ഫത്ഹുൽ മുജാഹിദീൻ

1783-ൽ, ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം സൈനുലാബിദീൻ ഷുസ്താരി രചിച്ച ഒരു സൈനിക മാന്വൽ ആണ് ഫത്ഹുൽ മുജാഹിദീൻ (മുജാഹിദുകളുടെ വിജയം) എന്ന പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലുള്ള കൃതി. പോരാട്ടത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന സൈനികന്റെ കടമകളും ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും വിശദീകരിക്കുന്ന സൈന്യത്തിനുള്ള നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളുമാണ് ഇതിന്റെ ഉള്ളടക്കം. 
മൈസൂർ രാജ്യം 1750-കളിൽ തന്നെ സൈന്യത്തെ റോക്കറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സജ്ജീകരിക്കാൻ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. രണ്ടാം ആംഗ്ലോ–മൈസൂർ യുദ്ധകാലത്ത് (1780-1784), ടിപ്പു സുൽത്താനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവായ ഹൈദർ അലിയുമാണ് ഈ സാങ്കേതിക വിദ്യ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിനെതിരെ പ്രയോഗിച്ചത്. മൂന്നാം ആംഗ്ലോ-മൈസൂർ യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനം നടന്ന 1792-ലെ ശ്രീരംഗപട്ടണം ഉപരോധ സമയത്ത്, ടിപ്പു സുൽത്താൻ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിനെതിരെ റോക്കറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. 

ടിപ്പു സുൽത്താൻ തന്റെ സൈനിക മാനുവലിന്റെ പകർപ്പുകൾ എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും വിതരണം ചെയ്തു. ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ, മൈസൂർ സൈന്യത്തിലെ ഓരോ കുഷൂണിലും（cushoon）റോക്കറ്റുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 200 സൈനികരെ നിയോഗിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഓരോ ഇൻഫൻട്രി കുഷൂണിലും 16 മുതൽ 24 വരെ ഇത്തരം വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. റോക്കറ്റുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സൈനികരെ, റോക്കറ്റ് വീഴുന്ന വഴിയെ （trajectory） കൃത്യമായി നിയന്ത്രിക്കാൻ ആവശ്യമായ വിക്ഷേപണ കോണം （launch angle） നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ പരിശീലിപ്പിച്ചിരുന്നു.

ഈ മാനുവലിൽ ഒരേസമയം 10 വരെ റോക്കറ്റുകൾ വിക്ഷേപിക്കാനാകുന്ന,സംഗീതോപകരണമായ ഓർഗനെ പോലുള്ള ഘടനയുള്ള ഒരു മൾട്ടിൾ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചർ ടിപ്പു സുൽത്താൻ നിർവ്വചിച്ചിരുന്നു. ചില റോക്കറ്റുകൾക്ക് മുളയിൽ നിർമ്മിച്ച ഗൈഡിംഗ് ദണ്ഡങ്ങളുടെ മുൻഭാഗത്ത് കത്തികൾ (blades) ഘടിപ്പിച്ചിരുന്നതിനാൽ അവ കൂടുതൽ നാശം വിതയ്ക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ചു; മറ്റു ചിലത് തീപിടിപ്പിക്കുന്ന (incendiary) റോക്കറ്റുകളായാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരുന്നത്.

മൈസൂർ സൈന്യം ആദ്യമായി റോക്കറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച സംഭവം ഇതല്ലെങ്കിലും, ഏകദേശം 2,000 വരെ റോക്കറ്റുകൾ ഒരേ സമയം വിക്ഷേപിച്ചാണ് 1792-ലെ ശ്രീരംഗപട്ടണ ഉപരോധത്തിന് തുടക്കമിട്ടത് എന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഗ്രന്ഥങ്ങൾ