ഹോമി ഭാഭ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്

ഇന്ത്യയുടെ ആണവോർജ്ജ വകുപ്പ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് സർവീസ് കേഡറിലെ കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റ് എഞ്ചിനീയർമാർക്കുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ ഡീംഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയും സെൻട്രൽ ഗവൺമെന്റ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് പരിശീലന സ്ഥാപനവുമാണ് ഹോമി ഭാഭ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (HBNI). ഇന്ത്യയിലെ ഡീംഡ് സർവകലാശാലകളെ മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം (എംഎച്ച്ആർഡി) മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ എച്ച്ബിഎൻഐയെ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന വിഭാഗമായ 'എ' വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.  ഹോമി ഭാഭ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, മുംബൈയും അതിന്റെ ഘടക യൂണിറ്റുകളും "ദി സെൻട്രൽ എജ്യുക്കേഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് (അഡ്മിഷനിൽ സംവരണം) ആക്ട്, 2006" ന്റെ സെക്ഷൻ 4(ബി) പ്രകാരം മികവിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്.

നാഷണൽ അസസ്‌മെന്റ് ആൻഡ് അക്രഡിറ്റേഷൻ കൗൺസിൽ 2020 മെയ് 10 വരെ സാധുതയുള്ള എ ഗ്രേഡിൽ സിജിപിഎ നാല് പോയിന്റ് സ്കെയിലിൽ 3.53 പോയിൻ്റ് നൽകി എച്ച്ബിഎൻഐക്ക് അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.http://www.hbni.ac.in/main/NAAC/naacloi.html  accessdate = 23 November 2017.

 ചരിത്രം 
ഇന്ത്യൻ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് ആറ്റോമിക് എനർജി (ഡിഎഇ) 1954-ൽ സ്ഥാപിതമായി. വകുപ്പിൻ്റെ പരിധിയിൽ ആണവോർജ്ജവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളിൽ അടിസ്ഥാന ഗവേഷണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗവേഷണങ്ങളും വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം, ഗവേഷണം, കൃഷി, വ്യവസായം, ആരോഗ്യ പരിപാലനം, ഉന്നത നിലവാരത്തിലുള്ള പുരോഗതി എന്നിവയിൽ അതിന്റെ ഉപയോഗങ്ങളുടെ വികസനവും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഡിഎഇ അതിന്റെ ഉത്തരവിന്റെ പിൻബലത്തിൽ നിരവധി ഗവേഷണ വികസന കേന്ദ്രങ്ങളും ഗ്രാന്റ്-ഇൻ-എയ്ഡ് സ്ഥാപനങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുകയും നിലവിലുള്ള നിരവധി ഗ്രാന്റ്-ഇൻ-എയ്ഡ് സ്ഥാപനങ്ങൾ അതിന്റെ കീഴിലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡിഎഇ യുടെ കുടക്കീഴിലുള്ള എല്ലാ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും അവരുടെ തുടക്കം മുതൽ തന്നെ അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാം പിന്തുടരുന്നു. ആറ്റോമിക് എനർജി പ്രോഗ്രാമിന്റെ തുടർച്ചയായ വിപുലീകരണം കണക്കിലെടുത്ത്, ഡിഎഇ സ്ഥാപനങ്ങൾ മാനവ വിഭവശേഷി വികസന പരിപാടികളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന വസ്തുത കണക്കിലെടുത്ത്, ഡിഎഇ സയൻസ് റിസർച്ച് കൗൺസിൽ 2003-ൽ ഡിഎഇ ഒരു യൂണിവേഴ്സിറ്റി തല സ്ഥാപനം സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് ശുപാർശ ചെയ്തു. എല്ലാ നടപടിക്രമങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി മൻമോഹൻ സിംഗ് 2005 ജൂൺ 4-ന് എച്ച്ബിഎൻഐ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ അംഗീകാരം പ്രഖ്യാപിച്ചു. അന്തരിച്ച ഇന്ത്യൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഹോമി ജെ. ഭാഭയുടെ പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ മാനവവിഭവശേഷി മന്ത്രാലയം ഹോമി ഭാഭ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിനെ (HBNI) പത്ത് ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കൊപ്പം (CIs) ഒരു സർവ്വകലാശാലയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ആദ്യത്തെ ഡയറക്ടർ/ വൈസ് ചാൻസലർ രവി ഗ്രോവർ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്ങിന്റെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ലേഖനത്തിൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഒരു ഹ്രസ്വ ചരിത്രം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള യുക്തി വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം കറന്റ് സയൻസിൽ (10 ഒക്ടോബർ 2019) ഒരു ലേഖനവും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

 അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ 
ന്യൂക്ലിയർ സയൻസ്, എഞ്ചിനീയറിംഗ് മേഖലയിൽ മികച്ച പരിശീലനം ലഭിച്ച കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റ് എഞ്ചിനീയർമാരെ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി, 1957-ൽ മുംബൈയിലെ ട്രോംബെയിൽ ഡിഎഇ "ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂൾ" സ്ഥാപിച്ചു."Development of human resources for Indian nuclear power programme", Sadhana, Vol. 38, Part 5, October 2013, pp 1051-1064. എല്ലാ CI കളിലും BARC ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളുകളിലും കോഴ്സുകൾ നടത്തപ്പെടുന്നു The making of a nuclear scientist. 

 റാങ്കിംഗുകൾ 
നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് (NIRF) ഹോമി ഭാഭ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂട്ടിനെ 2020-ൽ ഇന്ത്യയിൽ മൊത്തത്തിൽ 30-ാം സ്ഥാനവും  സർവ്വകലാശാലകളിൽ 14-ആം സ്ഥാനവും നൽകി. NIRF 2021-ൽ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിഭാഗത്തിൽ, ഇത് 18-ാം സ്ഥാനത്താണ്. 

2019-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "നയൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ് അണ്ടർ 50" എന്ന റാങ്കിംഗിന് കീഴിൽ, നേച്ചർ ഇൻഡക്‌സ് എച്ച്ബിഎൻഐ-യെ ലോകത്ത് പത്താം സ്ഥാനത്താണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.

നേച്ചർ ഇൻഡക്‌സ് 2020-ലെ വാർഷിക പട്ടികകൾ, നേച്ചർ ഇൻഡെക്‌സ് ട്രാക്ക് ചെയ്‌തതുപോലെ, 2019-ൽ പ്രകൃതി ശാസ്ത്രത്തിൽ ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഗവേഷണത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയ സ്ഥാപനങ്ങളും രാജ്യങ്ങളും എടുത്തുകാണിക്കുന്നു. ഒരു സ്വതന്ത്ര വിദഗ്ധ സമിതി തിരഞ്ഞെടുത്തതും നേച്ചർ ഇൻഡക്‌സ് ഡാറ്റാബേസ് ട്രാക്ക് ചെയ്യുന്നതുമായ 82 പ്രശസ്ത ശാസ്ത്ര ജേണലുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റെയോ രാജ്യത്തിന്റെയോ വിഹിതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് റാങ്കിംഗ്. നേച്ചർ ഇൻഡക്‌സ് 2020 അനുസരിച്ച്, 2019 മാർച്ച് 1 മുതൽ 2020 ഫെബ്രുവരി 29 വരെയുള്ള കാലയളവിലെ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി (എണ്ണവും ഷെയറും) ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിന് പിന്നിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ് എച്ച്ബിഎൻഐ.

 ഘടക സ്ഥാപനങ്ങൾ 

 ഭാഭാ ആറ്റോമിക് റിസർച്ച് സെന്റർ, മുംബൈ
 ഇന്ദിരാഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ആറ്റോമിക് റിസർച്ച്, കൽപ്പാക്കം
 രാജ രാമണ്ണ സെന്റർ ഫോർ അഡ്വാൻസ്ഡ് ടെക്നോളജി, ഇൻഡോർ
 വേരിയബിൾ എനർജി സൈക്ലോട്രോൺ സെന്റർ, കൊൽക്കത്ത
 സാഹ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ന്യൂക്ലിയർ ഫിസിക്സ്, കൊൽക്കത്ത
 ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ പ്ലാസ്മ റിസർച്ച്, ഗാന്ധിനഗർ
 ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫിസിക്സ്, ഭുവനേശ്വർ
 ഹരീഷ്-ചന്ദ്ര റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, പ്രയാഗ്രാജ്
 ടാറ്റ മെമ്മോറിയൽ സെന്റർ, മുംബൈ
 ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്കൽ സയൻസസ്, ചെന്നൈ
 നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്, ഭുവനേശ്വർ

 അവലംബങ്ങൾ 

 പുറം കണ്ണികൾ 

 ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്

വർഗ്ഗം:ഹോമി ഭാഭ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്