കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് മെഡൽ

1900 നും 1947 നും ഇടയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ പൊതുജന സേവനത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ ചക്രവർത്തി / ചക്രവർത്തിനി നൽകിവന്നിരുന്ന ഒരു മെഡലാണ് കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് മെഡൽ. വംശം, തൊഴിൽ, സ്ഥാനം, ലിംഗഭേദം എന്നിവയില്ലാതെ, ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതാൽ‌പര്യത്തിന്റെ പുരോഗതിയിൽ‌ പ്രധാനപ്പെട്ടതും ഉപയോഗപ്രദവുമായ സേവനത്തിലൂടെ ശ്രദ്ധേയരായ ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും ഇത് നൽകിയിരുന്നു. 

പേര് "കൈസര്-ഇ-ഹിന്ദ്" ( qaisar-e-hind,    ) എന്നതിന്റെ അർത്ഥം ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷയിൽ " ഇന്ത്യൻ ചക്രവർത്തി " എന്നാണ്. "ചക്രവർത്തി" എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന കൈസർ  എന്ന വാക്ക് റോമൻ സാമ്രാജ്യ തലവൻ സീസറിന്റെ  ഒരു ഡെറിവേറ്റീവ് ആണ്.  ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1876-ൽ ഓറിയന്റലിസ്റ്റ് ജി.ഡബ്ല്യു. ലെറ്റ്നർ കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് എന്ന പേര് ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് രാജാവിന്റെ ഔദ്യോഗിക സാമ്രാജ്യത്വ പദവി ആയി ഉപയോഗിച്ചു. B.S. Cohn, "Representing Authority in Victorian India", in E. Hobsbawm and T. Ranger (eds.), The Invention of Tradition (1983), 165-209, esp. 201-2. ജോർജ്ജ് ആറാമനാണ് ഈ പദവി അവസാനമായി വഹിച്ചത്. 

കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് എന്ന് ഇന്ത്യ ജനറൽ സർവീസ് മെഡലിൻറെ (1909) മറുവശത്തും ഇന്ത്യൻ മെറിറ്റോറിയസ് സർവീസ് മെഡലിലും ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. :File:India General Service Medal 1909 G5-v1.jpg

 ചരിത്രം 
മുൻ സാമ്രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വ ഭരണത്തെ വേറിട്ട് നിർത്താനുള്ള മനഃപൂർവമായ ഉദ്ദേശത്തിൽ ഓറിയന്റലിസ്റ്റ് ജി.ഡബ്ല്യു. ലെറ്റ്നർ ആവിഷ്കരിച്ച എംപ്രസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ അല്ലെങ്കിൽ കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് B.S. Cohn, "Representing Authority in Victorian India", in E. Hobsbawm and T. Ranger (eds.), The Invention of Tradition (1983), 165-209, esp. 201-2. വിക്ടോറിയ രാജ്ഞി 1876 മെയ് 1 മുതൽ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും 1877 ലെ ദില്ലി ദർബാറിൽ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

1900 ഏപ്രിൽ 10 നാണ് വിക്ടോറിയ രാജ്ഞി ഈ മെഡൽ സ്ഥാപിച്ചത്.  "ഇന്ത്യൻ ചക്രവർത്തി" എന്നാണ് ഈ പേരിന്റെ വിവർത്തനം (അപൂർവ ഇന്ത്യൻ ചിത്രശലഭമായ ടീനോപാൽപസ് ഇംപീരിയലിസിനും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കുന്നു). കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദിനായുള്ള റോയൽ വാറന്റ് 1901, 1912, 1933, 1939 വർഷങ്ങളിൽ ഭേദഗതി ചെയ്തു. 1947 ലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻഡിപെൻഡൻസ് ആക്റ്റ് പാസാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് അവാർഡ് നൽകുന്നത് അവസാനിപ്പിച്ചു.  സ്വർണ്ണ മെഡൽ അവാർഡുകൾ പലപ്പോഴും ലണ്ടൻ ഗസറ്റിലും മറ്റ് ക്ലാസുകൾ ഗസറ്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

 മെഡൽ ഗ്രേഡുകളും രൂപകൽപ്പനയും 
മെഡലിന് മൂന്ന് ഗ്രേഡുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ പൊതുസേവനത്തിനുള്ള കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് സ്വർണ്ണ മെഡൽ രാജാവ് നേരിട്ട് നൽകിവരുന്നതായിരുന്നു. വെള്ളി, വെങ്കല മെഡലുകൾ വൈസ്രോയി ആണ് നൽകിയിരുന്നത്. ഓവൽ ആകൃതിയിലുള്ള ബാഡ്ജ് അല്ലെങ്കിൽ സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, വെങ്കലം എന്നിവയിൽ ഒരു വശത്ത് റോയൽ സിഫറും രാജ മുദ്രയും, മറുവശത്ത് "കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് ഫോർ പബ്ലിക് സർവീസ്" എന്നും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇരുണ്ട നീല റിബൺ ഉപയോഗിച്ച് ഇത് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യണം. മെഡലിന് പോസ്റ്റ് നോമിനൽ ഇനീഷ്യലുകൾ ഇല്ല. 

മഹാത്മാ ഗാന്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സ്വീകർത്താവ്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ആംബുലൻസ് സേവനങ്ങളിൽ നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് 1915 ൽ പെൻ‌ഷർസ്റ്റിലെ ലോർഡ് ഹാർഡിംഗെ ആണ് ഗാന്ധിജിക്ക് കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് അവാർഡ് നൽകിയത്. ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊലയിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തെ പിന്തുണച്ചുകൊണ്ട് ദേശീയ പ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി 1920 ൽ ഗാന്ധി മെഡൽ മടക്കി നൽകി.   

 ശ്രദ്ധേയരായ സ്വീകർത്താക്കൾ 
സ്വർണ്ണ മെഡൽ

 സർദാർ ഖാൻ ബഹാദൂർ മിർ അബ്ദുൽ അലി, ജെ.പി., ബോംബെ, 1901 നവംബർ 9
 ഡോ. മാർഗരറ്റ് ഈഡ ബാൽഫോർ, സ്കോട്ടിഷ് ഡോക്ടറും സ്ത്രീകളുടെ മെഡിക്കൽ ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങളുടെ പ്രചാരകയും
 ഡോ. മേരി റൊണാൾഡ് ബിസെറ്റ്, സ്കോട്ടിഷ് ഡോക്ടറും സ്ത്രീകളുടെ മെഡിക്കൽ ആരോഗ്യത്തിനായുള്ള മിഷനറിയും.
 ഫ്ലോറൻസ് മേരി മക്നാഗ്റ്റൻ, കനേഡിയൻ സനാന മിഷൻ ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ ചുമതല വഹിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് - സ്കോട്ടിഷ് സി‌എം‌എസ് നഴ്‌സ്. ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചാബിലെ കാൻഗ്രയിൽ 1905 ലെ ഭൂകമ്പ ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും നൽകിയ സംഭാവനകളുടെ പേരിൽ.
 റിച്ചാർഡ് ബേൺ, ക്ഷാമ സേവനങ്ങൾക്കായി 1907–08"BURN, Sir Richard", in Who Was Who, A & C Black, online edition, Oxford University Press, 2014; retrieved 27 May 2014.
 1901 നവംബർ 9 ന് കേന്ദ്ര പ്രവിശ്യകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ ശങ്കർ മാധവ് ചിത്നാവിസ്
 മേജർ ജനറൽ തോമസ് ആർതർ കുക്ക്, ബ്രിട്ടീഷ് താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 കെഡ്‌ലെസ്റ്റണിലെ ലേഡി കർസൺ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 മേജർ ഹെർബർട്ട് എഡ്വേഡ് ഡീൻ, R.A.M.C., 9 നവംബർ 1901
 മേജർ തോമസ് എഡ്വേർഡ് ഡിസൈൻ, എം‌ബി, സി‌എം, ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
 മദ്രാസിലെ ശ്രീമതി ഇ ജെ ഫിർത്ത് 1901 നവംബർ 9 ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിന് മെഡൽ നൽകി
 മാഹാത്മാ ഗാന്ധി (1920 ൽ തിരിച്ചു നൽകി)
 മേജർ ജനറൽ സർ വില്യം ഫോർബ്സ് ഗറ്റാക്രെ, ബോംബെ സിറ്റി 1896, 1897 ലെ പ്ലേഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ
 എൻ എസ് ഗ്ലേസ്ബ്രൂക്ക്, ബോംബെയിലെ ജെപി, 9 നവംബർ 1901
 ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി വെരി റവ. ജോൺ എ. എബ്രഹാം, ഡി
 തോമസ് ഹോൾഡെർനെസ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 സിഡ്നി ഹട്ടൻ കൂപ്പർ ഹച്ചിൻസൺ, എസ്ക്., AMICE, ടെലിഗ്രാഫ് സൂപ്രണ്ട്, 9 നവംബർ 1901
 ആലീസ് ഐസക്സ്, മാർച്ചിയോണസ് ഓഫ് റീഡിങ്
 1930 ലെ കെം‌മെൻ‌ഡൈൻ‌, ബ്ലൈൻ‌ഡ് സ്കൂളിലെ റെവറൻറ് വില്യം ഹെൻ‌റി ജാക്സൺ‌, ഇന്ത്യയിലെ പൊതു സേവനങ്ങൾ‌ക്കായി
 കേണൽ സർ സാമുവൽ സ്വിന്റൺ ജേക്കബ്, കെസിഐഇ, ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാഫ് കോർപ്സ്, 9 നവംബർ 1901
 ഹക്കിം അജ്മൽ ഖാൻ,വൈദ്യനും ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയ സർവകലാശാലയുടെ സ്ഥാപകരിലൊരാളും
 ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ സ്കോട്ടിഷ് മെഡിക്കൽ മിഷനറിയായ ഇസബെൽ കെർ ഹൈദരാബാദിൽ വിക്ടോറിയ കുഷ്ഠരോഗ കേന്ദ്രം സൃഷ്ടിക്കുകയും ഇന്ത്യയിലുടനീളം കുഷ്ഠരോഗം ഭേദമാക്കുകയും ചെയ്തു.
 താവ് സെയ്ൻ കോ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 ഹാരിംഗ്ടൺ വെർനി ലൊവറ്റ്, എസ്ക്., ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
 എലിസബത്ത് അഡ്ലെയ്ഡ് മാനിംഗ് 1904 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിന് മെഡൽ നൽകി
 സർ ഫ്രാൻസിസ് വില്യം മക്ലീൻ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 ഹെർബർട്ട് ഫ്രെഡറിക് മെയ്സ്, എസ്ക്., ബാരിസ്റ്റർ-അറ്റ്-ലോ, ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
 ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ ജെയിംസ് മക്ലോഗ്രി, എഫ്ആർ‌സി‌എസ്, ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
 മദ്രാസിലെ വിമൻസ് ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിലെ പ്രിൻസിപ്പലായി പ്രവർത്തിച്ചതിന് മിസ് എലീനോർ മക്ഡൊഗാളിന് 1923 ജൂണിൽ ഒന്നാം ക്ലാസ് മെഡൽ നൽകി.
 എ ഡൊണാൾഡ് മില്ലർ, എം‌ബി‌ഇ, (1939) ലെപ്രസി മിഷനുമായി ചേർന്ന് 1921-1942
 മദ്രാസിലെ മെത്തഡിസ്റ്റ് മിഷനറി സൊസൈറ്റി ജനറൽ സൂപ്രണ്ടായി പ്രവർത്തിച്ചതിന് 1937 ഫെബ്രുവരിയിൽ റവ. ചാൾസ് ഹെൻ‌റി മോനഹാന് ഒന്നാം ക്ലാസ് മെഡൽ നൽകി.<
 ഒലിവ് മോനഹാൻ, ബാറിനൊപ്പം സ്വർണ്ണ മെഡൽ, വിരമിച്ച ചീഫ് മെഡിക്കൽ ഓഫീസർ കല്യാണി ആശുപത്രി, മദ്രാസ്
 സരോജിനി നായിഡു, ഹൈദരാബാദിൽ വെള്ളപ്പൊക്ക ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചതിന് സ്വർണ്ണ മെഡൽ ലഭിച്ചെങ്കിലും ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊലയിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് പിന്നീട് മടക്കി നൽകി.http://upgovernor.gov.in/en/post/smt-sarojini-naiduhttps://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/naidu-sarojini-1879-1949
 ആമിന ഹൈദാരി - സാമൂഹിക പ്രവർത്തക, പരിഷ്കർത്താവ്, ആക്ടിവിസ്റ്റ്. മുസി വെള്ളപ്പൊക്ക സമയത്ത് ഹൈദരാബാദിൽ വെള്ളപ്പൊക്ക ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചതിന് മെഡൽ ലഭിച്ചു.
 വിദ്യാഗരി നീലകാന്ത്, സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്, വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ദ്ധൻ, എഴുത്തുകാരൻ
 1901 നവംബർ 9 ന് ബർമയിലെ എക്‌സ്ട്രാ അസിസ്റ്റന്റ് കമ്മീഷണറും ഫിനാൻഷ്യൽ കമ്മീഷണറുടെ അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറിയുമായ വില്യം ഫ്ലോറി നോയ്‌സ് 
 ഡോ. ജോൺ ഡേവിഡ് ഓ ഡൊണെൽ, എം‌ബി‌ഇ, വിഡി, എഫ്‌ആർ‌സി‌എസ്‌ഇഡി, ചീഫ് മെഡിക്കൽ ആൻഡ് സാനിറ്ററി ഓഫീസർ, കോലാർ ഗോൾഡ് ഫീൽഡ്സ്, മൈസൂർ, 1926 ജൂലൈ
 ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി ബാബു ശ്രീ റാം, റായ് ബഹാദൂർ
 വി.പി. മാധവറാവു, CIE
 രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് സേനയ്ക്കുള്ള സേവനങ്ങൾക്കായി ബോംബെ ആർച്ച് ബിഷപ്പ് തോമസ് ഡി എസ്റ്റെർ റോബർട്ട്സ്, എസ്.ജെ.Hurn, David Abner, Archbishop Roberts S.J., Darton, Longman & Todd, 1st edition, 1966, page 43
 എച്ച് എച്ച് മാധോറാവു സിന്ധ്യ, ഗ്വാളിയറിലെ മഹാരാജ സിന്ധ്യ
 ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ സർ ഡേവിഡ് സെമ്പിൾ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 ബംഗാളിലെ മോംഗൈറിലെ റായ് ബഹാദൂർ കമലേശ്വരി പെർഷാദ് സിംഗ് 
 ഹിസ് ഹൈനസ് ഗംഗാ സിംഗ്, ബിക്കാനീർ മഹാരാജാവ്
 ദർബംഗയിലെ മഹാരാജ രമേശ്വർ സിംഗ് ബഹാദൂർ
 ഡൊണാൾഡ് മക്കെൻസി സ്മീറ്റൺ സി‌എസ്‌ഐ, സ്കോട്ടിഷ് ലിബറൽ എംപിയും ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവന്റും
 കോർണീലിയ സൊരാബ്ജി, ബാറിനൊപ്പം സ്വർണ്ണ മെഡൽ, ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ അഭിഭാഷകൻ, ഇന്ത്യയിലും ബ്രിട്ടനിലും നിയമം അഭ്യസിച്ച ആദ്യ വനിത
 റോബർട്ട് ബാർട്ടൻ സ്റ്റുവാർട്ട്, എസ്ക്., ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
 ഡോ. വില്യം സ്റ്റോക്ക്സ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 റവ. ഡോ. ഫ്രെഡറിക് വിൻസെന്റ് തോമസ്, ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് മെഡിക്കൽ മിഷൻ, പൽവാൾ
 എഡ്ഗർ തുർസ്റ്റൺ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 ഗജാധർ ഉപാധ്യായ, ചീഫ് റെജിമെന്റൽ മത അധ്യാപകൻ, ഒന്നാം സ്ഥാനം (K.G.V.s Own) G.R. [ഗൂർഖ റൈഫിൾസ്]]Office of the Private Secretary to the Viceroy (NAI), 4-H/1948.
 രാജാ രവിവർമ്മ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 ക്യാപ്റ്റൻ എഡ്മണ്ട് വിൽക്കിൻസൺ, FRCS, ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
 ഹിസ് ഹൈനസ് രാജഗോപാല കൃഷ്ണ യചേന്ദ്ര, വെങ്കടഗിരി മഹാരാജാവ്.
 സിവിൽ സർവീസുകാരനായ ആർതർ ഡെലാവൽ യംഗ് ഹസ്ബൻഡ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിന്
 ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ സർ ഫ്രാൻസിസ് എഡ്വേർഡ് യംഗ് ഹസ്ബൻഡ്, ബ്രിട്ടീഷ് ആർമി ഓഫീസർ, പര്യവേക്ഷകൻ, ആത്മീയ എഴുത്തുകാരൻ
 മഗൻ‌ഭായ് ബവാജിഭായ് പട്ടേൽ "ബവാജി നിവാസ്"

വെള്ളി മെഡൽ

 ഖാൻ ബഹാദൂർ ഷേർ ജാങ്, 1916, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യയിലേക്ക് വൈദ്യസഹായം എത്തിച്ചതിന് മെഡിക്കൽ മിഷനറിയായ ഖെറോത്ത് ബോസ്. Building with India, page 207. Full text archive
 സീതാദേവി സാഹിബ, കപൂർത്തലയിലെ മഹാരാജ്കുമാരാണി, പുതുവത്സര ബഹുമതി പട്ടിക 1944
 ആലീസ് ഹെഡ്‌വേർഡ്സ്-ഹണ്ടർ, സർജൻ, 1945 
 1906 ലെ കുംഭമേള തീർത്ഥാടനത്തിനിടെ കോളറ പകർച്ചവ്യാധി നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതുൾപ്പെടെ 30 വർഷത്തിലേറെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുസേവനത്തിൽ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർ ഡോ. മിന മക്കെൻസി 
 ഡോ. അലക്സാണ്ട്രീന മട്ടിൽഡ മാക്ഫെയിൽ, മെഡിക്കൽ മിഷനറി 
 അലക്സാണ്ടർ സ്റ്റീൽ, പരുത്തി വളർത്തുന്നതിനുള്ള സേവനങ്ങൾക്കായി Glasgow Herald 1916
 ഹെലൻ വോർലി, 1942 ൽ ബർമയിൽ നിന്ന് 300,000 ഇന്ത്യക്കാരെ ഒഴിപ്പിക്കാൻ സഹായിച്ചതിൽ Leigh, Michael D. 2014 The evacuation of civilians from Burma: analysing the 1942 colonial disaster
 സർ വില്യം ജെയിംസ് വാൻലെസ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി 
 ഡോ. ലിലിയൻ അറാറ്റൂൺ, സർജൻ, മാർച്ച് 1945 ഇന്ത്യയിലെ പൊതു സേവനത്തിനായി

വെങ്കല മെഡൽ
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|133x133ബിന്ദു| ക്ലാര ആൻ റെൻഡാൽ (ശ്രീമതി. ഐനിയസ് ഫ്രാങ്കൺ വില്യംസ് ) എഡിൻ‌ബർഗിലെ ഡീൻ സെമിത്തേരിയിലെ ശവക്കുഴി

 ക്ലാര ആൻ വില്യംസ് (നീ റെൻഡാൽ), 1946, രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ബംഗാളിലെ ഡൂവാറുകളിൽ റെഡ് ക്രോസ് വർക്കിന്റെ ചുമതല വഹിച്ചതിന്. 

അജ്ഞാത ഗ്രേഡ്

 ഫ്രെഡറിക് ബൂത്ത്-ടക്കർ, സാൽ‌വേഷൻ ആർമിയിലെ 
 ജനറൽ സർ ചാൾസ് ജോൺ ബർനെറ്റ് 
 ലിസ്റ്റൺ ഗാർ‌ത്ത്‌വൈറ്റ് (മെയ്, 1900) 
 കുഷ്ഠരോഗികളുമായി പ്രവർത്തിച്ചതിന് മെഡിക്കൽ മിഷനറിയായ ഇസബെൽ കെർ 
 ഫ്ലോറൻസ് മേരി മക്നാഗ്റ്റൻ
 ഹിസ് ഹൈനസ് സയാജിറാവു ഗെയ്ക്വാഡ് മൂന്നാമൻ, ബറോഡയിലെ മഹാരാജാവ്
 ഹിസ് ഹൈനസ് ഭഗവത്സിങ്, ഗോണ്ടാലിലെ മഹാരാജാവ്
 ഹിസ് ഹൈനസ് തുക്കോജിറാവു ഹോൾക്കർ രണ്ടാമൻ, ഇൻഡോറിലെ മഹാരാജാവ്
 ഹിസ് ഹൈനസ് സുൽത്താൻ ഷാജഹാൻ, ഭോപ്പാലിലെ ബീഗം
 ഖാൻ ബഹാദൂർ രാജ ജഹന്ദദ് ഖാൻ
 കറാച്ചിയിൽ നിന്നുള്ള വ്യാപാരിയും മനുഷ്യസ്‌നേഹിയുമായ സേത്ത് ജഹാംഗീർ ഹോർമുസ്ജി കോത്താരി (ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ )
 എച്ച് എച്ച് ഖെങ്കർജി മൂന്നാമൻ, കച്ചിലെ മഹാരാവു
 പണ്ഡിത രമാബായ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 എഡ്വേർഡ് സെൽ, മിഷനറിയും ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും 
 ഉദയ് പ്രതാപ് നാഥ് ഷാ ദിയോ, ഛോട്ടനാഗ്പൂരിലെ മഹാരാജാവ്
 ഹിസ് ഹൈനസ് പ്രതാപ് സിംഗ്, ഇദാർ മഹാരാജാവ്
 ഹിസ് ഹൈനസ് പാർത്തബ് സിംഗ്, കശ്മീരിലെ മഹാരാജാവ്
 ഹിസ് ഹൈനസ് റാം സിംഗ്, ഭരത്പൂരിലെ മഹാരാജാവ്
 ഹിസ് ഹൈനസ് നിഹാൽ സിംഗ്, ധോൽപൂരിലെ റാണ
 ഡോ. ഹോവാർഡ് സോമർവെൽ, ഒ.ബി.ഇ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി Cecil Northcott, ‘Somervell, (Theodore) Howard (1890–1975)’, rev., Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004
 സർ റോബർട്ട് സ്റ്റെയ്ൻസ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 പരുക്കുട്ടി നെത്യാർ അമ്മ (കൊച്ചിയിലെ ലേഡി രാമവർമ്മ) 1919 ൽ പൊതുമരാമത്ത് മെഡൽ നേടി.
 1920 ൽ ബാല വിധവകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഉന്നമനത്തിനുമായി മദ്രാസിലെ വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധനും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയുമായ സിസ്റ്റർ ആർ എസ് സുബ്ബലക്ഷ്മി
 ഹിസ് ഹൈനസ് ആയില്യം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ്
 ഹിസ് ഹൈനസ് വിശാഖം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ്
 സർ വികാരി-ഉൽ-ഉമ്ര, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
 ഭരത് രത്‌ന സർ മോക്ഷഗുന്ദം വിശ്വേശ്വരയ്യ, കെ‌സി‌ഐ‌ഇ, ഇന്ത്യൻ എഞ്ചിനീയർ, പണ്ഡിതൻ, രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ, മൈസൂർ ദിവാൻ 
 ഷാർലറ്റ് വിയാൽ വൈസർ , ബിഹൈൻഡ് മഡ് വാൾ സഹ രചയിതാവ്, പോഷകാഹാര വിദഗ്ധൻ, പ്രെസ്ബൈറ്റീരിയൻ മിഷനറി 
 മ്യാൻമറിൽ ജനിച്ച ഇന്ത്യൻ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകയും വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധനും സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ഉന്നമനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയായ നാരി സേവാ സമിതിയുടെ സ്ഥാപകനായ മോനാ ചന്ദ്രാവതി ഗുപ്ത 
 സിൽ‌വർ‌ലൈൻ സ്വെർ‌, ഖാസി പരിസ്ഥിതി സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ 
 ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ പൊതു സേവനങ്ങൾക്കായി ഖാൻ ബഹാദൂർ അബു നാസർ മുഹമ്മദ് യാഹിയ, സമീന്ദർ, സിൽഹേറ്റിന്റെ ഓണററി മജിസ്‌ട്രേറ്റ് 

 അവലംബം 

 പുറം കണ്ണികൾ 

 ഗോൾഡ് കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് മെഡലിന്റെ വിപരീത വശത്തിന്റെ ചിത്രം
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സ്ഥാനപ്പേരുകൾ