ബൈറാൻ ഖാൻ

മുഗൾ സൈന്യത്തിന്റെ കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരായ ഹുമയൂണിന്റെയും അക്ബറിന്റെയും കൊട്ടാരത്തിലെ ശക്തനായ രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ എന്നീ പദവികളിൽ സേവനം ചെയ്ത് പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയായിരുന്നു മുഹമ്മദ് ബൈറാം ഖാൻ (സി. 18 ജനുവരി 1501-സി. 31 ജനുവരി 1561) 

അക്ബറിന്റെ രക്ഷാധികാരി, മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവ്, ഉപദേഷ്ടാവ്, അധ്യാപകൻ, ഏറ്റവും വിശ്വസ്തനായ സഹയി  എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി. "രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവ്" എന്നർഥം വരുന്ന ഖാൻ-ഇ-ഖാനൻ എന്നാണ് അക്ബർ അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ബൈറാം "ബേഗ്"   എന്നാണ് ബൈറാമിനെ ആദ്യം വിളിച്ചിരുന്നത്, എന്നാൽ പിന്നീട് 'ഖ' അഥവാ ഖാൻ എന്ന് പേരിൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയിലെ മുഗൾ അധികാരം പുന സ്ഥാപിക്കാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്ത ഒരു ആക്രമണോത്സുകനായ ജനറലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. Thackston, Wheeler M. (2002) The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor The Modern Library, New York, p.xix,  Ahmed, Humayun,(2011) Badsha Namdar, National Library, Dhaka, pp.200-233.   രണ്ട് ദിവാനുകൾ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്, ഒന്ന് പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലും മറ്റൊന്ന് ചഗതായിലും.

 ആദ്യകാല ജീവിതവും പൂർവ്വികരും 
മധ്യ ഏഷ്യയിലെ ബഡാക്ഷൻ പ്രദേശത്താണ് ബൈറാം ഖാൻ ജനിച്ചത് , കാര കൊയൺലു കോൺഫെഡറേഷനിലെ    ബഹർലു തുർക്കോമൻ വംശത്തിൽ പെട്ടയാളായിരുന്നു. പതിറ്റാണ്ടുകളായി പടിഞ്ഞാറൻ പേർഷ്യ ഭരിച്ചിരുന്ന കാര കൊയൺലു അവരുടെ അക് കൊയൺലു എതിരാളികളാൽ അട്ടിമറിക്കപ്പെട്ടു. ബൈറാം ഖാന്റെ പിതാവ് സെയ്ഫലി ബേഗ് ബഹർലു, മുത്തച്ഛൻ ജനാലി ബേഗ് ബഹർലു എന്നിവർ ബാബറിനായി സേവനം ചെയ്തിരുന്നു.   അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുതുമുത്തച്ഛനും മുത്തശ്ശിയും പിരാളി ബേഗ് ബഹർലുവും കാര കൊയുൻലു ഭരണാധികാരി ഖാറ ഇസ്കന്ദറിന്റെ മകളായ ഭാര്യയും ആയിരുന്നു; പിരളിയുടെ സഹോദരി പാഷാ ബീഗത്തിലൂടെ മരുമകൾ ബാബറിന്റെ ഭാര്യമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. 

 ഹുമയൂണിൻറെ കീഴിലെ സേവനം 
16 -ആം വയസ്സിൽ ബാബറിന്റെ സേവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച ബൈറാം ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ മുഗൾ അധിനിവേശങ്ങളിൽ സജീവ പങ്കുവഹിച്ചു. Ray, Sukumar & Beg, M.H.A. (1992) Bairam Khan, Mirza Beg, 1992, page 11,  ബൈഹാം ഖാൻ പിന്നീട് ഹുമയൂണിന്റെ കീഴിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ വലിയ സംഭാവന നൽകി. 1540 -ൽ, കനൗജ് യുദ്ധത്തിൽ, ഷേർ ഷാ സൂരിയുടെ ആൾക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടി, പക്ഷേ പിന്നീട് സാഹസികമായ ഒരു രക്ഷപ്പെടൽ നടത്തി, 1543 ജൂലൈയിൽ സിന്ധിൽ വീണ്ടും ഹുമയൂണിൽ ചേർന്നു. പേർഷ്യയിലെ   പ്രവാസകാലത്ത് അദ്ദേഹം ഹുമയൂണിനൊപ്പം ഒൻപത് വർഷം ഗവർണറായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് കാണ്ഡഹാർ കീഴടക്കാൻ സഹായിച്ചു. 1556 -ൽ, ഹുമയൂണിന്റെ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതിൽ ഒരു കമാൻഡർ എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു

 കുറിപ്പുകൾ 


 അഹമ്മദ്, ഹുമയൂൺ (2011) ബാദ്ഷ നാംദാർ, ധാക്ക, ബംഗ്ലാദേശ്,

 ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ 


 Ross, E. Denison, ed. (1910), The Persian and Turki Dîvâns of Bayrâm Khân, Khân Khânân, Calcutta
വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:CS1: long volume value
വർഗ്ഗം:CS1 errors: missing periodical