргэдүүд.
 Төрөл Terathopius
 Bateleur, Terathopius ecaudatus
 Төрөл Circaetus, Загалай
 Могойч загалай, Circaetus gallicus
 Black-chested Snake-eagle, C. pectoralis
 Бор могойч бүргэд, C. cinereus
 Fasciated Snake-eagle, C. fasciolatus
 Судалт загалай, C. cinerascens
 Genus Spilornis
 Залаат могойч бүргэд, Spilornis cheela
 Nicobar Serpent-eagle, S. minimus
 Уулын могойч бүргэд,S. kinabaluensis
 Sulawesi Serpent-eagle, S. rufipectus
 Филиппин могойч бүргэд, S. holospilus
 Андаманы могойч бүргэд, S. elgini
 Genus Eutriorchis
 Мадагаскар могойч бүргэд, Eutriorchis astur


Ангилал:Орнитологи