സിദ്ധേശ്വർ ക്ഷേത്രം, സോലാപ്പൂർ

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സോലാപ്പൂർ ജില്ലയിലുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് സിദ്ധേശ്വർ ക്ഷേത്രം. ഹിന്ദുക്കളും ലിംഗായത്ത് സമുദായക്കാരും ഈ ക്ഷേത്രത്തെ പവിത്രമായി കരുതുന്നു. ക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റിയുള്ള തടാകം സിദ്ധേശ്വർ തടാകം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ക്ഷേത്രം
ലിംഗായത്ത് വിശ്വാസപ്രകാരം ദൈവമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ശിവഭക്തനായ സിദ്ധേശ്വരന്റെ പേരിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. സോലാപൂരിന്റെ ഗ്രാമദേവത കൂടിയാണ് സിദ്ധേശ്വർ. എഡി 1167-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയായത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ മധ്യഭാഗത്ത് മാർബിളിൽ തീർത്ത സിദ്ധേശ്വർ സമാധി കാണപ്പെടുന്നു.

ക്ഷേത്രമുറ്റത്ത് കാണപ്പെടുന്ന 68 ശിവലിംഗങ്ങൾ സിദ്ധേശ്വർ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ ഗണപതി, വിഠോബ, രുക്മിണി തുടങ്ങിയ മൂർത്തികളുള്ള നിരവധി ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. കൂടാതെ, പ്രധാന ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ സിദ്ധേശ്വരൻ്റെ ഒരു വിഗ്രഹ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. നന്ദിയുടെ വെള്ളി പൂശിയ രൂപവും ഇവിടെയുണ്ട്.
ചരിത്രം
രേഖകൾ പ്രകാരം, ശ്രീശൈലത്തിലെ ശ്രീ മല്ലികാർജ്ജുനൻ്റെ ഭക്തനും ഒരു യോഗിയുമായ ശ്രീ സിദ്ധരാമേശ്വർ ആണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്. തന്റെ ഗുരുവിൻ്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അദ്ദേഹം ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കുകയും ക്ഷേത്രത്തിൽ 68 ശിവലിംഗങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ലിംഗായത്ത് വിശ്വാസത്തിന്റെ ആറാമത്തെ ദേവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ശ്രീ സിദ്ധേശ്വരന്റെ ജനനത്തോടെ സോലാപൂർ നഗരം അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കാൻ തുടങ്ങിയെന്നും ഭക്തർ ഈ ദേവതയുടെ അനുഗ്രഹം തേടിയെത്താൻ തുടങ്ങിയെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ക്ഷേത്രവും തടാകവും 1899 മുതൽ 'ശ്രീ സിദ്ധേശ്വർ ദേവസ്ഥാന് പഞ്ച് കമ്മിറ്റി'യാണ് ഭരിക്കുന്നത്.[8]
ഉത്സവം
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷം ജനുവരി മദ്ധ്യത്തിൽ നടക്കുന്ന മകരസംക്രാന്തി ഉത്സവമാണ്. മൂന്ന് ദിവസത്തെ മഹത്തായ ആഘോഷം നടക്കുന്ന സമയത്ത്. പ്രാദേശിക മേളയായ 'ഗദ്ദ യാത്ര' നടക്കും. ഈ മേള പതിനഞ്ച് ദിവസം ക്ഷേത്ര പരിസരത്ത് നടക്കുന്നു. 

400-ഓളം വർഷങ്ങളായി തുടർന്നു പോരുന്ന ഈ ഉൽസവം 1931-ൽ നടന്നിരുന്നില്ല. സോലാപ്പൂരിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികളായ ശ്രീകിസൻ സാർഡ, മല്ലപ്പ ധൻഷെട്ടി അബ്ദുൾ റസൂൽ കുർബാൻ ഹുസൈൻ, ജഗന്നാഥ് ഭഗവാൻ ഷിൻഡെ എന്നിവരെ 1931 ജനുവരി 12-ന് തൂക്കിലേറ്റിയിരുന്നു. ഇതിനെതിരെയുള്ള നിശബ്ദ പ്രതിഷേധം എന്ന നിലയിൽ ആ വർഷത്തെ ഗദ്ദയാത്ര റദ്ദ് ചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു.https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?5343

അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ