കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്

കേരള സംസ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി രൂപീകൃതമായ വകുപ്പുകളിലൊന്നാണ് കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്. കേരളത്തിൽ മദ്യം, മയക്കുമരുന്ന്, മറ്റ് ലഹരി വസ്തുക്കൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് ഉത്തരവാദപ്പെട്ട കേരള സർക്കാരിൻ്റെ ഏജൻസിയാണിത്. തിരുവനന്തപുരത്താണ് എക്സൈസ് വകുപ്പിൻ്റെ ആസ്ഥാനമായ എക്സൈസ് കമ്മീഷണറേറ്റ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

എക്സൈസ് വകുപ്പിന്റെ ആപ്തവാക്യം, ‘പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സൂക്ഷ്മബുദ്ധിയുള്ളതും രാജ്യത്തിന്റെ ഉന്നമനത്തിന് ആത്മാർപ്പണം ചെയ്തതും’ എന്നർത്ഥമാക്കുന്ന ‘ജാഗരൂഗ്, ബലിഗ്രാഹ്’ എന്നതാണ്.

 ചരിത്രം 
എക്സൈസ് വകുപ്പ് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള വകുപ്പുകളിൽ ഒന്നാണ്, കൂടാതെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വരുമാനത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്ന വകുപ്പുമാണ്. കേരള സംസ്ഥാനം രൂപീകരിച്ചതിനുശേഷം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത അബ്കാരി നിയമങ്ങൾ പ്രാബല്യത്തിലുണ്ടായിരുന്നു—ട്രാവൻകൂറിൽ ട്രാവൻകൂർ അബ്കാരി നിയമം, കൊച്ചിയിൽ കൊച്ചി അബ്കാരി നിയമം, മലബാറിൽ മദ്രാസ് അബ്കാരി നിയമം. വ്യത്യസ്ത നിയമങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പ് പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സൃഷ്ടിച്ചതിനാൽ സംസ്ഥാനമൊട്ടാകെ ബാധകമായ ഏകീകൃത നിയമത്തിന്റെ ആവശ്യം ഉയർന്നു. ഇതിനെ തുടർന്ന് ആവശ്യമായ ഭേദഗതികളോടെ കൊച്ചി അബ്കാരി നിയമം സംസ്ഥാനമൊട്ടാകെ വ്യാപിപ്പിക്കാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. 1077-ലെ കൊച്ചി അബ്കാരി നിയമം പിന്നീട് 1077-ലെ അബ്കാരി നിയമം എന്ന പേരിൽ പുനർനാമകരണം ചെയ്ത് 1967 മെയ് 11 മുതൽ കേരളം മുഴുവൻ പ്രാബല്യത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നു. കാലാനുസൃതമായി ഈ നിയമത്തിൽ ഭേദഗതികൾ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ആദ്യമായുള്ള കൊച്ചി അബ്കാരി നിയമം 1902 ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് കൊച്ചി മഹാരാജാവാൽ പാസാക്കിയതാണ്. 1998 ജൂൺ 30 വരെ എക്സൈസ് വകുപ്പ് റവന്യൂ ബോർഡിന്റെ കീഴിലായിരുന്നു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്.

 വകുപ്പ് ഘടന 
സർക്കാർ തലത്തിൽ എക്സൈസ് മന്ത്രിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ നികുതി വകുപ്പിൻ്റെ കീഴിൽ ആണ് എക്സൈസ് വകുപ്പ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നിലവിലെ എക്സൈസ് മന്ത്രി ശ്രീ എം.ബി. രാജേഷ് ആണ്.

സംസ്ഥാന സർക്കാർ നിയമിക്കുന്ന എക്സൈസ് കമ്മീഷണർ ആണ് വകുപ്പിൻ്റെ മേധാവി. ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് കേഡറിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനെയാണ് സാധാരണ എക്സൈസ് കമ്മീഷണറായി നിയമിക്കാറുള്ളത്. നിലവിലെ എക്സൈസ് കമ്മീഷണർ എം. ആർ അജിത്ത് കുമാർ ഐപിഎസ് ആണ്. 

വകുപ്പിനെ ദക്ഷിണ മേഖല, മദ്ധ്യമേഖല, ഉത്തര മേഖല എന്നിങ്ങനെ സോണുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇവക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത് ജോയിൻ്റ് എക്സൈസ് കമ്മീഷണർമാർ ആണ്.

ഓരോ മേഖലകളിലും ജില്ലാ യൂണിറ്റുകൾ അഥവാ ഡിവിഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഡെപ്യൂട്ടി എക്സൈസ് കമ്മീഷണർമാർ ആണ് ജില്ലകളിൽ വകുപ്പിനെ നയിക്കുന്നത്. 

ഓരോ ഡിവിഷനിലും എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടത്തിനായി ഒരു അസിസ്റ്റന്റ് എക്‌സൈസ് കമ്മീഷണർ ഉണ്ട്. ഓരോ ഡിവിഷനെയും എക്‌സൈസ് സർക്കിളുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇവ എക്‌സൈസ് സർക്കിൾ ഇൻസ്‌പെക്ടർമാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എക്സൈസ് സർക്കിളുകൾ താലൂക്ക് അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതും അതിൻ്റെ അധികാര പരിധിയും. ഓരോ സർക്കിളിലും ഒന്നോ അതിലധികമോ എക്സൈസ് റേഞ്ചുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, അവ എക്സൈസ് വകുപ്പിന്റെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള കാര്യാലയവും എക്സൈസ് ഇൻസ്പെക്ടർമാരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രാഥമിക എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് യൂണിറ്റുമാണ്.
+ മേഖലകളും  ജില്ലാ ഓഫീസുകളും മേഖല  ഡിവിഷനുകൾ ദക്ഷിണ മേഖല
(ആസ്ഥാനം: തിരുവനന്തപുരം) തിരുവനന്തപുരം · കൊല്ലം · പത്തനംതിട്ട · ആലപ്പുഴ · കോട്ടയം മദ്ധ്യ മേഖല
(ആസ്ഥാനം: എറണാകുളം) ഇടുക്കി · എറണാകുളം · തൃശ്ശൂർ · പാലക്കാട് · എസ്.ഇ.എ.ആർ.സി. ഉത്തര മേഖല
(ആസ്ഥാനം: കോഴിക്കോട്) മലപ്പുറം · കോഴിക്കോട് · വയനാട് · കണ്ണൂർ · കാസർഗോഡ്
 അധികാരശ്രേണി 
+ കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്  - റാങ്ക് ഘടന പദവി  ചുരുക്കം  ചിഹ്നംഗസറ്റഡ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ എക്സൈസ് കമ്മീഷണർ (IPS Cadre)  EC  — അഡീഷണൽ എക്സൈസ് കമ്മീഷണർ (IPS Cadre)  Addl. EC  — ജോയിന്റ് എക്സൈസ് കമ്മീഷണർ  JEC  50px ഡെപ്യൂട്ടി എക്സൈസ് കമ്മീഷണർ  DEC  50px അസിസ്റ്റന്റ് എക്സൈസ് കമ്മീഷണർ  AEC  50px എക്സൈസ് സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ  ECI  50pxഗസറ്റഡ് അല്ലാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥർ എക്സൈസ് ഇൻസ്പെക്ടർ  EI  50px അസിസ്റ്റന്റ് എക്സൈസ് ഇൻസ്പെക്ടർ  AEI  50px പ്രിവന്റീവ് ഓഫീസർ  PO  50px സിവിൽ എക്സൈസ് ഓഫീസർ  CEO  ചിഹ്നങ്ങളൊന്നുമില്ല എക്സൈസ് ഡ്രൈവർ  Dvr.  ചിഹ്നങ്ങളൊന്നുമില്ല

 ലക്ഷ്യം 
കള്ള്, മദ്യം, ലഹരിയടങ്ങിയ ഔഷധങ്ങൾ, ടോയ്ലറ്റ് തയ്യാറിപ്പുകൾ തുടങ്ങിയവയുടെ ഉത്പാദനം, വിതരണം, വിൽപ്പന മുതലായവ നിയന്ത്രിക്കുകയും ആവശ്യമായ ലൈസൻസുകൾ നൽകുകയും ചെയ്യുക.
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അബ്കാരി വരുമാനം സംരക്ഷിക്കുക.
കള്ളിന്റെയും മദ്യത്തിന്റെയും ആൽക്കഹോൾ അടങ്ങിയ മറ്റ് ഉത്പന്നങ്ങളുടെയും അനധികൃത ഉത്പാദനം കണ്ടെത്തുക.
കഞ്ചാവിന്റെയും മറ്റ് മയക്കുമരുന്നുകളുടെയും ലഹരി പദാർത്ഥങ്ങളുടെയും ഉത്പാദനം/ കടത്ത്/ ഉപഭോഗം, ജീവൻരക്ഷാ മരുന്നുകളുടെയും ലഹരിയടങ്ങിയ ആംപ്യൂളുകൾ/ ഗുളികകൾ/ ഔഷധങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെയും അനധികൃത ഉത്പാദനം/കടത്ത്, കഞ്ചാവ് കൃഷി തുടങ്ങിയ നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി തടയുക

 നിയമനം 
വകുപ്പിലേക്കുള്ള നിയമനങ്ങൾ കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ മുഖേനയാണ് നടത്തുന്നത്. നിലവിൽ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ആണ് നേരിട്ടുള്ള നിയമനം നടത്തുന്നത്. 

സിവിൽ എക്‌സൈസ് ഓഫീസർ, എക്‌സൈസ് ഡ്രൈവർ, കൂടാതെ എക്‌സൈസ് ഇൻസ്പെക്ടർ തസ്തികളിലേക്കാണ് നേരിട്ടുള്ള നിയമനം.

നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും
എക്സൈസ് വകുപ്പ് നടപ്പിലാക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ ഇവയാണ്:
 അബ്കാരി നിയമം, 1077
 നാർക്കോട്ടിക് ഡ്രഗ്സ് ആൻഡ് സൈക്കോട്രോപിക് സബ്സ്റ്റൻസസ് ആക്ട്, 1985 (NDPS Act)
 മെഡിസിനൽ ആൻഡ് ടോയ്‌ലറ്റ് പ്രിപ്പറേഷൻസ് (എക്‌സൈസ് തീരുവ) നിയമം, 1955
 സ്പിരിറ്റ്യുവസ് പ്രിപ്പറേഷൻസ് (ഇന്റർ-സ്റ്റേറ്റ് ട്രേഡ് ആൻഡ് കൊമേഴ്‌സ്) നിയന്ത്രണ നിയമം, 1955
 പ്രോഹിബിഷൻ നിയമം, 1950 (വിഭാഗങ്ങൾ 1, 7, 11 മാത്രം)
 സിഗരറ്റുകളും മറ്റ് പുകയില ഉൽപ്പന്നങ്ങളും (നിയന്ത്രണ) നിയമം, 2003 (COTPA)

 അവലംബങ്ങൾ 

Category:കേരള സർക്കാറിന്റെ വകുപ്പുകൾവർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ പരിപാലനം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ പരിപാലനം
വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ