മസ്യാർ

മസ്യാർ (മധ്യ പേർഷ്യൻ: Māh-Izād; Mazandarani/പേർഷ്യൻ: مازیار, romanized: Māzyār) 825/6 മുതൽ 825/6 വരെ തബറിസ്ഥാനിലെ പർവതപ്രദേശത്തിൻ്റെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന, ഖ്വരിൻവൻദ് രാജവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇറാനിയൻ രാജകുമാരനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻറെ അബ്ബാസി ഖിലാഫത്തിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പ്, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇറാനിയൻ ദേശീയ ചരിത്രരചനയിൽ ഇറാൻ്റെ ദേശീയ നായകന്മാരിൽ ഒരാളായി  കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതിന് കാരണമായി.

 ഉത്ഭവം 
484 മുതൽ 493 വരെ സാസാനിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ യഥാർത്ഥ ഭരണാധികാരിയും ഹൗസ് ഓഫ് കാരെനിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ശക്തനായ പ്രഭുവുമായിരുന്ന സുഖ്രയുടെ പിൻഗാമിയായിരുന്നു  ഖ്വരിൻവന്ദ് രാജവംശത്തിൽപ്പെട്ട മസ്യാർ. എന്നിരുന്നാലും, സുഖ്രയുടെ വലിയ സ്വാധീനവും ശക്തിയും കാരണം, സസാനിയൻ രാജാവായിരുന്ന കവാദ് ഒന്നാമൻ (r. 488-496 & 498-531) അദ്ദേഹത്തെ നാടുകടത്തുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു. എട്ട് ആൺമക്കളുണ്ടായിരുന്ന സുഖ്രയുടെ, മക്കളിൽ കരിൻ എന്നയാൾ 550-കളിൽ പടിഞ്ഞാറൻ തുർക്കിക് ഖഗാനേറ്റിനെതിരെ കവാദ് ഒന്നാമൻറെ മകനും പിൻഗാമിയുമായിരുന്ന ഖോസ്രോ ഒന്നാമനെ (r. 531-579) സഹായിക്കുകയും പ്രത്യുപകരമായി, തബരിസ്ഥാനിലെ അമോലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗത്ത് ഭൂമി ലഭിക്കുകയും ചെയതതോടെ ഖ്വരിൻവന്ദ് രാജവംശം ആരംഭിച്ചു.

 ആദ്യകാലം 
ഏകദേശം 817-ൽ മസ്യാർ തന്റെ പിതാവായ ഖാരിൻ ഇബ്നു വിന്ദാദുർമുസ്ദിന്റെ പിൻഗാമിയായി അധികാരമേറ്റു. എന്നിരുന്നാലും, താമസിയാതെ അയൽരാജ്യത്തെ ബവാൻഡിദ് ഭരണാധികാരി ഷഹ്രിയാർ ഒന്നാമൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രദേശങ്ങൾ ആക്രമിച്ച് മസ്യാരിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി പലായനം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതനാക്കി. മസ്യാർ തന്റെ കസിൻ വിന്ദ-ഉമിദിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചുവെങ്കിലും അവർ അദ്ദേഹത്തെ ഒറ്റിക്കൊടുക്കുകയും ഷഹ്രിയാറിന് കൈമാറുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, മസ്യാർ രക്ഷപ്പെട്ട് അബ്ബാസിദ് ഖലീഫ അൽ-മാമുന്റെ കൊട്ടാരത്തിലെത്തി. അവിടെ അദ്ദേഹം തന്റെ ജ്യോതിഷികളിൽ ഒരാളായ യഹ്‌യ ഇബ്‌നു അൽ-മുനജ്ജിമിനെ കണ്ടുമുട്ടി. പുതുതായി ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിച്ചതും ബനു മുനജ്ജിം കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടതുമായ ഒരു പേർഷ്യൻ വംശജനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. താമസിയാതെ മസ്യാറും ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചതോടെ അൽ-മഅ്മൂൻ അദ്ദേഹത്തിന് "വിശ്വാസികളുടെ സൈന്യാധിപന്റെ ദാസൻ" (മൗലാ അമീർ അൽ-മുഅ്മിനീൻ) എന്ന സ്ഥാനപ്പേരും അബുൽ-ഹസൻ മുഹമ്മദ് എന്ന മുസ്ലീം നാമവും നൽകി.

 അവലംബം