സൈന്ധവതടത്തിലെ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ

2008ൽ പ്രസാധകരായ ജോൺ മുറേ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആലീസ് ആൽബിനിയയുടെ നോൺ-ഫിക്ഷൻ പുസ്തകമാണ് എമ്പയേഴ്സ് ഓഫ് ദി ഇൻഡസ് - ദി സ്റ്റോറി ഓഫ് എ റിവർ. കറാച്ചിയിൽ നിന്ന് ടിബറ്റിലേക്കുള്ള സിന്ധു നദിയുടെ  ഗതിയെ പിന്തുടർന്ന് മധ്യേഷ്യയിലൂടെയുള്ള ആൽബിനിയയുടെ യാത്രയുടെ ഭാഗികമായ ഓർമ്മക്കുറിപ്പാണ് ഇത്. സൈന്ധവതടത്തിലെ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ ബിന്ദു മിൽട്ടൺ ഇത് മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

പുസ്തകത്തിലുടനീളം, ആൽബിനിയ, താൻ കടന്നു പോകുന്ന നാടിൻ്റെ സംസ്കാരത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും വിവിധ വശങ്ങളെ അറിയുകയും വിവരിക്കുകയും അവയെ നദിയുടെ നിലനിൽപ്പുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. സിന്ധു നദി ഒഴുകുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തെയും രാഷ്ട്രീയ ചട്ടക്കൂടിനെയും സമൂഹങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഉൾക്കാഴ്ച ഈ പുസ്തകം നൽകുന്നു. 2005ൽ റോയൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ലിറ്ററേച്ചർ ഈ പുസ്തകത്തിന് ജെർവുഡ് അവാർഡ് നൽകി.

പാകിസ്താനിലെ സിന്ധ് പ്രവിശ്യയിലെ സിന്ധു നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത് ആരംഭിച്ച് പാകിസ്ഥാൻ, ഇന്ത്യ, ടിബറ്റ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ നദിയുടെ ഗതിയിലൂടെ കടന്നുപോകുകയും വഴിയിൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സമയത്ത് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെയും പാക്കിസ്ഥാനിലെയും രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം കാരണം, സിന്ധുനദിയിലൂടെ നടക്കുന്ന സമകാലികവും ചരിത്രപരവുമായ സംഘർഷങ്ങളിലും അക്രമങ്ങളിലും ആൽബിനിയ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തുന്നു.

പുസ്തകത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം 12 വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിന് മുമ്പ് ഒരു ആമുഖം ഉണ്ട്. സിന്ധു നദിയുടെ ഒരു ഭൂപടവും നിരവധി വർണ്ണചിത്രങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഗ്ലോസറി, കുറിപ്പുകൾ, തിരഞ്ഞെടുത്ത ഗ്രന്ഥസൂചിക, സൂചിക എന്നീ പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങളും പുസ്തകത്തിലുണ്ട്. പാക്കിസ്ഥാൻ, ഇന്ത്യ, ടിബറ്റ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചില വാക്കുകളും പദങ്ങളും പരിചയമില്ലാത്ത വായനക്കാർക്ക് വേണ്ടിയാണ് ഗ്ലോസറി നൽകിയിട്ടുള്ളത്.

 പശ്ചാത്തലം 
1990 കളുടെ അവസാനത്തിൽ ആലീസ് ആൽബിനിയ കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയിൽ പഠിച്ചു. സിന്ധു നദീതടങ്ങളിലൂടെയുള്ള യാത്രകളുടെ മുന്നോടിയായി ഫ്രാൻസിൽ അവർ സന്നദ്ധസേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുകയും നേപ്പാളിലൂടെയും ഇന്ത്യയിലൂടെയും യാത്ര ചെയ്യുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഡൽഹിയിൽ വർഷങ്ങളോളം ജോലി ചെയ്ത ശേഷം അവർ ലണ്ടനിലെ എസ്. ഒ. എ. എസ് സർവകലാശാലയിൽ പഠനം പുനരാരംഭിച്ചു. 2003ൽ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ആൽബിനിയ 2003ൽ നദീതടങ്ങളിലൂടെയുള്ള തന്റെ യാത്ര ആരംഭിച്ചു. 2004 മുതൽ 2007 വരെ ആൽബിനിയ പാകിസ്ഥാൻ, ഇന്ത്യ, ടിബറ്റ്, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് നിരവധി യാത്രകൾ നടത്തി, 2007 ൽ തന്റെ യാത്രകളെ കുറിച്ചുള്ള എഴുത്ത് ആരംഭിച്ചു. 

രണ്ട് വർഷം ഡെൽഹി യിൽ ജോലി ചെയ്യുകയും വിദ്യാഭ്യാസ പാഠപുസ്തകങ്ങളുടെ പുനർലേഖനം പോലുള്ള സംസ്കാരത്തെയും ചരിത്രത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ദേശീയ സംവാദങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത ആൽബിനിയ, അക്കാലത്തു, ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്, താൻ മുമ്പ് മനസ്സിലാക്കിയതിനേക്കാൾ ആഴമേറിയതും സങ്കീർണ്ണവുമായ ചരിത്രമുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഇന്ത്യൻ ചരിത്ര പണ്ഡിതനായ, വില്യം ഡാൽറിമ്പിളിന്റെ ബന്ധുവാണ് ആൽബിനിയ.

 മധ്യേഷ്യയിലേക്കും ദക്ഷിണേഷ്യയിലേക്കുമുള്ള യാത്രകൾ 
അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്കുള്ള ഒറ്റത്തവണയുള്ള യാത്ര ഉൾപ്പെടെ ആൽബിനിയ പാകിസ്ഥാൻ, ഇന്ത്യ, ടിബറ്റ് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് നിരവധി യാത്രകൾ നടത്തി. സാധ്യമാകുമ്പോൾ ആൽബിനിയ യാത്ര സുഗമമാക്കുന്നതിനും പ്രാദേശിക സംസ്കാരങ്ങളുമായി ഇടപഴകുന്നതിനും പ്രാദേശിക ബന്ധങ്ങളുടെ ഒരു നിര തന്നെ ഉപയോഗിച്ചു. എന്നാൽ വിവിധ യാത്രകളുടെ ഗണ്യമായ ഭാഗം ഒറ്റയ്ക്ക് നടത്തി. ടിബറ്റിന്റെയും അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെയും ഭൌമരാഷ്ട്രീയ വ്യതിരിക്തതകൾ  കാരണം, ആൽബിനിയ ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിച്ചു. ന്യൂസ് ലൈൻ മാഗസിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ അമേരിക്കൻ അധിനിവേശകാലത്ത് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചതിന്റെ അനുഭവം അവർ വിവരിക്കുന്നു.

സിന്ധു നദി ഒന്നിലധികം സാംസ്കാരികവും ദേശീയവുമായ അതിർത്തികൾ കടക്കുന്നതിനാൽ, ഇത് പലപ്പോഴും പ്രധാന പ്രാദേശിക, ആഗോള സംഘർഷ മേഖലകളിലെ ഭൂപ്രകൃതിയുടെ ഭാഗമാണ്. ആൽബിനിയയുടെ യാത്രയുടെ സമയത്ത്, ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രണ്ട് സംഘട്ടനങ്ങൾ നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നു, യഥാക്രമം അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ യുദ്ധവും ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള കശ്മീർ സംഘർഷവും.

ആൽബിനിയയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു വ്യത്യാസം  സാംസ്കാരികവും മതപരവുമായതായിരുന്നു. 

ഇന്ത്യയെയും പാക്കിസ്ഥാനെയും കുറിച്ചുള്ള ആൽബിനിയയുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന അനുഭവങ്ങൾ ഈ പ്രത്യേക സാംസ്കാരിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. ടിബറ്റിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ആൽബിനിയ ഇതിനെ 'ചൈനയുടെ കോളനിവൽക്കരണത്തിന് കീഴിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന' ഒരു പ്രദേശമായി വിശേഷിപ്പിച്ചു. സിന്ധു നദി സംസ്കാരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുക മാത്രമല്ല, ഈ സുപ്രധാന നദീവ്യവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ശക്തികളും സാമ്രാജ്യങ്ങളും യുദ്ധങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തതായി ആൽബിനിയ കണ്ടെത്തുന്നു.

 സ്വീകരണം 
ആൽബിനിയയുടെ ഈ പുസ്തകത്തിന് നല്ല സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചു, അതിന്റെ അവതരണത്തിലും വ്യാപ്തിയിലും വായന സമൂഹത്തിനു വലിയ താത്പര്യം ജനിച്ചു. ദി ഗാർഡിയനിൽ കെവിൻ റഷ്ബി തന്റെ അവലോകനത്തിൽ,  ആൽബിനിയയെ "ശരിയായ വ്യക്തിയെ കണ്ടെത്താനും അവരുടെ കഥ കേൾക്കാനുമുള്ള കഴിവുള്ള നിശ്ചയദാർഢ്യമുള്ള എഴുത്തുകാരിയും നിരീക്ഷകയായ സഞ്ചാരിയും" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2008/jul/26/travel.history%7Ctitle=Empires of the Indus Review|last=Rushby|first=Kevin|date=26 July 2008|publisher=The Guardian|access date=13 April 2022

ആൽബിനിയയുടെ "ചരിത്രവുമായുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ഇടപെടൽ" ഈ പുസ്തകത്തെ യാത്രാവിവരണ വിഭാഗത്തിൽ നിന്ന് സാധാരണയായി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നുവെന്ന് ദി ഹിസ്റ്റോറിയന്റെ ഡേവിഡ് ഗിൽമാർട്ടിൻ പറയുന്നു. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്ര സാഹിത്യവുമായുള്ള ഒരു പ്രത്യേക ഇടപെടൽ അവരുടെ ഈ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള  ആഴത്തിലുള്ള ധാരണയുടെ പ്രധാന ഭാഗമായി അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

 പരാമർശങ്ങൾ 

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations