Хянган аймаг

Хятад улс (БНХАУ)-ын Өвөр Монгол орны (ӨМӨЗО-ы) харъяат арван хоёр нутгийн нэг нь Хянган (Зураг:Kingɣan.PNG– kingɣan, хингган) аймаг юм. Хянган аймаг өөртөө засах орныхоо дорно умард биед өргөргийн дагуу 320 км, уртрагийн дагуу 380 км сунасан 59,806 км² газар нутаг эзлэж, орны дотоодод Хөлөнбуйр, Тунляо, Шилийнгол, улсынхаа дотоодод Хармөрөн, Гирин хоёр мужийн нутагтай хаяа залгажээ. Мөн БНХАУ-г төлөөлж Монгол улсын Дорнод аймагтай 126 км зурвасаар хиллэдэг. Их Хянганы нурууг бодож «Хянган» гэдэг монгол нэртэй болсон. Үүнээс хятадаар  «兴安» (Xīng'ān, [шиэнъаань]) гэж нэрийджээ. Хянган аймаг одоогоор гурван өөр зүйлийн зургаан нутагт хуваагддагийн нэг нь аймгийн төв Улаан хот юм. Төмөр зам, авто зам аль хэдийнэ баригдсан. Аймгийн Рашаан хотын халуун рашааныг түшиглэн аялал жуулчлал хөгжиж байгаа. 2000 оны тооллогоор Хянганд 1.6 гаруй сая хүн оршин сууж байсны 53.67% нь Хятад үндэстэн, 41.06% нь Монгол үндэстэн байж, үлдсэн хувь нь хориод яс үндэсний хүмүүс болж таарсан. Өвөр Монголын доорх арван хоёр нутгийг харьцуулахад Тунляогийн дараа хэлэгдэхээр их хувьт (41%) Монголчууд байгаа нь энэ юмсанжээ. 

 Хүн ам 
2000 онд 1,588,787 оршин суугчтай гэж тоологджээ.  

+  Ард түмэн Хүн амын тоо Эзлэх хувь (%) Хятад үндэстэн  852,684  53.67 % Монгол үндэстэн  652,385  41.06 % Манж үндэстэн  71,653  4.51 % Солонгос үндэстэн  6,240  0.39 % Хотон үндэстэн  3,017  0.19 % Дагуур ястан  1,168  0.07 % Шивэ ястан  568  0.04 % бусад ард түмэн  1072  0.07 %

 Засаг захиргааны хуваарь 
Хянган аймаг дотроо 2 хот, 1 шянь, 3 хошуу болж хуваагддаг. Зургаан нутаг нь дотроо сум, шян, дүүргийн түвшний 75 газар, цаашилбал гацаа тосгоны шинжтэй 853 газар болно. Эдэнд хамаардаггүй бэлчээр 10, ойн газар 1 бий.

 № Монгол нэр Хятад нэр Хүн ам(2004) Талбай(км²) Нутгийн төв— хошууны энтэй хот  — (县级市 xiànjíshì)1Улаан хот乌兰浩特市290,0007722Рашаан хот阿尔山市50,0007,409— шянь — (县 xiàn) 3Тучуань шянь突泉县310,0004,800Тучуань— хошуу —  (旗 qí) 4Хорчин баруун гарын өмнөд хошуу科尔沁右翼前旗360,00019,375Хорчин5Хорчин баруун гарын дундад хошуу科尔沁右翼中旗250,00015,613Баянхошуу6Жалайд хошуу扎赉特旗390,00011,837Индэр

 Ном зүй 
 Jinri Nei Menggu: Xing'an 今日内蒙古: 兴安 (Inner Mongolia today: Hinggan). 内蒙古人民出版社 Nei Menggu renmin chubanshe. 呼和浩特 Хөх хот 1997. ISBN 7-204-03542-9. х.9+121.


Ангилал:Өвөр Монголын аймаг