ശോഭ ബ്രൂട്ട

ശോഭ ബ്രൂട്ട ഇന്ത്യയിലെ ആധുനിക കലാ ലോകത്തെ ശ്രദ്ധേയയായ ഒരു വ്യക്തിയാണ്. അമൂർത്ത കല (Abstract Art), ടെക്സ്റ്റൈൽ ആർട്ട് (Textile Art), ഇൻസ്റ്റലേഷൻ ആർട്ട് എന്നിവയിൽ അവർ നൽകിയ സംഭാവനകൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഡൽഹിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ കലാകാരിയാണ് അവർ. ഓൾ ഇന്ത്യ ഫൈൻ ആർട്സ് ആൻഡ് ക്രാഫ്റ്റ്സ് സൊസൈറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള പുരസ്കാരം, സാഹിത്യ കലാ പരിഷത്തിൽ നിന്നുള്ള പുരസ്കാരം, ന്യൂഡൽഹി മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിലിൽ നിന്ന് ആർട്ട് എഡ്യൂക്കേഷനിസ്റ്റ് അവാർഡ് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിൽ നിന്ന് സ്കോളർഷിപ്പും ഫെലോഷിപ്പും എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

 ജീവചരിത്രം 
1943 ജനുവരി 22 ന് ഡൽഹിയിലെ ഒരു കലാ കുടുംബത്തിലാണ് ശോഭ ബ്രൂട്ട ജനിച്ചത്. അഞ്ചാം വയസ്സിൽ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയ അവർ, 19-ാം വയസ്സിൽ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ ആലാപനത്തിൽ സംഗീത വിശാരദ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി. അവർ ഒരു സിത്താറിസ്റ്റ് കൂടിയാണ് .

 വിദ്യാഭ്യാസം: ഡൽഹി കോളേജ് ഓഫ് ആർട്ടിൽ നിന്നും ചിത്രകലയിൽ ബിരുദം നേടി. പിന്നീട് പ്രൊഫസർ ബാസ്തിയൻ ബാപ്റ്റിസ്റ്റ്, രമേശ്വർ ബ്രൂട്ട എന്നിവരുടെ കീഴിൽ പരിശീലനം നേടി.

 വ്യക്തിജീവിതം 
രാമേശ്വർ ബ്രൂട്ടയെ വിവാഹം കഴിച്ച ശോഭയ്ക്ക് പൂജ, സാക്ഷി എന്നീ രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്. അവരുടെ മുൻ ഭർത്താവ് രാമേശ്വർ ബ്രൂട്ടയും മകൾ പൂജ ഇറാനയും കലാകാരന്മാരാണ്.

 കലാപരമായ ജീവിതവും പ്രദർശനങ്ങളും 
ഛായാചിത്രങ്ങളും ആലങ്കാരിക ചിത്രങ്ങളും വരച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ കലാപരമായ ജീവിതം ആരംഭിച്ച ശോഭ, 1970-80 കളിൽ മരം കൊത്തുപണികളിലേക്കും അതിനു ശേഷം മിനിമലിസ്റ്റിക് അമൂർത്ത എണ്ണ, അക്രിലിക് പെയിന്റിംഗുകളിലേക്കും മാറി. പാറ്റേണുകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനായി അവർ കൈകൊണ്ട് നെയ്ത തുണിത്തരങ്ങളും നൂലുകളും തന്റെ അമൂർത്ത കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 

കലാരീതി (Style):
 തുടക്കത്തിൽ, മനുഷ്യരൂപങ്ങളെയും (Figurative Works) സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്‌നങ്ങളെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രങ്ങളാണ് അവർ വരച്ചിരുന്നത്.
 പിന്നീട്, അവരുടെ ശ്രദ്ധ അമൂർത്ത കലയിലേക്ക് (Abstract Minimalism) മാറി. പ്രകൃതി, ശബ്ദം, പ്രകാശം, ബോധാവസ്ഥ എന്നിവയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ലളിതവും ധ്യാനാത്മകവുമായ വർണ്ണ പാറ്റേണുകളാണ് ഇവയിൽ കാണുന്നത്.
 ചണനൂലുകൾ, തുണികൾ, മറ്റു വസ്തുക്കൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ടെക്സ്റ്റൈൽ/ഫാബ്രിക് കൊളാഷുകളും (Fabric Collages) അവരുടെ പ്രധാന സൃഷ്ടികളാണ്. ഈ രചനകളിലെ സൂക്ഷ്മമായ നെയ്‌ത്തും ഘടനയും (texture) ഏറെ പ്രശംസ നേടിയിട്ടുണ്ട്.

ശോഭ ബ്രൂട്ട 1965 ൽ ഡൽഹിയിൽ തന്റെ ആദ്യ സോളോ എക്സിബിഷൻ നടത്തി. ബിക്കാനീർ ഹൌസിലെ അവരുടെ 2021 ലെ പ്രദർശനമായ സൂത്ര നാല് പതിറ്റാണ്ടുകളിലായി സൃഷ്ടിച്ച അവരുടെ സുപ്രധാന സൃഷ്ടികളുടെ ഒരു പ്രധാന പ്രദർശനമായിരുന്നു. 2025 ൽ ഡൽഹി ആർട്ട് ഗാലറിയിൽ പെയിന്റിംഗ് ഇൻഫിനിറ്റി എന്ന പേരിൽ നടന്ന ഒരു പ്രദർശനത്തിൽ ഛായാചിത്രങ്ങൾ, അമൂർത്തങ്ങൾ, കൊത്തുപണികൾ, നെയ്ത ക്യാൻവാസുകൾ, മഷി ഇംപ്രഷനുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ അവരുടെ നൂറോളം കൃതികൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു.

ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള വിവിധ വേദികളിൽ ആയുള്ള 21 ലധികം സോളോ എക്സിബിഷനുകൾക്ക് പുറമേ, ആംസ്റ്റർഡാമിലെ SCHOO ഗാലറി, ലണ്ടനിലെ റെബേക്ക ഹൊസാക്ക് ഗാലറി, ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പെർത്തിലെ എഡിത്ത് കോവൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയയിലെ പാലോ ആൾട്ടോയിലെ ഐക്കൺ ഗാലറി എന്നിവിടങ്ങളിലും ശോഭ ബ്രൂട്ട സോളോ എക്സിബിഷനുകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. മുൻ പ്രസിഡന്റ് ചെഡ്ഡി ജഗന്റെ ഛായാചിത്രം വരയ്ക്കാൻ ഗയാന സർക്കാർ അവരെ ക്ഷണിച്ചിരുന്നു.

 അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലും ദേശീയ തലത്തിലും നടന്ന ചില പ്രധാന ഗ്രൂപ്പ് പ്രദർശനങ്ങൾ: 
 നാഷണൽ ഗാലറി ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ട് (NGMA), ന്യൂഡൽഹി: എൻ.ജി.എം.എ.യുടെ സ്ഥിരം ശേഖരത്തിലും വിവിധ ഗ്രൂപ്പ് ഷോകളിലും അവരുടെ സൃഷ്ടികൾ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
 ഹവാന ബിനാലെ (Havana Biennale), ക്യൂബ: ലോകോത്തര കലാമേളകളിൽ ഒന്നായ ഇവിടെ ശോഭ ബ്രൂട്ടയുടെ സൃഷ്ടികൾ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
 ത്രിവേണി കലാ സംഗമം, ന്യൂഡൽഹി: അവർ ദീർഘകാലം അധ്യാപികയായി പ്രവർത്തിച്ച സ്ഥാപനത്തിൽ സ്ഥിരമായും മറ്റു കലാകാരന്മാർക്കൊപ്പവും അവരുടെ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു

 സംഭാവനകൾ 

 അധ്യാപന ജീവിതം: ന്യൂഡൽഹിയിലെ ത്രിവേണി കലാ സംഗമം (Triveni Kala Sangam) എന്ന സ്ഥാപനത്തിൽ 30 വർഷത്തിലധികം അധ്യാപികയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
 പ്രദർശനങ്ങൾ: ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തും നിരവധി ഏകാംഗ ചിത്രപ്രദർശനങ്ങളും (Solo Exhibitions) ഗ്രൂപ്പ് പ്രദർശനങ്ങളും അവർ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ സൃഷ്ടികൾ നാഷണൽ ഗാലറി ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ട് (NGMA) ഉൾപ്പെടെ.

കലാ നിരൂപകനും എഴുത്തുകാരനും കവിയുമായ കേശവ് മാലികിന് ഒപ്പം വെസ്റ്റർ ഓഫ് ബീയിംഗ് എന്ന പേരിൽ ശോഭ ബ്രൂട്ട ഒരു പുസ്തകം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.

1964 ൽ ഡൽഹിയിലെ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്ടിൽ നിന്ന് ഫൈൻ ആർട്സിൽ ഡിപ്ലോമ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അവർ അവിടെത്തന്നെ ആർട്ട് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ അദ്ധ്യാപികയായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ന്യൂഡൽഹിയിലെ ത്രിവേണി കലാ സംഗമത്തിൽ കലാ അദ്ധ്യാപികയായി ജോലി ചെയ്തു.

 പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും 
ഓൾ ഇന്ത്യ ഫൈൻ ആർട്സ് ആൻഡ് ക്രാഫ്റ്റ്സ് സൊസൈറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള അവാർഡ്, സാഹിത്യ കലാ പരിഷത്തിൽ നിന്നുള്ള അവാർഡ്, ന്യൂഡൽഹി മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിലിൽ നിന്നുള്ള ആർട്ട് എഡ്യൂക്കേഷനിസ്റ്റ് അവാർഡ്, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്കോളർഷിപ്പും ഫെലോഷിപ്പും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകൾ ശോഭ ബ്രൂട്ടയ്ക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ചിത്രകാരികൾ
വർഗ്ഗം:1943-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ