ബാനു മുഷ്താഖ്

കർണാടകയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ കന്നഡ ഭാഷാ എഴുത്തുകാരിയും, ആക്ടിവിസ്റ്റും, അഭിഭാഷകയുമാണ് ബാനു മുഷ്താഖ് (ജനനം: 1948 ഏപ്രിൽ 3). ദീപ ഭാസ്തി വിവർത്തനം ചെയ്ത അവരുടെ ചെറുകഥകളുടെ ഒരു സമാഹാരമായ ഹാർട്ട് ലാമ്പിലൂടെയാണ് അവർ സാഹിത്യലോകത്ത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്, 2025-ൽ അന്താരാഷ്ട്ര ബുക്കർ സമ്മാനം നേടി. ആറ് ചെറുകഥാ സമാഹാരങ്ങൾ, ഒരു നോവൽ, ഒരു ഉപന്യാസ സമാഹാരം, ഒരു കവിതാ സമാഹാരം എന്നിവ അവരുടേതായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ കൃതികൾ ഉറുദു, ഹിന്ദി, തമിഴ്, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

 ജീവിതരേഖ 
ലഘുചിത്രം|ബാനു മുഷ്താഖ് കൊല്ലത്ത് ഒരു പ്രഭാഷണത്തിനിടെ 2025
1948 ഏപ്രിൽ 3 ന് കർണാടകയിലെ ഹാസനിൽ ഒരു മുസ്ലീം കുടുംബത്തിലാണ് ബാനു മുഷ്താഖ് ജനിച്ചത്. "ആറുമാസത്തിനുള്ളിൽ കന്നഡ വായിക്കാനും എഴുതാനും" പഠിക്കണം എന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ എട്ടാം വയസ്സിൽ ശിവമോഗയിലെ ഒരു കന്നഡ ഭാഷാ മിഷനറി സ്കൂളിൽ ചേർന്നു.

യാഥാസ്ഥിതിക സമൂഹത്തോട് പോരാടി സർവകലാശാലാ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. 26-ാം വയസ്സിൽ പ്രണയിച്ച് വിവാഹം കഴിച്ചു. ലങ്കേഷ് പത്രിക റിപ്പോർട്ടറായിരുന്ന അവർ കുറച്ച് മാസങ്ങൾ ബെംഗളൂരു ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോ ജോലി ചെയ്തു.Sharma, Kanika (1 March 2025). "Banu Mushtaq wrote Heart Lamp for 33 years. Now, it's nominated for the International Booker Prize". Vogue India. Retrieved 27 March 2025."Muslim patriarchs – I prefer to call them Muslim fascist forces: Banu Mushtaque (interview)". New Age Islam. Interviewed by Yoginder Sikand. 17 August 2010. Retrieved 27 March 2025.

1980കൾ മുതൽ കർണാടകയിലെ "മൌലികവാദത്തെയും സാമൂഹിക അനീതികളെയും" ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആക്ടിവിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ മുഷ്താഖ് സജീവമാണ്

മുസ്ലീം സ്ത്രീകൾക്ക് പള്ളികളിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെ പിന്തുണച്ചതിന്  2000 ൽ മുഷ്താഖിനും കുടുംബത്തിനും എതിരെ മൂന്ന് മാസത്തെ "സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണം" പ്രഖ്യാപിച്ചു.Biradar, Basav (17 March 2022). "'In Karnataka, Cultural Practices Basavanna Fought Against Are Getting Reintroduced'". article-14.com. Retrieved 27 March 2025.  ടെലിഫോൺ ഭീഷണികളാൽ അവരെ നിരന്തരം ഭയപ്പെടുത്തി നിലപാടുകളിൽ നിന്ന് അവരെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമമുണ്ടായി. ഒരു വഘ ശ്രമമുണ്ടായെങ്കിലും അവരുടെ ഭർത്താവിന് അത് തടയാനായി.

2000 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, ചിക്കമംഗളൂർ ജില്ല ബാബ ബുദാനഗിരിയിലെ ഒരു സിനക്രെറ്റിക് ആരാധനാലയം സന്ദർശിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് മുസ്ലിംകളെ തടയുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധിക്കുന്ന സിവിൽ സൊസൈറ്റി ഗ്രൂപ്പായ കോമു സൌഹർദ വേദികയിൽ മുഷ്താഖ് ചേർന്നു.Biradar, Basav (17 March 2022). "'In Karnataka, Cultural Practices Basavanna Fought Against Are Getting Reintroduced'". article-14.com. Retrieved 27 March 2025.

കർണാടകയിൽ  സ്കൂളുകളിൽ ഹിജാബ് ധരിക്കാനുള്ള മുസ്ലീം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ അവകാശത്തെ മുഷ്താഖ് പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.Biradar, Basav (17 March 2022). "'In Karnataka, Cultural Practices Basavanna Fought Against Are Getting Reintroduced'". article-14.com. Retrieved 27 March 2025.

അവർ കന്നഡ, ഹിന്ദി, ദഖ്നി ഉർദു, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നിവ സംസാരിക്കുന്നു.Sharma, Kanika (1 March 2025). "Banu Mushtaq wrote Heart Lamp for 33 years. Now, it's nominated for the International Booker Prize". Vogue India. Retrieved 27 March 2025.

 എഴുത്ത്
ചെറുപ്പം മുതൽ തന്നെ എഴുത്തിനോട് താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഇരുപത്തൊമ്പതാം വയസിലാണ് അവർ എഴുത്ത് തുടങ്ങുന്നത്. അവരുടെ രചനകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നവയാണ്.Sharma, Kanika (1 March 2025). "Banu Mushtaq wrote Heart Lamp for 33 years. Now, it's nominated for the International Booker Prize". Vogue India. Retrieved 27 March 2025.

ആറ് ചെറുകഥാ സമാഹാരങ്ങൾ, ഒരു നോവൽ, ഒരു ലേഖനസമാഹാരം, ഒരു കവിതാ സമാഹാരം എന്നിവ മുഷ്താഖ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ കൃതികൾ ഉർദു, ഹിന്ദി, തമിഴ്, മലയാളം എന്നിവയിലേക്കും അടുത്തിടെ ഇംഗ്ലീഷിലേക്കും വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ കഥയായ കരീനഗരഗലു 2003ൽ ഗിരീഷ് കാസറവല്ലി സംവിധാനം ചെയ്ത കന്നഡ ചിത്രമായ ഹസീന രൂപാന്തരപ്പെടുത്തി.Sharma, Kanika (1 March 2025). "Banu Mushtaq wrote Heart Lamp for 33 years. Now, it's nominated for the International Booker Prize". Vogue India. Retrieved 27 March 2025.

 ഹാർട്ട് ലാംപ് 
ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ട മുഷ്താഖിന്റെ ആദ്യത്തെ പൂർണ്ണ ദൈർഘ്യമുള്ള പുസ്തകം ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ മുസ്ലിം സമുദായങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സ്ത്രീകേന്ദ്രീകൃത കഥകളുടെ ഒരു ശേഖരമായ ഹാർട്ട് ലാംപ്ഃ സെലക്ടഡ് സ്റ്റോറീസ് (ആൻഡ് അദർ സ്റ്റോറീസ്, 2025) ആണ്. വിവർത്തകയായ ദീദീപാ ഭസ്തി 2022 ൽ മുഷ്താഖിന്റെ കൃതികൾ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.Sharma, Kanika (1 March 2025). "Banu Mushtaq wrote Heart Lamp for 33 years. Now, it's nominated for the International Booker Prize". Vogue India. Retrieved 27 March 2025. 1990നും 2023നും ഇടയിൽ മുഷ്താഖ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആറ് സമാഹാരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭസ്തി ഈ വാല്യത്തിലെ പന്ത്രണ്ട് കഥകൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു.

2025 മെയ് മാസത്തിൽ ഹാർട്ട് ലാംപ് 2025 ലെ അന്താരാഷ്ട്ര ബുക്കർ സമ്മാനം നേടി. അവരുടെ കൃതികൾ പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ കന്നഡ ഭാഷാ എഴുത്തുകാരനായിരുന്നു മുഷ്താഖ്. ഈ സമ്മാനം നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വിവർത്തകയായിരുന്നു ദീപ ഭസ്തി, ഈ സമ്മാനം ലഭിച്ച ആദ്യത്തെ ചെറുകഥാ സമാഹാരമാണിത്.

സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളിലും രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗത്തെ ജാതി, മത അനീതികൾക്കെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു പത്രപ്രവർത്തകനും അഭിഭാഷകയുമെന്ന നിലയിൽ മുഷ്താഖിന്റെ ജീവിതത്തെ ഈ സമാഹാരത്തിലെ കഥകൾ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.The Hindu Staff (21 May 2025). "Who is Banu Mushtaq? Kannada writer who scripted history with 2025 International Booker Prize win". The Hindu. Bangalore. Retrieved 22 May 2025.

ബുക്കർ ഇന്റർനാഷണൽ ജഡ്ജിമാരുടെ ചെയർമാൻ മാക്സ് പോർട്ടർ പറഞ്ഞു, കഥകൾ ഫെമിനിസ്റ്റാണെങ്കിലും "പുരുഷാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങളെയും ചെറുത്തുനിൽപ്പിനെയും കുറിച്ചുള്ള അസാധാരണമായ വിവരണങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു", ഒന്നാമതായി അവ "ദൈനംദിന ജീവിതത്തെയും പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തെയും കുറിച്ചുള്ള മനോഹരമായ വിവരണങ്ങളാണ്". "സ്വരം ശാന്തം മുതൽ ഹാസ്യത്തിലേക്ക് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ കാഴ്ച സ്ഥിരതയുള്ളതാണ്" എന്ന് ഗാർഡിയൻ അഭിപ്രായപ്പെടുകയും അതിനെ "അത്ഭുതകരമായ ശേഖരം" എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു.

 അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും 

 1999: കർണാടക സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 
 ദാന ചിന്താമണി അട്ടീമാബ്ബേ പുരസ്കാരം
 2024: പെൻ ഇംഗ്ലീഷ് ട്രാൻസ്ലേറ്റ് അവാർഡ്, ദീപാ ഭാസ്തിയുടെ ഹസീനയുടെയും മറ്റ് കഥകളുടെയും വിവർത്തനത്തിന് 
 2025: ഹാർട്ട് ലാമ്പിനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ബുക്കർ സമ്മാനം, വിവർത്തനം ചെയ്തത് ദീപ ഭസ്തി 

 പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ 

 ഹസിന്ന മട്ടു ഇറ്റാര കതെഗെഗലു (സമാഹരണം, അഭിറിച്ചി പ്രകാശന, 2013 ISBN , OCLC   
 ഹസീനയും മറ്റ് കഥകളും (ദീപാ ഭസ്തി വിവർത്തനം ചെയ്തത്, 2024)  
 ഹാർട്ട് ലാമ്പ്ഃ സെലക്ടഡ് സ്റ്റോറീസ് (സമാഹരണം, വിവർത്തനം ചെയ്തത് ദീപ ഭസ്തി, ആൻഡ് അദർ സ്റ്റോറീസ്, 2025) ISBN 9781916751163

 അവലംബങ്ങൾ 

വർഗ്ഗം:കന്നഡ സാഹിത്യകാരന്മാർ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations
വർഗ്ഗം:ബുക്കർ സമ്മാനം നേടിയ ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാർ