കായേന മനസാ ബുദ്ധ്യാ...

कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि ।
 योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्वात्मशुद्धये ॥ ११ ॥

ഇത് ഭഗവത് ഗീതയിലെ  അഞ്ചാമദ്ധ്യായത്തിലെ കർമ്മസന്യാസയോഗത്തിലെ പതിനൊന്നാം ശ്ലോകം ആണ്

 പദച്ഛേദം 
കായേന മനസാ ബുദ്ധ്യാ കേവലൈഃ ഇന്ദ്രിയൈഃ അപി യോഗിനഃ കർമ കുർവന്തി സംഗം ത്യക്ത്വാ ആത്മശുദ്ധയേ  ॥ 11 ॥

 അന്വയം 
യോഗിനഃ കായേന മനസാ ബുദ്ധ്യാ കേവലൈഃ ഇന്ദ്രിയൈഃ അപി സംഗം ത്യക്ത്വാ ആത്മശുദ്ധയേ കർമ കുർവന്തി   

 ശബ്ദാർത്ഥം 

 योगिनः = യോഗികൾ
 कायेन = ശരീരംകൊണ്ടും
 मनसा = മനസ്സുകൊണ്ടും
 बुद्ध्या = ബുദ്ധികൊണ്ടും
 केवलैः = കേവലമായ 
 इन्द्रियैः अपि = ഇന്ദ്രിയങ്ങൾകൊണ്ടും 
 सङ्गम् = ആസക്തിയെ 
 त्यक्त्वा = ഉപേക്ഷിച്ച്
 आत्मशुद्धये = ആത്മശുദ്ധിക്കായിക്കൊണ്ട്
 कर्म = കർമ്മം
 कुर्वन्ति = ചെയ്യുന്നു ।

 അർത്ഥം 

  യോഗികൾ ശരീരംകൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും ബുദ്ധികൊണ്ടും  കേവലമായ  ഇന്ദ്രിയങ്ങൾകൊണ്ടും  ആസക്തിയെ  ഉപേക്ഷിച്ച് ആത്മശുദ്ധിക്കായിക്കൊണ്ട് കർമ്മം  ചെയ്യുന്നു ।

 ശാങ്കരഭാഷ്യം 
केवलं सत्त्वशुद्धिमात्रफलमेव तस्य कर्मणः स्यात्, यस्मात्-कायेन देहेन मनसा बुद्धया च केवलैर्ममत्ववर्दितैरपीश्वरायैव कर्म करोमि न मम फलायेति ममत्वबुद्धिशून्यैरीन्द्रियैरपि।केवलशब्दः कायादिभिरपि प्रत्येकं संबध्यते सर्वव्यापारेषु ममतावर्जनाय, योगिनः कर्मिणः कर्म कुर्वन्ति संङ्ग त्यक्त्वा फलविषयमात्मशुद्धये। सत्त्वशुद्धय इत्यर्थः।तस्मात्तत्रैव तवाधिकार इति कुरु कर्मैव ।।11।।

 അവലംബങ്ങൾ

 കൂടുതൽ വായനക്ക് 

 गीताप्रवेशः, द्वितीयभागः, प्रथमखण्डः, ISBN - 978-81-88276-39-8, संस्कृतभारती
 श्रीमद्भगवद्गीतायाः परिचयात्मकलेखः
 श्रीमद्भगवद्गीतायाः मूलपाठः
 श्रीमद्भगवद्गीताशाङ्करभाष्येण सह आङ्ग्लानुवादः
 श्रीमद्भगवद्गीताशाङ्करभाष्येण सह
 श्रीमद्भगवद्गीता सान्वयम्, आङ्ग्लानुवादश्च

വർഗ്ഗം:ഭഗവദ്ഗീത