വി.ആർ. ലളിതാംബിക

ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷനിൽ (ഐഎസ്ആർഒ) ജോലി ചെയ്തുവരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ എഞ്ചിനീയറും ശാസ്ത്രജ്ഞയുമാണ് ഡോ.വി.ആർ ലളിതാംബിക (ജനനം: 1962). അഡ്വാൻസ്ഡ് ലോഞ്ചർ ടെക്നോളജീസിലെ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റായ അവർ 2022-ഓടെ ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശയാത്രികരെ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് അയയ്ക്കാനുള്ള ഗഗൻയാൻ ദൗത്യത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നു.

 ആദ്യകാല ജീവിതം 
1962-ൽ കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്താണ് ലളിതാംബിക ജനിച്ചത്. അവരുടെ വീടിന്റെ അടുത്തുള്ള തുമ്പ റോക്കറ്റ് പരീക്ഷണ കേന്ദ്രം കാരണം കുട്ടിക്കാലം മുതൽ തന്നെ അവർ ഐഎസ്ആർഒയിൽ ആകർഷിച്ചു. വീട്ടിൽ തന്നെ ലെൻസുകൾ, മൈക്രോസ്കോപ്പുകൾ തുടങ്ങിയ ഗാഡ്‌ജെറ്റുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ഐഎസ്ആർഒയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവരെ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്ത മുത്തച്ഛൻ കാരണമാണ് ശാസ്ത്രത്തോടുള്ള അവരുടെ സമ്പർക്കം പ്രാഥമികമായി ആരംഭിച്ചത്. അവരുടെ മുത്തച്ഛൻ ഒരു ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും ഗാഡ്ജെറ്റ് നിർമ്മാതാവുമായിരുന്നു. അവരുടെ അച്ഛനും ഒരു എഞ്ചിനീയർ ആയിരുന്നു. 

അവർ തിരുവനന്തപുരത്തെ കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ നിന്ന്ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബിരുദം നേടിയ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ  നിന്ന് കൺട്രോൾ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ എംടെക് നേടി. ഐഎസ്ആർഒയിൽ ചേരുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ട് കോളേജുകളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. ഐഎസ്ആർഒയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടെയാണ് പിഎച്ച്ഡി ചെയ്തത്.

 കരിയർ 
അഡ്വാൻസ്ഡ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ ടെക്നോളജിയിൽ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റാണ് ലളിതാംബിക. 1988ൽ അവർ തിരുവനന്തപുരത്തെ വിക്രം സാരാഭായ് സ്‌പേസ് സെന്ററിൽ (VSSC) ചേർന്നു. റോക്കറ്റ് നിയന്ത്രണവും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശ സംവിധാനങ്ങളും രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു ടീമിനെ അവിടെ അവർ നയിച്ചു. ഓഗ്മെന്റഡ് സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ (എഎസ്എൽവി), പോളാർ സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ (പിഎസ്എൽവി), ജിയോസിൻക്രണസ് സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ (ജിഎസ്എൽവി), റീയൂസബിൾ ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ (ആർഎൽവി) എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ ഐഎസ്ആർഒ റോക്കറ്റുകളിൽ അവർ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവർ 100-ലധികം ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങളുടെ ഭാഗമായിട്ടുണ്ട്.

ബെംഗളൂരുവിലെ ഐഎസ്ആർഒ ആസ്ഥാനത്തേക്ക് മാറുന്നതിന് മുമ്പ്, തിരുവനന്തപുരത്തെ വിഎസ്എസ്‌സിയിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറായിരുന്നു (കൺട്രോൾ, ഗൈഡൻസ് ആൻഡ് സിമുലേഷൻ അനുകരണം) അവർ. 2022-ഓടെ ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശയാത്രികരെ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് അയക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ ഹ്യൂമൻ സ്‌പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഡയറക്ടറായി ഗഗൻയാൻ ദൗത്യത്തെ അവർ നയിക്കും.

 പുരസ്കാരങ്ങൾ 
അവർക്ക് സ്പേസ് ഗോൾഡ് മെഡൽ (2001), ഐഎസ്ആർഒ ഇൻഡിവിജൽ മെറിറ്റ് അവാർഡ്, ഐഎസ്ആർഒ പെർഫോമൻസ് എക്സലൻസ് അവാർഡ് (2013) എന്നീ പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.  വിക്ഷേപണ വാഹന സാങ്കേതിക വിദ്യയിലെ മികവിനുള്ള ആസ്ട്രോനോട്ടിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ അവാർഡും അവർ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയും ഫ്രാൻസും തമ്മിലുള്ള ബഹിരാകാശ സഹകരണം വർധിപ്പിച്ചതിന് 2023-ൽ അവർക്ക് ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഫ്രഞ്ച് സിവിലിയൻ പുരസ്കാരമായ ഓർഡർ ലെജിയൻ ഡി ഹോണർ ലഭിച്ചു.

 സ്വകാര്യ ജീവിതം 
അവരുടെ ഭർത്താവ് പ്രദീപ് കുമാർ എബി കേരള സംസ്ഥാന മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് മുൻ ചെയർമാനാണ്.

 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ ശാസ്ത്രജ്ഞർ
വർഗ്ഗം:1962-ൽ ജനിച്ചവർ