മർമാൻസ്ക്

റഷ്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു തുറമുഖ നഗരവും മർമാൻസ്ക് ഒബ്ലാസ്റ്റിന്റെ ഭരണ സിരാകേന്ദ്രവുമാണ് മർമാൻസ്ക് (റഷ്യൻ: Мурманск).

ആർട്ടിക് സർക്കിളിന് വടക്കുള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമായ ഇത്, ബാരന്റ്സ് കടലിന്റെ ഒരു എസ്റ്റുവാരിൻ ഇൻലെറ്റായ കോല ബേയുടെ ചരിവുകളിലും കരകളിലുമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഇൻലെറ്റിന്റെ കിഴക്കൻ കരയിലാണ്. ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന തുറമുഖമായ ഈ നഗരം നോർവേയുടെ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 100 കിലോമീറ്ററും (62 മൈൽ), ഫിൻലാൻഡുമായുള്ള അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് 180 കിലോമീറ്ററും (110 മൈൽ), മോസ്കോയിൽ നിന്ന് 1,930 കിലോമീറ്ററും  (1,200 മൈൽ) അകലെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.  

വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രജല പ്രവാഹത്തിന്റെ ഗുണം ലഭിക്കുന്ന മർമാൻസ്ക് നഗരം പടിഞ്ഞാറൻ റഷ്യയിലുടനീളമുള്ള അതിന്റെ അതേ വലിപ്പത്തിലുള്ള മറ്റ് നഗരങ്ങളോട് സാമ്യമുള്ളതും യൂറോപ്പിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ഹൈവേ, റെയിൽവേ പ്രവേശനം ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വടക്കേയറ്റത്തുള്ള ട്രോളിബസ് സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ഉള്ളതാണ്. കാര കടലിന്റെ തീരത്തുള്ള സൈബീരിയൻ ഡിക്സൺ, കനേഡിയൻ ആർട്ടിക് മേഖലയിലെ ഇക്കാലൂയിറ്റ് തുടങ്ങിയ ആർട്ടിക് തുറമുഖങ്ങളുടെ ഒറ്റപ്പെടലുമായി ഇതിന്റെ കണക്റ്റിവിറ്റി വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നീണ്ട മഞ്ഞുവീഴ്ചയുള്ള ശൈത്യകാലം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടുകൂടി, ചുറ്റുമുള്ള പൊതുവായ ഐസ് രഹിത ജലത്താൽ മർമാൻസ്കിന്റെ കാലാവസ്ഥ മിതമായിരിക്കുന്നു.  

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ആയുധ മത്സരങ്ങളുടേതായ ഒരു കാലത്ത് കെട്ടിട നിർമ്മാണ രംഗത്ത്‌ ഇവിടെ ഒരു കുതിച്ചുചാട്ടം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, ശീതയുദ്ധത്തിനുശേഷം മർമാൻസ്കിലെ ജനസംഖ്യ വിവിധ സെൻസസുകളിലെ 468,039 (1989 സോവിയറ്റ് സെൻസസ്); 336,137 (2002 സെൻസസ്); 307,257 (2010 സെൻസസ്); എന്നിവയിൽ നിന്ന് 270,384 (2021 സെൻസസ്) ആയി കുറഞ്ഞു വരുന്നു.    

 പദോൽപ്പത്തി 

 ചരിത്രം 
റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ അവസാനത്തെ നഗരമായിരുന്നു മർമൻസ്ക്. 1915-ൽ, ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ ആവശ്യകതകൾ പ്രകാരം പെട്രോസാവോഡ്സ്കിൽ നിന്ന് റഷ്യൻ ആർട്ടിക് മേഖലയിലെ മർമൻ തീരത്തെ മഞ്ഞുമൂടിയ ഒരു സ്ഥലത്തേക്ക് റെയിൽവേ ലൈൻ നിർമ്മിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു, റഷ്യയുടെ സഖ്യകക്ഷികൾ സൈനിക സാധനങ്ങൾ എത്തിച്ചു. ഈ ടെർമിനസ് മർമൻ സ്റ്റേഷൻ എന്നറിയപ്പെട്ടു, താമസിയാതെ ഒരു തുറമുഖം, നാവിക താവളം, അടുത്തുള്ള ഒരു വാസസ്ഥലം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നമായിരുന്ന ഇവിടെ ജനസംഖ്യ അതിവേഗം വളരാൻ തുടങ്ങുകയും, താമസിയാതെ അടുത്തുള്ള അലക്സാൻട്രോവ്സ്ക്, കോല എന്നീ പട്ടണങ്ങളെ മറികടക്കുകയും ചെയ്തു.

1916 ജൂൺ 29-ന് [ഒ.എസ്. ജൂലൈ 12], റഷ്യൻ ഗതാഗത മന്ത്രി അലക്സാണ്ടർ ട്രെപോവ് റെയിൽവേ സെറ്റിൽമെന്റിന് നഗര പദവി നൽകണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു. 1916 ജൂലൈ 6-ന് [ഒ.എസ്. ജൂലൈ 19], ഈ നിവേദനം അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും പട്ടണത്തിന് ഇംപീരിയൽ റഷ്യൻ രാജവംശമായ റൊമാനോവ്‌സിന്റെ പേരിൽ റൊമാനോവ്-ഓൺ-മർമാൻ (Рома́нов-на-Му́рмане, റൊമാനോവ്-ന-മർമെയ്ൻ ) എന്ന് പേരിടുകയും ചെയ്തു.  1916 സെപ്റ്റംബർ 21 ന് [ ഒ. എസ്. ഒക്ടോബർ 4] ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങ് നടക്കുകയും , ഇപ്പോൾ ആ തീയതി നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാപക ദിനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. 1917 മാർച്ച് മാസത്തെ വിപ്ലവത്തിനുശേഷം, 1917 ഏപ്രിൽ 3 ന് [ ഒ എസ്. ഒക്ടോബർ 16], പട്ടണത്തിന് ഇന്നത്തെ പേര് നൽകപ്പെട്ടു. 

1917-ലെ ശൈത്യകാലത്ത് റിയർ അഡ്മിറൽ തോമസ് കെമ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് നോർത്ത് റഷ്യ സ്ക്വാഡ്രൺ മർമാൻസ്ക് ആസ്ഥാനമാക്കിയിരുന്നു. 1918 മുതൽ 1920 വരെ റഷ്യൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത്, ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ സഖ്യകക്ഷികളായിരുന്ന പാശ്ചാത്യ ശക്തികൾ ഈ പട്ടണം കൈവശപ്പെടുത്തിയിരുന്നു, കൂടാതെ വൈറ്റ് ആർമി സൈന്യവും നഗരം  നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. 

ഉറവിടം

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ 

Official website of Murmansk 
News of Murmansk
Interactive map of Murmansk 
Barentsnova.com, Murmansk business news, statistics
Atomic ice breaker fleet
Murmansk's gorgeous garages — a photo journal by BBC news journalist Jorn Madslien
Views of Murmansk group on Flickr
Video overview of Murmansk in English, 4½ minutes, 2009
Murmansk State Technical University 
British North Russian Expeditionary Force 1918–1919 (based at Murmansk)
"Big-dollar deals tempt Arctic firms" BBC article on the energy industry's effect on Murmansk

 അവലംബം