ജെയ്ൻ എലിസബത്ത് വാട്ടർസ്റ്റൺ

ജെയ്ൻ എലിസബത്ത് വാട്ടർസ്റ്റൺ (1843 - 7 ഡിസംബർ 1932) ഒരു സ്കോട്ട്ലൻറ് സ്വദേശിയായ അധ്യാപികയും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ ഡോക്ടറുമായിരുന്നു. ഡേവിഡ് ലിവിംഗ്സ്റ്റണിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട അവൾ ഒരു വൈദ്യനും മിഷനറിയും ആകാനുള്ള പരിശീലനത്തിലേർപ്പെട്ടു. മുൻവിധികൾ ലിവിംഗ്‌സ്റ്റണിന്റെ കാൽച്ചുവടുകൾ പിന്തുടർന്ന് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ദരിദ്രർക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കാൻ അവളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.

 ജീവിതരേഖ 
1843-ൽ ഇൻവെർനെസിലാണ് ജെയ്ൻ എലിസബത്ത് വാട്ടർസ്റ്റൺ ജനിച്ചത്. അവളുടെ പിതാവ് ഇൻവർനെസിൽ കാലിഡോണിയൻ ബാങ്ക് നടത്തിയിരുന്നു. ഒരു സ്കോട്ടിഷ് അധ്യാപികയായിരുന്ന അവർക്ക് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ലവ്ഡെയ്ൽ മിഷനറി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ പുതിയ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിന്റെ ആദ്യ മേലധികാരിയുടെ ജോലി ലഭിച്ചു. ദൗത്യത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ഡോ.ജെയിംസ് സ്റ്റുവർട്ടിന് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കാൻ അവർ 1867 ജനുവരിയിൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെത്തി. 1868 ഓഗസ്റ്റ് 23-ന് ലവ്‌ഡേൽ ഗേൾസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ തുറന്നു. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ ഫിസിഷ്യനായിരുന്നു വാട്ടർസ്റ്റൺ.

1873-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ മെഡിക്കൽ പരിശീലനം നേടുകയെന്ന ദുഷ്‌കരമായ ദൗത്യം ഏറ്റെടുക്കുന്നതിനായി മടങ്ങിയെത്തുന്നതുവരെയുള്ള കാലത്ത് അവൾ അവിടെ ജോലി ചെയ്തു. ഡേവിഡ് ലിവിംഗ്സ്റ്റണിന്റെ മരണവും സ്ത്രീകൾക്ക് ഫിസിഷ്യൻമാരാകാൻ അനുമതി നൽകിയെന്ന വാർത്തയുമാണ് വാട്ടർസ്റ്റണിനെ പ്രചോദിപ്പിച്ചത്. ലണ്ടൻ സ്‌കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫോർ വുമണിൽ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയ ആദ്യ വനിതകളിൽ ഒരാളാകാനുള്ള ഭാഗ്യമുണ്ടായി അവർ അവിടെനിന്ന് 1880-ൽ മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടി. ഐറിഷ് കിംഗ് ആൻഡ് ക്വീൻസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫിസിഷ്യൻസിൽ നിന്ന് അവർ മെഡിക്കൽ ലൈസൻസും നേടി. പരിശീലനത്തിന് ശേഷം അവൾ അക്കാലത്ത് മലാവി തടാകത്തിന്റെ തീരത്തുള്ള കേപ് മക്ലിയറിൽ സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന ലിവിംഗ്സ്റ്റോണിയ ഫ്രീ ചർച്ച് മിഷനിലേക്ക് പോയി. ലവ്ഡേൽ മിഷനിലെ മിഷനറിമാർ ആഫ്രിക്കക്കാരോടും തന്നോടും പുലർത്തുന്ന മോശം പരിഗണനയിൽ അവർ നിരാശയായി. ഒരു ഭർത്താവിനെ കണ്ടെത്താനുള്ള ദൗത്യത്തിനായിരിക്കാം അവൾ എത്തിയതെന്ന് പുരുഷ മിഷനറിമാർ ആരോപിച്ചു. തൻറെ കഴിവുകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താനാവാതെ നിരാശയായ അവർ മടങ്ങിപ്പോയി.

1880-ൽ കേപ്ടൗണിൽ ഒരു ഫിസിഷ്യൻ ആകുന്നതിന് മുമ്പ് മൂന്നു വർഷത്തേക്ക് ലവ്ഡേൽ മിഷനിൽ അവർ തിരിച്ചെത്തി. സ്വകാര്യ പ്രാക്ടീസിലേക്ക് നടത്തുകയും ഭാഗികമായി ഒരു സോഷ്യലൈറ്റ് ആയി ജീവിക്കുകയും ചെയ്ത അവർക്ക് 1878-ൽ കാലിഡോണിയൻ ബാങ്കിന്റെ പരാജയത്തെത്തുടർന്ന് സ്വന്തം കുടുംബം തൊഴിലില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ സ്‌കോട്ട്‌ലൻഡിലേക്ക് പണം അയയ്‌ക്കാൻ കഴിഞ്ഞു.

ദരിദ്രരോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ച വാട്ടർസ്റ്റൺ " ലേഡീസ് ബ്രാഞ്ച് ഓഫ് ഫ്രീ ഡിസ്പെൻസറി" സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് "സൗജന്യ ചെലവുകൾ" എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, സ്വീകർത്താക്കളുടെ അന്തസ്സ് ഉറപ്പാക്കാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരു ചെറിയ നിരക്ക് ഈടാക്കിയിരുന്നു. വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് കുട്ടി ജനിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽപ്പോലും ആനുകൂല്യം ലഭിക്കുന്ന അമ്മമാർ വിവാഹം കഴിക്കണമെന്നും വാട്ടർസ്റ്റൺ നിർബന്ധിച്ചു. സംഘടന അമ്മമാരെ പരിപാലിക്കുകയും ജോലി തുടരാൻ മിഡ്‌വൈഫുമാരെ പരിശീലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

തടങ്കൽപ്പാളയങ്ങളിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ അന്വേഷിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ് യുദ്ധമന്ത്രി ബ്ലൂംഫോണ്ടെയ്നിലേയ്ക്ക്  നിയോഗിച്ച ആറംഗ കമ്മിറ്റിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു അവർ (കമ്മിറ്റിയിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളിൽ വോട്ടവകാശ പ്രവർത്തക മില്ലിസെന്റ് ഫോസെറ്റ് ഫിസിഷ്യൻ എല്ല കാംബെൽ സ്കാർലറ്റ്‍ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു).

അവളുടെ അശ്രാന്തമായ പ്രവർത്തനത്തിന്, വാട്ടർസ്റ്റണിന് "പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മാതാവ്" എന്നർത്ഥം വരുന്ന നൊകാറ്റക എന്ന ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ നാമം നൽകി ആദരിച്ചു. 1925-ൽ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫിസിഷ്യൻസ് ഓഫ് അയർലണ്ടിന്റെ ഫെല്ലോ ആയി നിയമിക്കപ്പെട്ട രണ്ടാമത്തെ വനിതയായി അവർ മാറി. 1929-ൽ കേപ്‌ടൗൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി വാട്ടേഴ്‌സ്റ്റണെ ഡോക്ടർ ഓഫ് ലോസ് എന്ന ബഹുമതി നൽകി. 1932-ൽ കേപ്ടൗണിൽ വെച്ച് വാട്ടർസ്റ്റൺ അന്തരിച്ചു.

 പാരമ്പര്യം 
1866-ൽ ലവ്‌ഡെയ്‌ലിലെ സ്ഥാപനത്തെ നയിച്ച ജെയിംസ് സ്റ്റുവർട്ടിന് വാട്ടർസ്റ്റൺ കത്തെഴുതിയിരുന്നു. സ്റ്റുവർട്ടുമായുള്ള അവളുടെ കത്തിടപാടുകൾ 1905 വരെ തുടർന്നു. അവ എഡിറ്റ് ചെയ്‌ത് 1983-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
അവലംബം