ഇബ്രാഹിം റൈസി

സയ്യിദ് ഇബ്രാഹിം റൈസൊൾ സദതി (പേർഷ്യൻ   سید ابراهیم ) ജനനം: ഡിസംബർ 14, 1960. മരണം: 19 May 2024) അഥവാ ഇബ്രാഹിം റൈസി, ഇംഗ്ലീഷ്: Ebrahim Raisi.  ഇറാന്റെ എട്ടാമത്തെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരു യാഥാസ്ഥിതിക പ്രിൻസിപലിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയക്കാരനും ജൂറിസ്റ്റുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം 2021 ഇറാൻ പ്രസിഡൻഷ്യൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ   വിജയിച്ച് രാഷ്ട്രത്തലവനായി. 

ഇറാനിലെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് (2004–2014), അറ്റോർണി ജനറൽ (2014–2016), ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് എന്നിങ്ങനെ നിരവധി പദവികളിൽ റെയ്സി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1980 കളിലും 1990 കളിലും ടെഹ്‌റാനിലെ പ്രോസിക്യൂട്ടർ, ഡെപ്യൂട്ടി പ്രോസിക്യൂട്ടർ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം ആയിരക്കണക്കിന് രാഷ്ട്രീയ വിമതരുടെയും തടവുകാരുടെയും വധശിക്ഷയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു. 2016 മുതൽ 2019 വരെ അസ്റ്റാൻ കുഡ്‌സ് റസാവി എന്ന ബോണിയാഡിന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. സൗത്ത് ഖൊറാസാൻ പ്രവിശ്യയിൽ നിന്നുള്ള വിദഗ്ധരുടെ അസംബ്ലി അംഗമാണ് അദ്ദേഹം. 2006 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആദ്യമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. മഷാദ് വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥനാ നേതാവും ഇമാം റെസ ദേവാലയത്തിലെ ഗ്രാൻഡ് ഇമാമും ആയ അഹ്മദ് അലമോൾഹോഡയുടെ മരുമകനാണ്.

യാഥാസ്ഥിതിക പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷൻ ഫോഴ്‌സിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി റെയ്സി 2017 ൽ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിച്ചു. നിലവിലെ പ്രസിഡന്റ് ഹസ്സൻ റൂഹാനിയോട് 57% മുതൽ 38.3% കണക്കിൽ തോറ്റു. 1988 ൽ ഇറാനിലെ ആയിരക്കണക്കിന് രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവാദിയായ പ്രോസിക്യൂഷൻ കമ്മിറ്റിയിലെ നാലുപേരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അതിനാൽ സർക്കാരിന്റെ എതിരാളികളും പാശ്ചാത്യ മാധ്യമങ്ങളിൽ ചിലരും "മരണ സമിതി" എന്ന്  മുദ്രകുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഉത്തരവ് 13876 അനുസരിച്ച് യുഎസ് ഓഫീസ് ഓഫ് ഫോറിൻ അസറ്റ്സ് കൺട്രോൾ അദ്ദേഹത്തെ വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രത്യേക റിപ്പോർട്ടർമാരും മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. 2021 ൽ 61.9% വോട്ടുകൾ നേടി റെയ്സി രണ്ടാമതും പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിച്ച് കാലാവധി പരിമിതമായിരുന്ന ഹസ്സൻ റൂഹാനിക്ക് ശേഷം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു . Raisi -- Which institution was the most accurate predictor of election results? tabnak.ir Retrieved 23 June 2021

 ജീവിതരേഖ 
1960 ഡിസംബർ 14 ന് മാഷ്ഹദിലെ നൊഗാൻ ജില്ലയിലെ ഒരു പേർഷ്യൻ ക്ലറിക്കൽ കുടുംബത്തിലാണ് ഇബ്രാഹിം റെയ്സി ജനിച്ചത്. പിതാവ് സയ്യിദ് ഹാജി അദ്ദേഹത്തിന് 5 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മരണമടഞ്ഞു.

 വംശ പരമ്പര
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വംശം, ഹുസൈൻ ഇബ്നു അലി (ഹുസൈനി) സയ്യിദുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന് അലി ഇബ്നു ഹുസൈൻ സെയ്നുൽ ആബിദീൻ സയ്യിദുകളുമായി ബന്ധമുണ്ട്.Get to know (Seyyed Ebrahim Raisi) the new tutelage of Astan Quds Razavi better + complete records tasnimnews.com, retrieved 24 June 2021 

 വിദ്യാഭ്യാസം 
റെയ്സി തന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം "ജാവേദിയ സ്കൂളിൽ" തീർത്തു; തുടർന്ന് ഹവ്സയിൽ ഇസ്ലാമിക്  (ഇസ്ലാമിക്-സെമിനാരി) പഠനം തുടങ്ങി. പതിനഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ ഖും സെമിനാരിയിൽ നിന്ന് പഠനം ആരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് നവാബ് സ്കൂളിൽ കുറച്ചു കാലം പഠിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ആയത്തുല്ലാഹ് സയ്യിദ് മുഹമ്മദ് മൂസവി നെഷാദ് സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. അവിടെ അദ്ദേഹം പഠിച്ചു. 

കോം സെമിനാരിയിൽ വിദ്യാഭ്യാസം തുടരുന്നതിനായി 1975 ൽ അദ്ദേഹം "അയതോല്ല ബോറോജെർഡി സ്കൂളിൽ" ചേർന്നു.Get to know the new head of the judiciary better / A look at the biography and records of Hojjatoleslam Ra'isi snn.ir, Retrieved 23 June 2021 സയ്യിദ് ഹുസൈൻ ബോറുജെർഡി, മുർത്വസ മുത്വഹരി, അബോൾ‌ഗാസെം ഖസാലി, ഹൊസൈൻ നൂറി ഹമദാനി, അലി മെഷ്കിനി, മോർട്ടെസ പസന്ദിദേ എന്നിവരുടെ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. റെയ്സി തന്റെ "ഖരേജെഫെഖ്" (ബാഹ്യ-ഫിഖ്) സയ്യിദ് അലി ഖമേനി, മൊജ്‌താബ ടെഹ്‌റാനി എന്നിവർക്ക് കൈമാറി.

മൊത്തഹാരി സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് സ്വകാര്യ നിയമത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് ബിരുദം നേടിയതായി അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് എന്നിരുന്നാലും, ഇത് തർക്കവിഷയമാണ്. 
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|160x160ബിന്ദു|1980 കളിൽ ഇറാൻ ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്ത്.

പുരോഹിത പദവികൾ
ഈസ്റ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ അലക്സ് വതങ്കയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ റെയ്‌സിയുടെ “കൃത്യമായ മതപരമായ യോഗ്യത” ഒരു “വല്ലാത്ത പോയിന്റാണ്”. ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങളുടെ അന്വേഷണത്തിന് മുമ്പ് "കുറച്ചു കാലത്തേക്ക്" അദ്ദേഹം തന്റെ സ്വകാര്യ വെബ്‌സൈറ്റിൽ "അയത്തോള" എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വതങ്കയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, മാധ്യമങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔപചാരിക മതവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അഭാവവും യോഗ്യതാപത്രങ്ങളും പരസ്യപ്പെടുത്തി, അതിനുശേഷം മുകളിൽ പറഞ്ഞ പദവി വഹിക്കുമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നത് റെയ്സി അവസാനിപ്പിച്ചു. ഈ അന്വേഷണത്തിനും വിമർശനങ്ങൾക്കും ശേഷം അദ്ദേഹം "സ്വയം ഹൊജാത്-ഒസ്-ഇസ്ലാം" എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് അയത്തോളയുടെ തൊട്ടുതാഴെയുള്ള ഒരു ക്ലറിക്കൽ പദവി ആണ്. 2021 ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് തൊട്ടുമുമ്പ് റെയ്സി സ്വയം ഒരു അയത്തോളയായി വീണ്ടും പ്രഖ്യാപിച്ചു.

നിയമജ്ഞനായി
1981 ൽ അദ്ദേഹത്തെ കരാജിന്റെ പ്രോസിക്യൂട്ടറായി നിയമിച്ചു. പിന്നീട് ഹമദാൻ പ്രോസിക്യൂട്ടറായി നിയമിതനായി. പരസ്പരം 300 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള രണ്ട് നഗരങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ഒരേസമയം സജീവമായിരുന്നു. നാലുമാസത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തെ ഹമദാൻ പ്രവിശ്യയുടെ പ്രോസിക്യൂട്ടറായി നിയമിച്ചു.

1985 ൽ ടെഹ്‌റാനിലെ ഡെപ്യൂട്ടി പ്രോസിക്യൂട്ടറായി നിയമിതനായ അദ്ദേഹം തലസ്ഥാനത്തേക്ക് മാറി. മൂന്നുവർഷത്തിനുശേഷം 1988 ന്റെ തുടക്കത്തിലും അദ്ദേഹത്തെ റുഹോള ഖൊമേനിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. ലോറെസ്റ്റാൻ, സെംനാൻ, കെർമാൻഷാ തുടങ്ങിയ ചില പ്രവിശ്യകളിലെ നിയമപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകൾ (ജുഡീഷ്യറിയിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി) ലഭിച്ചു.

 1988 ലെ വധശിക്ഷ 
1988 ലെ ഇറാനിയൻ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരുടെ വധശിക്ഷയിൽ ഉൾപ്പെട്ട നാല് വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായി ഹുസൈൻ-അലി മൊണ്ടാസേരി റെയ്‌സിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. മോർട്ടെസ എസ്രാഹി (ടെഹ്‌റാൻ പ്രോസിക്യൂട്ടർ), ഹുസൈൻ-അലി നായേരി (ജഡ്ജി), മോസ്റ്റഫ പൗർമോഹമ്മദി (എവിനിലെ MOI പ്രതിനിധി) എന്നിവരാണ് മറ്റ് വ്യക്തികൾ. ആദ്യ രണ്ട് പേരുടെ പേരുകൾ ഖൊമേനിയുടെ ക്രമത്തിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നു. മുസ്തഫ പോർ മോഹമ്മദി തന്റെ പങ്ക് നിഷേധിച്ചുവെങ്കിലും റെയ്സി ഇതുവരെ ഇക്കാര്യത്തിൽ പരസ്യമായി പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല. 

ഇറാനിലെ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരുടെ 1988 വധശിക്ഷ ഇറാനിലുടനീളമുള്ള രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരുടെ വധശിക്ഷയുടെ ഒരു പരമ്പരയായിരുന്നു, ഇത് 1988 ജൂലൈ 19 മുതൽ ഏകദേശം അഞ്ച് മാസം വരെ നീണ്ടുനിന്നു.  കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇറാനിലെ പീപ്പിൾസ് മുജാഹിദിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരായിരുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഫെഡിയൻ, ടുഡെ പാർട്ടി ഓഫ് ഇറാൻ (കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി) എന്നിവയുൾപ്പെടെ മറ്റ് ഇടതുപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളെ പിന്തുണച്ചവരെയും വധിച്ചു..Abrahamian, Ervand, Tortured Confessions, University of California Press, 1999, 209-228 ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, "ആയിരക്കണക്കിന് രാഷ്ട്രീയ വിമതരെ ആസൂത്രിതമായി രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഇറാനിയൻ തടങ്കലിൽ പാർപ്പിച്ചിരുന്നതും ഇറാനിലെ പരമോന്നത നേതാവ് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവ് അനുസരിച്ച് നിയമവിരുദ്ധമായി വധിച്ചതും രാജ്യത്തെ ജയിലുകളിലുടനീളം നടപ്പാക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ പലരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഈ സമയം പീഡനത്തിനും മറ്റ് ക്രൂരവും മനുഷ്യത്വരഹിതവും അപമാനകരവുമായ ചികിത്സയ്‌ക്കോ ശിക്ഷയ്‌ക്കോ വിധേയരായിരുന്നു.

ആധുനിക ഇറാനിയൻ ചരിത്രത്തിൽ മുൻ‌തൂക്കമില്ലാത്ത ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശുദ്ധീകരണമായാണ് കൊലപാതകങ്ങളെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.  വ്യാപ്തിയും കവർഅപ്പും കണക്കിലെടുത്ത്. എന്നിരുന്നാലും, വധിക്കപ്പെട്ട തടവുകാരുടെ എണ്ണം തർക്കവിഷയമായി തുടരുന്നു. ഡസൻ കണക്കിന് ബന്ധുക്കളുമായി അഭിമുഖം നടത്തിയ ശേഷം ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നുഅന്നത്തെ സുപ്രീം നേതാവ് റുഹൊല്ലാ ഖൊമേനിയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി ഹുസൈൻ-അലി മൊണ്ടാസേരി തന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ 2,800 നും 3,800 നും ഇടയിലായി   എന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു, എന്നാൽ മറ്റൊരു കണക്കിൽ സംഖ്യ 30,000 കവിഞ്ഞു. ധാരാളം ആളുകളുള്ളതിനാൽ തടവുകാരെ ആറ് ഗ്രൂപ്പുകളായി ഫോർക്ക്ലിഫ്റ്റ് ട്രക്കുകളിൽ കയറ്റി അരമണിക്കൂർ ഇടവേളകളിൽ ക്രെയിനുകളിൽ നിന്ന് തൂക്കിലേറ്റി.The World's Most Notorious Dictators. Athlon Special Issue. 2017. p. 80

 2017 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 

2017 ഫെബ്രുവരിയിൽ പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷൻ ഫോഴ്‌സിന്റെ (ജാംന) പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ ഒരാളായി റെയ്‌സിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.  അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തെ ഫ്രണ്ട് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷൻ സ്ഥിരതയും പിന്തുണച്ചിരുന്നു.  ഏപ്രിൽ 6 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പ്രസ്താവനയിൽ അദ്ദേഹം ഔദ്യോഗികമായി നാമനിർദ്ദേശം പ്രഖ്യാപിച്ചു, “രാജ്യത്തിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് മാനേജ്മെൻറിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റം”, “ദാരിദ്ര്യത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ്” അഴിമതി.എഴുത്ത് നിയമം മാത്രമല്ല, പൗരത്വ അവകാശങ്ങൾ നിർവഹിക്കാനുള്ള സമയമാണിതെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം 2017 ഏപ്രിൽ 14 ന് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. 

2017 മെയ് 15 ന് യാഥാസ്ഥിതിക സ്ഥാനാർത്ഥി മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഗാലിബാഫ് റെയ്‌സിക്ക് അനുകൂലമായി തൻ്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വം പിൻവലിച്ചു. ഗാലിബാഫ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടാൽ റെയ്‌സിയുടെ ആദ്യ ഉപരാഷ്ട്രപതിയായിരിക്കുമെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെട്ടു. അവർ ഇരുവരും ടെഹ്രാനിൽ നടന്ന പ്രചാരണ റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 

ഇറാനിലെ പരമോന്നത നേതാവായ അയതോല്ല അലി ഖമേനിയുടെ "പ്രിയപ്പെട്ടതും സാധ്യമായതുമായ പിൻഗാമിയായി" റെയ്‌സിയെ പല സ്രോതസ്സുകളും വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്,   (തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തിന് മുമ്പെങ്കിലും). 

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷം 42,382,390 ൽ 15,786,449 വോട്ടുകൾ റെയ്സിക്ക് ലഭിച്ചു (38.30% വോട്ടുകൾ). നിലവിലെ പ്രസിഡന്റ് റൂഹാനിയോട് തോറ്റ അദ്ദേഹം രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. പ്രസിഡന്റായി വീണ്ടും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിന് റൂഹാനിയെ അദ്ദേഹം അഭിനന്ദിച്ചില്ല.തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പും ശേഷവും "നിയമലംഘനങ്ങൾ" പരിശോധിക്കാൻ 100 പേജുള്ള ഡോക്യുമെന്റേഷനുമായി ഗാർഡിയൻ കൗൺസിലിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു, . 

 2021 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 

2021 ൽ റെയ്സി വീണ്ടും പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിച്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 48.8% പോളിംഗ് ഉണ്ടായിരുന്നു, 62% പേർ റെയ്സിയിലേക്ക് വോട്ട് ചെയ്തു. 28.9 ദശലക്ഷം വോട്ടുകളിൽ 3.7 ദശലക്ഷം വോട്ടുകൾ കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല, കാരണം അവ ശൂന്യമോ അസാധുവായ പ്രതിഷേധ വോട്ടുകളോ ആയിരിക്കാം.

ഗാർഡിയൻ കൗൺസിലിലെ 12 ജൂറിസ്റ്റുകളും ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞരും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഒരു മാസം മുമ്പ് അംഗീകരിച്ച 600 ഓളം സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ 40 പേരും തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട് (തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാത്ത ഒരു ബോഡി സ്ഥാനാർത്ഥി സാധുതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കുന്നു 'സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ യോഗ്യതകളുടെ' ശക്തി). ഈ ഏഴ് സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ മൂന്ന് പേരെ പോളിംഗ് ദിവസത്തിന് മുമ്പ് പുറത്താക്കി. അദ്ദേഹം പിന്മാറുന്നതിനുമുമ്പ്, പരിഷ്കരണവാദി സ്ഥാനാർത്ഥി മൊഹ്‌സെൻ മെഹ്‌റാലിസാദെ വോട്ടെടുപ്പ് മുൻ‌കൂട്ടി തീരുമാനിച്ചതായി സൂചന നൽകി, സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ടിവി ചർച്ചയ്ക്കിടെ ഭരണകക്ഷി പുരോഹിതന്മാർ "സൂര്യനെയും ചന്ദ്രനെയും ആകാശത്തെയും ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയെ പ്രസിഡന്റാക്കാൻ വിന്യസിച്ചു" സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ. മുൻ പ്രസിഡന്റ് മഹമൂദ് അഹ്മദിനെജാദ് ഒരു വീഡിയോ സന്ദേശത്തിൽ താൻ വോട്ട് ചെയ്യില്ലെന്ന് പറഞ്ഞു, "ഈ പാപത്തിൽ പങ്കാളിയാകാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല".

 ക്യാപിറ്റൽ മാർക്കറ്റ് ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾ ഇറാൻ പ്രസിഡന്റിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ചു 

ഇബ്രാഹിം റൈസിയുടെ ഓഫീസ് തുടങ്ങി 6 മാസം കഴിഞ്ഞിട്ടും മൂലധന വിപണിയുടെ സ്ഥിതി നിരാശാജനകമായിരുന്നു. ടെഹ്‌റാൻ സ്റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിന്റെ മൊത്തം സൂചിക ഇന്നത്തെ ഇടപാടുകളിൽ 30 ആയിരത്തിലധികം യൂണിറ്റുകൾ ഇടിഞ്ഞ് 1 ദശലക്ഷം 275 ആയിരം യൂണിറ്റിലെത്തി.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, മിക്ക മാർക്കറ്റ് ഷെയറുകളും നെഗറ്റീവ് ആയി തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, ഷെയർഹോൾഡർമാർ വെർച്വൽ ഏരിയയിൽ "first_priority_borsa" ടാഗ് ഒരു ട്രെൻഡ് ആക്കി.

തലസ്ഥാനത്തെ സ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസിഡന്റിന്റെയും സാമ്പത്തിക ടീമിന്റെയും നിഷ്ക്രിയ പെരുമാറ്റത്തിൽ പ്രതിഷേധിക്കുന്നതിനാണ് ഈ ഹാഷ്‌ടാഗ് സൃഷ്ടിച്ചത്, കൂടാതെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ഓഹരി വിപണിയുടെ പ്രഥമ പരിഗണന ഇബ്രാഹിം റൈസിക്കായിരിക്കുമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. 
മരണം

2024 മെയ് 19 ന്, അസർബൈജാൻ അതിർത്തിയിലുള്ള ജുൽഫ പട്ടണത്തിന് സമീപം റെയ്‌സിയുടെ ഹെലികോപ്റ്റർ തകർന്ന് റൈസിയും വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഹുസൈൻ അമീർ-അബ്ദുള്ളാഹിയാനും മറ്റ് നിരവധി ഉദ്യോഗസ്ഥരും മരിച്ചു.
റഫറൻസുകൾ‍

വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രത്തലവന്മാർ
വർഗ്ഗം:ഇറാൻ
വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 14-ന് ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1960-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മേയ് 19-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:2024-ൽ മരിച്ചവർ