അപ്ലൈഡ് കൈനസിയോളജി

അപ്ലൈഡ് കൈനസിയോളജി (എ.കെ.) ഒരു  കപടശാസ്ത്രത്തിൽ അധിഷ്ടിതമായ 'ചികിത്സാരീതി' ആണ്.  ഇത് ബദൽചികിത്സ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്ന ടെക്നിക് ആണത്രെ. രോഗം കണ്ടെത്താനായി അല്ലെങ്കിൽ ടെസ്റ്റിംഗ് വഴി ചികിത്സ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയും അവകാശപ്പെടുന്നു. പേശികളുടെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും നിർണ്ണയിച്ച്   രോഗവും അതിന്റെ ചികിത്സയും നടത്താമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു..  

അലർജി ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് പരിശോധനയെക്കുറിച്ചുള്ള അമേരിക്കൻ കോളേജ് ഓഫ് അലർജി, ആസ്ത്മ, ഇമ്മ്യൂണോളജിയുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, കൈനസിയോളജിയുടെ "രോഗനിർണ്ണയ സാധുതയ്ക്ക് തെളിവുകളൊന്നുമില്ല" എന്ന് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.  "പോഷക നിലവാരം വിലയിരുത്തുന്നതിന് പ്രായോഗിക കൈനസിയോളജി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വെറും ഊഹം ശരിയായിത്തീരുമെന്ന് മറ്റൊരു പഠനം തെളിയിച്ചു."  കൂടാതെ അമേരിക്കൻ കാൻസർ സൊസൈറ്റി പറയുന്നത് " കൈനെസിയോളജിക്ക് കാൻസറിനെയോ മറ്റു രോഗങ്ങളെയോ കണ്ടെത്താനോ ചികിത്സിക്കാനോ കഴിയും എന്ന വാദത്തെ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ല "എന്നാണ്.  

 ചരിത്രവും നിലവിലെ ഉപയോഗവും 
ജോർജ്ജ് ജെ ഗുഡ് ഹാർട്ട്, എന്ന കൈറോപ്രാക്റ്റർ, 1964ൽ ആണ് അപ്ലൈഡ് കൈനസിയോളജി തുടങ്ങി,   മറ്റുള്ളവരെ പരിശീലിപ്പിച്ചുതുടങ്ങി.  ഗുഡ്‌ഹാർട്ട് സ്റ്റഡി ഗ്രൂപ്പ് ലീഡേഴ്‌സ് എന്ന ഒരു സംഘടന ഇതിനായി 1973-ൽ ആരംഭിച്ചു, 1974-ൽ "ഇന്റർനാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് കൈനസിയോളജി" (ICAK) എന്ന പേരു സ്വീകരിച്ചു. 1975 ൽ ബൈലോകൾ സ്വീകരിച്ചു, 1975 ൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ, 1976ൽ അതിന്റെ ചാർട്ടർ അംഗങ്ങൾക്ക് "സർട്ടിഫിക്കറ്റ്" നൽകി. ("നയതന്ത്രജ്ഞർ" എന്നാണീ "ഉദ്യോഗസ്ഥർ" അറിയപ്പെട്ടത്.) John Thie, D.C. – 1973 to 1976  1976 സ്ഥാപിതമായ തീയതിയായും 1973 അതിന്റെ ആദ്യ ചെയർമാൻ അധികാരമേറ്റ തീയതിയായും ഐ‌സി‌എ‌കെ ഇപ്പോൾ കണക്കാക്കുന്നു. What is the International College of Applied Kinesiology (ICAK)?  

ഈ പരിശീലനം പ്രാഥമികമായി കൈറോപ്രാക്ടറുകളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതെങ്കിലും, ഇതിനു പൂരകമായ മറ്റ് തെറാപ്പികളിലെ നിരവധി പരിശീലകരും എകെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 2003-ൽ, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പത്താമത്തെ കൈറോപ്രാക്റ്റിക് സാങ്കേതികതയാണിത്. 37.6% കൈറോപ്രാക്റ്ററുകളും ഈ രീതി ഉപയോഗിക്കുന്നു, കൂടാതെ, ഇത്തരം തെറാപികളിൽ കൈറോപ്രാക്റ്റീസ് 12.9% രോഗികളിലാണ് അവിടെ പ്രയോഗിക്കുന്നത്.  മൾട്ടി ലെവൽ വിതരണക്കാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പോഷക സപ്ലിമെന്റ് വിതരണക്കാർ ചില അടിസ്ഥാന എകെ അധിഷ്ഠിത സാങ്കേതിക വിദ്യകളും ഉപയോഗിച്ചുവരുകയോ / ദുരുപയോഗം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ട്.   

 അവകാശവാദങ്ങൾ 
പരമ്പരാഗത രോഗനിർണ്ണയരീതികൾക്കൊപ്പം മസിൽ റെസ്പോൺസ് ടെസ്റ്റിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ മാനുവൽ മസിൽ ടെസ്റ്റിംഗ് (എംഎംടി) എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു രീതി ഉപയോഗിച്ച് ആരോഗ്യത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ, രാസ, മാനസിക വശങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്ന ഒരു സംവിധാനമായാണ് അപ്ലൈഡ് കൈനസിയോളജി അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മുഖ്യധാരാ മെഡിക്കൽ സിദ്ധാന്തം പങ്കിടാത്ത പ്രായോഗിക കൈനസിയോളജിയുടെ സിദ്ധാന്തം, ഓരോ അവയവത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനവൈകല്യത്തിന് കാരണം അതിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക അനുബന്ധ പേശിയുടെ ബലഹീനതയാണ്. ഇതിനെ "വിസെറോസോമാറ്റിക് റിലേഷൻഷിപ്പ്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്.   സന്ധികളെ തിരിക്കലും അനക്കലും, മയോഫാഷിയൽ, ക്രെനിയൽ, മെറിഡിയൻ ചികിത്സകൾ, ക്ലിനിക്കൽ പോഷകാഹാരചികിത്സ, ഡയറ്ററി കൗൺസിലിംഗ് എന്നിവ എകെ പ്രാക്ടീഷണർമാർ ആശ്രയിക്കുന്ന ചികിത്സാ രീതികളാണ്.  

 പേശി പരിശോധന 
പരിശീലകൻ ഒരു ശക്തി പേശിയിൽ പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ രോഗി  ലക്ഷ്യം വച്ച പേശി അല്ലെങ്കിൽ പേശി ഗ്രൂപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിരോധിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് എകെയിൽ ഒരു കായികമായ പേശി പരിശോധന നടത്തുന്നത്. സുഗമമായ പ്രതികരണത്തെ ചിലപ്പോൾ "ശക്തമായ പേശി" എന്നും ഉചിതമല്ലാത്ത പ്രതികരണത്തെ "ദുർബലമായ പ്രതികരണം" എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഇത് രോഗിയുടെ ശക്തിയുടെ അസംസ്കൃത പരിശോധനയല്ല, മറിച്ച് പേശികളിലെ പിരിമുറുക്കത്തെയും പ്രതികരണത്തിന്റെ സുഗമതയെയും കുറിച്ചുള്ള ആത്മനിഷ്ഠമായ വിലയിരുത്തലാണ്, ഇത് സങ്കോച സമയത്ത് സ്പിൻഡിൽ സെൽ പ്രതികരണത്തിലെ വ്യത്യാസത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പേശികളുടെ പ്രതികരണത്തിലെ ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ ശരീരത്തിലെ വിവിധ സമ്മർദ്ദങ്ങളെയും അസന്തുലിതാവസ്ഥയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.  ഒരു ദുർബലമായ പേശി പരിശോധന അപര്യാപ്തത, രാസ അല്ലെങ്കിൽ ഘടനാപരമായ അസന്തുലിതാവസ്ഥ അല്ലെങ്കിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം എന്നിവയെ കാണിക്കുന്നുവത്രെ. ഇത് ഉപോപ്റ്റിമൽ പ്രവർത്തനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.  ഇത് പരീക്ഷിച്ച ടാർഗെറ്റ് പേശിയുടെ ഉപോപ്റ്റിമൽ പ്രവർത്തനമായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ സാധാരണയായി മികച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പേശി മറ്റ് ഫിസിയോളജിക്കൽ ടെസ്റ്റിംഗിനായി ഒരു സൂചക പേശിയായി ഉപയോഗിക്കാം. സാധാരണയായി അറിയപ്പെടുന്നതും വളരെ അടിസ്ഥാനപരവുമായ ഒരു പരിശോധനയാണ് ആം-പുൾ-ഡൗൺ ടെസ്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ "ഡെൽറ്റ ടെസ്റ്റ്". അവിടെ പരിശീലകൻ ഒരു നീട്ടിയ ഭുജത്തിൽ താഴേയ്‌ക്കുള്ള ശക്തി പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ രോഗി പ്രതിരോധിക്കുന്നു. Frost, Robert, Applied Kinesiology: A Training Manual and Reference Book of Basic Principles and Practices', p. 4, North Atlantic Books, 2002. available online  സംശയാസ്‌പദമായ പേശി ഒറ്റപ്പെടുകയോ പ്രൈം മൂവറായി മാറ്റുകയോ ചെയ്യുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് ശരിയായ പൊസിഷനിംഗ് പരമപ്രധാനമാണ്. ഇത് അടുത്തുള്ള പേശി ഗ്രൂപ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള ഇടപെടൽ കുറയ്ക്കുന്നു.  

 പോഷക പരിശോധന 
വിവിധതരം രാസവസ്തുക്കളോടുള്ള വിവിധ രോഗികളുടെ പേശികളുടെ പ്രതികരണം പരിശോധിക്കാൻ പോഷക പരിശോധന ഉപയോഗിക്കുന്നു. രുചി, ഗന്ധ ഉത്തേജനം ഒരു മാനുവൽ പേശി പരിശോധനയുടെ ഫലത്തെ മാറ്റിമറിക്കുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, ശരിയായ പോഷക സപ്ലിമെന്റ് പ്രയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ മുമ്പ് ദുർബലമായ പേശികളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു, കൂടാതെ ദോഷകരമായ അല്ലെങ്കിൽ അസന്തുലിതമായ പദാർത്ഥങ്ങളുമായോ അലർജിയുണ്ടാക്കാൻ കഴിവുള്ള വസ്തുക്കളുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിലൂടെയും മുമ്പ് ശക്തമായ പേശികൾ ദുർബലമാകാം.    ഇതിന്റെ ഉപയോഗം ഐ‌സി‌എ‌കെ ഒഴിവാക്കിയെങ്കിലും,  ഒരു പ്രത്യേക രാസവസ്തുവിനോട് പേശികളുടെ പ്രതികരണം പരിശോധിക്കുന്നതിന് ബന്ധപ്പെടൽ വഴിയും അല്ലെങ്കിൽ സാമീപ്യം വഴിയും സാധിക്കും (ഉദാഹരണത്തിന്, രോഗി ഒരു കുപ്പി ഗുളികകൾ പിടിക്കുമ്പോൾ പരിശോധന). 

 തെറാപ്പി പ്രാദേശികവൽക്കരണം 
കായികമായ പേശീ ടെസ്റ്റിംഗ് ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് സാങ്കേതികതയാണ് തെറാപ്പി ലോക്കലൈസേഷൻ. ഇത് പ്രായോഗിക കൈനസിയോളജിക്ക് മാത്രമുള്ള സവിശേഷതയത്രെ. ചികിത്സ ആവശ്യമാണെന്ന് സംശയിക്കുന്ന ശരീരഭാഗത്ത് രോഗി ചർമ്മത്തിൽ അതിനുമുമ്പ് തൊടാത്ത ഒരു കൈ വയ്ക്കുന്നു. ഈ വിരൽത്തുമ്പിലെ സമ്പർക്കം പേശികളുടെ പ്രതികരണത്തിൽ ശക്തമായതിൽ നിന്ന് ദുർബലമായി അല്ലെങ്കിൽ തിരിച്ചും മാറാം. സ്പർശിച്ച പ്രദേശം അത്തരം ഇടപെടലിന്റെ ആവശ്യകതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിൽ, പേശികളുടെ പ്രതികരണത്തെ ബാധിക്കില്ല.  

 ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം 
2015 ൽ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ ആരോഗ്യവകുപ്പ് ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസിന്റെ പരിധിയിൽ വരാൻ അനുയോജ്യമാണോ എന്ന് നിർണ്ണയിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ബദൽ ചികിത്സകളുടെ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു; വിലയിരുത്തിയ 17 ചികിത്സകളിലൊന്നാണ് അപ്ലൈഡ് കൈനസിയോളജി, ഇതിന് ഫലപ്രാപ്തിയുടെ വ്യക്തമായ തെളിവുകളൊന്നും കണ്ടെത്തിയില്ല.  അമേരിക്കൻ കാൻസർ സൊസൈറ്റി, “ലഭ്യമായ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾ വച്ച് കൈനെസിയോളജിക്ക് ക്യാൻസറോ മറ്റ് രോഗങ്ങളോ നിർണ്ണയിക്കാനോ ചികിത്സിക്കാനോ കഴിയും എന്ന വാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ല” എന്നു കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.  

എകെയെപ്പറ്റിയുള്ള നിർദ്ദിഷ്ട നടപടിക്രമങ്ങളുടെയും ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ടെസ്റ്റുകളുടെയും നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളുടെ അവലോകനം ഇങ്ങനെ അടിവരയിടുന്നു: "സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഓർത്തോപീഡിക് പേശി പരിശോധനയിൽ നിന്ന് വേറിട്ട്, എകെ നടപടിക്രമങ്ങൾ രോഗനിർണ്ണയത്തിന്റെ സാധുതയെ നിരാകരിക്കുന്നു. ഇന്നുവരെയുള്ള തെളിവുകൾ രോഗം അല്ലെങ്കിൽ പ്രീ / സബ്ക്ലിനിക്കൽ അവസ്ഥകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിന് ഏ കെയുടെ കായികമായ പേശി പരിശോധന ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ല. "  മറ്റൊരാൾ "ഈ രീതികൾക്ക് ശാസ്ത്രീയമായി യാതൊരു യുക്തിയുമില്ല" എന്ന് നിഗമനത്തിലെത്തുന്നു. കർശനമായ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകുമ്പോൾ ഫലങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കാൻ/ആവർത്തിക്കാൻ കഴിയില്ല, മാത്രമല്ല അലർജിയുടെ ക്ലിനിക്കൽ തെളിവുകളുമായി പരസ്പര ബന്ധവുമില്ല. "  കാലിഫോർണിയയിലെ സാന്താ മോണിക്കയിൽ അൾട്ട ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ സ്പോർട്സ് മെഡിസിൻ റിസർച്ച് ഒരു ഇരട്ട-മറയുള്ള പഠനം നടത്തി, 1988 ജൂണിൽ അമേരിക്കൻ ഡയറ്ററ്റിക് അസോസിയേഷന്റെ ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പരിചയസമ്പന്നരായ മൂന്ന് എകെ പ്രാക്ടീഷണർമാരെ ഈ പഠനത്തിൽ പങ്കെടുപ്പിച്ചു. "ഈ പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോഷക നില വിലയിരുത്തുന്നതിന് പ്രായോഗിക കൈനസിയോളജി ഉപയോഗിക്കുന്നത്  ആകസ്മികമായി ഊഹിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഉപയോഗപ്രദമല്ല എന്നാണ്."  

കൈനസിയോളജിയെപ്പറ്റി നാലു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നടത്തിയ അവലോകനം, ആർ‌സിടി (ക്രമരഹിതമായ, നിയന്ത്രിത പരീക്ഷണങ്ങൾ), മറ്റ് മൂല്യനിർണ്ണയ രീതികൾ എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഈ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കായി പണം മുടക്കിയ ഗവേഷകർ പോലും ഇനിപ്പറയുന്ന അഭിപ്രായമാണ് പറഞ്ഞത്:  "എം‌എം‌ടി കണ്ടെത്തലുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കൈറോപ്രാക്റ്റിക് ഇടപെടലുകളുടെ ക്ലിനിക്കൽ യൂട്ടിലിറ്റി (ഫലപ്രാപ്തി) തെളിയിക്കാൻ (അല്ലെങ്കിൽ നിരസിക്കാൻ) ആർ‌സിടികളുടെ അഭാവമാണ് ഒരു പോരായ്മ. കൂടാതെ, പേശികളുടെ ബലഹീനതയുടെ കാരണം ഒന്നിലേറേ കാര്യങ്ങൾ ആയതിനാൽ, ശരീരത്തിന്റെ ഒരു പ്രദേശത്ത് മാത്രം ഒരു തരം തെറാപ്പി മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ തരം തെറാപ്പി നിയന്ത്രിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ പരീക്ഷണ വിധേയമാകുമ്പോൾ (ആർ‌സിടി - റാൻഡമൈസ്ഡ് കണ്ട്രോൾഡ് ട്രയൽ) ഈ പരിമിതികൾ കാരണം മോശമായ ഫലങ്ങൾ ഉളവാക്കിയേക്കാം."  

 വിമർശനം 
മിക്കവാറും എല്ലാ എകെ ടെസ്റ്റുകളും  ആത്മനിഷ്ഠമാണ്, പ്രാക്ടീഷണറുടെ പേശി പ്രതികരണത്തിന്റെ  വിലയിരുത്തലിനെ മാത്രം ഇത് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും, ചില പഠനങ്ങൾ പരിശോധന-ആവർത്തിച്ചുള്ള പരിശോധനയുടെ വിശ്വാസ്യത, ഇന്റർ-ടെസ്റ്റർ വിശ്വാസ്യത വിവിധ ആളുകൾ വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ നടത്തുന്ന പരിശോധനയുടെ വിശ്വാസ്യത, ഇവ ഇതിനെ സംബന്ധിച്ച് ഒരു ആകസ്മിക സംഭവം എന്നതിലുപരി മികച്ചതായിരിക്കില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.    വിസെറോസോമാറ്റിക് ബന്ധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സിദ്ധാന്തത്തെക്കുറിച്ച് ശാസ്ത്രീയമായ ധാരണയില്ലെന്ന് ചില സന്ദേഹവാദികൾ വാദിക്കുന്നു, കൂടാതെ ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഈ രീതിയുടെ ഫലപ്രാപ്തി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നില്ല, മറ്റുള്ളവയിൽ സംശയവുമുണ്ട്.   സന്ദേഹവാദികൾ എ.കെ.യെ " വ്യാജചികിത്സ ", " മാന്ത്രികചിന്ത ", ഐഡിയമോട്ടോർ ഇഫക്റ്റിന്റെ തെറ്റായ വ്യാഖ്യാനം എന്നിവയാണെന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.   സൈദ്ധാന്തികവും അനുഭവപരവുമായ കാരണങ്ങളാൽ ഇത് വിമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്,  കപട ശാസ്ത്രം എന്ന് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.  പ്രാക്ടീസിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിക്ക് അനുകൂലമായ തെളിവുകൾ നൽകുമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഉപാഖ്യാന രേഖ മാത്രം ഉള്ളതിനാൽ, പിയർ റിവ്യൂ ചെയ്ത പഠനങ്ങളുടെ ഒരു അവലോകനത്തിൽ "സ്വാഭാവിക രോഗങ്ങൾ, പ്രീ  സബ്ക്ലിനിക്കൽ അവസ്ഥകൾ ഇവ കണ്ടെത്തുന്നതിന്  കൈനസിയോളജി [എകെ] ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെ ഇന്നുവരെയുള്ള തെളിവുകൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ല എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. "  

 സ്ഥാന പ്രസ്താവനകൾ 

 ഇതും കാണുക 

 ഐഡിയോമോട്ടർ പ്രഭാവം 
 ഫലപ്രദമല്ലാത്ത കാൻസർ ചികിത്സകളുടെ പട്ടിക 
 സ്യൂഡോസയൻസ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന വിഷയങ്ങളുടെ പട്ടിക 
 നമ്പുദ്രിപാഡ് അലർജി എലിമിനേഷൻ ടെക്നിക് 
 നിരീക്ഷക-പ്രതീക്ഷിത പ്രഭാവം 

 പരാമർശങ്ങൾ 

 ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ 

 പ്രമോഷണൽ സൈറ്റുകൾ 

 ഇന്റർനാഷണൽ ജേണൽ ഓഫ് അപ്ലൈഡ് കിനെസിയോളജി ആൻഡ് കൈനെസിയോളജിക് മെഡിസിൻ 

 സ്കെപ്റ്റിക്കൽ വിലയിരുത്തലുകൾ 

 അപ്ലൈഡ് കൈനെസിയോളജി: ക്വാക്ക് വാച്ചിലെ സ്റ്റീഫൻ ബാരറ്റ് എഴുതിയ "അലർജികൾ", "പോഷക കുറവുകൾ" എന്നിവയ്ക്കുള്ള പേശി പരിശോധന 
 ആരോഗ്യ തട്ടിപ്പിനെതിരായ ദേശീയ കൗൺസിൽ വില്യം ടി. ജാർവിസ് അപ്ലൈഡ് കൈനേഷ്യോളജി 
 അപ്ലൈഡ് കൈനെസിയോളജി ജെയിംസ് റാണ്ടി എജ്യുക്കേഷണൽ ഫ Foundation ണ്ടേഷൻ, ഒരു എൻ‌സൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ക്ലെയിമുകൾ, തട്ടിപ്പുകൾ, തട്ടിപ്പുകളും നിഗൂ and വും അമാനുഷികതയും 
 റേ ഹൈമാൻ എഴുതിയ ഐഡിയോമോട്ടർ ആക്ഷന്റെ തെറ്റിദ്ധാരണ  , ഇതര വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ശാസ്ത്ര അവലോകനം 
 പ്രായോഗിക വിഡ് ness ിത്തം ജോൺ ബ്ലാന്റൺ, ദി നോർത്ത് ടെക്സസ് സ്കെപ്റ്റിക്സ് 
 നാച്ചുറൽ സ്റ്റാൻ‌ഡേർഡ് അംഗീകരിച്ച അന്തിമ എഡിറ്റിംഗോടെ ഇന്റർ‌ഹെൽത്ത് അപ്ലൈഡ് കൈനെസിയോളജി ലേഖന സാമഗ്രികൾ ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ ഫാക്കൽറ്റി അവലോകനം ചെയ്തു. 
 ന്യൂ ഏജ് ബിലീഫുകളുടെ എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ജോൺ അങ്കർബെർഗും ജോൺ വെൽഡനും നടത്തിയ പേശി പരിശോധന 

 അപ്ലൈഡ് കൈനെസിയോളജി ആൻഡ് ന്യൂട്രീഷ്യൻ മസിൽ റെസ്പോൺസ് ടെസ്റ്റിംഗ്: എ ക്രിസ്ത്യൻ പെർസ്പെക്റ്റീവ് ജാനീസ് ലിയോൺസ് 
 അപ്ലൈഡ് കൈനെസിയോളജി നിക്കോളാസ് ബ്രൂവർ, 2006 
 അപ്ലൈഡ് കൈനെസിയോളജി , ഹാരി എഡ്വേർഡ്സ്, എ സ്കെപ്റ്റിക്സ് ഗൈഡ് ഓഫ് ദി ന്യൂ ഏജ് 
വർഗ്ഗം:കപടശാസ്ത്രം