ചിറ്റുമല ശ്രീ ദുർഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം

കൊല്ലം ജില്ലയിൽ കിഴക്കേ കല്ലട ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിൽ ചിറ്റുമല കുന്നിന് മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പരാശക്തി ക്ഷേത്രമാണ് ചിറ്റുമല ശ്രീ ദുർഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം. ആദിപരാശക്തിയായ ദുർഗ്ഗാ ഭഗവതിയാണ് ഇവിടത്തെ മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ. 16 കരകളുടെ ദേശ ദൈവമാണ് ചിറ്റുമല അമ്മ എന്നാണ് വിശ്വാസം. പുരാതന മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കൃതി, ശാക്തേയ ആരാധന എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ച ആണ് ഈ ക്ഷേത്രം. തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്‌ ആണ് ക്ഷേത്രഭരണം. 

കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഇവിടുത്തെതാണ്. മീനമാസത്തിലെ (മാർച്ച്‌/ഏപ്രിൽ) പൂരം ദിവസം നടക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മനോഹരമായ ഉത്സവം കാണാൻ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് ചിറ്റുമലയിൽ എത്തിച്ചേരാറുള്ളത്. സ്ത്രീകൾ പങ്കെടുക്കുന്ന ചിറ്റുമല പൊങ്കാല ആണ് മറ്റൊന്ന്. അന്നപൂർണേശ്വരിയായ ഭഗവതിയുടെ ഇഷ്ട വഴിപാടാണ് പൊങ്കാല എന്ന്‌ വിശ്വാസം. ഇത് മീന മാസത്തിലെ ഉത്സവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നടത്തുന്നു. നവരാത്രി, വിദ്യാരംഭം, വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക, ഇടവ ചോതി തുടങ്ങിയവയാണ് ഇവിടുത്തെ മറ്റു പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ. ചൊവ്വ, വെള്ളി, പൗർണ്ണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി, ദീപാവലി തുടങ്ങിയവ പ്രധാന ദിവസങ്ങൾ.

 പ്രതിഷ്ഠ 
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ജഗദീശ്വരിയും ആദിപരാശക്തിയുമായ  ദുർഗ്ഗാ ഭഗവതി. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവതി കിഴക്ക് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ മൂന്ന് പ്രധാന  ഭാവങ്ങളിൽ ചിറ്റുമല അമ്മ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. പൊങ്കാല സമയത്ത് ആഹാരത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടേയും ഭഗവതിയായ അന്നപൂർണേശ്വരി സങ്കല്പത്തിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ഗണപതി, ശിവൻ (ദക്ഷിണാമൂർത്തി) , ശ്രീ പാർവ്വതി, ജലദുർഗ്ഗ, വേട്ടയ്ക്കൊരു മകൻ, ശ്രീ ഭദ്രകാളി എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഉപദേവതാ പ്രതിഷ്ഠകളും ഈ അമ്പലത്തിലുണ്ട്. കൂടാതെ ബ്രഹ്മരക്ഷസ് , യോഗീശ്വരൻ, അപ്പൂപ്പൻ, നാഗദൈവങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രതിഷ്ഠകളും ഇവിടെ കാണാം.

 ഉത്സവം അഥവാ വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ 

 ഉത്സവം - മീന മാസത്തിലെ (മാർച്ച്‌/ഏപ്രിൽ) പൂരം നാളും പൗർണമിയും ചേർന്ന ദിവസം. 
 നവരാത്രി ഉത്സവവും വിദ്യാരംഭവും
 ഇടവ ചോതി മഹോത്സവം
 വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക
 ദീപാവലി

 പ്രാർഥന ശ്ലോകങ്ങൾ 
സർവ്വമംഗളമാംഗല്യേ ശിവേ സർവ്വാർത്ഥസാധികേ ശരണ്യേ ത്ര്യംബകേ ഗൗരീ നാരായണി നമോസ്തുതേ.

ശരണാഗത ദീനാർത്ത പരിത്രാണപരായണേ സർവ്വസ്യാർത്തിഹരേ ദേവീ നാരായണി നമോസ്തുതേ.

സർവ്വസ്വരൂപേ സർവ്വേശേ സർവ്വശക്തി സമന്വിതേ ഭയേഭ്യ സ്ത്രാഹിനോദേവി ദുർഗ്ഗേ ദേവി നമോസ്തുതേ.

ജ്വാലാ കരാള മത്യുഗ്രം അശേഷാസുരസൂദനം തൃശൂലം പാതു നോ ഭീതേർ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ.

രോഗാനശേഷാന പഹംസി തുഷ്ടാ രുഷ്ടാ തു കാമാൻ സകലാനഭീഷ്ടാൻ ത്വാമാശ്രിതാനാം ന വിപന്നരാണാം ത്വാമാശ്രിതാ ഹ്യാശ്രയതാം പ്രയാന്തി.

സർവ്വബാധാ പ്രശമനം ത്രൈലോകസ്യാഖിലേശ്വരീ ഏവമേവ ത്വയാ കാര്യം അസ്മദ്വൈരി വിനാശനം.

2. ഓം ആയുർദേഹി ധനംദേഹി വിദ്യാംദേഹി മഹേശ്വരീ സമസ്തമഖിലം ദേഹി ദേഹിമേ പരമേശ്വരീ.

3. ലളിതേ സുഭഗേ ദേവി സുഖസൗഭാഗ്യദായിനി അനന്തം ദേഹി സൗഭാഗ്യം മഹ്യം തുഭ്യം നമോനമ:

4. കാത്യായനീ മഹാമായേ ഭവാനീ ഭുവനേശ്വരീ സംസാരസാഗരേ മഗ്നം ദീനം മാം കരുണാമയീ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാരാദ്ധ്യേ പ്രസീദ ജഗദംബികേ മനോഭിലഷിതം ദേവീ വരംദേഹീ നമോസ്തുതേ.
വർഗ്ഗം:ദുർഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ