ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം

ഇന്ത്യയിലെ ആരോഗ്യ നയത്തിന് ഉത്തരവാദിത്വമുളള ഒരു ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ മന്ത്രാലയമാണ് ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം. ഇന്ത്യയിലെ കുടുംബാസൂത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ സർക്കാർ പരിപാടികളുടെയും ചുമതല ഇതിനാണ്. 

ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രി കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയിലെ അംഗമെന്ന നിലയിൽ കാബിനറ്റ് പദവി വഹിക്കുന്നു. നിലവിലെ മന്ത്രി ഹർഷ് വർധനാണ്.

1955 മുതൽ മന്ത്രാലയം ഇന്ത്യയിലെ മരുന്നുകൾ, ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ്, ഹെൽത്ത് കെയർ ഉപകരണങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയ്ക്ക് മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള    
സ്ഥാപനമായ ഇന്ത്യൻ ഫാർമക്കോപ്പിയ കമ്മീഷൻ (ഐപിസി) വഴി ഇന്ത്യൻ ഫാർമക്കോപ്പിയ പതിവായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു.
 രൂപീകരണം 
ആരോഗ്യ, കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്, ആരോഗ്യ ഗവേഷണ വകുപ്പ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വകുപ്പുകൾ അടങ്ങിയതാണ് മന്ത്രാലയം. 
മന്ത്രിമാർ
+ Ministers Health and Family Welfare Name PortraitTerm of officePolitical Party Prime Minister Referenceരാജ്കുമാരി അമൃത് കൗർ75px15 August 194716 April 1957ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്Jawaharlal Nehruഡി. പി. കർമ്മകർ(MoS)17 April 19579 April 1962സുശീല നയ്യാർ(MoS)75px10 April 196213 March 1967ഇന്ദിരാഗാന്ധിശ്രീപതി ചന്ദ്രശേഖർ(MoS)13 March 196714 November 1967സത്യ നാരായണ സിൻഹ14 November 196714 February 1969കോദർദാസ് കാളിദാസ് ഷാ14 February 196919 May 1971ഉമാശങ്കർ ദീക്ഷിത്19 May 19715 February 1973ആർ. കെ. ഖാദിൽകർ(MoS)5 February 19739 November 1973കരൺ സിംഗ്75px9 November 197324 March 1977രാജ് നരേൻ75px24 March 19771 July 1978ജനതാ പാർട്ടിമൊറാർജി ദേശായിമൊറാർജി ദേശായി1 July 197825 January 1979റാബി റേ75px25 January 197914 July 197928 July 197914 January 1980ജനതാ പാർട്ടി (Secular)ചരൺ സിംഗ്ബി. ശങ്കരാനന്ദ്16 January 198031 December 1984ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്ഇന്ദിരാഗാന്ധി Rajiv Gandhiമൊഹ്‌സീന കിഡ്‌വായ്31 December 198424 June 1986രാജീവ് ഗാന്ധിപി. വി. നരസിംഹറാവു75px24 June 198614 February 1988മോത്തിലാൽ വോറ14 February 198824 January 1989രാം നിവാസ് മിർദ24 January 1989 4 July 1989റാഫിക് ആലം(MoS, Independent Charge) 4 July 1989 2 December 1989നിലമണി റൂട്ട്രേ6 December 198920 April 1990Janata Dal(National Front)V. P. Singhറഷീദ് മസൂദ്21 April 199010 November 1990ഷക്കീൽ-ഉർ-റഹ്മാൻ21 November 199020 February 1991സമാജ്‌വാദി ജനതാ പാർട്ടി (രാഷ്ട്രിയ)ചന്ദ്ര ശേഖർചന്ദ്ര ശേഖർ20 February 199121 June 1991എം. എൽ. ഫോട്ടോഡെർ21 June 199117 January 1993ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്പി. വി. നരസിംഹറാവുബി. ശങ്കരാനന്ദ്18 January 199322 December 1994പി. വി. നരസിംഹറാവു23 December 199411 June 1995എ. ആർ ആന്റുലേ11 June 199516 May 1996സർതാജ് സിംഗ്16 May 19961 June 1996ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിഅടൽ ബിഹാരി വാജ്‌പേയിസലീം ഇക്ബാൽ ഷെർവാനി29 June 19969 June 1997ജനതാദൾ(യുണൈറ്റഡ് ഫ്രണ്ട്)എച്ച് ഡി ദെവെ ഗൗഡഇന്ദർ കുമാർ ഗുജ്‌റാൽ9 June 199719 March 1998ഇന്ദർ കുമാർ ഗുജ്‌റാൽദലിത് എഴിൽമലൈ(MoS, Independent Charge)19 March 199814 August 1999പട്ടാലി മക്കൾ കച്ചി(National Democratic Alliance)അടൽ ബിഹാരി വാജ്‌പേയിഎ. കെ. പട്ടേൽ(MoS, Independent Charge)14 August 199913 October 1999ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി(National Democratic Alliance)എൻ. ടി. ഷൺമുഖം(MoS, Independent Charge)13 October 199927 May 2000പട്ടാലി മക്കൾ കച്ചി(National Democratic Alliance)സി പി താക്കൂർ27 May 200030 June 2002ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി(National Democratic Alliance)ശത്രുഘ്നൻ സിൻഹ1 July 200229 January 2003സുഷമ സ്വരാജ്75px29 January 200322 May 2004അൻബുമാനി രാമദാസ്75px22 May 200429 March 2009പട്ടാലി മക്കൾ കച്ചി(United Progressive Alliance)മൻ‌മോഹൻ സിംഗ്പനബാക്ക ലക്ഷ്മി(MoS, Independent Charge)29 March 200922 May 2009ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്(United Progressive Alliance)ഗുലാം നബി ആസാദ്75px28 May 200926 May 2014ഹർഷ് വർധൻ75px26 May 20149 November 2014ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി(National Democratic Alliance)നരേന്ദ്ര മോദിജഗത് പ്രകാശ് നദ്ദ75px 9 November 2014 28 May 2019ഹർഷ് വർധൻ75px31 May 2019Incumbent

അവലംബം

പുറംകണ്ണികൾ
 Official website
 Department of Ayurveda, Yoga & Naturopathy, Unani, Siddha and Homoeopathy (AYUSH), Official website
 National Health Portal  (Available in English, Hindi, Gujarati, Bengali, Tamil and Punjabi)

വർഗ്ഗം:ഭാരതസർക്കാരിന്റെ മന്ത്രാലയങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം