പ്രോതിയസ്

നെപ്റ്റ്യൂണിന്റെ ഉപഗ്രഹമാണ് പ്രോതിയസ്.
നെപ്റ്റ്യൂണിൽ നിന്നുള്ള അകലത്തിൽ  ആറാമത് നിൽക്കുന്ന ഉപഗ്രഹമാണിത്.
1,18,000 കി.മീ. അകലെയായി 27 മണിക്കൂർ കൊണ്ട് മധ്യരേഖയ്ക്ക് സമാന്തരമായ വൃത്താകൃതി സഞ്ചാരപഥത്തിലൂടെ ഇത് നെപ്ട്യൂണിനെ ഒരു പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കുന്നു. 436 കി.മീറ്ററിനും 402 കി.മീറ്ററിനും ഇടയിലാണ് വ്യാസം. നെപ്ട്യൂണിന്റെ ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ ഇതിനു രണ്ടാംസ്ഥാനമുണ്ട്. അതേസമയം  സൗരയൂഥത്തിലെ  ക്രമ രൂപമില്ലാത്ത ഏറ്റവും വലിയ ഉപഗ്രഹവും ഇതാണ്.  ഇതിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകത, ഇതിനോളം വലിപ്പമുള്ള മറ്റെല്ലാ ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഗോളാകൃതി ഉള്ളപ്പോഴാണ് ഇതിന്റെ ഈ ക്രമരഹിതരൂപം. കുറച്ചുകൂടി  വലുതായിരുന്നെങ്കിൽ തീർച്ചയായും ഇത് ഗോളാകൃതിയിൽ ആകുമായിരുന്നു. 
ഇതിന്റെ സാന്ദ്രത, രാസഘടന, ആന്തരിക സ്വഭാവം മുതലായവയൊന്നും ഇപ്പോഴും അറിഞ്ഞുകൂടാ. ഗുരുത്വാകർഷണത്തെ  അതിജീവിക്കാൻ തക്കവിധം ദൃഢതയുള്ള ദ്രവ്യം ഉണ്ടായതു കൊണ്ടായിരിക്കണം  ഇതിന് ക്രമരൂപമില്ലാതെ പോയതെന്ന്  അനുമാനിക്കാം. അതായത് ഹിമത്തെക്കാളും കൂടുതലായിരിക്കണം പാറകൾ എന്ന് സാരം.  ഉപരിതലം ഗർത്തങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും ഇരുണ്ടതുമാണ്. ശനിയുടെ ഫീബെയെ പോലെയാണിത്.
രണ്ടും മേൽ പതിക്കുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ 6% പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു പക്ഷേ, ഇപ്പറഞ്ഞ രണ്ടു ഉപഗ്രഹങ്ങളും സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഒരേ ഭാഗത്തുതന്നെ ഉണ്ടായശേഷം പിന്നീട് ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം അവയെ രണ്ടു സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റിയതായിരിക്കണം.  
നെരീദിനെക്കാൾ  വലുതാണ് പ്രോതിയൂസ് എങ്കിലും ഉപരിതലം ഇരുണ്ട ഇതു മാതൃഗ്രഹത്തിനു സമീപം  സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്കൊണ്ട് അതിനെ കണ്ടുപിടിക്കുവാൻ 
നെരീദിനെ കണ്ടുപിടിച്ചതിൽ പിന്നീട് 40 കൊല്ലം കഴിയേണ്ടിവന്നു.
 പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ  

 Proteus In Depth at NASA's Solar System Exploration site
 Proteus page at The Nine Planets
 Proteus, A Moon Of Neptune on Views of the Solar System
 Ted Stryk's Proteus Page
 Neptune's Known Satellites (by Scott S. Sheppard)

കുറിപ്പുകൾ

വർഗ്ഗം:ഉപഗ്രഹങ്ങൾ