ധാക്ക ഡിവിഷൻ

ധാക്ക ഡിവിഷൻ (ബംഗാളി : ঢাকা বিভাগ , Ḑhaka Bibhag) ബംഗ്ലാദേശിലെ ഒരു ഭരണപരമായ ഡിവിഷനാണ്.  ധാക്ക ഡിവിഷൻ, ധാക്ക ജില്ല, ബംഗ്ലാദേശ് എന്നിവയുടെ തലസ്ഥാന നഗരമായി ധാക്ക പ്രവർത്തിക്കുന്നു. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം കൂടിയാണിത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള 10 നഗരങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. 2021 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം 21,741,005 ജനസംഖ്യയുള്ള ഈ ഡിവിഷൻ, 20,508.8 km 2 വിസ്തൃതി ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

രാംഗ്പൂർ ഡിവിഷൻ ഒഴികെ രാജ്യത്തെ മറ്റെല്ലാ ഡിവിഷനുകളുടെയും അതിർത്തിയാണ് ധാക്ക ഡിവിഷൻ. വടക്ക് മൈമെൻസിംഗ് ഡിവിഷൻ, തെക്ക് ബാരിസൽ ഡിവിഷൻ, കിഴക്കും തെക്ക് കിഴക്കും ചിറ്റഗോംഗ് ഡിവിഷൻ, വടക്ക്-കിഴക്ക് സിൽഹെറ്റ് ഡിവിഷൻ, പടിഞ്ഞാറ് രാജ്ഷാഹി ഡിവിഷൻ, തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഖുൽന ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ അതിരുകൾ.

 ഭരണപരമായ വിഭാഗങ്ങൾ 
2015-ന് മുമ്പ് നാല് സിറ്റി കോർപ്പറേഷനുകൾ, 13 ജില്ലകൾ, 123 ഉപജില്ലാകൾ, 1,248 യൂണിയൻ പരിഷത്തുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു ധാക്ക ഡിവിഷൻ. എന്നിരുന്നാലും, 17 ജില്ലകളിൽ ഏറ്റവും വടക്കുഭാഗത്തുള്ള നാലെണ്ണം 2015-ൽ പുതിയ മൈമെൻസിംഗ് ഡിവിഷൻ സൃഷ്ടിക്കാൻ നീക്കം ചെയ്തു, മറ്റൊരു അഞ്ച് ജില്ലകൾ (ഗംഗ/പത്മ നദിയുടെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നവ) പുതിയ ഫരീദ്പൂർ ഡിവിഷൻ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള നീക്കം നടക്കുന്നു.

പേര്ഭരണ തലസ്ഥാനംഏരിയ (കിമീ 2 )ഏരിയ (ചതുരശ്ര മൈൽ)ജനസംഖ്യ 1991 സെൻസസ്ജനസംഖ്യ 2001 സെൻസസ്ജനസംഖ്യ 2011 സെൻസസ്ധാക്ക ജില്ലധാക്ക1,463.60565.105,839,6428,511,22812,043,977ഗാസിപൂർ ജില്ലഗാസിപൂർ1,806.36697.441,621,5622,031,8913,403,912കിഷോർഗഞ്ച് ജില്ലകിഷോർഗഞ്ച്2,688.591,038.072,306,0872,594,9542,911,907മണിക്ഗഞ്ച് ജില്ലമണിക്ഗഞ്ച്1,383.66534.231,175,9091,285,0801,392,867മുൻഷിഗഞ്ച് ജില്ലമുൻഷിഗഞ്ച്1,004.29387.761,188,3871,293,9721,445,660നാരായൺഗഞ്ച് ജില്ലനാരായൺഗഞ്ച്684.37264.241,754,8042,173,9482,948,217നർസിംഗ്ഡി ജില്ലനർസിൻഡി1,150.14444.071,652,1231,895,9842,224,944തങ്കയിൽ ജില്ലതങ്കയിൽ3,414.351,318.293,002,4283,290,6963,750,781പദ്മയുടെ വടക്ക് (ഗംഗ) (കുറയ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ച ധാക്ക ഡിവിഷൻ)13,595.365,249.2018,540,94223,077,75329,976,567ഫരീദ്പൂർ ജില്ലഫരീദ്പൂർ2,052.68792.541,505,6861,756,4701,912,969ഗോപാൽഗഞ്ച് ജില്ലഗോപാൽഗഞ്ച്1,468.74567.081,060,7911,165,2731,172,415മദാരിപൂർ ജില്ലമദാരിപൂർ1,125.69434.631,069,1761,146,3491,165,952രാജ്ബാരി ജില്ലരാജ്ബാരി1,092.28421.73835,173951,9061,049,778ശരിയത്പൂർ ജില്ലശരിയാത്പൂർ1,174.05453.30953,0211,082,3001,155,824പദ്മയുടെ (ഗംഗ) തെക്ക് (പുതിയ ഫരീദ്പൂർ ഡിവിഷൻ )6,913.442,669.295,423,8476,102,2986,456,938ആകെ ജില്ലകൾ *1320,508.807,918.4923,964,78929,180,05136,433,505
ശ്രദ്ധിക്കുക: *പുതിയ മൈമെൻസിംഗ് ഡിവിഷനിലേക്ക് മാറ്റപ്പെട്ട ജില്ലകളെ ഒഴിവാക്കിയ ശേഷം പുതുക്കിയ പ്രദേശവും അതിന്റെ ജനസംഖ്യയും.

 ഉറവിടങ്ങൾ 
1991, 2001, 2011 വർഷങ്ങളിലെ സെൻസസ് കണക്കുകൾ ബംഗ്ലാദേശ് ബ്യൂറോ ഓഫ് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ്, പോപ്പുലേഷൻ സെൻസസ് വിംഗിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. 2011 ലെ സെൻസസ് കണക്കുകൾ പ്രാഥമിക ഫലങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.

 റഫറൻസുകൾ