ദയ്ർ അൽ-ജതാലിക്

ഇറാഖിൽ ബാഗ്ദാദിൽ നിന്ന് 50 കിലോമീറ്റർ വടക്കായി സമാറ്‌റായ്ക്ക് തെക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന ഒരു പുരാതന ക്രൈസ്തവ സന്യാസ ആശ്രമം ആയിരുന്നു ദയറാ ദ് ക്ലീലാ ഈശോ (). കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പരമാധ്യക്ഷനായ കാതോലിക്കോസിന്റെ ആസ്ഥാന കാര്യാലയം എന്ന നിലയിൽ ദയ്ർ അൽ-ജതാലിക് അഥവാ കാതോലിക്കോസിന്റെ ദയറ എന്ന പേരിലാണ് ഈ ആശ്രമം കൂടുതൽ പ്രസിദ്ധമായത്.

കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കാമാർ ആയിരുന്ന തിമോത്തിയോസ് 1ാമൻ, ഈശോ ബർനൂൻ, ഗീവർഗീസ് 2ാമൻ, സബ്റീശോ 2ാമൻ, തെവോദോസിയോസ് എന്നിവർ കബറടക്കപ്പെട്ടത് ഈ ആശ്രമത്തിൽ ആയിരുന്നു.

പഴയ മസ്കിൻ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന ഈ ആശ്രമത്തിന്റെ ആധുനിക അവശേഷിപ്പുകൾ സ്മെയ്കാ ഗ്രാമത്തിന് തെക്കുകിഴക്ക് 6 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന 'മസ്കിന്റെ അവശേഷിപ്പുകളിലെ' (ഖറായ്ബ് മസ്കിൻ) അൽ-തെൽ അൽ-ദയ്ർ () എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. 

ക്രി. വ. 691ൽ ഉമ്മയാദ് ഖലീഫ അബ്ദൽ-മാലിക് ഇബ്ന് മാർവാനും മെക്കയിലെ ഖലീഫ അബ്ദല്ലാഹ് ഇബ്ന് അൽ-സുബെയ്റിന്റെ സഹോദരൻ മൂസ്സാബ് ഇബ്ന് അൽ-സുബെയ്റുമായി നടന്ന നിർണ്ണയക യുദ്ധത്തിന് ഈ ആശ്രമപരിസരം വേദിയായി. ഈ യുദ്ധത്തിൽ വെച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ട മൂസ്സാബിന്റെ ഒരു സ്മൃതികുടീരം ഇവിടെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും ഖിർബത് മൂസ്സാബ് എന്ന പേരിൽ അത് ഒരു പ്രസിദ്ധ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു.

അവലംബം
സൂചിക

സ്രോതസ്സുകൾ