അപരാജിത ദത്ത

ലഘുചിത്രം|2015ൽ ദത്ത പകർത്തിയ ദ ഗ്രേറ്റ് ഹോൺബിൽ
ലഘുചിത്രം|അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ അധ്യാപക പരിശീലന ശിൽപശാല
നേച്ചർ കൺസർവേഷൻ ഫൌണ്ടേഷനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ വന്യജീവി പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞയാണ് അപരാജിത ദത്ത (ജനനം 1970). അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ഇടതൂർന്ന ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളിലെ അവരുടെ ഗവേഷണം മലമുഴക്കി വേഴാമ്പലുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു. ഈ ഗവേഷണത്തിന്റെ ഫലമായി വേഴാമ്പലുകളെ വേട്ടക്കാരിൽ നിന്ന്  രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. 2013-ൽ വൈറ്റ്ലി അവാർഡ് ലഭിച്ച എട്ട് സംരക്ഷണവാദികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ. ഐയുസിഎൻ ഹോൺബിൽ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ സഹ അദ്ധ്യക്ഷൻ കൂടിയാണ് അവർ.

 ജീവചരിത്രം 
1970 ജനുവരി 5ന് കൊൽക്കത്തയിൽ ജനിച്ച അവർ 1978ൽ കുടുംബത്തോടൊപ്പം സാംബിയയിലെ ലുസാക്കയിലേക്ക് താമസം മാറി. പിതാവ് അവിടെ അക്കൌണ്ടന്റായി ജോലി ചെയ്തു. പ്രകൃതിയോടുള്ള അപരാജിതയുടെ താൽപര്യം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ട ഇന്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ലുസാക്കയിലെ അവളുടെ അദ്ധ്യാപിക അവൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകി. അവളെ സ്കൂളിലെ മൃഗശാല ക്ലബ്ബിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷം കുടുംബം ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങി. അവിടെ ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം കൊൽക്കത്തയിലെ പ്രസിഡൻസി സർവകലാശാലയിൽ സസ്യശാസ്ത്രം പഠിക്കുകയും ചെയ്തു. ബിരുദം നേടിയ ശേഷം അപരാജിത വൈൽഡ്ലൈഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ ചേർന്നു, അവിടെ 1993 ൽ വൈൽഡ്രൈൽഡ് ഇക്കോളജിയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. സർവകലാശാലയിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കണ്ടുമുട്ടിയ വന്യജീവി പരിസ്ഥിതി വിദ്യാർത്ഥിയായ ചാരുദത്ത് മിശ്രയെ അപരാജിത 1999ൽ വിവാഹം കഴിച്ചു.

ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുള്ള ഗുജറാത്തിലെ രാജ്കോട്ടിലെ സൌരാഷ്ട്ര സർവകലാശാല നിന്ന് ഡോക്ടറേറ്റ് നേടിയെങ്കിലും അവരുടെ പ്രബന്ധത്തിൻറെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവരെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ പഖുയി വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലെ വേഴാമ്പലുകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ഗവേഷണം നടത്തി. ഈ വിഷയത്തിൽ വിജയകരമായി പിഎച്ച്ഡി പൂർത്തിയാക്കി. 80-ലധികം ഇനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സസ്യങ്ങളുടെ വിത്തുകൾ വേഴാമ്പലുകൾ പരത്തുന്നതിനാൽ ഇവ പരിസ്ഥിതിക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന് അപരാജിതയുടെ പഠനം തെളിയിച്ചു. വേഴാമ്പലുകളെ "വനത്തിലെ കർഷകർ" എന്ന് അപരാജിത വിശേഷിപ്പിച്ചു.

2002ൽ മൈസൂരുവിലേക്ക് താമസം മാറി. മൈസൂരിലെ ചാമുണ്ഡി കുന്നുകളിലെ വേഴാമ്പലുളെ അവിടെയുള്ള ഗോത്രവർഗ്ഗങ്ങൾ വേട്ടായടുന്നതുമൂലമുള്ള പ്രത്യാഘാതങ്ങളെപ്പറ്റി പഠിക്കുന്നതിൽ അപരാജിത ഏർപ്പെട്ടു. ഇതിനായി നേച്ചർ കൺസർവേഷൻ ഫൌണ്ടേഷനും വൈൽഡ്ലൈഫ് കൺസർവേഷൻ സൊസൈറ്റിയുടെ ഇന്ത്യ പ്രോഗ്രാമിനും വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. പ്രാദേശിക വേട്ടക്കാരുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിന്റെ ഫലമായി, ഇന്ത്യയിൽ ഇല മാനുകളുടെയും കറുത്ത കുരയ്ക്കുന്ന മാനുകളുടെയും സാന്നിധ്യം അവർ വെളിപ്പെടുത്തി. ഭർത്താവ് മിശ്രയ്ക്കും വന്യജീവി ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനായ മൈസൂർ ദോരേസ്വാമി മധുസൂദനനുമൊപ്പം അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ഹിമാലയത്തിന്റെ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഒരു പര്യവേഷണം നടത്തി, അവിടെ ഒരു ചൈനീസ് ഗോറൽ കണ്ടതിന് ശേഷം അരുണാചൽ മക്കാക്ക് എന്ന പേരിൽ ഒരു പുതിയ ഇനം കുരങ്ങിനെ അവർ കണ്ടെത്തി.
നംദാഫ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ കരടികൾ, കടുവകൾ, മേഘപ്പുലികൾ, കസ്തൂരിമാൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ വന്യജീവികളുടെ സെൻസസ് നടത്താനുള്ള ആദ്യ ദൌത്യത്തിന് അപരാജിത തുടക്കമിട്ടു. മുൻ ലിസു വേട്ടക്കാരുടെയും നൈഷി ഗോത്രക്കാരുടെയും സഹായത്തോടെ അവർ വേഴാമ്പലുകളെ വരയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം തുടർന്നു. കുട്ടികൾക്ക് വൈദ്യസഹായം, ആരോഗ്യ പരിരക്ഷ, കിൻഡർഗാർട്ടൻ എന്നിവ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് വേട്ടയാടൽ നിർത്താൻ ഗോത്രവർഗ്ഗ വേട്ടക്കാരെ സഹായിച്ചു. "ലിസു ജനത ഞങ്ങളുടെ അരികിൽ തന്നെയുണ്ട്. ഞാൻ ഒരിക്കലും അറിയാത്ത കാര്യങ്ങൾ അവർ കാണിക്കുകയും എന്നോട് പറയുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ ഉൾക്കാഴ്ചയെ എത്രമാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നുവെന്ന് വന്യജീവി ജീവശാസ്ത്രജ്ഞർ പലപ്പോഴും മറക്കുന്നുവെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു". എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ അവിശ്വസനീയമായ സ്ഥലത്തിന്റെ അത്ഭുതത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ലിസുക്കൊപ്പം വനത്തിലെ നിമിഷങ്ങൾ പങ്കിടുന്നു".

ലിസു ജനതയുടെ കരകൌശല വസ്തുക്കളുടെ വിപണനം വികസിപ്പിച്ചും പ്രദേശത്തെ പ്രകൃതി ടൂറിസത്തിന്റെ ആകർഷണങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചും ബദൽ വരുമാന സ്രോതസ്സുകൾ കണ്ടെത്താൻ അപരാജിതയും അവരുടെ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ സംഘവും സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.

 പുരസ്കാരങ്ങൾ 

 2004: സാങ്ച്വറി ഏഷ്യയുടെ എർത്ത് ഹീറോസ് അവാർഡ് (ചാരുദത്ത് മിശ്രയ്ക്കൊപ്പം) 
 2009: കമ്മ്യൂണിറ്റി അധിഷ്ഠിത സംരക്ഷണ ശ്രമങ്ങൾക്കുള്ള വിമൻ ഓഫ് ഡിസ്കവറി ഹ്യൂമാനിറ്റി അവാർഡ് 
 2010: നാഷണൽ ജിയോഗ്രാഫിക് എമർജിംഗ് എക്സ്പ്ലോറർ 
 2013: വൈറ്റ്ലി അവാർഡ് 

 പുസ്തകങ്ങൾ 

 അറ്റ് ദ ഫീറ്റ് ഓഫ് ലിവിംഗ് തിംഗ്സ്ഃ ഇരുപത്തിയഞ്ച് ഇയേഴ്സ് ഓഫ് വൈൽഡ്ലൈഫ് റിസർച്ച് ആൻഡ് കൺസർവേഷൻ ഇൻ ഇന്ത്യ, എഡിറ്റ് ചെയ്തത് അപരാജിത ദത്ത, രോഹൻ ആർതർ, ടി. ആർ. ശങ്കർ രാമൻ (2022). ഹാർപർ കോളിൻസ്, ഗുരുഗ്രാം, 378 പേജുകൾ. ISBN .
 അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ മരങ്ങൾഃ ഒരു ഫീൽഡ് ഗൈഡ്, നവീന്ദു പേജ്, അപരാജിത ദത്ത, ബിബിദിശാനന്ദ ബസു എന്നിവരുടെ (2022). നേച്ചർ കൺസർവേഷൻ ഫൌണ്ടേഷൻ, മൈസൂർ, 591 പേജുകൾ. ISBN 9788195466344. 

 പരാമർശങ്ങൾ 

വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
വർഗ്ഗം:1970-ൽ ജനിച്ചവർ