അന്ത്യോഖ്യയിലെ ഇഗ്നാത്തിയോസ്

ഒരു ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാരനും അന്ത്യോഖ്യാ പാത്രിയർക്കീസും ആയിരുന്നു അന്ത്യോഖ്യയിലെ ഇഗ്നാത്തിയോസ് (; ഇഗ്നാത്ത്യോസ് അന്ത്യോഖേയാസ്; മരണം  108/140). ഇഗ്നാത്തിയോസ് തിയോഫൊറോസ്, തീയ്ക്കടുത്ത ഇഗ്നാത്തിയോസ് (; ഇഗ്ഩാത്തിയോസ് ഩൂറോഩോ) എന്നിങ്ങനെയും ഇദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഇഗ്നേഷ്യസ് (), അഗ്നാത്തീസ് (), ഇഗ്നാത്തി () എന്നീ പേരുകളിലും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഇഗ്നാത്തിയോസ് വിവിധ ക്രൈസ്തവ സമൂഹങ്ങൾക്കായി എഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ വലിയ പ്രചാരം നേടിയവയാണ്. രക്തസാക്ഷിത്വം വരിക്കാൻ റോമിലേക്ക് പോകുന്ന യാത്രയ്ക്കിടെ ഇദ്ദേഹം എഴുതിയവയാണ് ഇവ. ശ്ലൈഹിക പിതാക്കന്മാരുടെ കൃതികളിൽ പ്രധാനമാണ് ഈ ലേഖനപരമ്പര. റോമിലെ ക്ലെമെന്റ്, പോളികാർപ്പ് എന്നിവരോടൊപ്പം ശ്ലൈഹിക പിതാക്കന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരാളായി ഇദ്ദേഹം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലേഖനങ്ങൾ ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ ദൈവശാസ്ത്രത്തിന്റെയും സഭാവിജ്ഞാനീയം, കൂദാശകൾ, മേൽപ്പട്ടക്കാരുടെ സ്ഥാനം മുതലായ വിഷയങ്ങളുടെയും ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട സ്രോതസ്സുകളിൽ ഒന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.

 ജീവിതം 
ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിൻറെ കത്തുകളിൽ നിന്നും പിൽക്കാല പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഉള്ളതിനപ്പുറം കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഒന്നും ലഭ്യമല്ല. വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്ത ആളാണ് അദ്ദേഹം ഇന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച് അദ്ദേഹവും സുഹൃത്തായ പോളിക്കാർപ്പോസും യോഹന്നാൻ ശ്ലീഹായുടെ ശിഷ്യന്മാർ ആയിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് അന്ത്യോഖ്യയുടെ മേൽപ്പട്ടക്കാരനായി ഇഗ്നാത്തിയോസ് നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. 4ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സഭാ ചരിത്രകാരനായ യൗസേബിയോസ് നൽകുന്ന വിവരണം അനുസരിച്ച് അന്ത്യോഖ്യായിൽ എവോദിയോസിന്റെ പിൻഗാമിയായാണ് അദ്ദേഹം സ്ഥാനമേറ്റത്. പത്രോസ് ശ്ലീഹാ സ്വയം  ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ അന്ത്യോഖ്യയുടെ ചുമതലയേൽപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു എന്ന് കൂറോസിലെ തിയോദോറെത് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ തിയോഫോറസ് (ദൈവവാഹകൻ) എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. യേശുക്രിസ്തു കൈകളിൽ എടുത്ത് അനുഗ്രഹിച്ച കുട്ടികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം എന്നൊരു പാരമ്പര്യമാണ് ഈ നാമകരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.The Martyrdom of Ignatius

 രക്തസാക്ഷിത്വം 
 രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ 
ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ ക്രിസ്തുമത വിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിലാണ് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മനാടായ അന്ത്യോഖ്യയിൽ വെച്ച് വധിക്കുന്നതിനുപകരം, പത്ത് സൈനികരുടെ അകമ്പടിയോടെ അദ്ദേഹത്തെ റോമിലേക്ക് കൊണ്ടുപോവുകയാണ് ഉണ്ടായത്:

റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ക്രിസ്തുമതം വിശ്വാസം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരെ പ്രാദേശികമായി തന്നെ ശിക്ഷിക്കുന്ന രീതി വ്യാപകമായിരുന്നതിനാൽ, ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ റോമിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയത് അസാധാരണമായ സംഭവമാണ് എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. "റോമൻ പൗരന്മാരെയോ യുദ്ധത്തടവുകാരെയോ ഒഴികെ ഫ്ലാവിയാൻ യുഗത്തിൽ മറ്റേതെങ്കിലും തടവുകാരെ വധശിക്ഷയ്ക്കായി റോമിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിന്റെ മറ്റ് ഉദാഹരണങ്ങളൊന്നുമില്ല" എന്ന് സ്റ്റീവൻ ഡേവീസ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഇഗ്നാത്തിയോസ് ഒരു റോമൻ പൗരനൊങ്കിൽ, അദ്ദേഹത്തിന് ചക്രവർത്തി സമക്ഷം ദയാഹർജി സമർപ്പികാമായിരുന്നു. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന പക്ഷം മൃഗീയപീഡനത്തിന് പകരം ശിരഛേദം ചെയ്യപ്പെടുന്നതിന് അവദിക്കപ്പെടുമായിരുന്നു. ചക്രവർത്തിക്ക് ഹർജി നൽകാൻ പോകുന്ന ഒരു റോമൻ പൗരനെ ബന്ധനസ്ഥനാക്കുന്നത് റോമൻ നിയമത്തിന് വിരുദ്ധമായിരുന്നു. എന്നാൽ, യാത്രയ്ക്കിടെ ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ ചങ്ങലകളാൽ ബന്ധിച്ചിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ കത്തുകളിൽ പറയുന്നു.

ഇഗ്നാത്തിയോസ് കൊളോസിയത്തിൽ ക്രൂരവിനോദങ്ങൾക്ക് ഇരയായി മരിക്കുന്ന കാഴ്ച ചക്രവർത്തിക്ക് കാണുന്നതിന് വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹത്തെ റോമിലേക്ക് മാറ്റിയെന്ന് അലൻ ബ്രെന്റ് വാദിക്കുന്നു. "റോമിലെ കൊളോസിയത്തിൽ കാഴ്ചക്കാർക്ക് വിനോദം നൽകുന്നതിനായി പ്രവിശ്യകളിൽ നിന്ന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട കുറ്റവാളികളെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് സാധാരണ രീതിയായിരുന്നു" എന്ന് ബ്രെന്റ് തറപ്പിച്ചു പറയുന്നു.

"ഇഗ്നാത്തിയോസ് റോമിലെ കളിക്കായി സിറിയയിലെ സാമ്രാജ്യ ദേശാധിപതി നൽകിയ സംഭാവനയാണെങ്കിൽ, ഒരൊറ്റ തടവുകാരൻ എന്നത് വളരെ ലുബ്ധമായ സമ്മാനമായി തോന്നുന്നു" എന്ന് വാദിച്ചുകൊണ്ട് സ്റ്റീവൻ ഡേവീസ് ഈ ആശയം നിരാകരിക്കുന്നു. പകരം  സിറിയയിലെ റോമൻ ദേശാധിപതി സ്ഥലത്തില്ലാത്ത വേളയിൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ സ്ഥാനപതിയോ പ്രതിനിധിയോ ആയിരിക്കാം ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ കുറ്റം വിധിച്ചത് എന്ന് ഡേവീസ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. റോമൻ നിയമമനുസരിച്ച് ഒരു പ്രവിശ്യയുടെ ദേശാധിപതിയ്ക്കോ സ്വയം ചക്രവർത്തിക്ക് തന്നെയോ മാത്രമാണ് ഒരാൾക്ക് വധശിക്ഷ വിധിക്കാൻ അധികാരം ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ആ പ്രതിനിധിക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത് ഒന്നെങ്കിൽ ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ ദേശാധിപതി തിരിച്ചുവരുന്നതുവരെ സിറിയയിൽ തന്നെ തടവിൽ പാർപ്പിക്കുക എന്നതോ റോമിലേക്ക് വിചാരണയ്ക്ക് വിടുക എന്നതോ മാത്രമായിരുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ വിചാരണ നടത്തി വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചായിരിക്കണം ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ റോമിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയത് എന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. മേൽപ്പട്ടക്കാരനെ റോമിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിലൂടെ അന്ത്യോഖ്യയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ കടുത്ത പ്രക്ഷോഭം ഒഴിവാക്കാൻ അദ്ദേഹം ലക്ഷ്യമിട്ടിരിക്കാം.

ഡേവിസിന്റെ ഈ അനുമാനത്തെ "പൂർണ്ണമായും സാങ്കൽപ്പികം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ക്രിസ്റ്റീൻ ട്രെവെറ്റ് ഇതിന് സംതൃപ്തികരമായ ഒരു വിശദീകരണവും നൽകാനാവില്ല എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. "താൻ കുറ്റം വിധിക്കപ്പെട്ടവൻ ആണെന്ന് ആ മേൽപ്പട്ടക്കാരൻ പറയുമ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. പക്ഷേ ചോദ്യം അവശേഷിക്കുന്നു, അദ്ദേഹം എന്തിനാണ് റോമിലേക്ക് പോകുന്നത്? അത് നമുക്ക് അറിയില്ല എന്നതാണ് സത്യം."

 റോമിലേക്കുള്ള യാത്രാമർഗ്ഗം 
റോമിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കിടെ, ഇഗ്നാത്തിയോസും അദ്ദേഹത്തെ അനുധാവനം ചെയ്ത പട്ടാളക്കാരും, അന്ത്യോഖ്യയിൽ നിന്ന് റോമിലേക്കുള്ള ഏറ്റവും നേരിട്ടുള്ള പാത സ്വീകരിക്കാതെ, ഏഷ്യാമൈനറിലൂടെ വളരെ ദൂരം കരമാർഗ്ഗം സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു. ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ യാത്രാ പാതയെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർ പൊതുവെ യോജിക്കുന്നവ താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങളാണ്:
 സിറിയാ പ്രവിശ്യയിലെ അന്ത്യോഖ്യയിൽ നിന്ന് ഏഷ്യാമൈനറിലേക്കാണ് ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ യാത്രയുടെ ആദ്യഭാഗം. കടൽവഴിയാണോ കരവഴിയാണോ അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചതെന്ന് വ്യക്തമല്ല;
 തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ, മഗ്നീഷ്യ, ട്രാലസ്, എഫേസൂസ് എന്നീ നഗരങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, സ്മിർണയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. യാത്രയ്ക്കിടെ ഫിലാദെൽഫിയ വഴി അദ്ദേഹം കടന്നുപോയിരിക്കാം; (cf. Ign. Phil. 7)
 തുടർന്ന് ഇഗ്നാത്തിയോസ് ട്രോവാസിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം മാസിഡോണിയയിലെ നിയാപോളിസ് എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകുന്ന ഒരു കപ്പലിൽ കയറി; (cf. Ign. Pol. 8)
 തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഫിലിപ്പി നഗരത്തിലൂടെ കടന്നുപോയി; (cf. Pol. Phil. 9)
 അവിടെനിന്ന്, അദ്ദേഹം റോമിലേക്ക് കരമാർഗമോ കടൽമാർഗമോ പോയി.
ബന്ധിതനായിരുന്ന ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത് ഫിലാദെൽഫിയയിലെ എങ്കിലും മുഴുവൻ ക്രൈസ്തവസമൂഹത്തെയും കാണാൻ യാത്രയ്ക്കിടെ പട്ടാളക്കാർ അനുവദിച്ചതായി കരുതാം. (cf. Ign. Phil. 7) ഇതിനുപുറമേ നിരവധി ക്രൈസ്തവ സന്ദർശകർക്കും സന്ദേശവാഹകർക്കും അദ്ദേഹത്തെ വ്യക്തിപരമായി കാണാൻ അനുവാദം ലഭിച്ചു. ഇഗ്നാത്തിയോസിനെ ആറ് കത്തുകൾ സമീപത്തുള്ള സഭാസമൂഹങ്ങൾക്കും ഒരു കത്ത് സ്മിർണയിലെ ബിഷപ്പായ പോളികാർപ്പോസിനും എഴുതി അയക്കാൻ സഹായിച്ചത് ഈ സന്ദേശവാഹകരാണ്.

ഒരു തടവുകാരനെ സാധാരണയായി ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്കുള്ള ഏറ്റവും നേരിട്ടുള്ള വഴിയിലൂടെ കൊണ്ടുപോകുന്നതാണ് പതിവ് എന്നിരിക്കേ ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ യാത്രയ്ക്ക് സ്വീകരിച്ച നീണ്ട മാർഗവും യാത്രക്കിടെ നടന്ന ഈ സംഭവങ്ങളും അസാധാരണമാണ്.  റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ കരമാർഗമുള്ള യാത്ര കടൽ വഴിയുള്ള യാത്രയേക്കാൾ വളരെ ചെലവേറിയതായിരുന്നു, മാത്രമല്ല അന്ത്യോഖ്യ റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിലേ ഒരു പ്രധാന തുറമുഖവും ആയിരുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ സൈനികരുടെ യാത്രയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ഇഗ്നാത്തിയോസ് ആയിരുന്നില്ലെന്ന് വ്യക്തമാണെന്നും യാത്രാവഴിയിൽ മറ്റു പല കാര്യങ്ങളും ചെയ്യുന്നതിന് ആയിരിക്കാം അവർ ഏഷ്യാമൈനറിലെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ തമ്പടിച്ചത് എന്നും ഡേവീസ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. യാത്രയ്ക്കിടെ മറ്റ് ക്രിസ്ത്യാനികളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താൻ ഇഗ്നാത്തിയോസിന് ലഭിച്ച അവസരങ്ങൾ അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നതെന്നു അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.

 രക്തസാക്ഷിത്വം നടന്ന തീയതി 
ട്രാജന്റെ ഭരണകാലത്താണ് ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വം സംഭവിച്ചതെന്നാണ് പാരമ്പര്യം (ഏകദേശം 98–117). ഈ വിവരം നൽകുന്ന ആദ്യത്തെയാൾ നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സഭാ ചരിത്രകാരനായ കെയ്സറിയായിലെ യൗസേബിയോസ് ആണ്. ആദ്യകാല സഭാനേതാക്കളെ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ശ്ലീഹന്മാരുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ആശയപരമായ പ്രവണത യൗസേബിയോസിന് ഉണ്ടായിരുന്നതായി അഭിപ്രായപ്പെടുന്ന റിച്ചാർഡ് പെർവോ യൗസേബിയോസിന്റെ ഈ വിവരണം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. ഈ വാദത്തെ എതിർക്കുന്ന ജോനാഥൻ ലുക്കാദൂ ജോൺ മലാലസിന്റെയും ഇഗ്നാത്തിയോസിനെക്കുറിച്ചുള്ള രക്തസാക്ഷിത്വ നടപടികളിലെയും വിവരണങ്ങൾ യൗസേബിയോസിന്റേതിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമാണെന്നും അവയും ട്രാജന്റെ കീഴിലാണ് ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ വധിക്കപ്പെട്ടത് എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നതായും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

പല പണ്ഡിതന്മാരും ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ വധത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത കാലഗണന അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും മറ്റു ചിലർ കുറച്ചുകൂടി പിൽക്കാലത്താണ് അത് സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടാവുക എന്ന് കരുതുന്നു. റിച്ചാർഡ് പെർവോ ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ മരണം 135–140 കാലത്ത് ആണ് നടന്നത് എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ക്ലാസ്സിസിസ്റ്റായ  തിമോത്തി ബാർനസ് 140കളിൽ എപ്പോഴോ ആയിരിക്കാം വധം നടന്നത് എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു. 130കളിൽ മാത്രം സജീവമായ ജ്ഞാനവാദി ടോളമിയുടെ ഒരു കൃതിയിൽ നിന്നുള്ള ശകലം ഇന്ന് ഇഗ്നാത്തിയോസ് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട് എന്നാ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഇത് അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. ജോൺ മലാലസിൽ നിന്നും ദ്രോസിസിന്റെ നടപടികളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന വിവരണങ്ങൾ അനുസരിച്ച് 115ൽ ട്രാജന്റെ ഭരണകാലത്ത് അന്ത്യോഖ്യയിൽ ഉണ്ടായ ഭൂകമ്പത്തിന് ശേഷം ജൂലൈ 16ന് അപ്പോളോയുടെ ഉത്സവത്തിന് ഇടയ്ക്കാണ് ഇഗ്നാത്തിയോസ് രക്തസാക്ഷിയായതെന്ന് എറ്റിയെൻ ഡിക്രപ്റ്റ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

അവലംബം