മോട്ടി ദുംഗ്രി

രാജസ്ഥാനിലെ ജയ്പൂരിൽ ഗണപതി മുഖ്യദേവനായ  ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്ര സമുച്ചയമാണ് മോട്ടി ദുംഗ്രി . 1761-ൽ സേത് ജയ് റാം പലിവാളിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്.  ബിർള ക്ഷേത്രത്തിന് തൊട്ടടുത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

 ചരിത്രം 
രാജസ്ഥാനിലെ ജയ്പൂരിലെ മോട്ടി ദുംഗ്രി കുന്നിന്റെയും മോട്ടി ദുംഗ്രി കോട്ടയുടെയും താഴെയാണ് മോട്ടി ദുംഗ്രി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.   ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പ്രതിമയ്ക്ക് അഞ്ഞൂറ് വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു,  1761-ൽ ഉദയ്പൂരിൽ നിന്ന് മഹാരാജാ മധോ സിംഗ് ഒന്നാമന്റെ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന സേത് ജയ് റാം പാലിവാൾ ആണ് ഈ വിഗ്രഹം  ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത് എന്ന് കരുതുന്നു.   ഗുജറാത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദയ്പൂരിൽ എത്തിച്ചത്. പലിവാളിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ക്ഷേത്രം പണിതത്.  

സിന്ദൂര നിറത്തിലുള്ള ഗണപതി യുടെ തുമ്പിക്കൈ വലതുവശത്തേക്കാണ് .   ഭക്തർ ലഡ്ഡു മധുരപലഹാരങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്നു, കുറഞ്ഞത് 1.25 ലക്ഷം ഭക്തർ പ്രതിവർഷം ഗണപതിയെകാണാനെത്തുന്നു .    എല്ലാ ബുധനാഴ്ചകളിലും ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിൽ ഒരു മേള സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട് ..  

വർഷത്തിലൊരിക്കൽ  മഹാശിവരാത്രി നാളിൽ മാത്രം  സന്ദർശകർക്കായി തുറക്കുന്ന ഒരു ലിംഗം ( ശിവലിംഗം) മോട്ടി ദുംഗ്രി കോട്ട സമുച്ചയത്തിൽ ഉണ്ട്..    ഗണേശ ക്ഷേത്രത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്താണ് ലക്ഷ്മി- നാരായണൻ മാർക്കായി   സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ബിർള മന്ദിർ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 

 ഉത്സവം 
ഗണേശ ചതുർത്ഥി ആഘോഷിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രശസ്തമായ സ്ഥലമാണ് മോട്ടി ദുംഗ്രി ഗണേഷ്ജി ക്ഷേത്രം. 2023-ൽ, ഗണപതിക്കുള്ള പരമ്പരാഗത വഴിപാടായ ലഡ്ഡുവിന്റെ ഒരു വലിയ പ്രദർശനം ക്ഷേത്രം നടത്തി. 251 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള രണ്ട് ലഡ്ഡുവും 200 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള രണ്ട് ലഡ്ഡുവുമാണ് പ്രദർശനത്തിലുള്ളത്. മൈദ, പഞ്ചസാര, പരിപ്പ് തുടങ്ങി പലതരം ചേരുവകൾ കൊണ്ടാണ് ലഡ്ഡു ഉണ്ടാക്കിയത്. നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തർ അവ ഗണപതിക്ക് സമർപ്പിച്ചു. 

 വാസ്തുവിദ്യ 
മോട്ടി ദുംഗ്രിയുടെ രൂപരേഖയും ഘടനയും നാഗര ശൈലിയിലാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, സ്കോട്ടിഷ് കോട്ടയുടെ മാതൃകയിലാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.   മൂന്ന് പ്രവേശന കവാടങ്ങളും മുൻവശത്ത് കുറച്ച് പടികളുമുണ്ട്.  ചുണ്ണാമ്പുകല്ലും മാർബിളും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഇത് 4 മാസം കൊണ്ട് നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി.  
 ഗതാഗതം 
ജയ്പൂരിൽ നിന്ന് 6 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം. ജയ്പൂർ ഇന്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ട് ആണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം, ഗാന്ധി നഗർ, ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. 

 റഫറൻസുകൾ 

 അവലംബം 

 പുറംകണ്ണികൾ 



വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:രാജസ്ഥാനിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഭാരതത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ