ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകൾ

ബ്രിട്ടീഷ് രാജ് അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ത്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സർക്കാരിന്റെ ഭരണപരമായ യൂണിറ്റുകളായിരുന്നു ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകൾ. ജില്ലകൾ പൊതുവെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രവിശ്യകളുടെയും ഡിവിഷനുകളുടെയും ഉപവിഭാഗങ്ങളായിരുന്നു.

 ചരിത്രം 
പ്രാദേശിക ഭാഷയിൽ സില്ലകൾ (zillas) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജില്ലകൾ, മൂന്ന് പ്രസിഡൻസികളിൽ ഒന്നിന് കീഴിലായിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രവിശ്യകളുടെ ( പ്രാദേശിക ഭാഷയിൽ praanths) ഉപവിഭാഗങ്ങളായും വിഭജനങ്ങളായും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. 

ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഭൂരിഭാഗം ജില്ലകളും ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം ഇന്ത്യയുടെ ജില്ലകളായി മാറി.

 ജില്ലകൾ 
താഴെപ്പറയുന്ന പട്ടികയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ അണഞ്ഞുപോയ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ചരിത്രത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ച ജില്ലകൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുന്നുള്ളൂ:

 മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയിലെ ജില്ലകൾ 

 അനന്തപൂർ ജില്ല
 ബെല്ലാരി ജില്ല (ഇന്നത്തെ കർണൂൽ ജില്ലയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ)
 ചിംഗിൾപുട്ട് ജില്ല
 കോയമ്പത്തൂർ ജില്ല (മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി)
 കടപ്പ ജില്ല
 ഗഞ്ചം ജില്ല (ഇന്നത്തെ ഗജപതി ജില്ലയും ശ്രീകാകുളം ജില്ലയുടെ ഭാഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ )
 ഗോദാവരി ജില്ല
 കൃഷ്ണ ജില്ല ( ഗുണ്ടൂർ ജില്ല ഉൾപ്പെടെ )
 കുർണൂൽ ജില്ല (ഇന്നത്തെ പ്രകാശം ജില്ലയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ )
 മധുര ജില്ല (മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി)
 മലബാർ ജില്ല
 നെല്ലൂർ ജില്ല (ഇന്നത്തെ പ്രകാശം , തിരുവള്ളൂർ ജില്ലകളുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ)
 വടക്കൻ ആർക്കോട്ട്
 തെക്കൻ ആർക്കോട് ജില്ല
 സൗത്ത് കാനറ
 തഞ്ചൂർ ജില്ല
 ടിന്നവേലി ജില്ല
 തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി ജില്ല
 വിശാഖപട്ടം ജില്ല ( വിജയനഗരം ജില്ല ഉൾപ്പെടെ )

 ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസിയിലെ ജില്ലകൾ 

 ബേക്കർഗഞ്ച് ജില്ല
 ബാസിൻ ജില്ല
 ചമ്പാരൻ ജില്ല
 ഗാരോ ഹിൽസ് ജില്ല
 ജംഗിൾ മഹലുകൾ
 ജംഗിൾ ടെറി
 ഖാസിയും ജയന്തിയാ കുന്നുകളും
 ലുഷായ് ഹിൽസ് ജില്ല
 മൻഭും ജില്ല
 നാഗ ഹിൽസ് ജില്ല
 പൂർണിയ ജില്ല
 ഷഹാബാദ് ജില്ല
 സിംഗ്ഭും ജില്ല
 ടിപ്പറ ജില്ല

 ബോംബെ പ്രസിഡൻസിയിലെ ജില്ലകൾ 

 ഈസ്റ്റ് ഖണ്ഡേഷ്
 കലദ്ഗി ജില്ല
 ഖണ്ഡേഷ് ജില്ല
 അപ്പർ സിന്ദ് ഫ്രോണ്ടിയർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്
 വെസ്റ്റ് ഖണ്ഡേഷ്

 മറ്റ് ജില്ലകൾ 

 ഭിൽസ ജില്ല
 ചന്ദേരി ജില്ല
 ഡൽഹി ജില്ല
 എലിച്പൂർ ജില്ല
 ഗർവാൾ ജില്ല
 ഹസാര ജില്ല
 ഇസാഗർ ജില്ല
 കുമയോൺ ജില്ല
 ലിയാൽപൂർ ജില്ല
 മേർവാര ജില്ല
 മോണ്ട്ഗോമറി ജില്ല
 മുഹമ്മദി ജില്ല
 നിമാർ ജില്ല
 നോർത്ത് ബറേലി ജില്ല
 ക്വറ്റ-പിഷിൻ ജില്ല
 ഷാപൂർ ജില്ല
 സിറോഞ്ച് ജില്ല
 താൽ-ചോട്ടിയാലി
 വുൺ ജില്ല
 നീമച്ച് ജില്ല
 പെഷവാർ ജില്ല

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം