ബഖ്തേഗൻ തടാകം

ബഖ്തേഗൻ തടാകം () ഇറാന്റെ തെക്കൻ മേഖലയിലെ ഫാർസ് പ്രവിശ്യയിൽ, ഷിറാസ് നഗരത്തിന് ഏകദേശം 160 കിലോമീറ്റർ (99 മൈൽ)   കിഴക്ക് ഭാഗത്തായും നെയ്രിസ് പട്ടണത്തിന് 15 കിലോമീറ്റർ (9.3 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറുമായി, കിഴക്കൻ സാഗ്രോസ് പർവതനിരകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഉപ്പ് ജല തടാകമാണ്. ഇതിന് സമീപത്തായി താഷ്‌ക് എന്ന പേരുള്ള മറ്റൊരു തടാകവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇരു തടാകങ്ങളും അസാധാരണമായി ലവണാംശമുള്ളതാണ്.

3,500 ചതുരശ്ര  കിലോമീറ്റർ (1,400 ചതുരശ്ര മൈൽ) ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ബഖ്തേഗൻ തടാകം ഒരുകാലത്ത് ഇറാനിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകമായാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. കോർ നദിയിൽനിന്ന് ഒഴുകിയെത്തിയിരുന്ന ജലമാണഅ പ്രധാനമായും ഈ തടാകത്തെ പരിപോഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. 1.5 ബില്യൺ ക്യുബിക് മീറ്റർ ശേഷിയുള്ള ദാരുഡ്‌സെൻ, സിവന്ദ്, മൊല്ലാസദ്ര പോലെയുള്ള ഏതാനും വലിയ അണക്കെട്ടുകളുടേയും മറ്റ് ചെറുകിട അണക്കെട്ടുകളുടേയും നിർമ്മാണത്തോടെ കോർ നദിയിൽനിന്ന്   തടാകത്തിലേക്കുള്ള ജലപ്രവാഹത്തിന്റെ അളവിൽ കുറയുകയും തടാകം ക്രമേണ ശോഷിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ അതിന്റെ ലവണത വർദ്ധിക്കുകയും തടാകത്തിലെ അരയന്നങ്ങളുടെയും മറ്റ് ദേശാടന പക്ഷികളുടെയും എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറയുകയും ചെയ്തു. ഇതോടൊപ്പം പ്രദേശത്തിന്റെ ജൈവവൈവിധ്യം ഭാഗികമായി നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ബഖ്തേഗാൻ തടാകം, താഷ്ക് തടാകം, അതിനിടയിലുള്ള കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങൾ ആദ്യമായി ബഖ്തേഗാൻ സംരക്ഷിത മേഖലയായി (310,438 ഹെക്ടർ) 1968 ൽ സ്ഥാപിതമായി. 1970 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഈ പദവി വന്യജീവി സങ്കേതമായി ഉയർത്തുകയും 327,820 ഹെക്ടറായി സങ്കേതത്തിന്റെ വലിപ്പം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, ഗുമൂൺ നീരുറവകളുള്ള പ്രദേശമോ കുർ നദീമുഖത്തെ മിക്ക ചതുപ്പുനിലങ്ങളോ ഈ റിസർവിൽ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല. കംജൻ ചതുപ്പുനിലങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. 1975-ൽ  തടാകങ്ങളും കംജൻ ചതുപ്പുനിലങ്ങളും ഒരു റാംസർ സൈറ്റായി (108,000 ഹെക്ടർ) നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇതിൽ തടാകങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ബഖ്തേഗൻ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ കരഭാഗം ഒഴികെയുള്ള ഗുമൂൺ പ്രദേശവും കൂർ ഡെൽറ്റയിലെ എല്ലാ ചതുപ്പുനിലങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തെ ദേശീയോദ്യാനമാക്കി ഉയർത്താനുള്ള നിർദ്ദേശം ബന്ധപ്പെട്ട മന്ത്രാലയങ്ങൾ അടുത്തിടെ അംഗീകരിച്ചതിനാൽ സമീപഭാവിയിൽ തന്നെ ഇത് നടപ്പിലാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. രണ്ട് തടാകങ്ങളുടെയും ഭൂരിഭാഗവും ബഖ്തേഗാൻ തടാകത്തിന് വടക്കുള്ള കുന്നുകളുടെ ഒരു നിരയും ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ ഉൾപ്പെടും. കാംജൻ ചതുപ്പുനിലങ്ങളെ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിനുള്ള ഒരു ബഫർ സോൺ ആക്കുവാനും ശുപാർശ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

 വിവരണം 
ഒരിക്കൽ ഇറാനിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകമായിരുന്ന ബഖ്തേഗൻ തടാകത്തിലേയ്ക്ക് കൂടുതൽ ജലവും എത്തിയിരുന്നത് കുർ നദിയിൽനിന്നായിരുന്നു. അതേസമയം താഷ്ക് തടാകത്തിന് അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്തുള്ള ചതുപ്പ് പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒഴുക്കിൽനിന്നും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തുള്ള വലുതും സ്ഥിരവുമായ നീരുറവയിൽനിന്നുമാണ് ജലം എത്തിയിരുന്നത്. 1992 ജനുവരിയിൽ, നിരവധി വർഷങ്ങളായി ശരാശരിയേക്കാൾ കൂടുതൽ മഴ പെയ്തതിനെത്തുടർന്ന് ഈ തടാകങ്ങൾ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും നിറഞ്ഞൊഴുകിയിരുന്നു.

ഇടുങ്ങിയ ഭൂപ്രദേശങ്ങളാൽ സ്വാഭാവികമായി തടാകങ്ങൾ വേർതിരിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും, കനത്ത മഴയുള്ള വർഷങ്ങളിൽ അവ ഒരൊറ്റ തടാകമായി മാറുമായിരുന്നു. 2008 മുതൽ 2010 വരെ തടാകങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും വറ്റി വരണ്ടുപോകുകയും ഈ പ്രദേശത്തെ ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പ്രതികൂല ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. 

 ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 
ഇപ്പോൾ പൂർണ്ണമായും വരണ്ടുകിടക്കുന്ന ബഖ്തേഗൻ തടാകത്തിലെ ജീവജാലങ്ങൾ ഒന്നുകിൽ ചത്തു പോകുകയോ മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മാറുകയോ ചെയ്തു. മുമ്പ് ജലജീവികളുടെ അതിജീവനത്തിന് അനുയോജ്യമായിരുന്നതിനാൽ ശൈത്യകാലം ചെലവഴിക്കുന്നതിനും മുട്ടയിടുന്നതിനുമായി എത്തിയിരുന്ന ദേശാടന പക്ഷികളുടെ ഒരു പറുദീദയായിരുന്നു ഈ സ്ഥലം. 1992 ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, തടാകങ്ങളിൽ 120,000-ത്തിലധികം താറാവുകളും 50,000 ഫോനിക്കോപ്റ്റെറസ് റൂബറുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

 റാംസർ പദവി 
108, 000 ഹെക്ടർ (270,000 ഏക്കർ) വിസ്തൃതിയുള്ള രണ്ട് തടാകങ്ങളും അവയുടെ ഡെൽറ്റയും സ്പ്രിംഗ്ഫെഡ് ചതുപ്പുകളും 1975 ലെ തണ്ണീർത്തടങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള റാംസർ കൺവെൻഷൻ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രാധാന്യമുള്ള തണ്ണീർത്തടാകങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

നടുവിൽ|ലഘുചിത്രം|ബഖ്തേഗൻ തടാകം. വടക്ക് ഭാഗത്തായി താഷ്ക് തടാകവും പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തായി മഹർലോ തടാകവും
2007ൽ ഇറാനിലെ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ ഷഹ്രിയാർ സിയാമി ബഖ്തേഗൻ തടാകം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി നിർമ്മിച്ചു.

 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:ഇറാനിലെ തടാകങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata