സി. വി. ആനന്ദബോസ്

പശ്ചിമ ബംഗാൾ ഗവർണറായ ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച മുൻ സിവിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനുമാണ് സി വി ആനന്ദബോസ് . 

സിവിൽ സർവീസ്, ഭവന വിദഗ്ധൻ, എഴുത്തുകാരൻ, പ്രാസംഗികൻ എന്നീ നിലകളിൽ ഗവ.സെക്രട്ടറി പദവി വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ സെക്രട്ടറി, ചീഫ് സെക്രട്ടറി, യൂണിവേഴ്സിറ്റി വൈസ് ചാൻസലർ. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ കൂടിയാലോചനാ പദവിയിൽ ഹാബിറ്റാറ്റ് അലയൻസിന്റെ ചെയർമാനും യുഎൻ ഹാബിറ്റാറ്റ് ഗവേണിംഗ് കൗൺസിൽ അംഗവുമാണ്.

ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ഫെല്ലോഷിപ്പ് ലഭിച്ച ആനന്ദബോസ്, മുസ്സൂറിയിലെ ലാൽ ബഹദൂർ ശാസ്ത്രി നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് അഡ്മിനിസ്‌ട്രേഷന്റെ ഫെല്ലോ കൂടിയാണ്.

വിദ്യാഭ്യാസം, വനം, പരിസ്ഥിതി, തൊഴിൽ, പൊതുഭരണം തുടങ്ങി വിവിധ മന്ത്രാലയങ്ങളിൽ ജില്ലാ കളക്ടർ, പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി, അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിൽ ആനന്ദബോസ് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നിർമിതി കേന്ദ്ര (ബിൽഡിംഗ് സെന്റർ), ജില്ലാ ടൂറിസം കൗൺസിൽ, ഹാബിറ്റാറ്റ് അലയൻസ് തുടങ്ങി താങ്ങാനാവുന്ന ഭവനം, സദ്ഭരണം, ശാസ്ത്ര സാങ്കേതികം, കൃഷി, ഗ്രാമവികസനം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ മേഖലകളിൽ ആനന്ദബോസ് നിരവധി പ്രസ്ഥാനങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ജനീവയിലെ യൂറോപ്യൻ കൗൺസിൽ ഫോർ ന്യൂക്ലിയർ റിസർച്ച് (CERN), ഫ്രാൻസിലെ ITER, ഇന്റർനാഷണൽ ഫ്യൂഷൻ എനർജി ഓർഗനൈസേഷൻ എന്നിവയിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആറ്റോമിക് എനർജി എജ്യുക്കേഷൻ സൊസൈറ്റിയുടെ ചെയർമാനായിരുന്നു.

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംരംഭങ്ങളെ 'ഗ്ലോബൽ ബെസ്റ്റ് പ്രാക്ടീസ്' ആയി നാല് തവണ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ദേശീയ (പ്രത്യേക) ഹാബിറ്റാറ്റ് അവാർഡ് നൽകി.

ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ നിധി സംബന്ധിച്ച സുപ്രീം കോടതി സമിതിയുടെ തലവനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

നോവലുകൾ, ചെറുകഥകൾ, കവിതകൾ, ലേഖനങ്ങൾ തുടങ്ങി ഇംഗ്ലീഷ്, മലയാളം, ഹിന്ദി ഭാഷകളിലായി 32 പുസ്തകങ്ങൾ ആനന്ദബോസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

 കരിയർ 
1977-ൽ ഐഎഎസിൽ ചേർന്ന ബോസിന് പൊതുസേവനങ്ങൾ വേഗത്തിലും കാര്യക്ഷമമായും ജനങ്ങൾക്ക് എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന സദ്ഭരണത്തിൽ പുതുമകൾ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചു.

ജനങ്ങൾക്ക് ചെലവ് കുറഞ്ഞതും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവുമായ വീടുകൾ നൽകുന്നതിനായി 1985-ൽ കൊല്ലം ജില്ലാ കളക്ടറായി അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച നിർമിതി കേന്ദ്രം (കെട്ടിട കേന്ദ്രം) ഒരു ദേശീയ ശൃംഖലയായി മാറുകയും ദേശീയ ഭവന നയത്തിന്റെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്തു. 2022-ഓടെ എല്ലാവർക്കും താങ്ങാനാവുന്ന ഭവനങ്ങൾ നൽകാനുള്ള പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ തീരുമാനത്തിന്റെ പ്രേരണയായാണ് താങ്ങാനാവുന്ന ഭവനങ്ങളിലെ ഈ അതുല്യമായ സംരംഭം കാണുന്നത്. 2014 മാർച്ച് 4 ന് നരേന്ദ്ര മോദിയെ കാണാനും നിർദ്ദേശം സമർപ്പിക്കാനും ബോസിന് അവസരം ലഭിച്ചു.

1986-ൽ ബോസ് ആരംഭിച്ച ജില്ലാ ടൂറിസം പ്രമോഷൻ കൗൺസിൽ കേരള സർക്കാർ സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ജില്ലകളിലും നടപ്പാക്കിയതാണ് കേരളത്തെ ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാടാക്കിയതിന് പിന്നിലെ നോഡൽ സ്ഥാപനം. ഈ സ്ഥാപനം രാജ്യത്തെ എല്ലാ ജില്ലകളിലും ആവർത്തിക്കണമെന്ന് ദേശീയ ടൂറിസം നയം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

ആശുപത്രികളിൽ അനുബന്ധ ചികിത്സാ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്ന നിലയിൽ ബോസ് ആരംഭിച്ച ധന്വന്തരി കേന്ദ്രങ്ങൾ കേരളത്തിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലും ആവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ മരുന്നുകൾ ലഭ്യമാക്കാനുള്ള ശ്രമം ധന്വന്തരി കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് കേരള സർക്കാർ ന്യായവിലയ്ക്ക് മരുന്നുകൾ സ്ഥിരമായി നൽകുന്നതിന് സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. പ്രധാൻ മന്ത്രി ഭാരതീയ ജൻ ഔഷധി പരിയോജന കേന്ദ്രത്തെ ബോസ് 32 വർഷം മുമ്പ് എടുത്ത ഒരു എളിയ സംരംഭത്തിന്റെ മഹത്തായ പരിസമാപ്തിയായി കണക്കാക്കാം.

ഫലപ്രദമായ ജനസമ്പർക്ക പരിപാടിയായി കേരളത്തിലെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ വിജയകരമായി ആരംഭിച്ച 'ഫയൽ ടു ഫീൽഡ്' പരിപാടി പൊതുജനങ്ങളുടെ പരാതികൾ പരിഹരിക്കാനും പിന്നാക്ക ഗ്രാമീണ മേഖലകളുടെ വികസനം ത്വരിതപ്പെടുത്താനും കഴിയുന്ന ഒരു ഭരണപരമായ നവീകരണമാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി നയിച്ച യുഎൻ അവാർഡ് നേടിയ പൊതു സേവന വിതരണ സംവിധാനത്തിന്റെ മുന്നോടിയാണ് ഇതെന്ന് കേന്ദ്ര ടൂറിസം മന്ത്രി അൽഫോൺസ് കണ്ണന്താനം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളുടെ സമയബന്ധിതമായ വികസനത്തിനായി സബ് കളക്ടറെന്ന നിലയിൽ ബോസ് ആരംഭിച്ച ഗ്രാമോത്സവ പരിപാടി, കേരള ഗവൺമെന്റ് ഔദ്യോകികമായി മാതൃകയാക്കാൻ യോഗ്യമായ വികസന മാതൃകയായി വിലയിരുത്തുകയും സർക്കാർ 200 പഞ്ചായത്തുകളിൽ ആ പരിപാടി ആവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.

ആയുർവേദ ചികിത്സയ്ക്കും ഗവേഷണത്തിനുമുള്ള സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ വിപുലമായ ഔഷധത്തോട്ടം, ശാസ്താംകോട്ട തടാകം, റാംസർ സൈറ്റിന്റെ തീരത്ത് സജ്ജീകരിച്ച സഞ്ജീവനി കേന്ദ്രം, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ ആവർത്തിക്കുകയും വനംവകുപ്പ് അവരുടെ പ്രധാന പദ്ധതികളിലൊന്നായി ഇത് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ സംരംഭകത്വം വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി 1986-ൽ കൊല്ലത്ത് അന്നപൂർണ സൊസൈറ്റി സ്ഥാപിച്ചു. അവർക്ക് വർക്കിംഗ് വിമൻസ് ഹോസ്റ്റൽ നടത്താനും ഔട്ട്‌ഡോർ കാറ്ററിംഗ് നടത്താനും തെരുവ് ഭക്ഷണത്തിനായി മൊബൈൽ റെസ്റ്റോറന്റുകൾ സ്ഥാപിക്കാനും വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന സാമ്പത്തിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സ്ത്രീകളെ സജ്ജരാക്കുന്നതിനുള്ള ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഴിയുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ കുടുംബശ്രീ സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങൾ എന്ന നിലയിലാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

റേഷൻ കാർഡ് ലോൺ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കൊല്ലം ജില്ലയിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾക്കിടയിൽ അവതരിപ്പിച്ച മൈക്രോ ക്രെഡിറ്റ് പദ്ധതി വഴി സമൂഹത്തിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ഈ വിഭാഗത്തെ കൊള്ളപ്പലിശക്കാരുടെ പിടിയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ സാധിച്ചു.

ബോസിന്റെ കാലത്താണ് സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യത്തെ ഹൗസ് ബോട്ട് കൊല്ലത്ത് നിലവിൽ വന്നത്, ഇന്ന് വിനോദസഞ്ചാരമേഖലയിൽ ഹൗസ് ബോട്ടുകൾ പ്രധാന വരുമാന മാർഗമാണ്. 1985-ൽ കൊല്ലത്ത് സ്ഥാപിച്ച അഡ്വഞ്ചർ പാർക്കിലൂടെ സാഹസിക കായിക വിനോദങ്ങൾക്ക് സംസ്ഥാനത്ത് കുതിപ്പ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന്, ഈ ആവശ്യത്തിനായി ഒരു അഡ്വഞ്ചർ അക്കാദമി സ്ഥാപിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു.

ശാസ്താംകോട്ട ശുദ്ധജല തടാകത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി കായലിനു ചുറ്റും പച്ച ബെൽറ്റ് ഉയർത്തി, മണ്ണൊലിപ്പ് തടഞ്ഞ്, നിയന്ത്രിത സമ്പ്രദായങ്ങൾ നീക്കി പ്രചാരണ മോഡിൽ ആരംഭിച്ച വാട്ടർ സേവ് പദ്ധതിക്ക് ജർമ്മനിയിൽ നിന്ന് യുഎൻ സ്പോൺസർ ചെയ്ത ബ്രെമെൻ പാർട്ണർഷിപ്പ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.

തൊഴിലാളികൾക്കിടയിൽ സുസ്ഥിര വികസന, ക്ഷേമ പരിപാടികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി ബോസ് ആരംഭിച്ച ലേബർ അജണ്ട കേരള സർക്കാർ അംഗീകരിച്ചതാണ്, ആഗോളതലത്തിൽ നല്ല ശീലമായി യുഎൻ ഇതിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.

അറ്റോമിക് എനർജി എജ്യുക്കേഷൻ സൊസൈറ്റിയുടെ ചെയർമാനെന്ന നിലയിൽ, ആനന്ദബോസിന് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി ഒരു ടെലിവിഷൻ സ്റ്റുഡിയോ സ്ഥാപിക്കാനും ശാസ്ത്രമേളകളും യുവജനോത്സവങ്ങളും അവതരിപ്പിക്കാനും കഴിഞ്ഞു.

നാഫെഡിന്റെ എം ഡി എന്ന നിലയിൽ, ബോസിന് അഴിമതി പരിശോധിക്കാനും കുറ്റവാളികളെ നിയമത്തിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരാനും സംഘടനയെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാനും കഴിഞ്ഞു. അവശ്യസാധനങ്ങളുടെ വില കുതിച്ചുയർന്നപ്പോൾ, ബോസ് 'ഈസി മാർക്കറ്റ്' പദ്ധതിയും പച്ചക്കറികൾക്കും ഹോർട്ടികൾച്ചർ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും 'ഫാം ഗേറ്റ് മുതൽ ഹോം ഗേറ്റ്' ഡയറക്ട് വിപണന പദ്ധതിക്കും തുടക്കമിട്ടു. ഡൽഹിയിൽ ഉള്ളിവില കുതിച്ചുയർന്നപ്പോൾ, മാർക്കറ്റ് വിലയേക്കാൾ മുപ്പത് ശതമാനം കുറഞ്ഞ് ഉള്ളി വിൽക്കാനുള്ള വിജയകരമായ വിപണി ഇടപെടൽ നടത്തി.

നാഷണൽ മ്യൂസിയത്തിന്റെ അഡ്‌മിനിസ്‌ട്രേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ, ബോസ് 100-ദിന പരിപാടി ആരംഭിക്കുകയും അതുകൊണ്ട് സ്ഥാപനത്തെ നവീകരിക്കാനും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. അടഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഗാലറികൾ തുറക്കുക, പ്രദർശനവും ലൈറ്റിംഗും നവീകരിക്കുക, മ്യൂസിയം സമൂഹത്തിലെത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ഔട്ട്‌റീച്ച് പ്രോഗ്രാമുകൾ ആരംഭിക്കുക, ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ പൈതൃകത്തിന്റെ മഹത്വത്തിലേക്ക് യുവമനസ്സുകളെ ജ്വലിപ്പിക്കാൻ കുട്ടികളുടെ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുക എന്നിങ്ങനെ നിർദ്ദേശിച്ച മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും 60 ദിവസം കൊണ്ട് നേടിയെടുത്തു., അന്താരാഷ്ട്ര പ്രദർശനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും പീപ്പിൾസ് മ്യൂസിയം പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു, ചിലത് സൂചിപ്പിക്കാം. 

 അവലംബം 
  – Asianet News Part 1
  – Asianet News Part 2
  – C.V. Ananda Bose Website
 – Doordarshan













http://www.news24online.com/ViewDetails.aspx?NewsId=30551# 




http://www.cvanandabose.org/CV/in%20the%20heritage%20hot%20seat%20(sunday%20times%20of%20india).pdf 



http://www.unhabitat.org/bp/bp.list.details.aspx?bp_id=82  

വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവ്വീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations