കിങ്ക്രി ദേവി

ഒരു ഇന്ത്യൻ ആക്ടിവിസ്റ്റും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകയുമായിരുന്നു കിങ്ക്രി ദേവി (30 ജനുവരി 1925 - 30 ഡിസംബർ 2007),  അവരുടെ ജന്മനാടായ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ അനധികൃത ഖനനത്തിനും ക്വാറിക്കുമെതിരായ യുദ്ധത്തിന് പേരുകേട്ടതാണ്. അവർക്ക് എഴുതാനും വായിക്കാനും അറിയില്ലായിരുന്നു. കൂടാതെ മരണത്തിന് ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അവരുടെ പേരിൽ ഒപ്പിടാൻ അവർ പഠിച്ചു.

അവരുടെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ പേരിൽ അവർ പ്രശസ്തയായി. പിന്നീട് ഒരു പഞ്ചാബി പത്രത്തിൽ നിന്ന് അവരുടെ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം വായിച്ചതിന് ശേഷം പിന്നീട് ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ യുഎസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു ചാരിറ്റി സംഘടനയാണ് ഇത് ഒടുവിൽ ലഘൂകരിച്ചത്.
 ശൈശവത്തിന്റെ പ്രാരംഭദശയിൽ 
1925-ൽ സിർമൗർ ജില്ലയിലെ ഘടോൺ ഗ്രാമത്തിലാണ് ദേവി ജനിച്ചത്. അവരുടെ പിതാവ് ദളിത് അല്ലെങ്കിൽ തൊട്ടുകൂടാത്ത ജാതിയിൽ പെട്ട ഒരു ഉപജീവന കർഷകനായിരുന്നു. കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്നെ ഒരു വേലക്കാരിയായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയ അവർ 14-ആം വയസ്സിൽ കൂലിപ്പണിക്കാരനായ ഷാമു റാമിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് 22 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ റാം ടൈഫോയ്ഡ് ബാധിച്ച് മരിച്ചു. അവർ ഒരു ഗോത്രത്തിലാണ് ജനിച്ചത്.

തന്റെ പുതിയ ജോലിയിൽ തൂപ്പുകാരിയായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ, ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ മലനിരകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഖനനം നടക്കുന്നതും ജലവിതരണം തകരാറിലാക്കുകയും നെൽവയലുകൾ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ദേവിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു.ഈ ഘട്ടത്തിൽ ദേവി ഖനനം സ്വയം ഏറ്റെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
 ആക്ടിവിസം 
പീപ്പിൾസ് ആക്ഷൻ ഫോർ പീപ്പിൾ ഇൻ നീഡ് എന്ന പ്രാദേശിക സന്നദ്ധ സംഘടന, 48 ഖനി ഉടമകൾക്കെതിരെ [ഷിംല] ഹൈക്കോടതിയിൽ ഒരു പൊതുതാൽപര്യ കേസ് ഫയൽ ചെയ്തപ്പോൾ ദേവിയെ പിന്തുണച്ചു. ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ഖനനത്തിൽ ഖനനക്കാർ അശ്രദ്ധ കാണിക്കുന്നുവെന്ന് അവർ ആരോപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും അവർക്കെതിരായ എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും സംഘം നിഷേധിച്ചു. അവർ അവരെ ബ്ലാക്ക് മെയിൽ ചെയ്യുകയാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു.

അവരുടെ സ്യൂട്ടിന് ഫലത്തിൽ യാതൊരു പ്രതികരണവും ലഭിച്ചില്ല, അതിനാൽ ദേവി കോടതിക്ക് പുറത്ത് 19 ദിവസത്തെ നിരാഹാര സമരം നടത്തി. കോടതി ഈ പ്രശ്നം ഏറ്റെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ ദേവി ഒരു ദേശീയ സെലിബ്രിറ്റിയായി മാറിയിരുന്നു. 1987-ൽ കോടതി ഖനനം നിർത്തിവയ്ക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട കുന്നുകളിൽ സ്ഫോടനം നടത്തുന്നതിന് നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഖനി ഉടമകൾ സുപ്രീം കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകി. 1995 ജൂലൈയിൽ അവർ അവരുടെ അപ്പീൽ നിരസിച്ചു. അന്നത്തെ പ്രഥമ വനിത ഹിലാരി ക്ലിന്റൺ അവരുടെ താൽപ്പര്യം സ്വീകരിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ ബീജിംഗിൽ നടന്ന അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ദേവിയെ ക്ഷണിച്ചു.ചടങ്ങുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ നിലവിളക്ക് കൊളുത്താൻ അവളോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും താൻ പോരാടുന്ന കാരണത്തെക്കുറിച്ചും സാധാരണക്കാർക്ക് എങ്ങനെ സ്വാധീനം ചെലുത്താമെന്നും സംസാരിച്ചു.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ വിധി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും കുറഞ്ഞ തോതിൽ ആണെങ്കിലും, കുന്നുകളിലും വനസംരക്ഷണ മേഖലകളിലും അനധികൃത ഖനനം തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. പാരിസ്ഥിതികവാദത്തിനുപുറമെ, ദേവിയുടെ മറ്റൊരു ഉദ്യമമായിരുന്നു സംഗ്രയിൽ ഒരു ഡിഗ്രി ഗ്രാന്റിങ് കോളേജ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രചാരണം. താൻ പഠിക്കുന്നത് ശരിയല്ലെങ്കിലും, "വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അഭാവം മൂലം ഞാൻ അനുഭവിച്ചതുപോലെ മറ്റുള്ളവർ അനുഭവിക്കണമെന്ന്" അവൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്ന് അവർ അവകാശപ്പെട്ടു.

 മരണം 
ദേവി 2007 ഡിസംബർ 30-ന് 82-ആം വയസ്സിൽ ഇന്ത്യയിലെ ചണ്ഡീഗഢിൽ അന്തരിച്ചു.

 അവാർഡുകൾ 
     1999-ൽ ദേവിക്ക് ഭാരത സർക്കാർ സ്ത്രീ ശക്തി പുരസ്‌കാരം നൽകി ആദരിച്ചു.

അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:2007-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1925-ൽ ജനിച്ചവർ