ന്യൂറോസയൻസ്

നാഡീവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനമാണ് ന്യൂറോ സയൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ന്യൂറോബയോളജി. ന്യൂറോണുകളുടെയും ന്യൂറൽ സർക്യൂട്ടുകളുടെയും അടിസ്ഥാനവും ഉയർന്നുവരുന്നതുമായ സവിശേഷതകൾ മനസിലാക്കാൻ ഫിസിയോളജി, അനാട്ടമി, മോളിക്യുലർ ബയോളജി, ഡെവലപ്‌മെന്റൽ ബയോളജി, സൈറ്റോളജി, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, മാത്തമാറ്റിക്കൽ മോഡലിംഗ് എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മൾട്ടി ഡിസിപ്ലിനറി ശാസ്ത്രമാണ് ഇത്. പഠനം, ഓർമ്മ, പെരുമാറ്റം, ധാരണ, ബോധം എന്നിവയുടെ ജൈവശാസ്ത്രപരമായ അടിസ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണയെ എറിക് കാൻഡൽ ജീവശാസ്ത്രത്തിൻ്റെ "ആത്യന്തിക വെല്ലുവിളി" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.

ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന വിദ്യകൾ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോണുകളുടെ തന്മാത്രാ, സെല്ലുലാർ പഠനങ്ങൾ മുതൽ തലച്ചോറിന്റെ സെൻസറി, മോട്ടോർ, കോഗ്നിറ്റീവ് ടാസ്‌ക്കുകൾ എന്നിവയുടെ ഇമേജിംഗ് വരെയായി വളരെയധികം വികസിച്ചു.

 ചരിത്രം 
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു| മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിന്റെ ലാറ്ററൽ കാഴ്‌ചയുടെ ഗ്രേസ് അനാട്ടമിയിൽ (1918) നിന്നുള്ള ചിത്രീകരണം, മറ്റ് ന്യൂറോ അനാട്ടമിക്കൽ സവിശേഷതകളിൽ ഹിപ്പോകാമ്പസ് കാണിക്കുന്നു
നാഡീവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യകാല പഠനം പുരാതന ഈജിപ്തിൽ നിന്നാണ്. തലയിലെ മുറിവുകളോ മാനസിക വൈകല്യങ്ങളോ പരിഹരിക്കുന്നതിനോ തലയോട്ടിയിൽ ഒരു ദ്വാരം ഇട്ട് തലയോട്ടിയിലെ മർദ്ദം ഒഴിവാക്കുന്നതിനുള്ള ശസ്ത്രക്രിയാ രീതിയായ ട്രെപാനേഷൻ, നവീന ശിലായുഗ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത്. മസ്തിഷ്ക തകരാറിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഈജിപ്തുകാർക്ക് കുറച്ച് അറിവുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ബിസി 1700 കാലഘട്ടത്തിലെ കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഈജിപ്തിൽ, മിഡിൽ കിംഗ്ഡം കാലഘട്ടം മുതൽ മമ്മിഫിക്കേഷൻ സമയത്ത് തലച്ചോർ പതിവായി നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഹൃദയം ബുദ്ധിയുടെ ഇരിപ്പിടമാണെന്ന് അക്കാലത്ത് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.

ഹൃദയമാണ് ബോധത്തിന്റെ ഉറവിടം എന്ന കാഴ്ചപ്പാട് ഗ്രീക്ക് വൈദ്യനായ ഹിപ്പോക്രാറ്റസിന്റെ കാലം വരെ വെല്ലുവിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. മസ്തിഷ്കം ആത്മാവിന്റെ യുക്തിസഹമായ ഭാഗമാണെന്നും പ്ലേറ്റോ അനുമാനിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ഹൃദയം ബുദ്ധിയുടെ കേന്ദ്രമാണെന്നും ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള താപത്തിന്റെ അളവ് തലച്ചോർ നിയന്ത്രിക്കുന്നുവെന്നും അരിസ്റ്റോട്ടിൽ വിശ്വസിച്ചു. ഹിപ്പോക്രാറ്റസിന്റെ അനുയായിയും റോമൻ ഗ്ലാഡിയേറ്റർമാരുടെ വൈദ്യനുമായ റോമൻ വൈദ്യനായ ഗാലൻ തന്റെ രോഗികളുടെ തലച്ചോറിന് കേടുപാടുകൾ വന്നപ്പോൾ രോഗികൾക്ക് അവരുടെ മാനസിക ശേഷി നഷ്ടപ്പെട്ടതായി നിരീക്ഷിക്കുന്നതുവരെ ഈ കാഴ്ചപ്പാട് പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.

മദ്ധ്യകാല മുസ്ലിം ലോകത്ത് സജീവമായിരുന്ന അബുൽ കാസിം, ഇബ്നു റുഷ്ദ്, ഇബ്നു സീന, ഇബ്നു സുഹർ, മൈമോനിഡിസ് എന്നിവർ തലച്ചോറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി മെഡിക്കൽ പ്രശ്നങ്ങൾ വിവരിച്ചു. നവോത്ഥാന യൂറോപ്പിൽ, ആൻഡ്രെയാസ് വിസേലിയസ് (1514–1564), റെനെ ദെക്കാർത്ത് (1596–1650), തോമസ് വില്ലിസ് (1621–1675), ജാൻ സ്വാമ്മർഡാം (1637–1680) എന്നിവരും ന്യൂറോ സയൻസിന് നിരവധി സംഭാവനകൾ നൽകി.
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ഗോൾഗി സ്റ്റെയിൻ ആദ്യമായി വ്യക്തിഗത ന്യൂറോണുകളുടെ ദൃശ്യവൽക്കരണത്തിനായി അനുവദിച്ചു.
1700 കളുടെ അവസാനത്തിൽ ലുയിഗി ഗാൽവാനിയുടെ പ്രവർത്തനം പേശികളുടെയും ന്യൂറോണുകളുടെയും ഇലക്ട്രിക്കൽ എക്സൈറ്റബിലിറ്റിയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ കളമൊരുക്കി. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ പകുതിയിൽ, ജീൻ പിയറി ഫ്ലോറൻസ് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളിൽ തലച്ചോറിന്റെ പ്രാദേശികവത്കരിക്കപ്പെട്ട ലീഷൻ തിരിച്ചറിയാനുള്ള പരീക്ഷണാത്മക രീതിക്ക് തുടക്കമിട്ടു. 1843-ൽ എമിൽ ഡുബോയിസ്-റെയ് മോണ്ട് നാഡി സിഗ്നലിന്റെ വൈദ്യുത സ്വഭാവം പ്രകടമാക്കി,  അതിന്റെ വേഗത ഹെർമൻ വോൺ ഹെൽംഹോൾട്സ് അളക്കാൻ തുടങ്ങി, 1875-ൽ റിച്ചാർഡ് കാറ്റൺ മുയലുകളുടെയും കുരങ്ങുകളുടെയും സെറിബ്രൽ അർദ്ധഗോളങ്ങളിൽ വൈദ്യുത പ്രതിഭാസങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. അഡോൾഫ് ബെക്ക് 1890-ൽ മുയലുകളുടെയും നായ്ക്കളുടെയും തലച്ചോറിന്റെ സ്വാഭാവിക വൈദ്യുത പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1890 കളുടെ അവസാനത്തിൽ സൂക്ഷ്മദർശിനി കണ്ടുപിടിച്ചതിനും കാമില്ലൊ ഗോൾജി ഒരു സ്റ്റെയിനിംഗ് പ്രക്രിയ വികസിപ്പിച്ചതിനുശേഷവും തലച്ചോറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായി. വ്യക്തിഗത ന്യൂറോണുകളുടെ സങ്കീർണ്ണ ഘടനകളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിന് നടപടിക്രമം ഒരു സിൽവർ ക്രോമേറ്റ് ഉപ്പ് ഉപയോഗിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാങ്കേതികത സാന്തിയാഗോ റമോൺ ഐ കക്സാൽ ഉപയോഗിക്കുകയും ന്യൂറോൺ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു, (തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തന യൂണിറ്റ് ന്യൂറോണാണെന്ന അനുമാനം). തലച്ചോറിലുടനീളമുള്ള ന്യൂറോണുകളുടെ വിപുലമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ, വിവരണങ്ങൾ, വർഗ്ഗീകരണം എന്നിവയുടെ പേരിൽ 1906 ൽ ഗോൾഗിയും റാമോൺ വൈ കാജലും വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം പങ്കിട്ടു.

ഈ ഗവേഷണത്തിന് സമാന്തരമായി, മസ്തിഷ്ക തകരാറുള്ള രോഗികളിൽ  പോൾ ബ്രോക്ക നടത്തിയ പഠനങ്ങൾ തലച്ചോറിന്റെ ചില പ്രദേശങ്ങൾ ചില പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദികളാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അക്കാലത്ത്, ഭാഷ തലച്ചോറിലെ ചില പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങളാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും സെറിബ്രൽ കോർട്ടെക്സിന്റെ പ്രത്യേക മേഖലകളിൽ ചില മാനസിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നുമുള്ള ഫ്രാൻസ് ജോസഫ് ഗാലിന്റെ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ സ്ഥിരീകരണമായാണ് ബ്രോക്കയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ കാണപ്പെടുന്നത്. ജോൺ ഹഗ്ലിംഗ്സ് ജാക്സൺ നടത്തിയ അപസ്മാര രോഗികളുടെ നിരീക്ഷണങ്ങളാണ് ഫംഗ്ഷൻ ഹൈപ്പോഥസിസ് തലച്ചോറിലെ ചില പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങളാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന വാദത്തെ പിന്തുണച്ചത്. ഭാഷാ ഗ്രാഹ്യത്തിലും ഉൽ‌പാദനത്തിലും നിർദ്ദിഷ്ട മസ്തിഷ്ക ഘടനകളുടെ സ്പെഷ്യലൈസേഷൻ സിദ്ധാന്തം കാൾ വെർ‌നിക്കി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. ന്യൂറോ ഇമേജിംഗ് ടെക്നിക്കുകളിലൂടെയുള്ള ആധുനിക ഗവേഷണങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ബ്രോഡ്മാൻ സെറിബ്രൽ സൈറ്റോ ആർക്കിടെക്റ്റോണിക് മാപ്പ് (സെൽ ഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തെ പരാമർശിക്കുന്നു) ശരീരഘടനാ നിർവചനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ന്യൂറോ സയൻസ് മറ്റ് വിഷയങ്ങൾക്കുള്ളിലെ നാഡീവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളേക്കാൾ വേറിട്ടൊരു അക്കാദമിക് വിഭാഗമായി അംഗീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഡേവിഡ് റിയോക്ക്, ഫ്രാൻസിസ് ഒ. ഷ്മിറ്റ്, സ്റ്റീഫൻ കുഫ്‌ലർ എന്നിവർ ഈ രംഗം സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചതായി എറിക് കാൻഡലും സഹപ്രവർത്തകരും ഉദ്ധരിച്ചു.  1950 കളിൽ ആരംഭിച്ച വാൾട്ടർ റീഡ് ആർമി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റിസർച്ചിൽ, റയോച്ച് അടിസ്ഥാന ശരീരഘടനയും ഫിസിയോളജിയെയും ക്ലിനിക്കൽ സൈക്യാട്രിയുമായി  സംയോജിപ്പിച്ചു. അതേ കാലയളവിൽ ഷിമിറ്റ്, ബയോളജി, കെമിസ്ട്രി, ഫിസിക്സ്, മാത്തമാറ്റിക്സ് എന്നിവ ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവന്ന് മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിൽ ബയോളജി ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിനുള്ളിൽ ഒരു ന്യൂറോ സയൻസ് റിസർച്ച് പ്രോഗ്രാം സ്ഥാപിച്ചു. ആദ്യത്തെ ഫ്രീസ്റ്റാൻഡിംഗ് ന്യൂറോ സയൻസ് വിഭാഗം (അന്ന് സൈക്കോബയോളജി എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു) 1964 ൽ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ ഇർവിൻ ജെയിംസ് എൽ. മക്ഗോഗ് സ്ഥാപിച്ചു. 1966 ൽ സ്റ്റീഫൻ കുഫ്‌ലർ സ്ഥാപിച്ച ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിലെ ന്യൂറോബയോളജി വിഭാഗം ഇതിനെ തുടർന്നു വന്നു.

ന്യൂറോണുകളെയും നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവർത്തനത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ധാരണ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കൂടുതൽ കൃത്യവും തന്മാത്രാധിഷ്ടിതവുമായി മാറി. ഉദാഹരണത്തിന്, 1952 ൽ, അലൻ ലോയ്ഡ് ഹോഡ്ജ്കിൻ, ആൻഡ്രൂ ഹക്സ്ലി എന്നിവർ ഒരു കണവയുടെ ഭീമൻ ആക്സോണിന്റെ ന്യൂറോണുകളിൽ വൈദ്യുത സിഗ്നലുകൾ കൈമാറുന്നതിന്റെ ഒരു ഗണിതശാസ്ത്ര മാതൃക (ഹോജ്കിൻ-ഹക്സ്ലി ന്യൂറോൺ മാതൃക) അവതരിപ്പിച്ചു, അതിനെ അവർ "ആക്ഷൻ പൊട്ടൻഷ്യൽ" എന്ന് വിളിച്ചു. 1961-1962 ൽ, റിച്ചാർഡ് ഫിറ്റ്സ് ഹഗും ജെ. നാഗുമോയും ഹോഡ്ജ്കിൻ-ഹക്സ്ലിയെ ലളിതമാക്കി, ഇത് ഫിറ്റ്സ് ഹഗ്-നാഗുമോ മോഡൽ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. 1962-ൽ ബെർണാഡ് കാറ്റ്സ് ന്യൂറോണുകൾക്കിടയിലുള്ള സിനാപ്സിലൂടെയുള്ള ന്യൂറോ ട്രാൻസ്മിഷൻ മാതൃക അവതരിപ്പിച്ചു. 1966 മുതൽ എറിക് കാൻഡെലും സഹപ്രവർത്തകരും അപ്ലീസിയയിലെ പഠനവും മെമ്മറിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ന്യൂറോണുകളിലെ ബയോകെമിക്കൽ മാറ്റങ്ങൾ പരിശോധിച്ചു. 1981 ൽ കാതറിൻ മോറിസും ഹരോൾഡ് ലെക്കറും ഈ മോഡലുകൾ മോറിസ്-ലെകാർ മോഡലിൽ സംയോജിപ്പിച്ചു. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഇത്തരം അളവിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരവധി ബയോളജിക്കൽ ന്യൂറോൺ മോഡലുകൾക്കും ന്യൂറൽ കമ്പ്യൂട്ടേഷന്റെ മോഡലുകൾക്കും കാരണമായി.

നാഡീവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന താൽപ്പര്യത്തിന്റെ ഫലമായി, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എല്ലാ ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റുകൾക്കും ഒരു ഫോറം നൽകുന്നതിനായി നിരവധി പ്രമുഖ ന്യൂറോ സയൻസ് ഓർഗനൈസേഷനുകൾ രൂപീകരിച്ചു. ഉദാഹരണത്തിന്, 1961 ൽ ഇന്റർനാഷണൽ ബ്രെയിൻ റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ, 1963 ൽ ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഫോർ ന്യൂറോകെമിസ്ട്രിThe Beginning , International Society for Neurochemistry 1968 ൽ യൂറോപ്യൻ ബ്രെയിൻ ആൻഡ് ബിഹേവിയർ സൊസൈറ്റി, 1969 ൽ സൊസൈറ്റി ഫോർ ന്യൂറോ സയൻസ് എന്നിവ സ്ഥാപിതമായി. അടുത്തിടെ, ന്യൂറോ സയൻസ് ഗവേഷണ ഫലങ്ങളുടെ പ്രയോഗം ന്യൂറോഎക്കണോമിക്സ്, ന്യൂറോഎഡ്യൂക്കേഷൻ,Zull, J. (2002). The art of changing the brain: Enriching the practice of teaching by exploring the biology of learning. Sterling, Virginia: Stylus Publishing, LLC ന്യൂറോഎത്തിക്സ്, ന്യൂറോലോ എന്നീ വിഭാഗങ്ങളുടെ ഉയർച്ചക്ക് കാരണമായി.

കാലക്രമേണ, മസ്തിഷ്ക ഗവേഷണം ദാർശനികവും പരീക്ഷണാത്മകവും സൈദ്ധാന്തികവുമായ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയി, ഭാവിയിൽ മസ്തിഷ്ക സിമുലേഷനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രധാനമാണെന്ന് പ്രവചിക്കപ്പെടുന്നു.

 ആധുനിക ന്യൂറോ സയൻസ് 
ലഘുചിത്രം| മനുഷ്യ നാഡീവ്യൂഹം
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ, തന്മാത്രാ ജീവശാസ്ത്രം, ഇലക്ട്രോഫിസിയോളജി, കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ന്യൂറോ സയൻസ് എന്നിവയിലെ പുരോഗതി മൂലം നാഡീവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനം ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു, പ്രധാനമായും . നാഡീവ്യവസ്ഥയെ അതിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും പഠിക്കാൻ ഇത് ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റുകളെ അനുവദിച്ചിക്കുന്നു: ഇത് എങ്ങനെ ഘടനാപരമാണ്, എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എങ്ങനെ വികസിക്കുന്നു, എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എങ്ങനെ മാറ്റാം.

കശേരുകളിലെ നാഡീവ്യവസ്ഥയെ  കേന്ദ്ര നാഡീവ്യൂഹം (തലച്ചോറും സുഷുമ്‌നാ നാഡിയും എന്ന് നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു), പെരിഫറൽ നാഡീവ്യൂഹം എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം. എല്ലാ കശേരുക്കളുമടക്കം പല ജീവിവർഗങ്ങളിലും ശരീരത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ അവയവവ്യവസ്ഥയാണ് നാഡീവ്യൂഹം. അതിൽ ഏറ്റവും  സങ്കീർണ്ണമായത് തലച്ചോറാണ്. മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിൽ മാത്രം നൂറ് ബില്യൺ ന്യൂറോണുകളും നൂറു ട്രില്യൺ സിനാപ്സുകളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; സിനാപ്റ്റിക് നെറ്റ്വർക്കുകളിൽ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് വ്യത്യസ്ത സബ്സ്ട്രക്ചറുകൾ ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യ ജീനോമിൽ നിന്നുള്ള ഏകദേശം 20,000 ജീനുകളിൽ മൂന്നിൽ ഒരെണ്ണമെങ്കിലും പ്രധാനമായും തലച്ചോറിലാണ് പ്രകടമാകുന്നത്. U.S. National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Brain basics: genes at work in the brain. Date last modified: 2018-12-27. Retrieved Feb. 4, 2019.

മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ഉയർന്ന അളവിലുള്ള പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി കാരണം, അതിന്റെ സിനാപ്സുകളുടെ ഘടനയും അവയുടെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളും ജീവിതത്തിലുടനീളം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.The United States Department of Health and Human Services. Mental Health: A Report of the Surgeon General. "Chapter 2: The Fundamentals of Mental Health and Mental Illness" pp 38 Retrieved May 21, 2012

നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ ചലനാത്മക സങ്കീർണ്ണത മനസ്സിലാക്കുന്നത് ഒരു ശക്തമായ ഗവേഷണ വെല്ലുവിളിയാണ്. ആത്യന്തികമായി, നാഡീവ്യവസ്ഥ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എങ്ങനെ വികസിക്കുന്നു, അത് എങ്ങനെ മാറ്റം വരുത്താം അല്ലെങ്കിൽ നന്നാക്കാം എന്നിങ്ങനെ നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ എല്ലാ വശങ്ങളും ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റുകൾ മനസ്സിലാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനാൽ നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ വിശകലനം തന്മാത്രാ, സെല്ലുലാർ തലങ്ങൾ മുതൽ സിസ്റ്റങ്ങൾ, വൈജ്ഞാനിക തലങ്ങൾ വരെ ഒന്നിലധികം തലങ്ങളിൽ നടത്തുന്നു. കാലാകാലങ്ങളിൽ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അറിവിന്റെ അടിത്തറയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആധുനിക സാങ്കേതിക രീതികളുടെ ലഭ്യതയുമാണ് പുരോഗതിയുടെ പ്രാഥമിക ഘടകങ്ങൾ. ഇലക്ട്രോൺ മൈക്രോസ്കോപ്പി, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, ഇലക്ട്രോണിക്സ്, ഫംഗ്ഷണൽ ന്യൂറോ ഇമേജിംഗ്, ജനിതകശാസ്ത്രം, ജീനോമിക്സ് എന്നിവയിലെ പുരോഗതികളെല്ലാം പുരോഗതിയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്.

 മോളിക്യുലർ, സെല്ലുലാർ ന്യൂറോ സയൻസ് 
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|234x234ബിന്ദു| ഒരു ചിക്കൻ ഭ്രൂണത്തിലെ ഒരു ന്യൂറോണിന്റെ ഫോട്ടോ
മോളിക്യുലർ ന്യൂറോ സയൻസ് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങളിൽ ന്യൂറോണുകൾ തന്മാത്രാ സിഗ്നലുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുകയും പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതികളും ആക്സോണുകൾ സങ്കീർണ്ണമായ കണക്റ്റിവിറ്റി പാറ്റേണുകൾ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ നിലയിൽ, ന്യൂറോണുകൾ എങ്ങനെ വികസിക്കുന്നുവെന്നും ജനിതക മാറ്റങ്ങൾ ജൈവശാസ്ത്രപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്നും മനസിലാക്കാൻ തന്മാത്രാ ജീവശാസ്ത്രം, ജനിതകശാസ്ത്രം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ടൂളുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ന്യൂറോണുകളുടെ രൂപാന്തരീകരണം, തന്മാത്രാ ഐഡന്റിറ്റി, ഫിസിയോളജിക്കൽ സവിശേഷതകൾ, അവ വ്യത്യസ്ത തരം പെരുമാറ്റങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നിവയും വളരെയധികം താൽപ്പര്യമുള്ളവയാണ്.

സെല്ലുലാർ ന്യൂറോ സയൻസ് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ചോദ്യങ്ങളിൽ ന്യൂറോണുകൾ എങ്ങനെ സിഗ്നലുകളെ ഫിസിയോളജിക്കലായും ഇലക്ട്രോകെമിക്കലായും പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നു എന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ ചോദ്യങ്ങളിൽ ന്യൂറൈറ്റുകളും സോമകളും സിഗ്നലുകൾ എങ്ങനെ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നുവെന്നും ഒരു ന്യൂറോണിലെ വിവരങ്ങൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നതിന് ന്യൂറോ ട്രാൻസ്മിറ്ററുകളും ഇലക്ട്രിക്കൽ സിഗ്നലുകളും എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്നും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഒരു ന്യൂറോണൽ സെൽ ബോഡിയിൽ നിന്നുള്ള നേർത്ത എക്സ്റ്റെൻഷനുകളാണ് ന്യൂറൈറ്റുകൾ, അതിൽ ഡെൻഡ്രൈറ്റുകൾ (മറ്റ് ന്യൂറോണുകളിൽ നിന്ന് സിനാപ്റ്റിക് ഇൻപുട്ടുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നത്), ആക്സോണുകൾ (ആക്ഷൻ പൊട്ടൻഷ്യലുകൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന നാഡി പ്രേരണകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നവ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ന്യൂറോണുകളുടെ സെൽ ബോഡികളാണ് സോമാസ്, അതിൽ ന്യൂക്ലിയസ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

സെല്ലുലാർ ന്യൂറോ സയൻസിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന മേഖല നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ വികാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണമാണ്. നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ പാറ്റേണിംഗും പ്രാദേശികവൽക്കരണവും, ന്യൂറൽ സ്റ്റെം സെല്ലുകൾ, ന്യൂറോണുകളുടെയും ഗ്ലിയയുടെയും വ്യത്യാസം (ന്യൂറോജെനിസിസ്, ഗ്ലോജനിസിസ്), ന്യൂറോണൽ മൈഗ്രേഷൻ, ആക്‌സോണൽ, ഡെൻഡ്രിറ്റിക് വികസനം, ട്രോഫിക് ഇടപെടലുകൾ, സിനാപ്‌സ് രൂപീകരണം എന്നിവ ചോദ്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

 ന്യൂറൽ സർക്യൂട്ടുകളും സിസ്റ്റങ്ങളും 
ലഘുചിത്രം| ആക്ഷൻ ലാംഗ്വേജ് മനസ്സിലാക്കലിനായി മോട്ടോർ-സെമാന്റിക് ന്യൂറൽ സർക്യൂട്ടുകളുടെ നിർദ്ദേശിത ഓർഗനൈസേഷൻ. (2013)
സിസ്റ്റങ്ങളുടെ ന്യൂറോ സയൻസിലെ ചോദ്യങ്ങളിൽ റിഫ്ലെക്സുകൾ, മൾട്ടിസെൻസറി ഇന്റഗ്രേഷൻ, മോട്ടോർ ഏകോപനം, സിർകാഡിയൻ റിഥം, വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങൾ, പഠനം, ഓർമ്മ എന്നിവ പോലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ ന്യൂറൽ സർക്യൂട്ടുകൾ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുകയും ശരീരശാസ്ത്രപരമായും ശാരീരികമായും ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു. മറ്റൊരു വിധത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഈ ന്യൂറൽ സർക്യൂട്ടുകൾ വലിയ തോതിലുള്ള മസ്തിഷ്ക ശൃംഖലകളിൽ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്നും പെരുമാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവർ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. ന്യൂറോ എതോളജി, ന്യൂറോ സൈക്കോളജി എന്നിവയുടെ അനുബന്ധ മേഖലകൾ ന്യൂറൽ സബ്‌സ്‌ട്രേറ്റുകൾ പ്രത്യേക മൃഗങ്ങളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും പെരുമാറ്റത്തിന് അടിവരയിടുന്നതെങ്ങനെയെന്ന ചോദ്യത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. ന്യൂറോ എൻഡോക്രൈനോളജിയും സൈക്കോനെറോ ഇമ്മ്യൂണോളജിയും യഥാക്രമം നാഡീവ്യവസ്ഥയും എൻഡോക്രൈൻ, രോഗപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലുകൾ പരിശോധിക്കുന്നു. വളരെയധികം പുരോഗതികൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ന്യൂറോണുകളുടെ ശൃംഖലകൾ സങ്കീർണ്ണമായ വൈജ്ഞാനിക പ്രക്രിയകളും പെരുമാറ്റങ്ങളും നടത്തുന്ന രീതി ഇപ്പോഴും പൂർണ്ണമായും മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ല.

 കോഗ്നിറ്റീവ്, ബിഹേവിയറൽ ന്യൂറോ സയൻസ് 
ന്യൂറൽ സർക്യൂട്ട് വഴി മനശാസ്ത്രപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന ചോദ്യങ്ങളെ കോഗ്നിറ്റീവ് ന്യൂറോ സയൻസ് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. ന്യൂറോ ഇമേജിംഗ്, ഇ.ഇ.ജി, എം.ഇ.ജി, ഇലക്ട്രോഫിസിയോളജി, ഒപ്‌റ്റോജെനെറ്റിക്‌സ്, ഹ്യൂമൻ ജനിതക വിശകലനം തുടങ്ങിയ ശക്തമായ പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യകളും കോഗ്നിറ്റീവ് സൈക്കോളജിയിൽ നിന്നുള്ള നൂതന പരീക്ഷണാത്മക സാങ്കേതിക വിദ്യകളും ചേർന്ന് ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റുകളെയും മനശാസ്ത്രജ്ഞരെയും പ്രത്യേക ന്യൂറൽ സബ്‌സ്‌ട്രേറ്റുകളിലേക്ക് എങ്ങനെ വിജ്ഞാനവും വികാരവും മാപ്പുചെയ്യുന്നു എന്നതുപോലുള്ള അമൂർത്ത ചോദ്യങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നു. വൈജ്ഞാനിക പ്രതിഭാസങ്ങളുടെ ന്യൂറോബയോളജിക്കൽ അടിത്തറ തേടുന്ന ഒരു റിഡക്ഷനിസ്റ്റ് നിലപാടാണ് പല പഠനങ്ങളും ഇപ്പോഴും പുലർത്തുന്നതെങ്കിലും, ന്യൂറോ സയന്റിഫിക് കണ്ടെത്തലുകളും ആശയപരമായ ഗവേഷണവും തമ്മിൽ ഒരു ഇടപെടൽ ഉണ്ടെന്ന് സമീപകാല ഗവേഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, സമാനുഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ന്യൂറോ സയൻസ് ഗവേഷണം തത്ത്വചിന്ത, മന ശാസ്ത്രം, സൈക്കോപത്തോളജി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്റർ ഡിസിപ്ലിനറി ചർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.Aragona M, Kotzalidis GD, Puzella A. (2013) The many faces of empathy, between phenomenology and neuroscience. Archives of Psychiatry and Psychotherapy, 4:5-12 http://www.archivespp.pl/uploads/images/2013_15_4/5Aragona_APP_4_2013.pdf  മാത്രമല്ല, വിവിധ മസ്തിഷ്ക മേഖലകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒന്നിലധികം മെമ്മറി സിസ്റ്റങ്ങളുടെ ന്യൂറോ സയന്റിഫിക് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ മെമ്മറിയെ ഭൂതകാലത്തിന്റെ പുനരുൽപാദനമെന്ന ആശയത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുകയും മെമ്മറിയെ ഒരു സൃഷ്ടിപരവും ചലനാത്മകവുമായ പ്രക്രിയയായി പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

ന്യൂറോ സയൻസ് സാമൂഹികവും പെരുമാറ്റപരവുമായ ശാസ്ത്രങ്ങളുമായും ന്യൂറോ ഇക്കണോമിക്സ്, ഡിസിഷൻ തിയറി, സോഷ്യൽ ന്യൂറോ സയൻസ്, ന്യൂറോ മാർക്കറ്റിംഗ് തുടങ്ങിയ പുതിയ ഇന്റർ ഡിസിപ്ലിനറി മേഖലകളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

 കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ന്യൂറോ സയൻസ് 
കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ന്യൂറോ സയൻസിലെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് തലച്ചോറിന്റെ വികസനം, ഘടന, വൈജ്ഞാനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള പരമ്പരാഗത വിശകലനത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ വ്യാപിക്കാൻ കഴിയും. ഈ മേഖലയിലെ ഗവേഷണം ഗണിതശാസ്ത്ര മോഡലുകൾ, സൈദ്ധാന്തിക വിശകലനം, കമ്പ്യൂട്ടർ സിമുലേഷൻ എന്നിവ ജൈവശാസ്ത്രപരമായി  ന്യൂറോണുകളെയും നാഡീവ്യവസ്ഥകളെയും വിവരിക്കുന്നതിനും പരിശോധിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ബയോളജിക്കൽ ന്യൂറോൺ മോഡലുകൾ സ്പൈക്കിംഗ് ന്യൂറോണുകളുടെ ഗണിതശാസ്ത്ര വിവരണങ്ങളാണ്, അവ ഒറ്റ ന്യൂറോണുകളുടെ സ്വഭാവത്തെയും ന്യൂറൽ നെറ്റ്‌വർക്കുകളുടെ ചലനാത്മകതയെയും വിവരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം. കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ന്യൂറോ സയൻസിനെ തിയററ്റിക്കൽ ന്യൂറോ സയൻസ് എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്.

 ന്യൂറോ സയൻസും മെഡിസിനും 
ന്യൂറോളജി, സൈക്യാട്രി, ന്യൂറോ സർജറി, സൈക്കോസർജറി, അനസ്‌തേഷ്യോളജി, പെയിൻ മെഡിസിൻ, ന്യൂറോപതോളജി, ന്യൂറോ റേഡിയോളജി, ഒഫ്താൽമോളജി, ഒട്ടോലാറിംഗോളജി, ക്ലിനിക്കൽ ന്യൂറോ ഫിസിയോളജി, അഡിക്ഷൻ മെഡിസിൻ, സ്ലീപ് മെഡിസിൻ എന്നിവയാണ് നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ രോഗങ്ങളെ പ്രത്യേകമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നത്. ഇവ ഈ രോഗങ്ങളുടെ രോഗനിർണയവും ചികിത്സയും ഉൾപ്പെടുന്ന ക്ലിനിക്കൽ വിഭാഗങ്ങളെയും പരാമർശിക്കുന്നു.

കേന്ദ്ര, പെരിഫറൽ നാഡീവ്യൂഹങ്ങളുടെ രോഗങ്ങളായ അമിയോട്രോഫിക് ലാറ്ററൽ സ്ക്ലിറോസിസ് (ALS), സ്ട്രോക്ക് എന്നിവയും അവയുടെ വൈദ്യചികിത്സയും ന്യൂറോളജി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. സൈക്യാട്രി, അഫക്റ്റീവ്, ബിഹേവിയറൽ, കോഗ്നിറ്റീവ്, പെർസെപ്ച്വൽ ഡിസോർഡേഴ്സ് എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. അനസ്‌തേഷ്യോളജി വേദനയെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണയിലും ബോധത്തിന്റെ ഫാർമക്കോളജിക് വ്യതിയാനത്തിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ന്യൂറോപതോളജി മോർഫോളജിക്, മൈക്രോസ്കോപ്പിക്, രാസപരമായി നിരീക്ഷിക്കാവുന്ന മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഊന്നൽ നൽകി, കേന്ദ്ര, പെരിഫറൽ നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെയും പേശി രോഗങ്ങളുടെയും വർഗ്ഗീകരണത്തിലും അന്തർലീനമായ രോഗകാരി സംവിധാനങ്ങളിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ന്യൂറോ സർജറിയും സൈക്കോസർജറിയും പ്രധാനമായും കേന്ദ്ര, പെരിഫറൽ നാഡീവ്യവസ്ഥയിലെ രോഗങ്ങളുടെ ശസ്ത്രക്രിയാ ചികിത്സയിലൂടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

 ട്രാൻസ്ലേഷണൽ ഗവേഷണം 
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ബെനിൻ ഫെമിലിയൽ മാക്രോസെഫാലി ഉള്ള ഒരു രോഗിയുടെ തലയുടെ പാരാസാഗിറ്റൽ എംആർഐ
അടുത്തിടെ, വിവിധ വൈദ്യശാസ്ത്ര വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അതിരുകൾ മങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു, കാരണം അവയെല്ലാം ന്യൂറോ സയൻസിലെ അടിസ്ഥാന ഗവേഷണത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ബ്രെയിൻ ഇമേജിംഗ് മാനസികരോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വസ്തുനിഷ്ഠമായ ജൈവിക ഉൾക്കാഴ്ച പ്രാപ്തമാക്കുന്നു, അത് വേഗത്തിലുള്ള രോഗനിർണയം, കൂടുതൽ കൃത്യമായ രോഗനിദാനം, രോഗ പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കൽ എന്നിവയിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം.

 പ്രധാന ശാഖകൾ 
ആധുനിക ന്യൂറോ സയൻസ് വിദ്യാഭ്യാസവും ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഇനിപ്പറയുന്ന പ്രധാന ശാഖകളായി തരം തിരിക്കാം. എന്നിരുന്നാലും, വ്യക്തിഗത ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റുകൾ നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഉപഫീൽഡുകളിളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
+ന്യൂറോ സയൻസിന്റെ പ്രധാന ശാഖകളുടെ പട്ടിക ബ്രാഞ്ച് വിവരണം അഫക്റ്റീവ് ന്യൂറോ സയൻസ് വികാരങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ന്യൂറൽ മെക്കാനിസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് അഫക്റ്റീവ് ന്യൂറോ സയൻസ്, സാധാരണയായി മൃഗങ്ങളുടെ മാതൃകകളിലെ പരീക്ഷണത്തിലൂടെ. ബിഹേവിയറൽ ന്യൂറോ സയൻസ് ബിഹേവിയറൽ ന്യൂറോ സയൻസ് (ബയോളജിക്കൽ സൈക്കോളജി, ഫിസിയോളജിക്കൽ സൈക്കോളജി, ബയോ സൈക്കോളജി, അല്ലെങ്കിൽ സൈക്കോബയോളജി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) മനുഷ്യരിലും മനുഷ്യേതര മൃഗങ്ങളിലും സ്വഭാവത്തിന്റെ ജനിതക, ഫിസിയോളജിക്കൽ, വികസന രീതികളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് ബയോളജിയുടെ തത്വങ്ങളുടെ പ്രയോഗമാണ്. സെല്ലുലാർ ന്യൂറോ സയൻസ് സെല്ലുലാർ ന്യൂറോ സയൻസ് എന്നത് സെല്ലുലാർ തലത്തിൽ ന്യൂറോണുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ്. ക്ലിനിക്കൽ ന്യൂറോ സയൻസ് നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ തകരാറുകൾക്കും രോഗങ്ങൾക്കും അടിവരയിടുന്ന ജൈവ സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനം. കോഗ്നിറ്റീവ് ന്യൂറോ സയൻസ് കോഗ്നിറ്റീവ് ന്യൂറോ സയൻസ് എന്നത് കോഗ്നിഷന് അടിസ്ഥാനമായ ബയോളജിക്കൽ മെക്കാനിസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ്. കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ന്യൂറോ സയൻസ് നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ സൈദ്ധാന്തിക പഠനമാണ് കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ന്യൂറോ സയൻസ്. കൾച്ചറൽ ന്യൂറോ സയൻസ് കൾച്ചറൽ ന്യൂറോ സയൻസ് എന്നത് സാംസ്കാരിക മൂല്യങ്ങൾ, സമ്പ്രദായങ്ങൾ, വിശ്വാസങ്ങൾ എന്നിവ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും ഒന്നിലധികം സമയപരിധികളിലുടനീളം മനസ്സ്, തലച്ചോറ്, ജീനുകൾ എന്നിവ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും പഠിക്കുന്നു.Chiao, J.Y. & Ambady, N. (2007). Cultural neuroscience: Parsing universality and diversity across levels of analysis. In Kitayama, S. and Cohen, D. (Eds.) Handbook of Cultural Psychology, Guilford Press, New York, pp. 237-254. ഡവലപ്മെന്റൽ ന്യൂറോ സയൻസ് ഡവലപ്മെൻറൽ ന്യൂറോ സയൻസ് നാഡീവ്യവസ്ഥയെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന, രൂപപ്പെടുത്തുന്ന, പുനർനിർമ്മിക്കുന്ന പ്രക്രിയകളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുകയും അടിസ്ഥാനപരമായ സംവിധാനങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതിനായി ന്യൂറൽ ഡെവലപ്മെന്റിന്റെ സെല്ലുലാർ അടിസ്ഥാനം വിവരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എവലൂഷണറി ന്യൂറോ സയൻസ് പരിണാമ ന്യൂറോ സയൻസ് നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ പരിണാമത്തെ പഠിക്കുന്നു. മോളിക്യുലർ ന്യൂറോ സയൻസ് മോളിക്യുലർ ന്യൂറോ സയൻസ് മോളിക്യുലർ ബയോളജി, മോളിക്യുലർ ജനിറ്റിക്സ്, പ്രോട്ടീൻ കെമിസ്ട്രി, അനുബന്ധ രീതിശാസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് നാഡീവ്യവസ്ഥയെ പഠിക്കുന്നു. നാനോ ന്യൂറോ സയൻസ് നാനോ ടെക്നോളജിയെയും ന്യൂറോ സയൻസിനെയും സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഇന്റർ ഡിസിപ്ലിനറി ഫീൽഡ്. ന്യൂറൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ന്യൂറൽ സിസ്റ്റങ്ങളുമായി സംവദിക്കാനും മനസിലാക്കാനും നന്നാക്കാനും മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാനും മെച്ചപ്പെടുത്താനും ന്യൂറൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ന്യൂറോഅനാറ്റമി നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ ശരീരഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് ന്യൂറോഅനാറ്റമി. ന്യൂറോകെമിസ്ട്രി നെഉരൊഛെമിസ്ത്ര്യ് എങ്ങനെ പഠനമാണ് നെഉരൊഛെമിചല്സ് ന്യൂറോണുകളുടെ പ്രവർത്തനം സംവദിക്കാൻ സ്വാധീനവും. ന്യൂറോഎത്തോളജി മനുഷ്യേതര മൃഗങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ ന്യൂറൽ അടിസ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് ന്യൂറോഎത്തോളജി. ന്യൂറോഗാസ്ട്രോണമി രസം, അത് സംവേദനം, അറിവ്, മെമ്മറി എന്നിവയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് ന്യൂറോഗാസ്ട്രോണമി. ന്യൂറോജെനെറ്റിക്സ് നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ വികാസത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും ജനിതക അടിത്തറയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് ന്യൂറോജെനെറ്റിക്സ്. ന്യൂറോ ഇമേജിംഗ് തലച്ചോറിന്റെ ഘടനയെയും പ്രവർത്തനത്തെയും നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ ചിത്രീകരിക്കുന്നതിന് വിവിധ സാങ്കേതിക വിദ്യകളുടെ ഉപയോഗം ന്യൂറോ ഇമേജിംഗിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ന്യൂറോ ഇമ്മ്യൂണോളജി ന്യൂറോ ഇമ്മ്യൂണോളജി നാഡികളും രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയും തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ന്യൂറോ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സ് ന്യൂറോ സയൻസ് ഡാറ്റയുടെ ഓർഗനൈസേഷനും കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ മോഡലുകളുടെയും അനലിറ്റിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളുടെയും പ്രയോഗം നടത്തുന്ന ബയോ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സിനുള്ളിലെ ഒരു വിഭാഗമാണ് ന്യൂറോ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സ്. ന്യൂറോലിങ്ക്വിസ്റ്റിക് മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിലെ ന്യൂറൽ മെക്കാനിസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് ന്യൂറോലിങ്‌വിസ്റ്റിക്സ്, അത് ഭാഷയുടെ ഗ്രാഹ്യം, ഉത്പാദനം, ഏറ്റെടുക്കൽ എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ന്യൂറോഫിസിക്സ് നാഡീവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നേടുന്നതിന് ശാരീരിക രീതികളുടെ വികാസവും ഉപയോഗവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ബയോഫിസിക്സിന്റെ ശാഖയാണ് ന്യൂറോഫിസിക്സ്. ന്യൂറോ ഫിസിയോളജി ന്യൂറോ ഫിസിയോളജി എന്നത് നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ്, സാധാരണയായി ഫിസിയോളജിക്കൽ ടെക്നിക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇലക്ട്രോഡുകളുമായോ ഒപ്റ്റിക്കലായോ അയോൺ അല്ലെങ്കിൽ വോൾട്ടേജ് സെൻസിറ്റീവ് ഡൈകൾ അല്ലെങ്കിൽ ലൈറ്റ് സെൻസിറ്റീവ് ചാനലുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് അളക്കലും ഉത്തേജനവും ഉൾപ്പെടുന്നു. ന്യൂറോ സൈക്കോളജി ന്യൂറോ സൈക്കോളജി എന്നത് മനശാസ്ത്രവും ന്യൂറോ സയൻസും ചേരുന്നതാണ്. മനശാസ്ത്രത്തിൽ, ബയോപ്സൈക്കോളജി, ക്ലിനിക്കൽ സൈക്കോളജി, കോഗ്നിറ്റീവ് സൈക്കോളജി, ഡവലപ്മെൻറൽ സൈക്കോളജി എന്നിവയുമായി ഇത് വളരെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ന്യൂറോ സയൻസിൽ, ഇത് വൈജ്ഞാനിക, പെരുമാറ്റ, സാമൂഹിക, സ്വാധീനമുള്ള ന്യൂറോ സയൻസ് മേഖലകളുമായി വളരെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രായോഗിക, മെഡിക്കൽ ഡൊമെയ്‌നിൽ, ഇത് ന്യൂറോളജി, സൈക്യാട്രി എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പാലിയോ ന്യൂറോ ബയോളജി മസ്തിഷ്ക പരിണാമത്തെക്കുറിച്ച്, പ്രത്യേകിച്ച് മനുഷ്യ മസ്തിഷ്ക പരിണാമത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ പാലിയന്റോളജിയിലും ആർക്കിയോളജിയിലും ഉപയോഗിക്കുന്ന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മേഖലയാണ് പാലിയോനെറോബയോളജി. സോഷ്യൽ ന്യൂറോ സയൻസ് സാമൂഹ്യ പ്രക്രിയകളും പെരുമാറ്റവും ബയോളജിക്കൽ സിസ്റ്റങ്ങൾ എങ്ങനെ നടപ്പാക്കുന്നുവെന്ന് മനസിലാക്കുന്നതിനും സാമൂഹിക പ്രക്രിയകളുടെയും പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും സിദ്ധാന്തങ്ങളെ അറിയിക്കാനും പരിഷ്കരിക്കാനും ജൈവശാസ്ത്രപരമായ ആശയങ്ങളും രീതികളും ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി നീക്കിവച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ഇന്റർ ഡിസിപ്ലിനറി മേഖലയാണ് സോഷ്യൽ ന്യൂറോ സയൻസ്. സിസ്റ്റംസ് ന്യൂറോ സയൻസ് ന്യൂറൽ സർക്യൂട്ടുകളുടെയും സിസ്റ്റങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് സിസ്റ്റംസ് ന്യൂറോ സയൻസ്.

 ന്യൂറോ സയൻസ് ഓർഗനൈസേഷനുകൾ 
ഏറ്റവും വലിയ പ്രൊഫഷണൽ ന്യൂറോ സയൻസ് ഓർഗനൈസേഷൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ ന്യൂറോ സയൻസ് (എസ്എഫ്എൻ) ആണ്, ഇത് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണെങ്കിലും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി അംഗങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1969 ൽ സ്ഥാപിതമായതിനുശേഷം എസ്‌എഫ്‌എൻ ക്രമാനുഗതമായി വളർന്നു: 2010 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഇതിൽ 83 വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് 40,290 അംഗങ്ങളുണ്ട്.  

ന്യൂറോ സയൻസിനായി നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റ് പ്രധാന സംഘടനകളിൽ ഓരോ വർഷവും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാജ്യത്ത് മീറ്റിംഗുകൾ നടത്തുന്ന ഇന്റർനാഷണൽ ബ്രെയിൻ റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ (ഐബ്രോ), ഓരോ രണ്ട് വർഷത്തിലും വ്യത്യസ്ത യൂറോപ്യൻ നഗരത്തിൽ മീറ്റിംഗ് നടത്തുന്ന ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് യൂറോപ്യൻ ന്യൂറോ സയൻസ് സൊസൈറ്റീസ് (ഫെൻസ്) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ന്യൂറോ സയൻസ് അസോസിയേഷൻ, ജർമ്മൻ ന്യൂറോ സയൻസ് സൊസൈറ്റി (Neurowissenschaftliche Gesellschaft), ഫ്രഞ്ച് സൊസൈറ്റി ഡെസ് ന്യൂറോസയൻസസ്  എന്നിവയുൾപ്പെടെ 32 ദേശീയതല സംഘടനകളുടെ ഒരു കൂട്ടം ഫെൻസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ന്യൂറോ സയൻസിലെ ആദ്യത്തെ നാഷണൽ ഹോണർ സൊസൈറ്റി, നു റോ സൈ (Nu Rho Psi), 2006 ൽ സ്ഥാപിതമായി. പ്രോജക്റ്റ് എൻ‌സെഫലോൺ പോലെ ബിരുദധാരികളെയും തുടക്കക്കാരായ ഗവേഷകരെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്ന നിരവധി യൂത്ത് ന്യൂറോ സയൻസ് സൊസൈറ്റികളും നിലവിലുണ്ട്.

 ന്യൂറോ സയൻസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നോബൽ സമ്മാനങ്ങൾ 
വർഷംമേഖലചിത്രംബഹുമതിക്കർഹനായ വ്യക്തിജീവിതകാലംരാജ്യംകാരണംഅവലംബം1904ഫിസിയോളജിഇവാൻ പാവ് ലോവ്1849–1936റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം"ദഹനത്തിന്റെ ഫിസിയോളജിയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയെ അംഗീകരിച്ച്"1906ഫിസിയോളജികാമില്ലൊ ഗോൾജി1843–1926ഇറ്റാലിയൻ കിങ്ഡം"നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ ഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രവർത്തനത്തെ അംഗീകരിച്ച്"സാന്തിയാഗോ റമോൺ ഐ കക്സാൽ1852–1934റെസ്റ്റൊറേഷൻ (സ്പെയിൻ)1914ഫിസിയോളജിറോബർട്ട് ബരനി1876–1936ഓസ്ട്രിയ-ഹംഗറി"വെസ്റ്റിബുലാർ അപ്പാരറ്റസിന്റെ ഫിസിയോളജി, പാത്തോളജി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനത്തിന്"1932ഫിസിയോളജിചാൾസ് സ്കോട്ട് ഷെരിംഗ്ടൺ1857–1952യു.കെ."ന്യൂറോണുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"എഡ്‌ഗാർ ഡഗ്ലസ് അഡ്രിയൻ1889–1977യു.കെ.1936ഫിസിയോളജിഹെൻറി ഹാലറ്റ് ഡേൽ1875–1968യു.കെ."നാഡി ഇംപൾസുകളുടെ രാസ സംപ്രേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"ഓട്ടോ ലോവി1873–1961ഓസ്ട്രിയജർമനി1938ഫിസിയോളജികോർണിയേൽ ഷോൺ ഫ്രാങ്കോയിസ് ഹേമൻസ്1892–1968ബെൽജിയം"ശ്വസനത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ സൈനസ്, അയോർട്ടിക് മെക്കാനിസങ്ങൾ വഹിച്ച പങ്ക് കണ്ടെത്തിയതിന്"1944ഫിസിയോളജിജോസഫ് എർലാങ്കർ1874–1965അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ"ഒറ്റ നാഡി നാരുകളുടെ വളരെ വ്യത്യസ്തമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"ഹെർബർട്ട് സ്പെൻസർ ഗാസ്സെർ1888–1963അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ1949ഫിസിയോളജിവാൾട്ടർ റുഡോൾഫ് ഹെസ്1881–1973സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്"ആന്തരിക അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കോർഡിനേറ്ററായി ഇന്റർബ്രെയിനിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ ഓർഗനൈസേഷനെ കണ്ടെത്തിയതിന്"അന്റോണിയോ കേറ്റാനൊ എഗസ് മോനിസ്1874–1955പോർച്ചുഗൽ"ചില സൈക്കോസുകളിൽ ല്യൂക്കോടോമിയുടെ ചികിത്സാ മൂല്യം കണ്ടെത്തിയതിന്"1957ഫിസിയോളജിഡാനിയൽ ബോവറ്റ്1907–1992ഇറ്റലി"ചില ശരീര പദാർത്ഥങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന സിന്തറ്റിക് സംയുക്തങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് വാസ്കുലർ സിസ്റ്റത്തിലെയും അസ്ഥികൂട പേശികളിലെയും അവയുടെ പ്രവർത്തനം"1961ഫിസിയോളജിജോർജ് വോൺ ബെകെസി1899–1972അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ"കോക്ലിയയ്ക്കുള്ളിലെ ഉത്തേജനത്തിന്റെ ഭൗതിക സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"1963ഫിസിയോളജിജോൺ കാര്യു എക്ലസ്1903–1997ഓസ്ട്രേലിയ"നാഡീകോശ സ്തരത്തിന്റെ പെരിഫറൽ, സെൻട്രൽ ഭാഗങ്ങളിൽ എക്സൈറ്റേഷൻ, ഇൻഹിബിഷൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന അയോണിക് സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"അലൻ ലോയ്ഡ് ഹോഗ്കിൻ1914–1998യു.കെ.ആൻഡ്രു ഫീൽഡിങ് ഹക്സ്ലെ1917–2012യു.കെ.1967ഫിസിയോളജിരാഗ്നർ ഗ്രാനിറ്റ്1900–1991ഫിൻലൻഡ്സ്വീഡൻ"കണ്ണിലെ പ്രാഥമിക ഫിസിയോളജിക്കൽ, കെമിക്കൽ വിഷ്വൽ പ്രക്രിയകളെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"ഹാൽഡൺ കെഫർ ഹാർട്ട്ലൈൻ1903–1983അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾജോർജ് വാൾഡ്1906–1997അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ1970ഫിസിയോളജിജൂലിയസ് ആക്സെൽറോഡ്1912–2004അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ"നാഡി ടെർമിനലുകളിലെ ട്രാൻസ്മിറ്ററുകളും അവയുടെ സംഭരണം, റിലീസ്, ഇനാക്ടിവേഷൻ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സംവിധാനവും"ഉൾഫ് വോൺ യൂലർ1905–1983സ്വീഡൻബർണാഡ് കാറ്റ്സ്1911–2003യു.കെ.1981ഫിസിയോളജിറോജർ ഡബ്ലു. സ്പെരി1913–1994അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ"സെറിബ്രൽ അർദ്ധഗോളങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനപരമായ സ്പെഷ്യലൈസേഷനെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"ഡേവിഡ് എച്ച്. ഹുബെൽ1926–2013കാനഡ"വിഷ്വൽ സിസ്റ്റത്തിലെ വിവര പ്രോസസ്സിംഗ് സംബന്ധിച്ച അവരുടെ കണ്ടെത്തലുകൾക്കായി"ടോർസ്റ്റൺ എൻ. വെയ്സെൽ1924–സ്വീഡൻ1986ഫിസിയോളജിസ്റ്റാൻലി കോഹെൻ1922–2020അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ"ഗ്രോത്ത് ഫാക്ടറുകളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾക്കായി"റിത ലെവി-മൊണ്ടാൽസിനി1909–2012ഇറ്റലി1997കെമിസ്ട്രിജീൻസ് സി. സ്കൌ1918–2018ഡെൻമാർക്ക്"ആദ്യ അയോൺ-ട്രാൻസ്പോർട്ടിംഗ് എൻസൈം Na+, K+ -ATPase കണ്ടെത്തിയതിന്"2000ഫിസിയോളജിഅർവിദ് കാൾസൻ1923–2018സ്വീഡൻ"നാഡീവ്യവസ്ഥയിലെ സിഗ്നൽ കൈമാറ്റം സംബന്ധിച്ച അവരുടെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"പോൾ ഗ്രീൻഗാർഡ്1925–2019അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾഎറിക് കാൻഡൽ1929–അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ2003രസതന്ത്രംറോഡ്രിക് മക്കിനൺ1956–അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ"അയോൺ ചാനലുകളുടെ ഘടനാപരവും യാന്ത്രികവുമായ പഠനത്തിനായി സെൽ മെംബ്രണുകളിലെ ചാനലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾക്കായി"2004ഫിസിയോളജിറിച്ചാർഡ് ആക്സെൽ1946–അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ"ഒഡറന്റ് റിസപ്റ്ററുകളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾക്കും ഘ്രാണവ്യവസ്ഥയുടെ ഓർഗനൈസേഷനും"ലിന്ഡാ ബി. ബക്ക്1947–അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ2014ഫിസിയോളജിജോൺ ഒകീഫ്1939–അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾയു.കെ."തലച്ചോറിലെ ഒരു പൊസിഷനിംഗ് സിസ്റ്റം നിർമ്മിക്കുന്ന കോശങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"മേയ് ബ്രിട്ട് മോസർ1963–നോർവെഎഡ്വേഡ് മോസർ1962–നോർവെ2017ഫിസിയോളജിജെഫ്രി ഹാൾ1939–അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ"അന്തർജാത-നിജാവർത്തനം നിയന്ത്രിക്കുന്ന തന്മാത്രാ സംവിധാനങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്"മൈക്കൽ റോസ്ബാഷ്1944–അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾമൈക്കൽ യങ്ങ്1949–അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ

 അവലംബം 

 കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് 




 Squire, L. et al. (2012). Fundamental Neuroscience, 4th edition. Academic Press; 
 Byrne and Roberts (2004). From Molecules to Networks. Academic Press; 
 Sanes, Reh, Harris (2005). Development of the Nervous System, 2nd edition. Academic Press; 
 Siegel et al. (2005). Basic Neurochemistry, 7th edition. Academic Press; 
 Rieke, F. et al. (1999). Spikes: Exploring the Neural Code. The MIT Press; Reprint edition 
 section.47 Neuroscience 2nd ed. Dale Purves, George J. Augustine, David Fitzpatrick, Lawrence C. Katz, Anthony-Samuel LaMantia, James O. McNamara, S. Mark Williams. Published by Sinauer Associates, Inc., 2001.
 section.18 Basic Neurochemistry: Molecular, Cellular, and Medical Aspects 6th ed. by George J. Siegel, Bernard W. Agranoff, R. Wayne Albers, Stephen K. Fisher, Michael D. Uhler, editors. Published by Lippincott, Williams & Wilkins, 1999.

 Damasio, A. R. (1994). Descartes' Error: Emotion, Reason, and the Human Brain.  New York, Avon Books.  (Hardcover)  (Paperback)
 Gardner, H. (1976). The Shattered Mind: The Person After Brain Damage.  New York, Vintage Books, 1976 
 Goldstein, K. (2000). The Organism.  New York, Zone Books.  (Hardcover)  (Paperback)

Subhash Kak, The Architecture of Knowledge: Quantum Mechanics, Neuroscience, Computers and Consciousness, Motilal Banarsidass, 2004, 
 Llinas R. (2001). I of the vortex: from neurons to self MIT Press.  (Hardcover)  (Paperback)
 Luria, A. R. (1997). The Man with a Shattered World: The History of a Brain Wound.  Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press.  (Hardcover)  (Paperback)
 Luria, A. R. (1998). The Mind of a Mnemonist: A Little Book About A Vast Memory.  New York, Basic Books, Inc. 
 Medina, J. (2008). Brain Rules: 12 Principles for Surviving and Thriving at Work, Home, and School. Seattle, Pear Press.  (Hardcover with DVD)
 Pinker, S. (1999). How the Mind Works.  W. W. Norton & Company. 
 Pinker, S. (2002). The Blank Slate: The Modern Denial of Human Nature.  Viking Adult. 

Penrose, R., Hameroff, S. R., Kak, S., & Tao, L. (2011). Consciousness and the universe: Quantum physics, evolution, brain & mind. Cambridge, MA: Cosmology Science Publishers.
 Ramachandran, V. S. (1998). Phantoms in the Brain. New York, HarperCollins.  (Paperback)
 Rose, S. (2006). 21st Century Brain: Explaining, Mending & Manipulating the Mind  (Paperback)
 Sacks, O. The Man Who Mistook His Wife for a Hat. Summit Books  (Hardcover)  (Paperback)
 Sacks, O. (1990). Awakenings.  New York, Vintage Books. (See also Oliver Sacks)  (Hardcover)  (Paperback)
 Encyclopedia:Neuroscience Scholarpedia Expert articles
 Sternberg, E. (2007) Are You a Machine? The Brain, the Mind and What it Means to be Human.  Amherst, New York: Prometheus Books.
 Churchland, P. S. (2011) Braintrust: What Neuroscience Tells Us about Morality. Princeton University Press. 


 പുറം കണ്ണികൾ 

 ന്യൂറോ സയൻസ് ഇൻഫർമേഷൻ ഫ്രെയിംവർക്ക് (എൻഐഎഫ്) 

 അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ ന്യൂറോകെമിസ്ട്രി
 ബ്രിട്ടീഷ് ന്യൂറോ സയൻസ് അസോസിയേഷൻ (ബി‌എൻ‌എ)
 ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് യൂറോപ്യൻ ന്യൂറോ സയൻസ് സൊസൈറ്റീസ്
 ന്യൂറോ സയൻസ് ഓൺ‌ലൈൻ (ഇലക്ട്രോണിക് ന്യൂറോ സയൻസ് പാഠപുസ്തകം)
 എച്ച്എച്ച്എംഐ ന്യൂറോ സയൻസ് പ്രഭാഷണ പരമ്പര 
 സൊസൈറ്റി ഡെസ് ന്യൂറോ സയൻസസ് 
 കുട്ടികൾക്കുള്ള ന്യൂറോ സയൻസ്
വർഗ്ഗം:ന്യൂറോഫിസിയോളജി
വർഗ്ഗം:നാഡീ വ്യൂഹം
വർഗ്ഗം:മനോരോഗ ചികിൽസ
വർഗ്ഗം:ന്യൂറോസയൻസ്
വർഗ്ഗം:ന്യൂറോളജി