Испани хэл

Испани хэл буюу Кастиль хэл (испани. el español, el castellano) нь дэлхийн 540 сая орчим хүний төрөлх хэл бөгөөд Латин Америкийн орнууд болон Испани улсын албан ёсны хэл юм. Энэтхэг-Европ хэлний аймгийн Итали хэлний бүлэгт багтдаг. Хамгийн ихээр испани хэлээр ярьдаг улс бол Мексик (120 гаруй сая хүн амтай). 

"Испани хэл"-ний испани хэлээрх нэр нь Кастельяно (Castellano) буюу эспаниол (Español). Өмнөд Америкийн орнуудад кастельяно гэж нэрлэгдэх нь олон ба Мексик, Төв Америк, Карибын орнуудад зөвхөн эспаниол гэж нэрлэдэг.

НҮБ-ын шийдвэрээр 2010 оноос жил бүрийн 4 дүгээр сарын 23-ны өдрийг испани хэлний Өдөр гэж тэмдэглэх болсон. 

 Аялга 
 Кастиль аялга
 Леон аялга
 Арагон аялга
 Андалуз аялга
 Галис аялга

 Түүх 
Испани хэл нь Иберийн хойгийг захирч байсан Ромын эзэнт гүрний иргэдийн ярилцдаг хэл болох латин хэлэнд үндэслэсэн бөгөөд хожим Уммайяадын Халифатын нөлөөлөл дор орших үедээ араб хэлний нөлөөнд автаж хөгжсөн хэл юм. Өнөөгийн испани хэлнээ араб хэлнээс дамжин орж ирсэн 4000-5000 орчим үгс бий гэсэн судалгаа бий.

 Тархалт 



Испани хэл нь НҮБ-ийн албан ёсны 6 хэлний нэг (Бусад нь англи хэл, франц хэл, орос хэл, хятад хэл, араб хэл) бөгөөд Испани болон Латин Америкийн 18, Африкийн 1, нийт 20 улсын албан ёсны хэл болно. Испани хэлийг албан ёсны хэлээ болгосон улсуудыг дор жагсаав.
 Европ
 Испани
 Төв Америк
 Мексик, Коста-Рика, Гватемал, Сальвадор, Панам, Хондурас, Никарагуа
 Карибын орнууд
 Куба, Доминиканы Бүгд Найрамдах Улс, Пуэрто-Рико (АНУ-ын чөлөөт муж)
 Өмнөд Америк
 Колумби, Венесуэл, Эквадор, Перу, Боливи, Чили, Аргентин, Уругвай, Парагвай
 Африк
 Экваторын Гвиней
 Хойд Америк
 АНУ-ын зарим мужууд
Сервантес институт ( испани. Instituto Cervantes ) нь 1991 онд тус улсын Гадаад хэргийн яамны харьяанд Испани хэл заах, Испанийн соёлыг түгээн дэлгэрүүлэх зорилгоор байгуулагдсан Испанийн Засгийн газрын байгууллага юм. Гол төв нь Мадрид болон зохиолч Мигель Сервантесийн төрсөн нутаг Алкала де Хенарес хотод байрладаг. Үүний зэрэгцээ Сервантес институт нь таван тивд төлөөлөлтэй бөгөөд нийт хилийн чандад 77 төв үйл ажиллагаагаа явуулдаг байна.

Сервантес институт нь испани хэлний Олон улсын конгрессыг тогтмол зохион байгуулагч юм.

Өмнөх Конгрессууд: Сакатекас (Мексик) 1997 онд, Вальядолид (Испани) 2001 онд, Росарио (Аргентин) 2004 онд, Картахена-де-Индиас (Колумби) 2007 онд, Вальпараисо (Чили) 2010 онд, Кордоба (Аргентин) 2019 оны 3 дугаар сард болж байжээ.

 Мөн үзэх 
 Араб хэл
 Португал хэл
 Хиспаник
 Латин хэл
 Тагалог хэл

 Эшлэл 

 Гадаад холбоос 


Ангилал:Дан ганц хэл
Ангилал:Аргентины хэл
Ангилал:Боливийн хэл
Ангилал:Чилийн хэл
Ангилал:Колумбийн хэл
Ангилал:Коста Рикагийн хэл
Ангилал:Кубын хэл
Ангилал:Доминиканы хэл
Ангилал:Эквадорын хэл
Ангилал:Сальвадорын хэл
Ангилал:Экваторын Гвинейн хэл
Ангилал:Гватемалын хэл
Ангилал:Хондурасын хэл
Ангилал:Мексикийн хэл
Ангилал:Никарагуагийн хэл
Ангилал:Панамын хэл
Ангилал:Парагвайн хэл
Ангилал:Перугийн хэл
Ангилал:Пуэрто-Рикогийн хэл
Ангилал:Испанийн хэл
Ангилал:АНУ-ын хэл
Ангилал:Уругвайн хэл
Ангилал:Венесуэлийн хэл