തമിഴ്നാട് ഗവണ്മെന്റ് മൾട്ടി സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രി

ഇന്ത്യയിലെ ചെന്നൈയിലെ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള 400 കിടക്കകളുള്ള ഒരു സൂപ്പർ-സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയാണ് തമിഴ്നാട് ഗവൺമെന്റ് മൾട്ടി-സൂപ്പർ-സ്പെഷ്യാലിറ്റി ഹോസ്പിറ്റൽ. അണ്ണാശാലയിലെ ഓമന്ദൂരാർ ഗവൺമെന്റ് എസ്റ്റേറ്റിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇത് 2014 ഫെബ്രുവരിയിൽ തുറന്നു. അസംബ്ലി ഹാൾ, സെക്രട്ടേറിയറ്റ്, മുഖ്യമന്ത്രിയുടെയും ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാരുടെയും ഓഫീസുകൾ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി 2010-ൽ തമിഴ്‌നാട് ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലിയും സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സമുച്ചയവും എന്ന നിലയിലാണ് ആദ്യം നിർമ്മിച്ചത്,  ഈ സമുച്ചയം പിന്നീട് ഒരു സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയാക്കി മാറ്റി. 2010 ൽ 4,250 ദശലക്ഷം രൂപ ചെലവിൽ 1.93 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര അടിയിലാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്.  

 ചരിത്രം 
1983ൽ എംജി രാമചന്ദ്രൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്താണ് പുതിയ നിയമസഭാ സമുച്ചയം നിർമിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ആരംഭിച്ചത്. ചെന്നൈ നഗരത്തിൽ ജലക്ഷാമം രൂക്ഷമായപ്പോൾ മറീന ബീച്ചിനു മുന്നിൽ അസംബ്ലി കോംപ്ലക്‌സ് നിർമ്മിക്കാനും തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിലേക്ക് മാറാനുമുള്ള ആശയം അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ചു. പിന്നീട് 2002-ൽ ജെ. ജയലളിത മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നപ്പോൾ ഈ ആശയം വീണ്ടും സജീവമായി. മാമല്ലപുരത്തിന് സമീപം 2000 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഭരണ നഗരം സർക്കാർ പരിഗണിക്കുന്നതായി അവർ നിയമസഭയിൽ അറിയിച്ചു. തിരുവിടന്തൈ, തയ്യൂർ വില്ലേജുകളിൽ നിർദ്ദിഷ്ട നഗരം വരുമെന്ന് പിന്നീട് പ്രസ്താവിച്ചു. 2003 ജനുവരിയിൽ, ചെന്നൈ മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി (സിഎംഡിഎ) അഡ്‌മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സിറ്റി പദ്ധതിയുടെ സാധ്യതാ പഠനത്തിനായി മലേഷ്യയിലെ കൺസ്ട്രക്ഷൻ ഇൻഡസ്ട്രി ഡെവലപ്‌മെന്റ് ബോർഡുമായി ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു. തുടർന്ന്, നിർദിഷ്ട ഭരണ നഗരം നിർമിക്കാൻ 15 മുതൽ 25 വർഷം വരെ എടുക്കുമെന്നതിനാൽ രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് മറീന ബീച്ചിന് എതിർവശത്തുള്ള ഒഴിഞ്ഞ സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റുമെന്ന് ജയലളിത നിയമസഭയെ അറിയിച്ചു. ലേഡി വില്ലിംഗ്ഡൺ കോളേജ് കാമ്പസാണ് ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുത്തത്. പക്ഷേ, കാമ്പസിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം (ഏകദേശം 15 ഏക്കർ) അപര്യാപ്തമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനാൽ, 2003 ഏപ്രിലിൽ അവർ പ്രഖ്യാപിച്ച ചെന്നൈ കാമ്പസിലെ 30 ഏക്കർ ക്വീൻ മേരീസ് കോളേജിൽ ഒരു പുതിയ സംയോജിത അസംബ്ലി കെട്ടിടം നിർമ്മിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശം അവർ മുന്നോട്ടുവച്ചു. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെയും ബന്ധപ്പെട്ട കോളേജിലെ വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് ഇത് ഉപേക്ഷിച്ചു. 

അഞ്ച് മാസത്തിന് ശേഷം അണ്ണാ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, മദ്രാസ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, സ്റ്റേറ്റ് ഗവൺമെന്റ് ഡാറ്റാ സെന്റർ എന്നിവയുടെ കോട്ടൂർപുരത്തെ 43 ഏക്കറിൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സ്ഥാപിക്കാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. ഫണ്ട് സ്വരൂപിക്കാനുള്ള അധികാരം കൂടാതെ ആർക്കിടെക്റ്റിനെയും നിർമാണ ഏജൻസിയെയും തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള ചുമതലയും സിഎംഡിഎയെ ഏൽപ്പിച്ചു. എം കെ സ്റ്റാലിൻ ഈ നിർദ്ദേശം വന്ന സമയത്ത് കോളേജിലെത്തി വിദ്യാർത്ഥി സമരത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു എന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ആ വർഷം ഒക്ടോബറിൽ ജയലളിത പദ്ധതിക്ക് തറക്കല്ലിട്ടു. ഏഴുമാസത്തിനുശേഷം, പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് പുനർവിചിന്തനം നടന്നു. 

2007 മെയ് മാസത്തിൽ, അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി എം.കരുണാനിധിയുടെ നിയമസഭയുമായുള്ള ബന്ധം 50 വർഷം തികയുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നിയമസഭ ആഘോഷങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ, നിയമസഭ-സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സമുച്ചയം നിർമ്മിക്കാനുള്ള ആശയം ഉയർന്നു. 2008 ജൂണിൽ കരുണാനിധി തറക്കല്ലിടുകയും അഞ്ച് മാസത്തിന് ശേഷം സ്ഥലം ഔദ്യോഗികമായി കരാറുകാർക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്തു.
ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു| ആശുപത്രിയാക്കി മാറ്റുന്നതിന് മുമ്പ് 2010-ൽ സമുച്ചയം
നിയമസഭാ സമുച്ചയമായി നിർമ്മിച്ച ഈ കെട്ടിടം 2010 മാർച്ച് 13 ന് അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി മൻമോഹൻ സിംഗ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.  ഉദ്ഘാടനസമയത്തും നിർമാണം അപൂർണമായിരുന്നു. സമുച്ചയത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനത്തിനായി 30 ദശലക്ഷം  ചെലവിൽ താൽക്കാലിക താഴികക്കുടം നിർമ്മിച്ചു. താൽക്കാലിക താഴികക്കുടം പിന്നീട് പൊളിച്ചുമാറ്റി.  250 മില്യൺ  ചെലവിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. 3,200 ചതുരശ്ര അടി. സമുച്ചയത്തിന്റെ 'എ' ബ്ലോക്കിന്റെ മൂന്നാം നിലയിൽ 200 പേർക്ക് താമസിക്കാവുന്ന പൂർണ്ണമായും എയർകണ്ടീഷൻ ചെയ്ത കാന്റീനും പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. http://dc-epaper.com/DC/DCC/2010/11/26/ArticleHtmls/26_11_2010_004_022.shtml?Mode=0

 ഉപേക്ഷിക്കലും ആശുപത്രിയിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനവും 
2010 ജനുവരി 11-ന് മുൻ ഡിഎംകെ സർക്കാരാണ് സെന്റ് ജോർജ് കോട്ടയിലെ പഴയ നിയമസഭാ മന്ദിരത്തിൽ അവസാന സമ്മേളനം നടത്തിയത്. 2011 മെയ് മാസത്തിൽ എഐഎഡിഎംകെ സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വന്നപ്പോൾ, ആ  കെട്ടിടം ഉപേക്ഷിച്ച് മുൻ നിയമസഭാ മന്ദിരമായ ഫോർട്ട് സെന്റ് ജോർജ്ജിലേക്ക് തിരിച്ചു.   2011 ഓഗസ്റ്റ് 19-ന് മുഖ്യമന്ത്രി ജയലളിത സംസ്ഥാന നിയമസഭയിൽ, മുൻ ഡിഎംകെ സർക്കാർ നിർമ്മിച്ച പുതിയ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സമുച്ചയത്തിലെ എ-ബ്ലോക്ക് മൾട്ടി സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയാക്കി മാറ്റുമെന്നും ബി-ബ്ലോക്ക് നിർമ്മിക്കുമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു.  ദേശീയ ഹരിത ട്രൈബ്യൂണലിന്റെ അംഗീകാരത്തെ തുടർന്ന് 2013 ഫെബ്രുവരിയിൽ കെട്ടിടം മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയാക്കി മാറ്റുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. ആശുപത്രിയുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസൃതമായി പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുത്തി. 

 ആശുപത്രിയായി ഉദ്ഘാടനം 
കാർഡിയോളജി, ന്യൂറോളജി, മെഡിക്കൽ ഓങ്കോളജി, നെഫ്രോളജി എന്നീ നാല് മെഡിക്കൽ വിഭാഗങ്ങളും കാർഡിയോ തൊറാസിക്, ന്യൂറോ, ഹാൻഡ് ആൻഡ് റീകൺസ്ട്രക്റ്റീവ് മൈക്രോ സർജറി, വാസ്കുലർ, സർജിക്കൽ ഓങ്കോളജി എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് സർജിക്കൽ വിഭാഗങ്ങളുമുള്ള ആറ് നിലകളുള്ള ആശുപത്രി 2014 ഫെബ്രുവരി 21ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. യോഗയ്ക്കും പ്രകൃതിചികിത്സയ്ക്കുമുള്ള ഒരു ജീവിതശൈലി ക്ലിനിക്കിന് പുറമേ. 400 കിടക്കകളോടെ തുറന്ന ആശുപത്രി പിന്നീട് 500 കിടക്കകളാക്കി ഉയർത്തും എന്ന് പറഞ്ഞു. 

 ചെലവും പുനരവലോകനങ്ങളും 
2,000 ദശലക്ഷം രൂപ ചെലവിൽ 1.8 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര അടിയിൽ ആദ്യം പദ്ധതിയിട്ടിരുന്ന കെട്ടിടത്തിന്റെ അളവുകൾ പെട്ടെന്ന് 130,000 ചതുരശ്ര അടി കൂടി വർധിപ്പിക്കുകയും അന്തിമ എസ്റ്റിമേറ്റ്  4650 ദശലക്ഷമായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.   ഉൽപന്നങ്ങളുടെ വില വർധന, അധിക ജോലികൾ, ഡിസൈൻ മാറ്റം, ബ്ലോക്കിലെ ബേസ്‌മെന്റിന്റെ ഉയരം വർധിപ്പിക്കൽ, കർശനമായ അഗ്നി സുരക്ഷാ നടപടികളും ഇലക്ട്രിക്കൽ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും നടപ്പാക്കൽ, പോലീസ് സുരക്ഷയുടെ ആംഗിളിൽ നിന്നുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവ ചിലവ് വർദ്ധനയ്ക്ക് കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. 

2014 ജനുവരിയിൽ സർക്കാർ സിവിൽ ജോലികൾക്കായി 269.3 ദശലക്ഷം രൂപയും മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളും ഫർണിച്ചറുകളും വാങ്ങുന്നതിനായി 760.4 ദശലക്ഷം രൂപയും കൊതുക് നശീകരണ നടപടികൾക്കായി 20 ദശലക്ഷം രൂപയും താഴികക്കുടം പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് 68.6 ദശലക്ഷം രൂപയും അനുവദിച്ചു. 

 ഡിസൈൻ 
ജർമ്മൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള ആർക്കിടെക്റ്റ് കമ്പനിയായ ജിഎംപിയാണ് ഈ സമുച്ചയം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. Archivista Engineering Projects Pvt Ltd അവരുടെ ഇന്ത്യൻ പാർട്ണർ വിശദമായ ഡിസൈൻ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ജോലികൾ നടത്തി. പുതിയ അസംബ്ലിയുടെ നിർമ്മാണം ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് കൺസ്ട്രക്ഷൻസ് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ലിമിറ്റഡിനെ ഏൽപ്പിച്ചു.

30 മീറ്റർ ഉയരവും 45 മീറ്റർ വ്യാസമുള്ള ഈ സമുച്ചയത്തിന് നാല് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള നടുമുറ്റങ്ങളുണ്ട്, കൂടാതെ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയങ്ങളുടെ ഘടനാപരമായ സവിശേഷതകളെ പ്രതിധ്വനിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഡിസൈൻ. മാമല്ലപുരത്തെ ദ്രൗപതി രഥത്തിന്റെ മാതൃകയിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന കെട്ടിട  താഴികക്കുടം ഒരു തമിഴ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം പോലെയാണ്. സമുച്ചയത്തിന് രണ്ട് ബ്ലോക്കുകളുണ്ട് - ബ്ലോക്ക് എ, ബ്ലോക്ക് ബി. ഏഴ് നിലകളുള്ള ബ്ലോക്ക് എയിൽ ആശുപത്രിയുണ്ട്. 

2,795.6 മില്യൺ  പ്രാരംഭ ചെലവിൽ ഏഴ് നിലകളുള്ള ബി ബ്ലോക്ക് 2009 ഡിസംബറിൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ 18 മാസത്തിനുള്ളിൽ പൂർത്തിയാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നെങ്കിലും നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്.

എ ബ്ലോക്കിന്റെ സ്തംഭ വിസ്തീർണ്ണം 930,297 ചതുരശ്ര അടിയാണ് (86,460 ചതുരശ്ര മീറ്റർ), അതേസമയം ബി ബ്ലോക്കിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 743,900 ചതുരശ്ര അടിയാണ്. താഴികക്കുടം കല്ലിൽ വാർപ്പിച്ച് ഗ്ലാസ് കൊണ്ട് അടച്ചിരിക്കുന്നു. സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സമുച്ചയത്തിന്റെ അഞ്ചാം നിലയിൽ ഉപരിസഭ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നിടത്താണ് ആദ്യം പാർക്ക് നിർമ്മിച്ചത്..

 ആശുപത്രിയിലെ സൗകര്യങ്ങൾ 
14 ഓപ്പറേഷൻ തിയേറ്ററുകൾ, ലബോറട്ടറികൾ, സിടി സ്കാൻ, എംആർഐ സ്കാനുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ആശുപത്രി സൗകര്യങ്ങൾ. പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, കെട്ടിടത്തിന് ആശുപത്രി, എട്ട് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റുകളുള്ള ഒരു കോളേജ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ബ്ലോക്കുകളുണ്ടാകും. 400 കിടക്കകളുള്ള ആശുപത്രിയിൽ 500 പേർക്ക് ഇരിക്കാവുന്ന കോൺഫറൻസ് ഹാളും ഉണ്ടാകും. അന്വേഷണങ്ങളും നൽകിയ ചികിത്സയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള രോഗികളുടെ വിവരങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേകമായി 60 ടെറാബൈറ്റ് സംഭരണശേഷിയുള്ള ഒരു ഹോസ്പിറ്റൽ മാനേജ്‌മെന്റ് ഇൻഫർമേഷൻ സിസ്റ്റവും ഇതിലുണ്ടാകും.  ഹൃദയത്തിനും തലച്ചോറിനും പ്രത്യേകമായി ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ഇമേജിംഗ് ഉപകരണങ്ങളുള്ള രണ്ട് കാത്ത് ലാബുകൾ,  കെട്ടിടത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടത്തിനടുത്തുള്ള എമർജൻസി റൂം, വൈഫൈ കണക്റ്റിവിറ്റി, മൊബൈൽ ഫോൺ സിഗ്നൽ ബൂസ്റ്ററുകൾ, എല്ലാ നിലയിലും കോമ്പൗണ്ടിലും ബാറ്ററി കാറുകൾ, നിരീക്ഷണ ക്യാമറകൾ, എന്നിവയും മറ്റ് സൗകര്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.   തീവ്രപരിചരണ വിഭാഗങ്ങളിൽ ഡിജിറ്റൽ ടച്ച് സ്‌ക്രീനുകളുള്ള എഴുപത് ഇലക്‌ട്രോ-ഹൈഡ്രോളിക്കലി ഓപ്പറേറ്റഡ് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത കിടക്കകളുണ്ട്. റിമോട്ട് മോണിറ്ററിംഗ് സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന, മണിക്കൂറിൽ 6,000 ലിറ്റർ വെള്ളം ശേഷിയുള്ള റിവേഴ്‌സ് ഓസ്‌മോസിസ് പ്ലാന്റിൽ നിന്ന് ശേഖരിക്കുന്ന കുടിവെള്ളം ആണ് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. 

 COVID-19 ചികിത്സ 
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കൊറോണ വൈറസ് പാൻഡെമിക്കിനെത്തുടർന്ന്, കോവിഡ്-19 രോഗികളെ ചികിത്സിക്കുന്നതിനായി സർക്കാർ ആശുപത്രിയെ 500 കിടക്കകളുള്ള ഒരു പ്രത്യേക ബ്ലോക്കായി ഉയർത്തി. 

 വിവാദം 
2010-ൽ തുറക്കാൻ സൗകര്യമൊരുക്കുന്നതിനായി വളരെ വേഗത്തിൽ പണിത കെട്ടിടം പ്രതിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെ വിമർശനം ഏറ്റുവാങ്ങി. രണ്ട് പൊതുതാൽപ്പര്യ ഹർജികൾ ഫയൽ ചെയ്യപ്പെട്ടു, നിർമ്മാണത്തിന്റെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകൾ ഉയർന്നു. രണ്ട് ഹർജികളും കോടതി തള്ളി.  

 സ്ഥാനം 
ലഘുചിത്രം| പുതുപ്പേട്ടയിലേക്കുള്ള റോഡിൽ നിന്ന് ചെന്നൈയിലെ സൂപ്പർ മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയുടെ ദൃശ്യം
ഓമണ്ടുരാർ ഗവൺമെന്റ് എസ്റ്റേറ്റിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്ത് അണ്ണാശാലയിൽ എംആർടിഎസ് എലിവേറ്റഡ് റെയിൽവേ ലൈനിനോട് ചേർന്നാണ് ആശുപത്രി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമീപ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ ചിന്താദ്രിപേട്ടയും ഗവൺമെന്റ് എസ്റ്റേറ്റ് മെട്രോയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

 ഇതും കാണുക 

 ചെന്നൈയിലെ ഹെൽത്ത് കെയർ
 സർക്കാർ ജനറൽ ആശുപത്രി, ചെന്നൈ
 കിൽപ്പോക്ക് മെഡിക്കൽ കോളേജ്
 സർക്കാർ റോയപ്പേട്ട ആശുപത്രി
 സ്റ്റാൻലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്
 ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ
 അഡയാർ കാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്
 നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സിദ്ധ
 തമിഴ്‌നാട് സർക്കാർ എസ്റ്റേറ്റുകൾ, സമുച്ചയങ്ങൾ, കെട്ടിടങ്ങൾ, ഘടനകൾ എന്നിവയുടെ ലിസ്റ്റ്

 അവലംബം