ജമാൽ ഖഷോഗി

സൗദി വിമതനും എഴുത്തുകാരനും വാഷിംഗ്ടൻ പോസ്റ്റിലെ ഒരു കോളമിസ്റ്റും അൽ  അറബ് ചാനലിന്റെ എഡിറ്റർ-ഇൻ ചീഫും ആയിരുന്നു ജമാൽ ഖഷോഗി (; , ; 13 October 1958 – 2 October 2018). 2018  ഒക്ടോബർ 2-ന് ഇസ്താംബൂളിലെ സൗദി കോൺസുലേറ്റിൽ വച്ച് സൗദി ഏജന്റുമാരാൽ കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു. സൗദി പുരോഗമനവാദികൾക്ക് ഇടം നൽകിയിരുന്ന 'അൽ വതൻ' എന്ന സൗദി പത്രത്തിന്റെ പത്രാധിപരായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2017 സെപ്റ്റംബറിൽ സൗദി അറേബ്യയിൽ നിന്ന് പലായനം ചെയ്ത ഖഷോഗി പ്രവാസം തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. സൗദി സർക്കാർ ട്വിറ്റർ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തന്നെ തടഞ്ഞുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുകയുണ്ടായി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം സൗദി സർക്കാറിനെ കടന്നാക്രമിച്ചുകൊണ്ട് പത്രങ്ങളിൽ ലേഖനങ്ങളും എഴുതി  സൗദി കിരീടാവകാശിയായ മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാന്റെയും ഭരണാധികാരി സൽമാന്റെയും നിശിത വിമർശകനായിരുന്നു ഖഷോഗി. യമനിലെ സൗദി ഇടപെടലിനെയും അദ്ദേഹം എതിർത്തു.

2018 ഒടോബർ 2 ന് തന്റെ വിവാഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾക്കായി തുർക്കിയിലെ ഇസ്താബൂളിലുള്ള സൗദി കോൺസുലേറ്റിൽ പ്രവേശിച്ച ഖഷോഗി പിന്നീട് തിരിച്ചു വന്നില്ല. അദ്ദേഹം കോൺസുലേറ്റിനകത്ത് കൊലചെയ്യപ്പെടുകയും അംഗച്ഛേദം ചെയ്യപ്പെടുകയുമാണുണ്ടായത് എന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾക്കിടയിൽ , കോൺസുലേറ്റിലെ സൗദി -തുർക്കിഷ് സംഘങ്ങളുടെ അന്വേഷണം ഒക്ടോബർ 15 ന് നടക്കുകയുണ്ടായി. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഖഷോഗിയുടെ മരണം സൗദി നിഷേധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് സൗദി അറ്റൊണി പറഞ്ഞത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊലപാതകം ഒരു ഗൂഡാലോചനയുടെ ഭാഗമാണന്നായിരുന്നു. എന്നാൽ 2018 നവംബർ 16 ന് അമേരിക്കൻ ചാരസംഘടനയായ സിഐഎ പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ടിൽ സൗദിയുടെ കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാന്റെ ഉത്തരവ് പ്രകാരമാണ് ഖഷോഗി കൊലപാതകം നടപ്പിലാക്കിയതെന്ന് പറയുകയുണ്ടായി.

2018 ഡിസംബർ 11 ന് ജമാൽ ഖഷോഗിയെ ടൈം മാഗസിൻ പേഴ്സൺ  ഓഫ് ദി ഇയർ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു. ടൈം മാഗസിൻ ഖഷോഗിയെ "സത്യത്തിന്റെ രക്ഷാധികാരി" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

ആദ്യകാല ജീവിതം
ജമാൽ അഹ്മദ് ഖഷോഗി 1958 ഒക്ടോബർ 13 ന് മദീനയിൽ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തച്ഛൻ മുഹമ്മദ് ഖഷോഗി, തുർക്കി വംശജയായ സൗദി യുവതിയെയാണ്  വിവാഹം കഴിച്ചത്. സൗദി അറേബ്യയുടെ സ്ഥാപകനായ അബ്ദുൽ അസീസ് അലു സഊദ് രാജാവിന്റെ സ്വകാര്യ വൈദ്യനായിരുന്നു മുഹമ്മദ് ഖഷോഗി. ഇറാൻ-കോൺട്രാ അഴിമതിയിൽ ഉൾപ്പെട്ട സൗദി അറേബ്യൻ ആയുധ ഇടപാടുകാരനായ അദ്നാൻ ഖഷോഗിയുടെ മരുമകനായിരുന്നു ജമാൽ ഖഷോഗി. തന്റെ മുത്തച്ഛൻ യഹൂദ വംശജനാണെന്ന് അദ്നാൻ ഖഷോഗി അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. പാരീസ് വാഹനാപകടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട വെയിൽസിലെ രാജകുമാരി ഡയാനയുടെ കൂട്ടാളിയായിരുന്ന ഡോഡി ഫായിദിന്റെ ആദ്യ കസിൻ കൂടിയാണ് ജമാൽ ഖഷോഗി. സൗദി അറേബ്യയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക, സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ജമാൽ  ഖഷോഗി 1982-ൽ അമേരിക്കയിലെ ഇന്ത്യാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിബിഎ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി.

ഔദ്യോഗിക ജീവിതം
1983 മുതൽ 1984 വരെ തിഹാമ ബുക്സ്റ്റോറിന്റെ മേഖലാ മാനാജർ ആയി ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് ഖഷോഗി തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. 1985 മുതൽ 1987 വരെ സൗദി ഗസ്റ്റിന്റെ ലേഖകനായും ഒകാസിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് മാനേജറായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1987 മുതൽ 1990 വരെ അശ്ശർഖുൽ ഔസത്, അൽ മജല്ല, അൽ മുസ്ലിമൂൻ തുടങ്ങിയ അറബ് പത്രങ്ങളുടെയും ആഴ്ചപ്പതിപ്പുകളുടെയും റിപ്പോർട്ടറായി ജോലി തുടർന്നു. 1991 മുതൽ 1999 വരെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, അൾജീരിയ, സുഡാൻ, മധ്യേപൂർവേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെ വിദേശകാര്യ ലേഖകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ സൗദി ചാരസംഘടനയായ അൽ മുഖബ്ബറാത്തിനും അമേരിക്കക്കും വേണ്ടി അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ പ്രവർത്തിച്ചു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് അറബ് ന്യൂസിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി എഡിറ്റർ ഇൻ ചീഫ് ആയി നിയമിതനാവുകയും 1999 മുതൽ 2003 വരെ സേവനമനുഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു.

അവലംബം

വർഗ്ഗം:2018-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1958-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:കൊല ചെയ്യപ്പെട്ട മാധ്യമ പ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:അറബ് എഴുത്തുകാർ