Ростов муж

Ростов муж (орос. Ростовская область) нь Оросын Холбооны Улсын Өмнөд Холбооны тойрогт багтдаг муж юм. Мужийн төв Донын Ростов нь мөн 2002 онд байгуулагдсан Өмнөд Холбооны тойргийн төв болно.

 Түүх 
13-р зууны эхээр Монголчууд Дон руу довтлон иржээ. Түрэмгийллийн аюулд тулгарсан Половцчууд өмнөх дайсагналаа мартаж оросуудаас тусламж гуйжээ, 1223 онд Калка гол дээр Монгол-Татаруудтай тулалдаж, Половцчууд болон оросууд бут ниргүүлсэн байна. Үүний дараа Донын нутаг Алтан Ордны эрхшээлд удаан хугацаагаар оров. Азов (Азов) хот нь Азовын тэнгисийн эрэг дээр боссон бөгөөд газарзүйн таатай байрлал нь түүнийг томоохон худалдааны төв болгон хувиргасан.

14-р зууны төгсгөлд Төмөрийн цэргүүд Дон руу довтолж, эцэст нь Алтан Ордны баруун өмнөд хэсгийг авч Азак, Тана хоёр хот эзлэгдсэн байна. 

15-р зуунд Алтан Ордны уналтыг далимдуулан Азовын тэнгисийн эргийг Османы эзэнт гүрэн эзлэн авав. Азакыг Азов гэж нэрлэж эхэлсэн бөгөөд туркууд үүнийг хүчирхэг цайз болгон байна. Эндээс Оросын хаант улсын зүүн өмнөд хил рүү Туркийн довтолгооны аюул байнга гарч байжээ.

Москвагийн вангийн эрх мэдэл эдгээр нутагт байгаагүй тул казакуудын чөлөөт хүмүүс энд оршдог байв. Салангид казакуудын бүлгүүдээс цэрэг-улс төрийн байгууллага болох Донын цэрэг үүсч эхлэв. Цэргийн өөрөө удирдах ёс үнэхээр ардчилсан, бүх албан тушаал сонгогддог, даргын үг хууль байсан үе юм.

18-р зуунаас хойш Доны казакуудын газар нутаг Оросын эзэнт гүрний нэг хэсэг болж, тусгаар  бие даасан байдлаа алджээ. Өмнөх эрх чөлөөгөө алдахыг хүсээгүй казакууд оросын хааны засгийн газрыг идэвхтэй эсэргүүцэж, Степан Разин, Кондраты Булавин, Емельян Пугачёв нарын удирдлаган дор тариачдын дайн, бослогыг өрнүүлж байв.

19-р зууны дунд үе гэхэд Дон мөрөн дээр хоёр төв бий болсон: цэрэг-захиргааны төв - Новочеркасск хот, аж үйлдвэр, худалдааны төв - Доны Ростов хот.

 Газарзүй 
Ростов муж нь баруун талаараа Украин улстай хиллэнэ. ОХУ дотроо хойд талаараа Волгоград муж, Воронеж муж, өмнө талаараа Краснодарын хязгаар, Ставрополийн хязгаар, зүүн талаараа Бүгд Найрамдах Халимаг Улстай хиллэдэг.

Европын томоохонд ордог Дон мөрөн тус мужийн нутгаар урсана. Мужийн газар нутгийн 0.4% нь нуур цөөрөм болно.

 Хүн ам 
Оросын "Росстат" байгууллагын мэдээлснээр 2024 онд тус бүс нутгийн хүн ам 4,152,518 хүн байна. Хүн амын нягтрал - 41.13 хүн/км2. Хотын хүн ам - 68.52 % (2022).
+Ростов мужийн хүн ам1941194419591970197919871989199019911992199319942 979 200↘2 177 600↗3 311 747↗3 831 262↗4 080 647↗4 290 000↗4 308 654↘4 307 956↗4 344 528↗4 370 389↗4 404 578↗4 438 295199519961997199819992000200120022003200420052006↗4 481 882↗4 490 759↗4 495 520↘4 487 864↘4 475 367↘4 454 446↘4 439 314↘4 404 013↘4 396 672↘4 365 594↘4 334 353↘4 303 546200720082009201020112012201320142015201620172018↘4 275 978↘4 254 421↘4 241 821↗4 277 976↘4 275 223↘4 260 643↘4 254 613↘4 245 532↘4 242 080↘4 236 000↘4 231 355↘4 220 452201920202021202220232024↘4 202 320↘4 197 821↗4 200 729↘4 192 322↘4 164 547↘4 152 518

 Цагийн бүс 
75px|left

Москвагийн цагийн бүс буюу UTC+3 бүсэд харьяалагдах бөгөөд зуны цагийн үедээ UTC+4 болно.

 Эх сурвалж 

 Цахим холбоос 



Ангилал:Оросын холбооны муж