ക്സീനോ കാന്റോ

പക്ഷികളുടെ ശബ്ദങ്ങളുടെയും വിളികളുടെയും റെക്കോർഡിംഗുകൾ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ റെക്കോർഡുചെയ്യുകയും അപ്‌ലോഡുചെയ്യുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പൗരശാസ്ത്ര പ്രോജക്റ്റും സംഭരണിയുമാണ് ക്സീനോ കാന്റോ (xeno-canto). 2005 ൽ ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പതിനായിരത്തിലധികം സ്പീഷീസുകളിൽ നിന്ന് 575,000 ശബ്ദ റെക്കോർഡിംഗുകൾ ശേഖരിച്ചിട്ടുണ്ട്, മാത്രമല്ല ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പക്ഷി ശബ്ദശേഖരണങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് മാറുകയും ചെയ്തു. എല്ലാ റെക്കോർഡിംഗുകളും ഓപ്പൺ ലൈസൻസുള്ളവ ഉൾപ്പെടെ ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ് ലൈസൻസുകളിൽ ഒന്നിന്റെ കീഴിലാണ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. വെബ്‌സൈറ്റിലെ ഓരോ റെക്കോർഡിംഗിനും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യത്യാസം കാണിക്കുന്ന ഒരു മാപ്പിലെ സ്പെക്ട്രോഗ്രാമും ലൊക്കേഷൻ ഡാറ്റയും ഉണ്ട്.

ക്സീനോ-കാന്റോയിൽ നിന്നുള്ള ഡാറ്റ നിരവധി (ഏതാനും ആയിരക്കണക്കിന്) ശാസ്ത്രീയ പ്രബന്ധങ്ങളിൽ പുനരുപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോൺഫറൻസിന്റെയും ലാബ്സ് ഓഫ് ഇവാലുവേഷൻ ഫോറത്തിന്റെയും ഭാഗമായി നടത്തിയ 2014 മുതൽ ഓട്ടോമാറ്റിക് ബേർഡ്‌സോംഗ് റെക്കഗ്നിഷൻ ("ബേർഡ്ക്ലെഫ്") സംബന്ധിച്ച വാർഷിക ചലഞ്ച് ഡാറ്റയുടെ ഉറവിടം കൂടിയാണിത്.BirdCLEF 2019 webpage

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിരവധി അക്കാദമിക്, പക്ഷിനിരീക്ഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഈ വെബ്‌സൈറ്റിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, അതിന്റെ പ്രാഥമിക പിന്തുണ നെതർലാൻഡിൽ നിന്നാണ്.

 ചരിത്രം 
“വിചിത്രമായ ശബ്‌ദം” എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യുന്ന xeno-canto, ചിത്രങ്ങളോ വീഡിയോകളോ അല്ലാതെ പക്ഷികളുടെ ശബ്‌ദം ഉയർത്തിക്കാട്ടാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ശബ്‌ദ-മാത്ര-പദ്ധതിയാണ്. ആംസ്റ്റർഡാമിലെ വി.യു യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ ഗണിതശാസ്ത്ര ബയോളജിസ്റ്റായ ബോബ് പ്ലാങ്ക്, ആഗോള മെറ്റീരിയൽസ് ടെക്‌നോളജി കമ്പനിയ്ക്കായി ഇപ്പോൾ പ്രാർത്തിക്കുന്ന ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായ വില്ലെം-പിയർ വെല്ലിംഗ എന്നിവരാണ് 2005 മെയ് 30 ന് ക്സീനോ-കാന്റോ തുടങ്ങിയത്. തുടങ്ങിയ സമയത്ത്, സൈറ്റിൽ 160 ഓളം ഇനങ്ങളുടെ റെക്കോർഡിംഗുകൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, യഥാർത്ഥത്തിൽ മധ്യ, തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷികളുടെ റെക്കോർഡിംഗുകൾ ശേഖരിക്കാനായിരുന്നു ഇത് ലക്ഷ്യമിട്ടത്.

 വളർച്ച 
ക്സീനോ-കാന്റോ ഇപ്പോൾ ആഗോളമായിത്തീർന്നു, വടക്കേ അമേരിക്ക, ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും യൂറോപ്പിലേക്കും ഓസ്‌ട്രേലിയയിലേക്കും അതിന്റെ കവറേജ് വിപുലീകരിക്കുന്നു. 2017 ആയപ്പോഴേക്കും 9,750 പക്ഷിമൃഗാദികളുടെ 360,000 റെക്കോർഡിംഗുകൾ (ഇത് എല്ലാ പക്ഷിമൃഗാദികളുടെയും 90 ശതമാനത്തോളം) ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഗണ്യമായ അളവിൽ എത്തിയിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ശേഖരം ഇപ്പോഴും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല. ഈ ശേഖരത്തിൽ ഇനിയും ആയിരത്തോളം സ്പീഷിസുകൾ എത്തിയിട്ടില്ല, പല സ്പീഷിസുകൾക്കും ചുരുക്കം റെക്കോർഡിംഗുകൾ മാത്രമേ ഉള്ളൂ താനും, അതായത് ആ സ്പീഷിസുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന വ്യത്യസ്തതകളോ വൈവിധ്യങ്ങളോ ശേഖരത്തിൽ വേണ്ടത്ര ലഭ്യമല്ല.

 ലക്ഷ്യങ്ങൾ 
പക്ഷികളുടെ ശബ്‌ദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവായ ജനപ്രീതി, പ്രവേശനക്ഷമത, അറിവ് എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഇന്റർനെറ്റിന്റെ കഴിവുകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയാണ് ക്സീനോ-കാന്റോ ലക്ഷ്യമിടുന്നത് ഇതുവരെ, ക്സീനോ-കാന്റോയിലെ റെക്കോർഡിംഗുകൾ ഏവിയേഷൻ ഇൻഫർമേഷൻ സിസ്റ്റം ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ ഫീച്ചർ ചെയ്യാനും സ്റ്റെർന പ്രോജക്റ്റിന് സംഭാവന നൽകാനും, ഒരു നോർവീജിയൻ സർവകലാശാലയുടെ ഡാറ്റാബേസിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനും ഒക്കെ വിവിധരീതികളിൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

തുടക്കം മുതൽ, സേവന കമ്മ്യൂണിറ്റിയെ നയിക്കുന്നതിനായി വെബ്‌സൈറ്റ് നിരവധി നിയമങ്ങൾ സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.ഈ തത്വങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

 പദ്ധതിയിലേക്ക് ആർക്കും സംഭാവന നൽകാം. ഫയൽ‌ വലുപ്പത്തിലുള്ള കുറച്ച് നിയന്ത്രണങ്ങൾ‌ മാറ്റിനിർത്തിയാൽ‌, ഉപയോക്താക്കൾ‌ക്ക് താൽ‌പ്പര്യമുള്ള ഏതെങ്കിലും പക്ഷി ശബ്‌ദം അപ്‌ലോഡുചെയ്യാൻ‌ കഴിയും. റെക്കോർഡിംഗുകൾ അപ്‌ലോഡുചെയ്യുന്നതിന് മുകളിൽ, ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാനും റെക്കോർഡിംഗ് നേട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായമിടാനും വെബ്‌സൈറ്റിന്റെ കോഡിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യാനും കഴിയും.
 റെക്കോർഡിംഗുകൾ പങ്കിടുന്നതാണ്. വെബ്‌സൈറ്റ് നടപ്പിലാക്കുന്ന ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ് ലൈസൻസുകൾ പങ്കിടലിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. അപ്‌ലോഡ് ചെയ്ത പക്ഷി ശബ്ദങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്. ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ബ്രൗസുചെയ്യുമ്പോൾ കണ്ടെത്തിയ വ്യക്തിഗത റെക്കോർഡിംഗുകൾ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാനോ അല്ലെങ്കിൽ ശേഖരത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഡാറ്റാബേസിലേക്കും പ്രവേശിക്കാനോ കഴിയും.

 റെക്കോർഡിംഗുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാം. തെറ്റായ തിരിച്ചറിയൽ ഉള്ളതായി സഹ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് റെക്കോർഡിംഗ് ഫ്ലാഗുചെയ്യാനാകും. കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗീകരിക്കുന്നതുവരെ റെക്കോർഡിംഗ് അവലോകനം ചെയ്യും, കൂടാതെ ഫ്ലാഗ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർമാർ റീസെറ്റ് ചെയ്യും. ഈ പ്രക്രിയയുടെ ദൈർഘ്യം വ്യത്യാസപ്പെടുമെങ്കിലും മിക്കപ്പോഴും കുറച്ച് ദിവസമെടുക്കും.

 അവലംബം 

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

 Xeno-canto
വർഗ്ഗം:ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ്
വർഗ്ഗം:പക്ഷികളുടെ ശബ്ദങ്ങൾ