സോതിർ കോലിയ

ഒരു അൽബേനിയൻ ഫോക്ക്‌ലോറിസ്റ്റും നയതന്ത്രജ്ഞനും അൽബേനിയൻ നാഷണൽ അവേക്കണിംഗിന്റെ പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു സോതിർ കോലിയ (1872-1945) . തോമാ കക്കോരിക്കൊപ്പം റിലിൻദാസിന്റെ അവസാനത്തെ ആളായി അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
 ജീവിതം 
1872 സെപ്റ്റംബർ 4-ന് തെക്കൻ അൽബേനിയയിലെ (അന്ന് ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു) ബെറാറ്റിലെ ഗോറിസെ ജില്ലയിലാണ് സോതിർ കോലിയ ജനിച്ചത്.അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ക്രിസ്റ്റോ ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ പുകയിലയുടെ കുത്തക കൈവശം വച്ചിരുന്ന ഫ്രഞ്ച് കമ്പനിയായ ലാ റെജി ഡെസ് തബാക്സിന്റെ നിയമോപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ച അഭിഭാഷകനായിരുന്നു. ഒൻപതാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ബിറ്റോളയിലേക്ക് മാറി. അവിടെ അതേ കമ്പനിയിലെ പുകയില വ്യാപാരിയായ അമ്മാവൻ ഇലിയയോടൊപ്പം താമസിച്ചു. പ്രാദേശിക ഗ്രീക്ക് ഭാഷാ ജിംനേഷ്യത്തിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ലാ റെജി ഡെസ് ടാബാക്സ് അദ്ദേഹത്തെ നിയമിക്കുകയും അവരുടെ ഓഹ്രിഡ് ബ്രാഞ്ചിൽ ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. 1896-ൽ കവാലയിലെ അൽബേനിയൻ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ അൽബേനിയൻ ഭാഷാ അദ്ധ്യാപകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. 1899 നും 1902 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം കമ്പനിയുടെ ഡ്രാമ, കവല  ശാഖകളിലേക്ക് മാറ്റി.

പിന്നീട് കോലിയ ഈജിപ്തിലേക്ക് കുടിയേറി, അവിടെ അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക ബഷ്കിമി സംഘടനയുടെ സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അൽബേനിയൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രഖ്യാപനത്തിനു ശേഷം, റാസിഹ് ഡിനോ, ഫിലിപ്പ് നോഗ, മെഹ്മെത് കോണിക എന്നിവരോടൊപ്പം ലണ്ടൻ കോൺഫറൻസിലേക്ക് അയച്ച ഒരു പ്രതിനിധി സംഘത്തിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു1913-ൽ അദ്ദേഹം ഫെയ്ക് കോനിക്കയുമായി സഹകരിച്ച് അൽബേനിയൻ കോൺഗ്രസ് ഓഫ് ട്രൈസ്റ്റെ സംഘടിപ്പിച്ചു. സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ശേഷം അദ്ദേഹം 1915 മുതൽ 1919 വരെ എൽ അൽബാനി എന്ന പത്രം ലോസാനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.1919-20ൽ പാരീസ് സമാധാന സമ്മേളനത്തിലും ഫ്രാങ്കോ-അൽബേനിയൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് കൗൺസിലിലും അൽബേനിയൻ പ്രതിനിധി സംഘത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു. 1920-ൽ അദ്ദേഹം മഡഗാസ്കറിലേക്കും പിന്നീട് ഫ്രാൻസിലേക്കും കുടിയേറി, അവിടെ 1927 വരെ മാർസെയിൽ താമസിച്ചു. 1928 മുതൽ 1937 വരെ അദ്ദേഹം നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് അൽബേനിയയുടെ ഡയറക്ടറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു, അതിന്റെ വാല്യങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലയളവിൽ മൂന്നിരട്ടിയായി. ചില സ്രോതസ്സുകൾ അനുസരിച്ച്, ഇലോ മിറ്റ്കീ ഖാഫിസെസി കണ്ടെത്തിയ "കോടികേറ്റ് ഇ ഷ്കിപിരിസി" (അൽബേനിയൻ കോഡക്സ്) എന്ന ക്രിസ്ത്യൻ സാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായ കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ഓഫ് ബെറാറ്റിന്റെ അപൂർവ കോഡെക്സ് കൊണ്ടുവന്നത് കോലിയയാണ്.1937 മുതൽ അദ്ദേഹം എൽബാസനിൽ താമസിച്ചിരുന്നു, അവിടെ അദ്ദേഹം 1945-ൽ മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരമക്കുറിപ്പ് എഴുതിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്തായ ഭാഷാ പണ്ഡിതനായ മഹിർ ഡോമിയാണ്. 1944-ൽ അൽബേനിയൻ പഴഞ്ചൊല്ലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതി ടിറാനയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 2002-ൽ ആൽഫ്രഡ് മൊയ്‌സിയു അദ്ദേഹത്തെ നെയിം ഫ്രഷെറി ഓർഡറിന്റെ സ്വർണ്ണ മെഡൽ നൽകി ആദരിച്ചു.

 ഉറവിടങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:1872-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1945-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:അൽബേനിയൻ ഫോക്‌ലോറിസ്റ്റുകൾ