നഗരാസൂത്രണത്തിന്റെ ചരിത്രം

ഗതാഗത - വിതരണ ശൃംഖലകൾ പോലുള്ള നഗരപ്രദേശങ്ങളിലേക്കും പുറത്തേക്കും കടന്നുപോകുന്ന അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ അടക്കം വായു, ജലം മുതലായവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നഗര പരിസ്ഥിതിയുടെ രൂപകൽപ്പനയും ഭൂമിയുടെ ഉപയോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രക്രിയയാണ് നഗരാസൂത്രണം.

ആദ്യകാലത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന ചില നഗര കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ആസൂത്രണം തെളിവായി സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ നിന്നും നഗരത്തിൻ്റെ ചരിത്രത്തിന് സമാന്തരമായി തന്നെയാണ് നഗരാസൂത്രണത്തിൻ്റെ ചരിത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്ന് കാണാം.

 ചരിത്രാതീതകാലം 
ക്ലാസിക്കൽ കാലഘട്ടത്തിന് മുമ്പും ക്ലാസിക്കൽ കാലത്തും നിശ്ചിത പദ്ധതികൾക്കനുസൃതമായി നിരവധി നഗരങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും അവയിൽ പലതും സ്വാഭാവികമായി വികസിച്ചു. ബിസി മൂന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിലെ മിനോവൻ, മെസൊപ്പൊട്ടേമിയൻ, ഹാരപ്പാൻ, ഈജിപ്ഷ്യൻ നാഗരികതകളുടെ സവിശേഷതയായിരുന്നു രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത നഗരങ്ങൾ (പുരാതന ഈജിപ്തിലെ നഗര ആസൂത്രണം കാണുക). നഗരാസൂത്രണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട വിവരണം ഗിൽഗാമേഷിന്റെ ഇതിഹാസത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നുഃ "ഉറൂക്കിന്റെ മതിലിലേക്ക് കയറി ചുറ്റിക്കറങ്ങുക. അടിത്തറ പരിശോധിക്കുക, ഇഷ്ടികപ്പണി പരിശോധിക്കുക. അതിന്റെ ഇഷ്ടികകൾ ചുട്ട ഇഷ്ടികകളാണെന്നും ഏഴ് കൌൺസിലർമാർ അതിന്റെ അടിത്തറ പാകിയിട്ടുണ്ടെന്നും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുക. ഒരു ചതുരശ്ര മൈൽ നഗരമാണ്, ഒരു ചതുരശ്രമൈൽ തോട്ടങ്ങളാണ്, ഒരു ചതുരസ്ര മൈൽ കളിമൺ കുഴികളും, ഇഷ്തറിന്റെ (ID1) ചതുരശ്ര മൈലിന്റെ തുറന്ന മൈതാനവും ഉറൂക്കും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ചെമ്പ് ടാബ്ലെറ്റ്-ബോക്സ് തിരയുക, അതിന്റെ വെങ്കല പൂട്ട് പഴയപടിയാക്കുക, അതിന്റെ രഹസ്യത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ തുറക്കുക, ലാപിസ് ലാസുലി ടാബ്ലെറ്റിനെ ഉയർത്തി വായിക്കുക".Dalley 1989, p.120.