കാപ്പിലറി

ശരീരത്തിലെ, 5 മുതൽ 10 മൈക്രോമീറ്റർ വരെ വ്യാസമുള്ള ചെറിയ രക്തക്കുഴലാണ് കാപ്പിലറി. ശരീരത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ രക്തക്കുഴലുകളായ കാപ്പിലറികൾ മൈക്രോ സർക്കുലേഷൻ സിസ്റ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. അവ ലളിതമായ സ്ക്വാമസ് എൻഡോതീലിയൽ കോശങ്ങളുടെ നേർത്ത ഭിത്തി അടങ്ങിയ ട്യൂണിക്ക ഇൻടിമ (ഒരു ധമനിയുടെ അല്ലെങ്കിൽ സിരയുടെ ഏറ്റവും ഉള്ളിലെ പാളി) മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ്. ചുറ്റുമുള്ള ഇന്റർസ്റ്റീഷ്യൽ ദ്രാവകത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിരവധി പദാർത്ഥങ്ങളുടെ കൈമാറ്റത്തിന് ഉത്തരവാദികളാണ് അവ, ഒപ്പം അവ ധമനികളുടെ ഏറ്റവും ചെറിയ ശാഖകളിൽ നിന്ന് (ആർട്ടീരിയോൾസ്) സിരകളിലേക്ക് (വെന്യുലസ്) രക്തം എത്തിക്കുന്നു. ജലം, ഓക്സിജൻ, കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ്, യൂറിയ, ഗ്ലൂക്കോസ്, യൂറിക് ആസിഡ്, ലാക്റ്റിക് ആസിഡ്, ക്രിയേറ്റിൻ എന്നിവയാണ് കാപ്പിലറികളിൽ കടക്കുന്ന മറ്റ് പദാർത്ഥങ്ങൾ. മൈക്രോസർക്കുലേഷനിൽ ശേഖരിച്ച ലിംഫാറ്റിക് ദ്രാവകം വറ്റിച്ചുകളയാൻ ലിംഫ് കാപ്പിലറികൾ വലിയ ലിംഫ് വെസ്സലുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

 പദോൽപ്പത്തി 
"മുടിക്ക് സമാനമായ" എന്നർത്ഥം വരുന്ന ലാറ്റിൻ പദമായ കാപ്പിലാരിസിൽ നിന്നാണ് കാപ്പിലറി എന്ന പദം വന്നത്. കാപ്പിലറിയുടെ ചെറുതും മുടി പോലെയുള്ളതുമായ വ്യാസത്തിൽ നിന്നാണ് അർത്ഥം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

 ഘടന 
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ചുവന്ന രക്താണുക്കൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കാപ്പിലറിയുടെ ക്രോസ് സെക്ഷന്റെ ട്രാൻസ്മിഷൻ ഇലക്ട്രോൺ മൈക്രോസ്കോപ്പ് ചിത്രം
ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് രക്തം ധമനികളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു, അവ ശാഖകളായി ആർറ്റീരിയോളുകളായും, തുടർന്ന് വീണ്ടും ശാഖകളായി പോഷകങ്ങളും മാലിന്യങ്ങളും കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന കാപ്പിലറികളായും മാറുന്നു. കാപ്പിലറികൾ പിന്നീട് ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് ആദ്യം വെന്യൂളുകളായും അതിൽ നിന്നും സിരകളായും മാറുകയും അവ പിന്നീട് വീന കാവേയിലൂടെ രക്തത്തെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് തിരികെ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മെസെൻട്രിയിൽ, മെറ്റാർട്ടീരിയോളുകൾ ആർറ്റീരിയോളുകൾക്കും കാപ്പിലറികൾക്കുമിടയിൽ അധികമായി വരുന്നു.

കോശങ്ങൾ, അവയവങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് രക്ത വിതരണം ചെയ്യുന്ന, കാപ്പിലറികളുടെ ഇന്റർവീവിംഗ് ശൃംഖലയായ കാപ്പിലറി ബെഡിന്റെ ഭാഗമാണ് വ്യക്തിഗത കാപ്പിലറികൾ. ഒരു ടിഷ്യു ഉപാപചയപരമായി കൂടുതൽ സജീവമാകുമ്പോൾ, പോഷകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനും ഉപാപചയനിലയുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനും കൂടുതൽ കാപ്പിലറികൾ ആവശ്യമാണ്. രണ്ട് തരം കാപ്പിലറികളുണ്ട്. ഒന്നാമത്തേതായ യഥാർത്ഥ കാപ്പിലറികൾ ധമനികളിൽ നിന്ന് ശാഖകളായി ടിഷ്യുവിലേക്ക് രക്തം എത്തിക്കുന്നു, രണ്ടാമത്തേത്, കരൾ, അസ്ഥി മജ്ജ, ആന്റീരിയർ പിറ്റ്യൂട്ടറി ഗ്രന്ഥി, മസ്തിഷ്ക സർക്കംവെൻട്രിക്കുലാർ അവയവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തരം ഓപ്പൺ-പോർ കാപ്പിലറിയായ  സൈനസോയിഡുകൾ ആണ്. മെസന്ററിക് മൈക്രോസർക്കുലേഷനിലാണ് മെറ്റാർട്ടീരിയോളുകൾ പ്രധാനമായും കാണപ്പെടുന്നത്.

രക്തകോശങ്ങളേക്കാൾ വ്യാസത്തിൽ അല്പം വലുപ്പമുള്ള ലിംഫാറ്റിക് കാപ്പിലറികൾക്ക് അടഞ്ഞ അറ്റങ്ങളാനുള്ളത്. ഈ ഘടന ഇന്റർസ്റ്റിഷ്യൽ ദ്രാവകം അവയിലേക്ക് ഒഴുകാൻ അനുവദിക്കുന്നു, പക്ഷേ അവയിൽ നിന്നും ദ്രാവകം പുറത്തുപോകുന്നില്ല. ലിംഫിലെ പ്ലാസ്മ പ്രോട്ടീനുകളുടെ സാന്ദ്രത കൂടുതലായതിനാൽ ലിംഫ് കാപ്പിലറികൾക്ക് രക്തകോശങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ ആന്തരിക ഓങ്കോട്ടിക് മർദ്ദമുണ്ട് .

 തരങ്ങൾ 
ലഘുചിത്രം|കാപ്പിലറികളുടെ തരങ്ങൾ. ഇടത്ത് വലിയ വിടവുകളില്ലാത്ത കാപ്പിലറി, മധ്യത്തിൽ ചെറിയ സുഷിരങ്ങൾ ഉള്ള കൊണ്ട് ഫെനെസ്ട്രേറ്റഡ്  കാപ്പിലറി, വലത് സൈനുസോയ്ഡൽ കാപ്പിലറി
കാപ്പിലറികളെ കണ്ടിന്യൂവസ്, ഫെനെസ്ട്രേറ്റഡ്, സൈനസോയ്ഡൽ എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ആയി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

 കണ്ടിന്യൂവസ് 
എൻഡോതീലിയൽ കോശങ്ങളുടെ തടസ്സമില്ലാത്ത ഒരു ലൈനിംഗ് ഉണ്ട് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ആണ് കണ്ടിന്യൂവസ് കാപ്പിലറികൾക്ക് ആ പേര് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്. അവ വെള്ളം, അയോണുകൾ തുടങ്ങിയ ചെറിയ തന്മാത്രകളെ മാത്രമേ അവയുടെ ഇന്റർസെല്ലുലാർ വിള്ളലുകളിലൂടെ കടന്നുപോകാൻ അനുവദിക്കൂ. ലിപിഡിൽ  ലയിക്കുന്ന തന്മാത്രകൾക്ക് എൻഡോതീലിയൽ സെൽ മെംബ്രണുകളിലൂടെ കോൺസെൻട്രേഷൻ ഗ്രേഡിയന്റുകളിലൂടെ വ്യാപിക്കാൻ കഴിയും. കണ്ടിന്യൂവസ് കാപ്പിലറികളെ രണ്ട് ഉപവിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാംഃ

 പ്രധാനമായും അസ്ഥികൂട പേശികൾ, വിരലുകൾ, ഗോണാഡുകൾ, ചർമ്മം എന്നിവയിൽ കാണപ്പെടുന്ന നിരവധി ട്രാൻസ്പോർട്ട് വെസിക്കിളുകളുള്ളവ 
 പ്രാഥമികമായി കേന്ദ്ര നാഡീവ്യവസ്ഥയിൽ കാണപ്പെടുന്ന വെസിക്കിളുകൾ കുറവുള്ളവ. ഈ കാപ്പിലറികൾ ബ്ലഡ്-ബ്രയിൻ ബാരിയറിന്റെ ഘടകമാണ് .

 ഫെനസ്റ്റ്രേറ്റഡ് 
ഫെനെസ്‌ട്രേറ്റഡ് കാപ്പിലറികളിലെ 60-80 നാനോമീറ്റർ വ്യാസമുള്ള എൻഡോതീലിയൽ സെല്ലുകളിൽ ഫെനെസ്‌ട്രേ ("ജനൽ" എന്നതിൻ്റെലാറ്റിൻ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന സുഷിരങ്ങളുണ്ട്. ചെറിയ തന്മാത്രകളും പരിമിതമായ അളവിൽ പ്രോട്ടീനും വ്യാപിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന റേഡിയൽ ഓറിയൻ്റഡ് ഫൈബ്രിലുകളുടെ ഡയഫ്രം അവയിലുണ്ട്. റീനൽ ഗ്ലോമെറുലസിൽ ഡയഫ്രം ഇല്ലാത്ത കോശങ്ങളുണ്ട്, അവയെ പോഡോസൈറ്റ് ഫൂട്ട് പ്രോസസുകൾ അല്ലെങ്കിൽ പെഡിസെലുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അവയ്ക്ക് കാപ്പിലറികളുടെ ഡയഫ്രത്തിന് സമാനമായ പ്രവർത്തനമുള്ള സുഷിരങ്ങളുണ്ട്. ഈ രണ്ട് തരം രക്തക്കുഴലുകൾക്കും തുടർച്ചയായ ബേസൽ ലാമിനേ ഉണ്ട്, അവ പ്രാഥമികമായി എൻഡോക്രൈൻ ഗ്രന്ഥികൾ, കുടൽ, പാൻക്രിയാസ്, കിഡ്നിയുടെ ഗ്ലോമെറുലി  എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

 സൈനസോയിഡൽ 
സൈനസോയിഡൽ കാപ്പിലറികൾ പ്രത്യേക തരം ഓപ്പൺ-പോർ കാപ്പിലറിയാണ്, ഇത് സൈനസോയിഡ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഇവയ്ക്ക് എൻഡോതീലിയത്തിൽ വിശാലമായ തുറസ്സുകളുള്ള 30–40 മൈക്രോമീറ്ററുകൾ (μm) വ്യാസമുള്ള വിശാലമായ ഫെനെസ്ട്രേഷനുണ്ട്. ഫെനെസ്ട്രേറ്റഡ് കാപ്പിലറികൾക്ക് സുഷിരങ്ങളെ മൂടുന്ന ഡയഫ്രമുകൾ ഉണ്ട്, അതേസമയം സൈനസോയിഡുകൾക്ക് ഡയഫ്രം ഇല്ല, അവയുടെ സുഷിരങ്ങൾ തുറന്നതാണ്. ഇത്തരത്തിലുള്ള രക്തക്കുഴലുകൾ ചുവന്ന, വെളുത്ത രക്താണുക്കളെയും (7.5 μm-25 μm വ്യാസം) വിവിധ സെറം പ്രോട്ടീനുകളെയും തുടർച്ചയായ ബേസൽ ലാമിനയുടെ സഹായത്തോടെ കടന്നുപോകാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ഈ കാപ്പിലറികൾക്ക് പിനോസൈറ്റോട്ടിക് വെസിക്കിളുകൾ ഇല്ല. രക്തം നിറഞ്ഞ ക്രമരഹിതമായ ഇടങ്ങളാണ് സൈനസോയിഡുകൾ, ഇവ പ്രധാനമായും കരൾ, അസ്ഥിമജ്ജ, പ്ലീഹ, മസ്തിഷ്ക സർക്കംവെൻട്രിക്കുലർ അവയവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ കാണപ്പെടുന്നു.

 വികസനം 
ഭ്രൂണവികാസത്തിൻ്റെ പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ, വാസ്കുലോജെനിസിസ് വഴി പുതിയ കാപ്പിലറികൾ രൂപം കൊള്ളുന്നു. ആൻജിയോജെനിസിസ് എന്ന പദം, നിലവിലുള്ള രക്തക്കുഴലുകളിൽ നിന്നും വിഭജിക്കുന്ന എൻഡോതീലിയത്തിൽ നിന്നും പുതിയ കാപ്പിലറികൾ ഉണ്ടാവുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു ശൃംഖല സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ചെറിയ കാപ്പിലറികൾ നീണ്ട് പരസ്പരം ബന്ധിക്കുന്നു.

 പ്രവർത്തനം 
ലഘുചിത്രം| കാപ്പിലറിയും ബോഡി ടിഷ്യുവും തമ്മിലുള്ള കൈമാറ്റത്തിന്റെ ഡയഗ്രം
പോഷകങ്ങളും മാലിന്യങ്ങളും അതിലൂടെ കടന്നുപോകാൻ അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് കാപ്പിലറികളുടെ ഭിത്തി ഒരു പ്രധാന പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നു. 3 നാനോമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ വലിപ്പമുള്ള തന്മാത്രകളായ ആൽബുമിൻ, മറ്റ് വലിയ പ്രോട്ടീനുകൾ എന്നിവ വെസിക്കിളുകൾ വഹിക്കുന്ന ട്രാൻസ് സെല്ലുലാർ ട്രാൻസ്പോർട്ടിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. 3 നാനോമീറ്ററിൽ ചെറുതായ തന്മാത്രകൾ, അതായത് ജലവും വാതകങ്ങളും കോശങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ഇടത്തിലൂടെ പാരാസെല്ലുലാർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയയിലൂടെ കാപ്പിലറി ഭിത്തി കടക്കുന്നു. ഈ ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ ഓസ്മോട്ടിക് ഗ്രേഡിയന്റുകൾ അനുസരിച്ച് പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ദ്വിദിശയിലുള്ള കൈമാറ്റം അനുവദിക്കുന്നു. ബ്ലഡ്-ബ്രയിൻ ബാരിയറിന്റെ ഭാഗമായ കാപ്പിലറികളിലെ  എൻഡോതീലിയൽ കോശങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഇറുകിയ ജംഗ്ഷനുകൾ പാരാസെല്ലുലാർ സ്പേസ് അടയ്ക്കുന്നതിനാൽ അവ ട്രാൻസെല്ലുലാർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ.

കാപ്പിലറി ബെഡ് ഓട്ടോറെഗുലേഷൻ വഴി അവയുടെ രക്തയോട്ടം നിയന്ത്രിക്കുന്നു. കേന്ദ്ര രക്തസമ്മർദ്ദത്തിൽ മാറ്റം ഉണ്ടായാലും സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് നിലനിർത്താൻ ഇത് ഒരു അനുവദിക്കുന്നു. മയോജെനിക് പ്രതികരണത്തിലൂടെയും റീനൽ ട്യൂബുലോഗ്ലോമെറുലാർ ഫീഡ്ബാക്കിലൂടെയും ഇത് നേടാനാകും.

 ക്ലിനിക്കൽ പ്രാധാന്യം 

 അധിക കാപ്പിലറികളുടെയും വലിയ രക്തക്കുഴലുകളുടെയും രൂപീകരണം (ആൻജിയോജെനിസിസ്) ഒരു കാൻസറിൻ്റെ വളർച്ച വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന സംവിധാനമാണ്. റെറ്റിന കാപ്പിലറികളുടെ വൈകല്യങ്ങൾ പ്രായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മാക്യുലർ ഡീജനറേഷന് കാരണമാകുന്നു.
 ഹൃദയ സംബന്ധമായ അപകടസാധ്യത ഘടകങ്ങളുമായും, കൊറോണറി ഹൃദ്രോഗമുള്ള രോഗികളിലും കാപ്പിലറി സാന്ദ്രത കുറയുന്നു.

 ചികിത്സാ രീതികൾ 
കാപ്പിലറി രൂപീകരണത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നത് നിരവധി രോഗങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ  സഹായകരമാണ്. റെറ്റിനയെ ബാധിക്കുന്ന രോഗമായ മാക്യുലർ ഡീജനറേഷൻ രോഗികളിൽ വാസ്കുലർ എൻഡോതീലിയൽ ഗ്രോത്ത് ഫാക്‌ടറിൻ്റെ ബയോ ആക്റ്റിവിറ്റി പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന ലോക്കൽ ആന്റി-വിഇജിഎഫ് തെറാപ്പി, രോഗ പുരോഗതി പരിമിതപ്പെടുത്തി കാഴ്ചയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതായി കാണിക്കുന്നു. വൈവിധ്യമാർന്ന ക്യാൻസറുകളിൽ, ആൻജിയോജെനിസിസ് കുറയ്ക്കുന്നതിലൂടെ ട്യൂമർ വളർച്ച കുറയ്ക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ചികിത്സാ സമീപനങ്ങൾ പഠിച്ചു, അല്ലെങ്കിൽ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

 രക്ത സാമ്പിൾ ശേഖരണം 
രക്തത്തിലെ ഗ്ലൂക്കോസ്, ഹീമോഗ്ലോബിൻ, പിഎച്ച്, ലാക്റ്റേറ്റ് എന്നിവ പോലുള്ളവ പരിശോധിക്കാൻ കാപ്പിലറി രക്ത സാമ്പിൾ ഉപയോഗിക്കാം. ബ്ലഡ് ലാൻസെറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ചെറിയ മുറിവ് സൃഷ്ടിച്ചാണ് ഇത് സാധാരണയായി നടത്തുന്നത്, തുടർന്ന് ഒരു ടെസ്റ്റ് സ്ട്രിപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ ചെറിയ പൈപ്പറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് രക്തം ശേഖരിക്കുന്നു.  ലൈംഗികമായി പകരുന്ന അണുബാധകൾ, അതായത് എച്ച്ഐവി, സിഫിലിസ്, ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി, സി എന്നിവ പരിശോധിക്കാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു, അവിടെ ഒരു വിരൽ തുമ്പിൽ ചെറിയ മുറിവുണ്ടാക്കി ചെറിയ അളവിൽ രക്തം ശേഖരിക്കുന്നു.

 ചരിത്രം 
കാപ്പിലറികളുടെ അസ്തിത്വം വില്യം ഹാർവി വ്യക്തമായി പ്രവചിച്ചില്ലെങ്കിലും ധമനികളും സിരകളും തമ്മിലുള്ള ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് 1653-ൽ അദ്ദേഹം എഴുതിയിരുന്നു. 8 വർഷത്തിന് ശേഷം, 1661-ൽ തവളയുടെ ശ്വാസകോശത്തിൽ നിന്ന് കാപ്പിലറികളെ കണ്ടെത്തി, അവയെ നേരിട്ട് നിരീക്ഷിച്ച് കൃത്യമായി വിവരിച്ച ആദ്യ വ്യക്തിയാണ് മാർസെല്ലോ മാൽപിഗി.
 കാപ്പിലറികൾ മൃഗകലകൾക്ക് പോഷകങ്ങൾ നൽകുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് ഓഗസ്റ്റ് ക്രോഗ് കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഈ കണ്ടെത്തലിന് അദ്ദേഹത്തിന്  1920-ലെ വൈദ്യശാസ്ത്ര നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചു.

 ഇതും കാണുക 






 അവലംബം 

 പുറം കണ്ണികൾ 

 മൈക്രോസർക്കുലേറ്ററി സൊസൈറ്റി, ഇൻക്.
 ഹിസ്റ്റോളജി ഗൈഡ്-കാപ്പിലറീസ്

വർഗ്ഗം:ആൻജിയോളജി