Эгэл бөөм

Эгэл бөөмийн физикт эгэл бөөм буюу тулгуур бөөмийг тодорхойгүй дотоод бүтэцтэй бөөм гэж тодорхойлдог бөгөөд өөрөөр хэлбэл энэ бөөм нь жижиг бөөмсөөс тогтсон эсэх нь тодорхойгүй байдаг гэсэн үг юм. Хэрэв аливаа эгэл бөөм нь үнэхээр дотоод бүтэцгүй бол энэ нь ертөнцийн гол бүтээгч тулгуур болох бөгөөд бусад бөөмс үүнээс бүрэлдэн тогтоно. Стандарт загварт кварк, лептон, илрүүлэгч бозон зэрэг бөөмс нь эгэл бөөмс юм. 

Түүхийн явцад адронууд (протон, нейтрон болох мезон болон барионууд) болон бүр бүтэн атом хүртэл нэгэн цагт эгэл бөөмд тооцогдож байсан. Эгэл бөөмийн онон дахь гол онцлог нь 20-р зууны эхэн үед гарч ирсэн "квантын" санаа юм. Энэ нь цахилгаан соронзон цацралын ойлголтод хувьсгал хийсэн бөгөөд квант механикийг бий болгосон юм.

 Тойм 

Бүх эгэл бөөмс нь (өөрийнхөө спинээс хамааран) нэг бол бозон буюу спин нь бүхэл, эсвэл фермион буюу спин нь хагас бүхэл байдаг. Квант статистикийн фермионуудыг бозонуудаас ялгасан үр дүнг спин-статистик теоремын тусламжтай таньж болдог. Энэ аргачлалаар бол материтай холбогдсон хагас бүхэл спинтэй бөөмсийг фермионууд гэдэг. Харин тулгуур хүчнүүдтэй холбогдсон бүхэл спинтэй бөөмсийг бозонууд гэдэг.

Фермионууд:
Кваркууд — дээш, доош, гаж, гоё, ёроол, таг
Лептон — электрон, мюон, тау, электроны нейтрино, мюоны нейтрино, тауны нейтрино
Бозонууд:
Илрүүлэгч бозон – глюон, W болон Z бозонууд, фотон
Бусад бозонууд — Хиггс бозон, гравитон

 Ишлэл 


 Гадаад холбоос 
 Брайн Грин "Elementary particles". The Elegant Universe, Нова
particleadventure.org: The Standard Model, *Unsolved Mysteries. Beyond The Standard Model, *What is the World Made of? The Naming of Quarks
 particleadventure.org: Particle chart
 University of California: Particle Data Group
 CERNCourier: Season of Higgs and melodrama
 Pentaquark information page
 Interactions.org Particle physics news
 Symmetry Magazine, a joint Fermilab/SLAC publication
 Energy relationship between photons and gravitons
 "Sized Matter: perception of the extreme unseen" — Michigan University project for artistic visualisation of subatomic particles.


Ангилал:Эгэл бөөмийн физик
Ангилал:Квант механик