ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്

ന്യൂഡൽഹി ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ ബഹുരാഷ്ട്ര മോട്ടോർ സൈക്കിൾ സ്കൂട്ടർ നിർമ്മാതാവ് ആണ് ഹീറോ മോട്ടോകോർപ് ലിമിറ്റഡ് (മുമ്പ് ഹീറോ ഹോണ്ട)  . ഇന്ത്യയിലെയും ലോകത്തിലെയും ഏറ്റവും വലിയ ഇരുചക്ര വാഹന നിർമാതാക്കളാണ് കമ്പനി.  കമ്പനിക്ക് ഇന്ത്യയിലെ ഇരുചക്ര വാഹന വ്യവസായത്തിൽ 37.1% വിപണി വിഹിതമുണ്ട്.   27 മേയ് 2021 പ്രകാരം കമ്പനിയുടെ വിപണി മൂലധനം 59600 കോടി രൂപ ആയിരുന്നു. 

2021 ജനുവരിയിൽ ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പിന്റെ ഉത്പാദനം 10 കോടി (100 മില്യൺ) പിന്നിട്ടു. 2021 ലെ കണക്ക് പ്രകാരം നിർമാണത്തിൽ 10 കോടി പിന്നിട്ട ഏക ഇന്ത്യൻ ഓട്ടോമൊബൈൽ ബ്രാൻഡ് ആണ് ഹീറോ.

 ചരിത്രം 
ഇന്ത്യയിലെ ഹീറോ സൈക്കിൾസിന്റെയും (ചിലപ്പോൾ ഹീറോ ഗ്രൂപ്പ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു) ജപ്പാനിലെ ഹോണ്ടയുടെയും സംയുക്ത സംരംഭമായി 1984 ൽ ആണ് ഹീറോ ഹോണ്ട പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്.   ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പ് അതിന്റെ രക്ഷാകർതൃ വിഭാഗമായ ഹീറോ ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിന്റെ നിക്ഷേപ വിഭാഗത്തെ ഓട്ടോമേക്കർ വിഭാഗവുമായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തിന് 2012 ജൂണിൽ അംഗീകാരം നൽകി. ഹീറോ ഹോണ്ടയിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞ് 18 മാസത്തിന് ശേഷമാണ് ഈ തീരുമാനം എടുത്തത്. 

മുഞ്ജൽ സഹോദരന്മാർ അവരുടെ മുൻനിര കമ്പനിയായ ഹീറോ സൈക്കിൾസ് ലിമിറ്റഡിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ബ്രാൻഡ് നാമമാണ് "ഹീറോ". ഹീറോ ഗ്രൂപ്പിന്റെയും ഹോണ്ട മോട്ടോർ കമ്പനിയുടെയും സംയുക്ത സംരംഭമായി 1984 ൽ ഹീറോ ഹോണ്ട മോട്ടോഴ്‌സ് ലിമിറ്റഡ് ഇന്ത്യയിലെ ധരുഹേരയിൽ ആരംഭിച്ചു. മുഞ്ജൽ കുടുംബവും ഹോണ്ട ഗ്രൂപ്പും കമ്പനിയുടെ 26% ഓഹരികൾ സ്വന്തമാക്കി.

1980 കളിൽ കമ്പനി ഇന്ധനചിലവും വിലയും കുറഞ്ഞ മോട്ടോർസൈക്കിളുകൾ ഇന്ത്യയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. മോട്ടോർസൈക്കിളിന്റെ ഇന്ധനക്ഷമതയെ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞ 'ഫിൽ ഇറ്റ് - ഷട്ട് ഇറ്റ് - ഫൊർഗെറ്റ് ഇറ്റ്' എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ജനപ്രിയ പരസ്യ കാമ്പെയ്ൻ തുടക്കം മുതൽ കമ്പനിയെ ഇരട്ട അക്കത്തിൽ വളരാൻ സഹായിച്ചു. 2001 ൽ ഇത് ഇന്ത്യ ഇന്ത്യയിലും ആഗോളതലത്തിലും രണ്ടാമത്തെ വലിയ ഇരുചക്ര വാഹന നിർമാണ കമ്പനിയായി.  ഏകദേശം 26 വർഷത്തോളം (1984–2010) ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പ് (മുമ്പത്തെ ഹീറോ ഹോണ്ട) അവരുടെ ബൈക്കുകളിൽ ഉപയോഗിച്ച സാങ്കേതികവിദ്യ ജാപ്പനീസ് കൌണ്ടർ ഹോണ്ടയിൽ നിന്നുള്ളതായിരുന്നു. 

 ഹോണ്ട സംയുക്ത സംരംഭത്തിന്റെ അവസാനവും പേരുമാറ്റലും 
ലഘുചിത്രം| ഹീറോ ഹോണ്ട പാഷൻ
ലഘുചിത്രം| ഹീറോ കരിഷ്മ ആർ
2010 ഡിസംബറോടെ ഹീറോ ഗ്രൂപ്പ് ഓഫ് ഇന്ത്യയും ജപ്പാനിലെ ഹോണ്ടയും ഒരുമിച്ചുള്ള സംരംഭം ഘട്ടംഘട്ടമായി അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഹീറോ ഹോണ്ട ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. അതിൻ പ്രകാരം ജെ വി ഹീറോ ഹോണ്ടയിലെ ഹോണ്ടയുടെ 26% ഓഹരി ഹീറോ ഗ്രൂപ്പ് വാങ്ങി.  സംയുക്ത സംരംഭത്തിൽ ഹീറോ ഗ്രൂപ്പിന് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണികളിലേക്ക് ( നേപ്പാൾ, ബംഗ്ലാദേശ്, ശ്രീലങ്ക ഒഴികെ) കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല, എന്നാൽ സംയുക്ത സംരംഭം അവസാനിച്ചതോടെ ഹീറോ ഗ്രൂപ്പിന് അന്താരാഷ്ട്രവിപണിയിൽ കയറ്റുമതി ചെയ്യാമെന്നായി. തുടക്കം മുതൽ, ഹീറോ ഗ്രൂപ്പ് അവരുടെ ബൈക്കുകളിലെ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കായി ജാപ്പനീസ് പങ്കാളി ഹോണ്ടയെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു. 

 പുതിയ കമ്പനിയുടെ രൂപീകരണം 
കമ്പനിയുടെ പേര് 2011 ജൂലൈ 29 ന് ഹീറോ ഹോണ്ട മോട്ടോർസ് ലിമിറ്റഡിൽ നിന്ന് ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പ് ലിമിറ്റഡായി മാറ്റി.  ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പിന്റെ പുതിയ ബ്രാൻഡ് ഐഡന്റിറ്റിയും ലോഗോയും വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത് ബ്രിട്ടീഷ് കമ്പനിയായ വോൾഫ് ഒലിൻസാണ് .  ഇംഗ്ലണ്ടും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള മൂന്നാമത്തെ ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് 2011 ഓഗസ്റ്റ് 9 ന് ലണ്ടനിൽ ലോഗോ പുറത്തിറക്കി. 

ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പിന് ഇപ്പോൾ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക, ആഫ്രിക്ക, പശ്ചിമേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ കഴിയും.  ഹോണ്ട അംഗീകരിച്ച വെണ്ടർമാർക്ക് പകരം ഏതെങ്കിലും വെണ്ടറെ ഘടകങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാൻ ഹീറോയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. 

21 ഏപ്രിൽ 2014 ന്, ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്, നിതൊൽ-നിലൊയ് ഗ്രൂപ്പുമായി ചേർന്ന് ബംഗ്ലാദേശിൽ ഒരു പ്ലാന്റ് നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി ₹ 254 കോടിയുടെ പ്ലാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. "എച്ച്എംസിഎൽ നിലോയ് ബംഗ്ലാദേശ് ലിമിറ്റഡ്" എന്ന പേരിൽ 2017 ൽ പ്ലാന്റ് ഉത്പാദനം ആരംഭിച്ചു. മാനുഫാക്ചറിംഗ് കമ്പനിയുടെ ഓഹരിയുടെ 55% ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പും ബാക്കി 45% നിലോയ് മോട്ടോർസും( നിറ്റോൾ-നിലോയ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനമാണ്) സ്വന്തമാക്കി.  ഹീറോ ഡോൺ ഒഴികെയുള്ള 110 സിസി ബൈക്കുകൾക്കായി 2014 ൽ 100 സിസി എഞ്ചിൻ ശ്രേണി അപ്‌ഡേറ്റുചെയ്‌തു.

 ഇക്വിറ്റി നിക്ഷേപങ്ങൾ 
ജൂലൈ 2013-ൽ, എച്ച്‍എംസി എറിക് ബ്യൂൾ റേസിംഗിന്റെ 49.2% ഓഹരി ഏറ്റെടുത്തു. 2015 ൽ പാപ്പരത്തത്തിനായി ഇബി‌ആർ ഫയൽ ചെയ്യുകയും http://www.cycleworld.com/2015/04/15/erik-buell-racing-files-for-bankruptcy-protection-and-ceases-operations/ ഹീറൊ മോട്ടോർകോർപ്പ് 18.2 കോടി രൂപയ്ക്ക് ചില സ്വത്തുക്കൾ സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. 

എച്ച്‍എംസി സീരീസ് ബി റൌണ്ട് ഫണ്ടിങ്ങ് ആയി ഒക്ടോബർ 2016 ന് ഇലക്ട്രിക് സ്കൂട്തർ നിർമ്മിക്കുന്ന സ്റ്റർട്ടപ് കമ്പനിയായ അതർ എനർജിയിൽ 205 കോടി നിക്ഷേപിച്ച് 32.31 % ഓഹരി സ്വന്തമാക്കി.  130 കോടി രൂപ (19 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ) കൂടി നിക്ഷേപിച്ച്  ആതർ എനർജിയിലെ എച്ച്എംസി വിഹിതം 2016 ൽ 34.58 ശതമാനമായി ഉയർത്തി.  

 പ്രവർത്തനങ്ങൾ 
ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പിന് ധാരുഹീര, ഗുരുഗ്രാം, നീംറാണ,, ഹരിദ്വാർ, ഹലൊൽ എന്നിവിടങ്ങളിലായി അഞ്ച് നിർമ്മാണ യൂണിറ്റുകളുണ്ട്. പ്രതിവർഷം 76 ലക്ഷം ഇരുചക്ര വാഹനങ്ങളുടെ ഉൽപാദന ശേഷി ഈ പ്ലാന്റുകളിലുണ്ട്.  ഹീറോ മോട്ടോർ കോർപ്പിന്  രാജ്യത്താകമാനമായി 6000 ഡീലർഷിപ്പും, സർവ്വീസ് പോയിന്റുകളുമുള്ള നെറ്റ്വർക്ക് ഉണ്ട്. മുൻപ് ഹീറോ ഹോണ്ട പാസ്‌പോർട്ട് പ്രോഗ്രാം എന്നും ഇപ്പോൾ ഹീറൊ ഗുഡ്ലൈഫ് പ്രോഗ്രാം എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഉപഭോക്തൃ ലോയൽറ്റി പ്രോഗ്രാം 2000 മുതൽ ഉണ്ട്.  2020 മാർച്ച് 31 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് കമ്പനിയുടെ 8 ലോകോത്തര ഉൽ‌പാദന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആയി 9.1 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റ് ഉത്പാദന ശേഷി ഉണ്ട്. ഈ ഉൽ‌പാദന കേന്ദ്രങ്ങൾ കൂടാതെ ജർമ്മനിയിലും ജയ്പൂരിലും യഥാക്രമം 2 അത്യാധുനിക ഗവേഷണ-വികസന കേന്ദ്രങ്ങളുമുണ്ട്. 

ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പിന്, മുഞ്ജൽ ഷോവ, എജി ഇൻഡസ്ട്രീസ്, സൺബീം ഓട്ടോ, റോക്ക്മാൻ ഇൻഡസ്ട്രീസ്, സത്യം ഓട്ടോ കംപണന്റ്സ് (അതിന്റെ ഭൂരിഭാഗം ഘടകങ്ങളും നൽകുന്നു) എന്നീ അഞ്ച് സംയുക്ത സംരംഭങ്ങളോ അസോസിയേറ്റ് കമ്പനികളോ ഉണ്ട്. 

1984 ൽ ഹോണ്ടയുമായി പിരിഞ്ഞ ശേഷം 2013 മാർച്ച് വരെ കമ്പനി 7 കോടി  ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ വിറ്റു.  2012 ൽ മാത്രം 60.7 ലക്ഷം ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ വിറ്റു, അതിൽ 55 ലക്ഷം മോട്ടോർ സൈക്കിളുകളാണ്. രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും നാലാമത്തെയും ഇരുചക്ര വാഹന കമ്പനികൾ ഒരുമിച്ച് വിൽക്കുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പ് വിൽക്കുന്നു.  അതിന്റെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയ ബൈക്ക് ആയ ഹീറോ സ്പ്ലെൻഡർ പ്രതിവർഷം 10 ലക്ഷത്തിലധികം യൂണിറ്റുകൾ വിൽക്കുന്നു. 

2019 ൽ ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പ് 78 ലക്ഷത്തിലധികം യൂണിറ്റുകൾ വിറ്റു, ഇത് ലോകത്തിലെ ഏതൊരു ഇരുചക്ര വാഹന കമ്പനിയും വിറ്റതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവുമധികം ആണ്. 2018 സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിൽ കമ്പനി 7,69,000 യൂണിറ്റുകൾ വിറ്റ് അതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രതിമാസ പ്രകടനം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. 2018 ഏപ്രിൽ - ജൂൺ പാദത്തിൽ  21 ലക്ഷത്തിലധികം  യൂണിറ്റുകൾ വിറ്റുകൊണ്ട് കമ്പനി ഏറ്റവും മികച്ച ത്രൈമാസ പ്രകടനം രേഖപ്പെടുത്തി. 

2021 ഫെബ്രുവരിയിൽ 0.9 ശതമാനം വളർച്ചയോടെ 484,405 യൂണിറ്റുകൾ ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പ് വിറ്റു. 

ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പ് ഒരു ഓൺലൈൻ വെർച്വൽ ഷോറൂം അവതരിപ്പിച്ചു. കമ്പനിയുടെ മോട്ടോർസൈക്കിളുകളെയും സ്കൂട്ടറുകളെയും ഡിജിറ്റലായി കണ്ടെത്താനും വാങ്ങാനും വെർച്വൽ ഷോറൂം ഉപഭോക്താക്കളെ പ്രാപ്തമാക്കും. 

 ലിസ്റ്റിംഗുകളും ഷെയർഹോൾഡിംഗും 
ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പിന്റെ ഇക്വിറ്റി ഷെയറുകൾ ബോംബെ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ച്, , നാഷണൽ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ച് ഓഫ് ഇന്ത്യ,  എന്നിവയിൽ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, നാഷണൽ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ഇത് നിഫ്റ്റി 50 ന്റെ ഘടകമാണ്. 

2013 ഡിസംബർ 31 ലെ കണക്കുപ്രകാരം, പ്രമോട്ടർമാരായ മുഞ്ജൽ ഫാമിലി ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പിൽ 40% ഓഹരി ഓഹരികൾ കൈവശപ്പെടുത്തി. 61,000 വ്യക്തിഗത ഓഹരിയുടമകൾ ഏകദേശം 7.44% ഓഹരികൾ കൈവശം വച്ചിട്ടുണ്ട്.  വിദേശ സ്ഥാപന നിക്ഷേപകർ ഏകദേശം 30% ഓഹരികൾ കൈവശം വച്ചിട്ടുണ്ട്. 
ഓഹരിയുടമകൾ (2020 മാർച്ച് 31 വരെ) ഷെയർഹോൾഡിംഗ്  പ്രമോട്ടർ ഗ്രൂപ്പ് 34.60% വിദേശ സ്ഥാപന നിക്ഷേപകർ (FII) 34.3% പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാർ (എൻ‌ആർ‌ഐ) 0.4% ഇന്ത്യൻ പബ്ലിക് 8.30% ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ 8.30% മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടുകൾ / യുടിഐ 8.20% ബോഡീസ് കോർപ്പറേറ്റ് 1.40% ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ / ബാങ്കുകൾ 2.00% മറ്റുള്ളവർ 2.50% ആകെ 100.0%

 ജീവനക്കാർ 
2014 മാർച്ച് 31 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് കമ്പനിയിൽ 6,782 ജീവനക്കാരുണ്ടായിരുന്നു, അതിൽ 66 പേർ  (1.1%) സ്ത്രീകളാണ്. ആ തീയതി പ്രകാരം കമ്പനിയിൽ 13,800 താൽക്കാലിക ജീവനക്കാർ ഉണ്ട്. 2012–13 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ കമ്പനിയുടെ അറ്റൻഷൻ നിരക്ക് 5.1% ആയിരുന്നു.  2012-13 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ജീവനക്കാരുടെ ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കായി കമ്പനി ചെലവഴിച്ചത് ₹ 8.210 കോടി രൂപയാണ്.  

 അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും 

 ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ബഹുമാന്യരായ 200 കമ്പനികളുടെ 2006 ലെ ഫോബ്‌സ് പട്ടികയിൽ ഹീറോ ഹോണ്ട മോട്ടോർസിന് # 108 ആം സ്ഥാനം ലഭിച്ചു. 
 ട്രസ്റ്റ് റിസർച്ച് അഡ്വൈസറി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ബ്രാൻഡ് ട്രസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ട് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ ബ്രാൻഡുകളിൽ ഏഴാം സ്ഥാനത്ത് ഹീറോ ഹോണ്ടയെ ഉൾപ്പെടുത്തി. 
 ഓട്ടോ ഇന്ത്യ ബെസ്റ്റ് ബ്രാൻഡ് അവാർഡ് 2012 ൽ ഇരുചക്രവാഹന വിഭാഗത്തിൽ 'ബെസ്റ്റ് വാല്യു ഫോർ മണി', 'ബെസ്റ്റ് അഡ്വറ്റൈസിങ്' എന്നിവയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം ഇതിന് ലഭിച്ചു.

 സംരംഭങ്ങൾ 
1992 ൽ കമ്പനി രാമൻ കാന്ത് മുഞ്ജൽ ഫൌണ്ടേഷൻ (ആർ‌കെ‌എം‌എഫ്) ആരംഭിച്ചു. അവർ താഴെപ്പറയുന്ന സംരംഭങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

 രാമൻ മുഞ്ജൽ വിദ്യാ മന്ദിർ (വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനം)
 ബി‌എം‌എൽ മുഞ്ജൽ സർവകലാശാല

സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ കോർപ്പറേറ്റ് സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തത്തിനായി (corporate social responsibility) കമ്പനി 1.4 കോടി ഡോളർ ചെലവഴിച്ചു.

 സ്പോൺസർഷിപ്പ് 
കരീബിയൻ പ്രീമിയർ ലീഗ് എന്ന ട്വന്റി -20 ക്രിക്കറ്റ് ഫ്രാഞ്ചൈസിയുടെ സ്പോൺസറാണ് ഹീറോ. ഇന്ത്യയിലെ മുൻനിര പുരുഷ ഫുട്ബോൾ ലീഗ് ആയ ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ്, പുരുഷന്മാരുടെ രണ്ടാം നിര ലീഗ് ആയ ഐ-ലീഗ്, മൂന്നാം നിര ഐ-ലീഗ് രണ്ടാം ഡിവിഷൻ, ഇന്ത്യൻ വിമൻസ് ലീഗ്, ആഭ്യന്തര ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റ് സൂപ്പർ കപ്പ് എന്നിവയും ഹീറോ സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഫുട്ബോൾ ടീമിന്റെ പരിശീലന കിറ്റിന്റെയും വികസന ടീം ഇന്ത്യൻ ആരോസിന്റെയും പ്രധാന സ്പോൺസർമാരാണ് അവർ. 2014 മുതൽ ഹീറോ വേൾഡ് ചലഞ്ച് ഗോൾഫ് ടൂർണമെന്റിന് ഹീറോ സ്പോൺസർ ചെയ്തു. ഗോൾഫ് യൂറോപ്യൻ ടൂറിലെ രണ്ട് ബ്രിട്ടീഷ് ഇവന്റുകൾ ഹീറോ സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ഭാഗികമായി സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നു.

 ഇതും കാണുക 

 ആതർ എനർജി
 ബജാജ് ഓട്ടോ
 ടിവിഎസ് മോട്ടോർ കമ്പനി
 ഇന്ത്യയിലെ കമ്പനികളുടെ പട്ടിക

 അവലംബം 

 പുറം കണ്ണികൾ 

 ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് 
വർഗ്ഗം:നിഫ്റ്റി
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബ്രാൻഡുകൾ
വർഗ്ഗം:ബോംബെ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്ത കമ്പനികൾ