കമലാ സാംകൃത്യായൻ

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ ഹിന്ദി എഴുത്തുകാരിയും എഡിറ്ററും പണ്ഡിതയുമായിരുന്നു കമലാ സാംകൃത്യായൻ. അവർ ചരിത്രകാരനായ രാഹുൽ സാംക്രത്യയാന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു. 
 ജീവചരിത്രം 
1920 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ കലിംപോങ്ങിലാണ് കമല സാംക്രത്യയാൻ ജനിച്ചത്. ആഗ്ര യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഡോക്ടറേറ്റ് നേടിയ അവർ ചരിത്രകാരനായ രാഹുൽ സാംക്രത്യയാനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കൾ ജയന്ത്, ജേത, ഒരു മകൾ ജയ എന്നിവരുണ്ടായിരുന്നു. വടക്കൻ ബംഗാൾ സർവകലാശാലയിലെ സാമ്പത്തികശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറാണ് ജീത. Roles of Rahul Sankrityayan in Nepalese Cultural Tourism is an analysis of Nepalese, BP Badal, Nepal Journal of Development Studies, 2019] പുണെ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഓട്ടോമോട്ടീവ് ഡിസൈനറാണ് ജയന്ത്. JAYANT SANKRITYAYANA, Serenade Magazine, 2021

ഒരു ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനും ഹിന്ദിയിൽ എഴുതിയ ബഹുഭാഷാജ്ഞാനിയുമായിരുന്നു രാഹുൽ സാംക്രത്യയാൻ. യാത്രാവിവരണത്തിന് 'സാഹിത്യ രൂപം' നൽകുന്നതിൽ അദ്ദേഹം നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി സഞ്ചരിച്ച പണ്ഡിതരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ നാൽപ്പത്തഞ്ചു വർഷങ്ങൾ തന്റെ വീട്ടിൽനിന്നുള്ള യാത്രകൾക്കായി ചെലവഴിച്ചു.  സാംക്രത്യയാനെ പലപ്പോഴും "ഇന്ത്യൻ യാത്രാവിവരണത്തിന്റെ പിതാവ്" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. "മഹാപണ്ഡിറ്റ്" (മഹാനായ പണ്ഡിതൻ) എന്ന പേരിലാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്. 1963 ൽ ഭാരത സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് പത്മഭൂഷൺ ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ രചനകൾക്കും പ്രസംഗങ്ങൾക്കുമായി മൂന്ന് വർഷം അറസ്റ്റിലാവുകയും ജയിലിൽ കഴിയുകയും ചെയ്ത ഒരു ഇന്ത്യൻ ദേശീയവാദിയായിരുന്നു സാംകൃത്യയൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മധ്യേഷ്യ കാ ഇതിഹാസ് എന്ന പുസ്തകത്തിന് 1958 ൽ സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 1963 ൽ ഡാർജിലിംഗിൽ അദ്ദേഹം മരിച്ചു. ടിബറ്റിലേക്കുള്ള ഒന്നിലധികം യാത്രകളിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ചവ ഉൾപ്പെടെ രാഹുലിന്റെ വ്യക്തിഗത ശേഖരങ്ങൾ പല സർവകലാശാലകളിലും മ്യൂസിയങ്ങളിലും വിതരണം ചെയ്തു.

 കരിയർ 
കമല സാംകൃത്യയാൻ അറിയപ്പെടുന്ന എഴുത്തുകാരിയും പണ്ഡിതയും വിവർത്തകയുമായിരുന്നു. അവർ വാത്മീകിയുടെ രാമായണം നേപ്പാളിയിൽ വിവർത്തനം ചെയ്തു. ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യത്തിന്റെ നാഷണൽ ബിബ്ലിയോഗ്രാഫിയിലും (1901-1953) അവർ അംഗമായി തുടർന്നു. ഏഷ്യയിലെ രാമായണ പാരമ്പര്യം, മഹാമനവ് മഹാപാണ്ഡിറ്റ്, പ്രഭ, നേപ്പാളി സാഹിത്യം തുടങ്ങിയ പുസ്തകങ്ങളും അവർ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അവർക്ക് നിരവധി ഭാഷകൾ നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. കലിമ്പോങ്ങിൽ ജനിച്ച അവർ ആഗ്ര യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി. 1950 മുതൽ നേപ്പാളി, ഹിന്ദി സാഹിത്യ മേഖലകളിൽ അവർ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുകയും ഹിന്ദിയിലും നേപ്പാളി സാഹിത്യത്തിലും നിരവധി പ്രാദേശിക, ദേശീയ അവാർഡുകൾ നേടുകയും ചെയ്തു. "ബിച്ചർ തഥാ ബീവേചന" എന്ന ലേഖനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്കും സമാഹാരത്തിനും 1982 ൽ ഭാനു പുരസ്‌കാരവും 1993 ൽ മഹാപണ്ഡിറ്റ് രാഹുൽ സാംക്രത്യയാൻ അവാർഡും നൽകി ആദരിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ലിറ്ററേച്ചർ എൻസൈക്ലോപീഡിയയുടെ സൃഷ്ടിക്ക് തുല്യ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള 13 വ്യത്യസ്ത ഹിന്ദി, നേപ്പാളി പുസ്തകങ്ങളും 500 -ലധികം രചനകളും അവർ സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡാർജിലിംഗിലെ ലോറെറ്റോ കോളേജിലെ ഹിന്ദി വിഭാഗത്തിന്റെ മേധാവിയായിരുന്നു അവർ. പുറത്തിറങ്ങിയ അവരുടെ അവസാന പുസ്തകം ദിബ്യ മണി ആയിരുന്നു.

 മരണം 
2009 ഒക്ടോബർ 25 ന് അവർ മരിച്ചു. അവരുടെ വസതിയായ രാഹുൽ നിവാസ്, കേർണൽ വില്ല, ഡാർജിലിംഗിൽ, അവരുടെ കുടുംബം, അഭ്യുദയകാംക്ഷികൾ, ഡാർജിലിംഗ് പട്ടണത്തിലെ പൗരന്മാർ എന്നിവർക്കിടയിൽ 2009 ഒക്ടോബർ 26 ന് അവസാന ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിച്ചു.
 പുസ്തകങ്ങൾ 
ദി രാമായണ ട്രഡിഷൻ ഇൻ ഏഷ്യമഹാമാനാവ് മഹാപണ്ഡിറ്റ് - 1995
പ്രഭ - 1994നേപ്പാളി സാഹിത്യം - 1986
അസം കി ലോക്കത്തായെൻ - 1981-1993ദിബ്യ മണി - 2008
''ബിചാർ തഥാ ബീവേചന

അവലംബം

 പുറംകണ്ണികൾ 
 Great Litterateur Dr. Kamala Sankrityayan passed away.
 Tribute to Late Dr. Kamala Sankrityayan.
 डा. कमला सांकृत्यायन का निधन 

വർഗ്ഗം:1920-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:2009-ൽ മരിച്ചവർ