മുഹമ്മദ് മിയാൻ ദയൂബന്ദി

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇസ്‌ലാമികപണ്ഡിതനായിരുന്നു മുഹമ്മദ് മിയാൻ ദയൂബന്ദി (ഒക്ടോബർ 4, 1903 - 24 ഒക്ടോബർ 1975). ചരിത്രകാരൻ, സ്വാതന്ത്ര്യസമര പ്രവർത്തകൻ എന്നിങ്ങനെയും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഹുസൈൻ അഹ്‌മദ് മദനിയുടെ ശിഷ്യനായിരുന്ന അദ്ദേഹം ഉർദു ഭാഷയിൽ നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ രചിക്കുകയുണ്ടായി. 

ഒരു ഇന്ത്യൻ സുന്നി ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും അക്കാദമിക്, ചരിത്രകാരനും സ്വാതന്ത്ര്യസമര പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു . അദ്ദേഹം ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദാനിയുടെ ശിഷ്യനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ചരിത്രപുസ്തകങ്ങൾ ഉറുദുവിൽ എഴുതി.

 ജീവിതരേഖ 

1903 ഒക്ടോബർ 4 ന് ദയൂബന്ദിൽ മുസാഫർ മിയാൻ എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.  വീട്ടിൽ പഠനം ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹം മാതൃ മുത്തശ്ശിയിൽ നിന്ന് ഖുർആൻ പഠനമാരംഭിച്ചു. മുസാഫർനഗറിലെ ഖലീൽ അഹമ്മദ് എന്നയാളിൽ നിന്ന് പേർഷ്യൻ, ഉറുദു ഭാഷകളിലെ ചില പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹം പഠിച്ചു. 1916 ൽ, മിയാൻ ദിയോബന്ദി ദാറുൽ ഉലൂം ദിയോബന്ദിലെ പേർഷ്യൻ ക്ലാസ്സിൽ ചേരുകയും 1925 ൽ പരമ്പരാഗത ദർശ്-ഇ-നിസാമിയിൽ ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. അൻവർ ഷാ കശ്മീരി, അസ്ഗർ ഹുസൈൻ ദിയോബന്ദി, ഇസാസ് അലി അമ്രോഹി, ഷബ്ബീർ അഹമ്മദ് ഉസ്മാനി എന്നിവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധ്യാപകരായിരുന്നു. ഹുസൈൻ അഹമ്മദ് മദനിയുടെ ശിഷ്യനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

മുഹമ്മദ് മിയാൻ 1926 മുതൽ 1928 വരെ രണ്ട് വർഷം ബീഹാറിലെ അറയിലുള്ള മദ്രസ ഹൻഫിയയിൽ അദ്ധ്യാപനം ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് 1928 മാർച്ച് മുതൽ പതിനാറ് വർഷക്കാലം മൊറാദാബാദിലെ മദ്രസ ഷാഹിയിൽ അദ്ധ്യാപനം നടത്തി. ഈ പതിനാറ് വർഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം മുഫ്തി, റെക്ടർ, അധ്യാപകൻ എന്നീ നിലകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1947 ന് ശേഷം അദ്ദേഹം സ്ഥിരമായി ഡൽഹിയിലേക്ക് താമസം മാറുകയും, മദ്രസ ഷാഹിയുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൗൺസിൽ അംഗമായി നിയമിതനാകുകുയം ചെയ്തു. ഹിജ്‌റ 1380-ൽ ഷാഹിയുടെ ഓണററി റെക്ടറായി നിയമനം ലഭിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് 1395-ൽ റെക്ടറായി സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടി. 

1930-ൽ മുഹമ്മദ് മിയാൻ ജംഇയ്യത്ത് ഉലമ-ഇ-ഹിന്ദിന്റെ (ജെ.യു.എച്ച്) മൊറാദാബാദ് യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായി. പിന്നീട്, ജെ.യു.എച്ച് ആഗ്ര, അവധ് യൂണിറ്റുകളുടെ സെക്രട്ടറിയായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ജെ.യു.എച്ച് ആഗ്രയുടെ പ്രബോധന വകുപ്പിന്റെ സെക്രട്ടറിയായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1945 മെയ് 7-ന്, ഹിഫ്സുർ റഹ്മാൻ സിയോഹർവിയുടെ മരണശേഷം  ജെ.യു.എച്ച് സെക്രട്ടറിയായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും നിയമിതനായ അദ്ദേഹം; ഒരു വർഷത്തേക്ക് മാത്രം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ശേഷം രാജിവച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ജെ.യു.എച്ച് ജനറൽ ബോഡി അംഗമായും, ജാമിയത്ത് ട്രസ്റ്റിന്റെ സെക്രട്ടറിയായും, ഡൽഹിയിലെ ഇദാര മബാഹിത്ത്-ഇ-ഫിഖ്ഹിയ്യയുടെ മാനേജരായും നിയമിച്ചു. മദ്രസ അമീനിയയിലെ സീനിയർ ഹദീസ് പ്രൊഫസറായും സീനിയർ മുഫ്തിയായും നിയമിതനായ അദ്ദേഹം, 1975 ൽ മരിക്കുന്നതുവരെ അവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.   

മുഹമ്മദ് മിയാൻ 1975 ഒക്ടോബർ 24 ന് ഡൽഹിയിൽ വച്ച് 72 ആം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹം രചിച്ച ചരിത്ര കൃതികളുടെ പേരിൽ അദ്ദേഹത്തെ മുആരിഖ്-ഇ-മില്ലത്ത് എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾ അദ്ദേഹത്തെ സയ്യിദ്-ഉൽ-മില്ലത്ത് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. മുഫ്തി മഹ്മൂദ്, അത്തർ മുബാറക്പുരി, അസിർ അദ്രാവി എന്നിവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യന്മാരാണ്..   

 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ചരിത്രകാരന്മാർ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സുന്നി-മുസ്ലിം പണ്ഡിതർ
വർഗ്ഗം:1975-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1903-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിങ്ങൾ