രാജ്ഭവൻ, തിരുവനന്തപുരം

കേരള ഗവർണറുടെ ഔദ്യോഗിക വസതിയാണ് രാജ്ഭവൻ ( പരിഭാഷ : കിംഗ്സ് ഹൗസ് ). കേരളത്തിലെ തലസ്ഥാന നഗരമായ തിരുവനന്തപുരത്താണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1829-ൽ തിരുവിതാംകൂർ ഗവൺമെന്റ് അതിഥിയുടെ പാലസ് ഗസ്റ്റ് ഹൗസായി പണികഴിപ്പിച്ച ഈ പൈതൃക നിർമിതിയിൽ, ഇന്നത്തെ കേരള ഗവർണർ ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്നു.

 ചരിത്രം 
തിരുവനന്തപുരത്ത് ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനവേളയിൽ സംസ്ഥാന അതിഥികൾക്കും രാഷ്ട്രത്തലവൻമാർക്കും താമസിക്കുന്നതിനുള്ള അതിഥി കൊട്ടാരമായി തിരുവിതാംകൂർ റോയൽ ഗവൺമെന്റ് ആദ്യം നിർമ്മിച്ചതാണ് കേരള രാജ്ഭവൻ. 1914 മുതൽ 1918 വരെ, ഈ കൊട്ടാരം ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് തിരുവിതാംകൂർ സൈന്യത്തിന്റെയും സംസ്ഥാന സായുധ സേനയുടെയും യുദ്ധ ഓഫീസായും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഈ കാലയളവിൽ, തിരുവിതാംകൂർ ആർമിയുടെ ജനറൽ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫിന്റെ ഔദ്യോഗിക വസതി കൂടിയായിരുന്നു ഈ കൊട്ടാരം. 1919 മുതൽ 1937 വരെയുള്ള ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക്, തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാസിന്റെ രാജകീയ വസതിയായ കവടിയാർ കൊട്ടാരം കമ്മീഷൻ ചെയ്തതിനുശേഷം കൊട്ടാരം വീണ്ടും അതിഥി കൊട്ടാരമായി മാറ്റി. 1937 മുതൽ ഈ കെട്ടിടം തിരുവിതാംകൂർ സർവകലാശാലയുടെ ഗസ്റ്റ് ഹൗസായി മാറിവിവിധ വിദേശ ഫാക്കൽറ്റികളും ഗസ്റ്റ് പ്രൊഫസർമാരും ഉപയോഗിക്കുന്നു. 

1957-ൽ കേരളം രൂപീകരിക്കുമ്പോൾ, എറണാകുളത്തെ ബോൾഗാട്ടി കൊട്ടാരം, മൂന്നാറിലെ ദേവികുളം കൊട്ടാരം (തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാസിന്റെ വേനൽക്കാല കൊട്ടാരം), തിരുവനന്തപുരം രാജ്ഭവൻ എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് രാജ്ഭവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബോൾഗാട്ടി പാലസ് പൈതൃക ഹോട്ടലായും, ദേവികുളം പാലസ് ഗവൺമെന്റ് ഗസ്റ്റ് ഹൗസായും മാറ്റി. മുൻ രണ്ട് രാജ്ഭവനുകൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ കേരള സർക്കാർ പിന്നീട് തീരുമാനിച്ചു.

 കോംപ്ലക്സും കെട്ടിടവും 
കേരളീയ പരമ്പരാഗത ശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ച രാജ്ഭവന്റെ പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് ചില വാസ്തുവിദ്യാ സവിശേഷതകളുണ്ട്. കാറ്റുള്ള കുന്നിൻ മുകളിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഇതിന് ചുറ്റും പരന്നുകിടക്കുന്ന പുൽമേടുകൾ, വെൽവെറ്റ് പുൽത്തകിടികൾ, ആന്തൂറിയം, ഓർക്കിഡ് തുടങ്ങിയ നിരവധി ഇനങ്ങളുള്ള ഹരിതഗൃഹങ്ങൾ ഉണ്ട്. പ്രധാന പുൽത്തകിടിയുടെ മധ്യഭാഗത്ത് ഗവർണറുടെ ഓഫീസ് മുറിക്ക് അഭിമുഖമായി മനോഹരമായ ഒരു ജലധാരയും ഉണ്ട്.

3 പ്രധാന കെട്ടിടങ്ങളുണ്ട്. പ്രധാന കെട്ടിടം ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതും പൈതൃക സമുച്ചയവുമാണ്. 22,000 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീർണ്ണമുള്ള പ്രധാന ഘടനയിൽ 3 വലിയ ഹാളുകൾ, ഒരു സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക്വറ്റ് ഹാൾ, കോൺഫറൻസ് ഹാൾ, ഗവർണറുടെ ഓഫീസ്, ഗവർണറുടെ സെക്രട്ടേറിയറ്റ്, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫീസുകൾ, കോൺഫറൻസ് റൂം, ഒരു വലിയ ലൈബ്രറി എന്നിവയുണ്ട്. ഈസ്റ്റ് വിംഗിൽ ഗവർണറുടെ സ്വകാര്യ വസതിയിൽ 18 സ്യൂട്ടുകളും സ്വകാര്യ ഡൈനിംഗ് റൂമും അടുക്കളയും കൂടാതെ പേഴ്‌സണൽ സ്റ്റാഫിന് മുറികളും ഉണ്ട്. വെസ്റ്റ് വിംഗിൽ ചീഫ് ഓഫീസർമാരുടെ വസതികൾ, അതിഥി മുറികൾ, ഒരു മിനി മ്യൂസിയം എന്നിവയുണ്ട്. വെസ്റ്റ് വിങ്ങിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചിത്ര തിരുനാൾ ഹാൾ എല്ലാ സംസ്ഥാന ചടങ്ങുകൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു. രാജ്ഭവനിൽ പുതുവത്സരാഘോഷങ്ങളും ഓണം, പൊങ്കൽ, തുടങ്ങിയ ആഘോഷങ്ങളും നടക്കുന്ന വെസ്റ്റ് വിംഗിൽ ഒരു ബോൾ റൂം നിലവിലുണ്ട്.

 രാജ്ഭവൻ ലൈബ്രറി 
ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് രാജ്ഭവനുകളിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും വലിയ സ്വകാര്യ പുസ്തകശേഖരങ്ങളിലൊന്നാണ് കേരള രാജ്ഭവനുള്ളത്. രസകരമായ വിഷയങ്ങളിലുള്ള ആറായിരത്തോളം പുസ്തകങ്ങളുടെ നല്ലൊരു ലൈബ്രറി രാജ്ഭവനിലുണ്ട്. പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് വിഭാഗത്തിനാണ് ലൈബ്രറിയുടെ ചുമതല. പുസ്തകങ്ങൾ സൂചികയിലാക്കി അലമാരയിൽ ഭംഗിയായി പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

 ബാഹ്യഭാഗങ്ങൾ 
3.24 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുള്ള രാജ്ഭവൻ ഗാർഡൻസ് സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്ന കേന്ദ്രമാണ്. വെട്ടിമാറ്റിയ പുല്ല് പുൽത്തകിടിക്ക് പച്ച പരവതാനി വിരിച്ചു, കൃത്രിമ വെള്ളച്ചാട്ടം, മൂന്ന് ഹരിതഗൃഹങ്ങൾ എന്നിവ പൂന്തോട്ടത്തിന്റെ മനോഹാരിത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഡെൻഡ്രോബിയം, അരണ്ട, കാറ്റ്‌ലിയ, അരാക്‌നിസ്, മൊയ്‌കാര, വാണ്ട, ഡോവ് ഓർക്കിഡ് എന്നിവ ഇതിനെ മനോഹരമാക്കുന്നു. റോസ്, ബിഗോണിയ എന്നിവയുടെ നല്ല ശേഖരവും അവിടെയുണ്ട്. തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ശുചീന്ദ്രത്തിനടുത്തുള്ള മയിലാടിയിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന് ഉചിതമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന മനോഹരമായ പ്രതിമകൾ കേരള രാജ്ഭവൻ ഗാർഡന്റെ മനോഹാരിത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ചിൽഡ്രൻസ് പാർക്ക്, ടെന്നീസ് കോർട്ട്, ഷട്ടിൽ കോർട്ട് എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ രാജകീയ ശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ച ആകർഷകമായ രണ്ട് ബാൻഡ് സ്റ്റാൻഡുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിലും റിപ്പബ്ലിക് ദിനങ്ങളിലും പുൽത്തകിടിയിൽ വാർഷിക അറ്റ് ഹോം ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നു.

 മറ്റ് ഘടനകൾ 
കേരള രാജ്ഭവനിലെ ഓഫീസർമാർക്കും ജീവനക്കാർക്കുമുള്ള 71 ക്വാർട്ടേഴ്‌സ് (എഡിസിയുടെ ക്വാർട്ടേഴ്‌സ് രാജ്ഭവൻ - കവടിയാർ റോഡിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്), രാജ്ഭവൻ ഡിസ്പെൻസറി, ഇലക്ട്രിക്കൽ വിംഗിന്റെ ഓഫീസ്, രാജ്ഭവൻ എംപ്ലോയീസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റി എന്നിവയും കാമ്പസിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. രാജ്ഭവന് മാത്രമായി "ദി കേരള ഗവർണേഴ്‌സ് ക്യാമ്പ് പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്" എന്ന പേരിൽ ഒരു തപാൽ ഓഫീസ് ഉണ്ട്. അവിടെ സ്പീഡ് പോസ്റ്റും ടെലിഗ്രാമുകളും അയക്കാനുള്ള സൗകര്യവുമുണ്ട്. 40 സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരും 20 സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് ഉദ്യോഗസ്ഥരും അടങ്ങുന്ന ഒരു സെക്യൂരിറ്റി ഓഫീസും ഉണ്ട്.
വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരത്തെ കെട്ടിടങ്ങളും നിർമ്മിതികളും
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഗവർണ്ണർമാർ