സേനാ മെഡൽ

സേനാ മെഡൽ 

സേനാ മെഡൽ (ഇംഗ്ലീഷ്: Sena Medal) എന്നത് ഇന്ത്യയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈന്യം നൽകുന്ന ഒരു പ്രധാന ധീരതാ പുരസ്കാരമാണ്. യുദ്ധകാലത്തും സമാധാനകാലത്തും കാണിക്കുന്ന അസാധാരണമായ ധീരതയ്ക്കും കർത്തവ്യനിഷ്ഠയ്ക്കും ഇത് നൽകപ്പെടുന്നു. ഈ പുരസ്കാരം മരണാനന്തരമായും നൽകാറുണ്ട്.

 ചരിത്രം 

സേനാ മെഡൽ 1960-ൽ സ്ഥാപിതമായി. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് 1947-ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിനും 1962-ലെ ഇന്ത്യ-ചൈന യുദ്ധത്തിനും ശേഷം, സൈനികരുടെ ധീരതയും കർത്തവ്യനിഷ്ഠയും അംഗീകരിക്കുന്നതിനായി കൂടുതൽ പുരസ്കാരങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ ഈ മെഡൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അതിനുശേഷം നിരവധി യുദ്ധങ്ങളിലും ഭീകരവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പങ്കെടുത്ത സൈനികർക്ക് ഈ പുരസ്കാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

 രൂപകൽപന 

സേനാ മെഡൽ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഒരു വെങ്കല മെഡലാണ്. മുൻവശത്ത് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ചിഹ്നമായ അശോകസ്തംഭം കൊത്തിയിരിക്കുന്നു. പിൻവശത്ത് "സേനാ മെഡൽ" എന്ന വാക്കുകൾക്ക് മുകളിലായി ഒരു ഡാഗർ (കത്തി) ഉണ്ട്. മെഡലിന് മുകളിൽ ഒരു കിരീടമുണ്ട്, അതിൽ നിന്ന് മെഡൽ തൂങ്ങുന്നു.

റിബൺ മൂന്ന് നിറങ്ങളിലാണ്: നടുവിൽ വീതികുറഞ്ഞ വെള്ള സ്ട്രിപ്പോടുകൂടിയ കടും നീല നിറവും, വശങ്ങളിൽ ചുവപ്പും. ധീരതയ്ക്കുള്ള സേനാ മെഡലിന്റെ റിബണിന് മുകളിൽ ഒരു ലോഹ പട്ട ഉണ്ട്.

 വിഭാഗങ്ങൾ 

സേനാ മെഡൽ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളിൽ നൽകപ്പെടുന്നു:

 ധീരതയ്ക്ക് (Gallantry) – യുദ്ധസമയത്തോ സമാധാനകാലത്തോ ശത്രുവിനെതിരെ കാണിക്കുന്ന ധീരതയ്ക്ക്
 സ്തുത്യർഹമായ സേവനത്തിന് (Distinguished Service) – അസാധാരണമായ കർത്തവ്യനിഷ്ഠയ്ക്കും സേവനത്തിനും
 പതക്കം (Bar) – ഒരാളിന് ഒന്നിലധികം തവണ സേനാ മെഡൽ ലഭിച്ചാൽ, അടുത്ത തവണ പട്ടകമാകുന്നു

 നിലവാരവും മുൻഗണനയും 

ഇന്ത്യൻ സൈനിക ബഹുമതികളുടെ ക്രമത്തിൽ, സേനാ മെഡൽ താഴെ പറയുന്ന നിലവാരത്തിലാണ്:

 മുകളിൽ: ശൗര്യ ചക്ര, അശോക ചക്ര, കീർത്തി ചക്ര
 ഇടയിൽ: സേനാ മെഡൽ
 താഴെ: വിശിഷ്ട സേവാ മെഡൽ, യുദ്ധ സേവാ മെഡൽ, സൈനിക സേവാ മെഡൽ

 പ്രശസ്ത സേനാ മെഡൽ ജേതാക്കൾ 

ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിലെ നിരവധി പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥർ സേനാ മെഡൽ നേടിയിട്ടുണ്ട്. അവരിൽ ചിലർ:

 മേജർ സോമനാഥ് ശർമ്മ – 1971-ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിൽ കാണിച്ച ധീരതയ്ക്ക്
 ക്യാപ്റ്റൻ വിക്രം ബത്ര – കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ പരമവീര ചക്ര നേടുന്നതിന് മുമ്പ്
 കേണൽ എം.എൻ. റാവു – 1965-ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിൽ
 ബ്രിഗേഡിയർ മോഹൻ ചന്ദ് – സിയാച്ചിൻ ഗ്ലേഷ്യറിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്

 മറ്റ് വിവരങ്ങൾ 

 സേനാ മെഡൽ ജേതാക്കൾക്ക് പ്രതിമാസം 1000 രൂപ കാഷ് അലവൻസ് ലഭിക്കുന്നു (2021 മുതൽ).
 ജവാൻ മുതൽ ഓഫീസർമാർ വരെ എല്ലാ റാങ്കിലുമുള്ളവർക്ക് ഈ പുരസ്കാരം നൽകപ്പെടുന്നു.
 വിവിധ സംസ്ഥാന സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ സേനാ മെഡൽ ജേതാക്കളെ പ്രത്യേകം ആദരിക്കുകയും ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
 2019 വരെ 5000-ൽ അധികം സേനാ മെഡലുകൾ നൽകി.

 അവലംബം 

 ബാഹ്യ കണ്ണികൾ 
 ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്
 ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്

വിഭാഗം:ഇന്ത്യൻ സൈനിക ബഹുമതികൾ
വിഭാഗം:ഇന്ത്യൻ സൈന്യം
വിഭാഗം:ധീരതാ പുരസ്കാരങ്ങൾ