അംല റൂയ

ജലസംഭരണിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിന് പേരുകേട്ട ഒരു ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയാണ് അംല അശോക് റൂയ.
 കരിയർ 
1999/2000 ലും 2003 ലും ഉണ്ടായ കടുത്ത വരൾച്ചയിൽ നിന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഗ്രാമങ്ങളിലെ ജലസംഭരണം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി റൂയയെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു.  ജലസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്ന ചെക്ക് ഡാമുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി ഗ്രാമങ്ങളുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാൻ അവർ ആകർ ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ് (ACT) സ്ഥാപിച്ചു.

അവരുടെ ആദ്യത്തെ ചെക്ക് ഡാം പദ്ധതി മന്ദവാർ ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു. അത് വിജയമായിരുന്നു. ആകർ ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ് നിർമ്മിച്ച രണ്ട് ചെക്ക് ഡാമുകൾ വഴി കർഷകർക്ക് ഒരു വർഷം കൊണ്ട് 120 ദശലക്ഷം രൂപ വരെ വരുമാനം ലഭിച്ചു.2017 അവസാനത്തോടെ, ആകർ ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ് രാജസ്ഥാനിലെ 115-ലധികം ഗ്രാമങ്ങളിലായി 200-ലധികം ചെക്ക് ഡാമുകൾ നിർമ്മിച്ചു. ഇത് മറ്റ് 200-ഓളം ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.  ഓരോ ചെക്ക് ഡാമും നിർമ്മിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ വിഭവങ്ങളുടെ 60-70% ട്രസ്റ്റ് നൽകുന്നു. അതേസമയം അണക്കെട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗ്രാമം 30-40% വിഭവങ്ങൾ നൽകുന്നു. അതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ പങ്കാളിയാകുകയും അതിന്റെ പരിപാലനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചെക്ക് ഡാമുകൾ മഴക്കാലത്ത് ജലസ്രോതസ്സുകൾ നികത്താൻ അനുവദിക്കുന്നു. അതിനാൽ കുഴൽക്കിണറുകളും ഹാൻഡ് പമ്പുകളും റീചാർജ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഗ്രാമവാസികൾക്ക് പ്രതിവർഷം മൂന്ന് വിളകൾ വരെ വളർത്താനും കന്നുകാലികളെ പരിപാലിക്കാനും കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന വർദ്ധിച്ച വരുമാനം ചെക്ക് ഡാമുകളിലെ നിക്ഷേപത്തിന് 750% ആദായം നൽകുമെന്ന് റൂയ കണക്കാക്കുന്നു.  പെൺകുട്ടികൾക്ക് സ്‌കൂളിൽ പോകാൻ കഴിയും, കാരണം അവർക്ക് ഇനി ദൂരെ നിന്ന് വെള്ളം കൊണ്ടുപോകാൻ അമ്മമാരെ സഹായിക്കേണ്ടതില്ല. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് തൃതീയ വിദ്യാഭ്യാസം നേടാം.  പാനി മാത ("ജലമാതാവ്") എന്നാണ് റൂയ അറിയപ്പെടുന്നത്.

റൂയയും സംഘവും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളായ മധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, ഒഡീഷ,ഛത്തീസ്ഗഡിലെ ദന്തേവാഡ ജില്ലയിലും  തങ്ങളുടെ ശ്രമങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിച്ചു. ബീഹാർ, ഹരിയാന, ഉത്തരാഞ്ചൽ, ഉത്തർപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നു.

2011-ൽ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സേവനത്തിന്റെയും സാമൂഹിക ഉന്നമനത്തിന്റെയും വിഭാഗത്തിൽ റൂയയ്ക്ക് ലക്ഷ്മിപത് സിംഘാനിയ - IIM ലഖ്‌നൗ നാഷണൽ ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.2016-ൽ, വിമൻ ഓഫ് വർത്ത് സോഷ്യൽ അവാർഡ് വിഭാഗത്തിലേക്ക് അവർ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 2018-ൽ അവർക്ക് ഇന്ത്യ ഐ ഇന്റർനാഷണൽ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്‌സ് ഒബ്‌സർവർ അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡ് 2018 ലഭിച്ചു.
 സ്വകാര്യ ജീവിതം 
ഉത്തർപ്രദേശിലാണ് അംല റൂയ ജനിച്ചത്.മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മുംബൈയിലെ മലബാർ ഹില്ലിലാണ് ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്നത്.

അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:മനുഷ്യാവകാശപ്രവർത്തകർ