ബിട്ടു സഹ്ഗൽ

ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനും   പരിസ്ഥിതി നയം, അഭിഭാഷകൻ, ശാസ്ത്രം, ഓൺ-ഗ്രൗണ്ട് സപ്പോർട്ട്, ആവാസ വ്യവസ്ഥ മാനേജ്മെന്റ് എന്നിവയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സംരക്ഷണ സംഘടനയായ സാങ്ച്വറി നേച്ചർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്ഥാപകനുമാണ് ബിട്ടു സഹ്ഗൽ . വൈൽഡ് ലൈഫ് ആൻഡ് ഇക്കോളജി മാസികയായ സാങ്ച്വറി ഏഷ്യയുടെ സ്ഥാപക എഡിറ്റർ കൂടിയാണ് അദ്ദേഹം.
 ആദ്യകാല ജീവിതം 
1947 ഒക്ടോബർ 12 ന് ഷിംലയിലാണ് സഹഗൽ ജനിച്ചത്. അവിടെ അദ്ദേഹം ബിഷപ്പ് കോട്ടൺ ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് പഠിച്ചു. കൊൽക്കത്തയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്‌സ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബി.കോം ബിരുദം നേടി. ഈ സമയത്ത് ഒരു ചാർട്ടേഡ് അക്കൗണ്ടൻസി സ്ഥാപനത്തിൽ ജോലി ചെയ്തു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം രാജിവെച്ച് മുംബൈയിലേക്ക് താമസം മാറ്റി. ഇപ്പോൾ അവിടെ അദ്ദേഹം താമസിക്കുന്നു.കടുവാ സംരക്ഷണ പദ്ധതിയുടെ തുടക്കം മുതൽ അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. പ്രശസ്ത "ബേർഡ്മാൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ" ഡോ. സലിം അലി, പ്രൊജക്റ്റ് ടൈഗറിന്റെ ആദ്യ ഡയറക്ടറായ കൈലാഷ് സങ്കാല, രൺതംബോർ ടൈഗർ റിസർവിലെ മുൻ ഫീൽഡ് ഡയറക്ടർ പ്രശസ്ത സംരക്ഷകനായ ഫത്തേ സിംഗ് റാത്തോഡ് എന്നിവരെ ഇത് വളരെയധികം സ്വാധീനിച്ചു. 
 കരിയർ 
സഹ്ഗൽ മുംബൈയിലേക്ക് താമസം മാറിയതിനുശേഷം, അദ്ദേഹം ഒരു പരസ്യ പ്രൊഫഷണലായി പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. കാലക്രമേണ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളിലും ദേശീയ പാർക്കുകളിലും അദ്ദേഹം സ്ഥിരം സന്ദർശകനായി. തന്റെ യാത്രകളിൽ നാട്ടുകാരുമായി ഇടപഴകുന്നതിലൂടെ വന്യജീവി സംരക്ഷണത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ താൽപര്യം വളർന്നു. 1980-ൽ, പൊതുജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഒരു വന്യജീവി മാസിക തുടങ്ങാൻ റാത്തോഡ് സഹ്ഗലിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. സാങ്ച്വറി ഏഷ്യയുടെ ആദ്യ ലക്കം അടുത്ത വർഷം ഒക്ടോബറിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. യുവജനവിഭാഗത്തിനുവേണ്ടി 1984-ൽ അദ്ദേഹം സാങ്ച്വറി കബ് സ്ഥാപിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇളയ മകൾ താരാ സഹ്ഗലാണ് നിലവിൽ കബിന്റെ എഡിറ്റിംഗ് നിർവഹിക്കുന്നത്.

2000-ൽ, സംരക്ഷണ മേഖലയിൽ തകർപ്പൻ പ്രോജക്ടുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരേയും മികച്ച വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരേയും ആദരിക്കുന്നതിനായി സാഹ്ഗൽ സാങ്ച്വറി വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡുകൾ ഏർപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് 2017-ൽ, ഫോട്ടോഗ്രാഫിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു പ്രത്യേക അവാർഡ് ഇവന്റ്, സാങ്ച്വറി വൈൽഡ് ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രഫി അവാർഡ്, ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിലൂടെ വന്യജീവി സംരക്ഷണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് മാത്രമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

2017-ൽ മഡ് ഓൺ ബൂട്ട്സ് പ്രോജക്റ്റ് സാഹ്ഗൽ സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് ഇന്ത്യയിലെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള സംരക്ഷകരെ ശാക്തീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഈ സംരക്ഷകർ പലപ്പോഴും എളിയ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. ഭാഷാ തടസ്സങ്ങൾ, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിദൂരത, സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്കും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്കും ഉള്ള പരിമിതമായ പ്രവേശനം എന്നിവ ഉയർത്തുന്ന വെല്ലുവിളികൾ കാരണം അവരുടെ ജോലി വിപുലീകരിക്കാനും പണം നൽകാനുമുള്ള അവരുടെ കഴിവിൽ അവർ പരിമിതരാണ്. വിശ്വസനീയമായ സംരക്ഷണ നേതാക്കളാണ് ഈ വ്യക്തികളെ സങ്കേതത്തിനായി തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. അതേ വർഷം, അദ്ദേഹം കമ്മ്യൂണിറ്റി ഓൺഡ് കമ്മ്യൂണിറ്റി ഓപ്പറേറ്റഡ് നേച്ചർ (കൊക്കൂൺ) കൺസർവൻസികൾ ആരംഭിച്ചു. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ പ്രൊട്ടക്റ്റീവ് ഏരിയ നെറ്റ്‌വർക്കിന് പുറത്ത് റീവൈൽഡിംഗ് സംരംഭം ആരംഭിച്ചു. ഇത് വനഭൂമിക്ക് സമീപം താമസിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ കർഷകരുടെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇക്കോടൂറിസം പോലെയുള്ള പുതിയ വരുമാന സ്രോതസ്സുകൾ കണ്ടെത്താൻ അവരെ സഹായിക്കുന്നു.

നാഷണൽ ബോർഡ് ഫോർ വൈൽഡ് ലൈഫ്, അനിമൽ വെൽഫെയർ ബോർഡ്, സ്റ്റേറ്റ് വൈൽഡ് ലൈഫ് ബോർഡ് ഓഫ് മഹാരാഷ്ട്ര,  IUCN (വേൾഡ് കൺസർവേഷൻ യൂണിയൻ), ദി വൈൽഡ് ഫൗണ്ടേഷൻ (യുഎസ്എ) തുടങ്ങി നിരവധി സർക്കാർ, സർക്കാരിതര സ്ഥാപനങ്ങളിൽ സഹഗാൾ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. )  കൂടാതെ നാഷണൽ ബോർഡ് ഫോർ വൈൽഡ് ലൈഫ്, അനിമൽ വെൽഫെയർ ബോർഡ്, സ്റ്റേറ്റ് വൈൽഡ് ലൈഫ് ബോർഡ് ഓഫ് മഹാരാഷ്ട്ര, ഐയുസിഎൻ, ദി വൈൽഡ് ഫൗണ്ടേഷൻ, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ പരിസ്ഥിതി, വനം മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറിനായുള്ള വിദഗ്ധ വിലയിരുത്തൽ കമ്മിറ്റി എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി സർക്കാർ, സർക്കാരിതര സ്ഥാപനങ്ങളിൽ സഹഗാൾ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജൈവവൈവിധ്യം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം എന്നിവയുടെ ട്രൈ-ജംഗ്ഷനിൽ നയരൂപകർത്താക്കൾ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ, സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ എന്നിവർക്കൊപ്പം അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു, സാങ്ച്വറി നേച്ചർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിക്കൊണ്ട് ദേശീയ അന്തർദേശീയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ മരുഭൂമി സംരക്ഷണത്തെ പിന്തുണച്ച് അദ്ദേഹം സംസാരിക്കുന്നു.
 പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ 
സാങ്ച്വറി ഏഷ്യ, കബ് മാസികകൾ കൂടാതെ, ഇംഗ്ലീഷ്, പ്രാദേശിക ഭാഷകളിൽ നിരവധി കൃതികൾ സഹ്ഗൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ ചില ദേശീയ പാർക്കുകളെയും വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഒരു പരമ്പര ഉൾപ്പെടെ വന്യജീവികളെക്കുറിച്ചുള്ള കോഫി ടേബിൾ പുസ്തകങ്ങൾ The Bandhavgarh Inheritance, The Sundarbans Inheritance, The Bharatpur Inheritance, The Kaziranga Inheritance, The Corbett Inheritance and The Periyar Inheritance and a stand-alone, India Naturally എന്നിവ അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.

30 വന്യജീവി ഡോക്യുമെന്ററികളും അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചു.
 കിഡ്‌സ് ഫോർ ടൈഗേഴ്‌സ് 
2000-ൽ സഹ്ഗൽ കിഡ്‌സ് ഫോർ ടൈഗേഴ്‌സ് സ്ഥാപിച്ചു. പ്രകൃതി നടത്തം, ഫെസ്റ്റുകൾ, വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ എന്നിവയിലൂടെ ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള ഗ്രാമീണ, നഗരങ്ങളിലെ കുട്ടികളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടിയാണ് കിഡ്‌സ് ഫോർ ടൈഗേഴ്‌സ്. ന്യൂ ഡൽഹി, മുംബൈ, കൽക്കട്ട, ബാംഗ്ലൂർ എന്നീ നഗര നഗരങ്ങളിൽ പരിപാടി ആരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് കടുവ സങ്കേതങ്ങളുടെ അതിർത്തിയിലുള്ള ചന്ദ്രപൂർ പോലുള്ള ചെറിയ പട്ടണങ്ങളിലേക്കും നഗരങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. കിഡ്‌സ് ഫോർ ടൈഗേഴ്‌സ് ഒരു ദശലക്ഷത്തിലധികം കുട്ടികളിലേക്ക് എത്തി. എല്ലാ പ്രകൃതിയുടെയും രൂപകമായ കടുവ, സ്വന്തം ഭാവി സംരക്ഷിക്കാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ ഒരു കൂട്ടുകെട്ടാണ്. "നഗരത്തിലെ കുട്ടികൾക്ക് കടുവകളോടും പ്രകൃതിയോടും പ്രണയത്തിലാകാനുള്ള അവസരം നൽകുക, കടുവകളുടെ വീട് സംരക്ഷിക്കാതെ നമുക്ക് അവരെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അവരെ പഠിപ്പിക്കുക" എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.

അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ