കപിലവസ്തു ജില്ല

കപിലവസ്തു ജില്ല (    [ˈKʌpilbʌstu] (   ), പലപ്പോഴും കപിൽബാസ്തു, നേപ്പാളിലെ ലുംബിനി പ്രവിശ്യയിലെ ജില്ലകളിലൊന്നാണ്. കപിലവസ്തു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ ഈ ജില്ല , 2001 ൽ 481,976 ജനസംഖ്യയുണ്ടായി, ഇത് 2011 ൽ 571,936 ആയി ഉയർന്നു. കപിലവസ്തു ജില്ലയിൽ കേന്ദ്ര സീറ്റിലേക്ക് 3 സീറ്റുകളും സംസ്ഥാനതല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് 6 സീറ്റുകളുമുണ്ട്.

 ഭൂമിശാസ്ത്രവും കാലാവസ്ഥയും 
ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് സമുദ്രനിരപ്പിന് മുകളിൽ.   ഉയരത്തിലാണ്   ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ജില്ലയുടെ താഴ്ന്ന സമതലങ്ങളും വിഭജിക്കാം ടെറാറിയുടെ കുറഞ്ഞ ഛുരെ കുന്നുകൾ.

കിഴക്ക് പംദെഹി ജില്ലാ, ക്ലാറന്സ്ഡാങ് ദെഉഖുരി ജില്ലാ റാപ്തി മേഖലയിൽ വടക്കുള്ള, അര്ഘഖന്ഛി ജില്ലാ വടക്കോട്ടും  ഇന്ത്യയിലെ  ബൽറാംപൂർ ജില്ല, അവധ് എന്നിവ പടിഞ്ഞാറോട്ടും  തെക്ക് ഉത്തർപ്രദേശിലെ  പൂർവ്വാഞ്ചൽ മേഖലയിലെ സിദ്ധാർത്ഥനഗർ ജില്ലയും ആണ് ഈ ജില്ലയുടെ അതിരുകൾ. 
കാലാവസ്ഥാ മേഖല  എലവേഷൻ ശ്രേണി വിസ്തീർണ്ണം താഴ്ന്ന ഉഷ്ണമേഖലാ 300 മീറ്ററിൽ താഴെ (1,000 അടി) 86.8% അപ്പർ ട്രോപ്പിക്കൽ 300 മുതൽ 1,000 മീറ്റർ വരെ</br> 1,000 മുതൽ 3,300 വരെ അടി. 12.0% ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ 1,000 മുതൽ 2,000 മീറ്റർ വരെ</br> 3,300 മുതൽ 6,600 വരെ അടി. 1.2%
വേനൽ 27° C ന് മുകളിലുള്ള താപനിലയാണ്.  ശൈത്യകാല താപനില 15 C ന് താഴെയാണ്. വളരെ ചൂടുള്ളതും തണുത്തതുമായ കാലാവസ്ഥ കാരണം, ആളുകൾക്ക് യഥാക്രമം വൈറൽ പനി, ഡെങ്കി, മലേറിയ തുടങ്ങിയവയും ജലദോഷവും വയറിളക്കവും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്.

 ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം 
2011 ലെ നേപ്പാൾ സെൻസസ് സമയത്ത് കപിലവസ്തു ജില്ലയിൽ 571,936 ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു. പുരുഷൻ = 285,599, സ്ത്രീ = 286,337,  ഇതിൽ 67.6% പേർ അവധി, 17.1% നേപ്പാളി, 11.3% തരു, 1.7% മാഗർ, 0.9% മൈഥിലി എന്നിവയാണ് ആദ്യത്തെ ഭാഷ യായി  സംസാരിക്കുന്നത്. 

 ഭരണകൂടം 
പത്ത് മുനിസിപ്പാലിറ്റികളാണ് ജില്ലയിലുള്ളത്, അതിൽ ആറെണ്ണം നഗര മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും നാലെണ്ണം ഗ്രാമീണ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളുമാണ് . ഇവ ഇപ്രകാരമാണ്: 

 കപിൽവാസ്തു മുനിസിപ്പാലിറ്റി
 ബംഗംഗ മുനിസിപ്പാലിറ്റി
 ബുദ്ധഭുമി മുനിസിപ്പാലിറ്റി
 ശിവരാജ് മുനിസിപ്പാലിറ്റി
 കൃഷ്ണനഗർ മുനിസിപ്പാലിറ്റി
 മഹാരാജ്ഗഞ്ച് മുനിസിപ്പാലിറ്റി
 മയാദേവി റൂറൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി
 യശോധര ഗ്രാമ മുനിസിപ്പാലിറ്റി
 സുധോദൻ ഗ്രാമീണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി
 ബിജയ്‌നഗർ റൂറൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി
അ
 സാമ്പത്തികരംഗം 
ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിഭാഗവും കാർഷിക മേഖലയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. നെല്ല് ജില്ലയിലെ പ്രധാന വിളയാണ്. കരിമ്പ് ഒരു പ്രധാന നാണ്യവിളയാണെങ്കിലും നിരവധി യുവാക്കൾ വിദേശ ജോലിയെ ആശ്രയിക്കുന്നു.
വിള മെട്രിക് ടണ്ണിൽ ഉത്പാദനം നെല്ല് > 150,000 ഗോതമ്പ് 25,000-35,000 കരിമ്പ് > 175,000 എണ്ണ വിത്ത് 1,000-5,000
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു| കഫിൽവാസ്തുവിൽ ഹോളി ഉത്സവ ആഘോഷം റാഫിക് ഖാൻ (ബിർത്ത)

 സംസ്കാരം 
അവധ ജനതയാണ് ഈ പ്രദേശത്തെ പ്രധാന നിവാസികൾ, അവർ സംസ്കാരത്തിൽ വളരെ സമ്പന്നമാണ്. അവധി പാചകരീതി എല്ലാവർക്കും അറിയാം. ജില്ലയിലെ ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും സനാതന സംസ്കാരം പിന്തുടരുന്നു, ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഹിന്ദുക്കളാണ്. അതിനാൽ വിജയ ദശാമി, ദീപാവലി, ഹോളി, രാം നവാമി, നാഗ പഞ്ചമി തുടങ്ങിയ ഉത്സവങ്ങൾ വളരെ ജനപ്രിയമാണ്. പുരാതന തൗലേശ്വർ നാഥ് ക്ഷേത്രം നിലനിൽക്കുന്ന ജില്ലാ തലസ്ഥാനമായ തൗ ലിഹാവയിൽ ശിവരാത്രിയും ശ്രാവണ മാസവും വൻ ജനാവലിയെ ആകർഷിക്കുന്നു. കപിലവസ്തു ഭഗവാൻ ബുദ്ധന്റെ രാജ്യമായതിനാൽ വൈശാഖ് പൂർണിമയും ഗംഭീരമായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. തരു ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രാദേശിക ജനത മകരസംക്രാന്തി (മാഗി) ആഘോഷിക്കുന്നു. ജില്ലയുടെ വടക്കൻ ഭാഗത്താണ് തറസ് താമസിക്കുന്നത്.

 ശ്രദ്ധാർഹമായ സ്ഥലങ്ങൾ 

 ലോക മാർഷ് മേഖല 
ജൈവവൈവിധ്യ, സാംസ്കാരിക, പുരാവസ്തു, ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളുള്ള ഈ പ്രദേശം യുനെസ്കോയുടെ ലോക സാംസ്കാരിക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

 പുരാവസ്തു സൈറ്റുകൾ 
ബുദ്ധനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 138 ലധികം ചരിത്ര സ്ഥലങ്ങൾ ഇതിനകം ബംഗംഗയുടെ കിഴക്ക്, കോതിയുടെ പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക് ഇന്ത്യൻ അതിർത്തി, തെക്ക് മഹേന്ദ്ര ഹൈവേ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രകൃതിദത്ത പാർക്കായി ജില്ലയിലെ വനം നിലകൊള്ളുന്നു. ബംഗാംഗ, കൊയിലി, സുരായ്, ചിരായ്, ഭൂട്ടേര തുടങ്ങിയ നദികളാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.  ആർക്കിയോളജി വകുപ്പിന്റെ (ഡി‌എ‌എ) ആഭിമുഖ്യത്തിൽ നടത്തിയ ഏറ്റവും പുതിയ പുരാവസ്തു ഗവേഷണത്തിൽ രാജ്യത്ത് ഏറ്റവുമധികം പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങൾ കപിൽവാസ്തുവിലുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. ജില്ലയിലെ 136 പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങൾ വകുപ്പ് കണ്ടെത്തി.    

 ഇതും കാണുക 

 ജഗദീഷ്പൂർ തടാകം, കപിൽവാസ്തു
 ബിക്കുലി, കപിൽവാസ്തു
 ലുമ്പിനി പ്രവിശ്യ

 പരാമർശങ്ങൾ 

 പുറംകണ്ണികൾ 



വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats
വർഗ്ഗം:നേപ്പാളിലെ പട്ടണങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ബുദ്ധമതം
വർഗ്ഗം:ബുദ്ധക്ഷേത്രങ്ങൾ