വിഴിഞ്ഞം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം

തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തുറമുഖ പട്ടണമായ  വിഴിഞ്ഞത്ത് കടൽതീരത്തിനടുത്താണ് വിഴിഞ്ഞം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വിഴിഞ്ഞത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ദേവി ക്ഷേത്രമാണിത്. ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഗ്രാനൈറ്റ് കൊണ്ട് ഈ ദ്രാവിഡ ദേവാലയം നിർമ്മിച്ചതെന്ന് കരുതുന്നു. ചതുരാകൃതിയിലാണ് ഇതിന്റെ പ്ലാൻ. താഴികക്കുടമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അടിത്തറ, പൈലാസ്റ്ററുകൾ, കോണുകളിലെ തൂണുകൾ, പൂമുഖം, എൻ‌ടബ്ലേച്ചർ, റോൾ കോർണിസ് എന്നിവ കല്ലുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതാണ്. ചുവരുകളും സൂപ്പർ സ്ട്രക്ചറും ഇഷ്ടിക കൊത്തുപണികളാണ്. വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഗർഭഗൃഹവും (ശ്രീകോവിൽ) ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ആകൃതിയിലാണ്, മുന്നിൽ ഒരു ചെറിയ പോർട്ടിക്കോ ഉണ്ട്. 

മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ സപ്തമാതാക്കളിലെ വൈഷ്ണവി ദേവിയാണ്. വടക്ക് ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്നു. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയും മഹാലക്ഷ്മി സ്വരൂപിണിയുമാണ് ഈ ഭഗവതി. ആരാധിച്ചാൽ സർവ ഐശ്വര്യമാണ് ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രസിദ്ധമായ ജമ്മു കശ്മീർ വൈഷ്ണോ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ ഈ ഭഗവതിയാണ്. ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, വാരാഹി പഞ്ചമി, കൗമാരി, ചാമുണ്ഡി എന്നി ഏഴ് ദേവിമാരാണ് സപ്തമാതാക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. സർവേശ്വരിയായ  ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴ് ഭാവങ്ങൾ ആണിവ എന്നാണ് വിശ്വാസം. തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ പരമശിവൻ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറു അഭിമുഖമായി ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരാണ് ഉപദേവ  പ്രതിഷ്ഠകൾ.

തിരുപ്പൂരിലെയും കാളിയപട്ടിയിലെയും പുതുക്കോട്ടയിലെയും സമകാലിക ചോള ആരാധനാലയങ്ങൾക്കു സമാനമാണ്  ഈ ക്ഷേത്രം.  ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ചതുരാകൃതിയിലുള്ള മറ്റ് ആരാധനാലയങ്ങളുടേതിന് സാമ്യമുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രം സപ്ത മാതാക്കൾക്ക്‌ സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതായിട്ടാണ് സങ്കൽപം. മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ ഭഗവതി ആണെങ്കിലും ശിവനും തുല്യ പ്രാധാന്യം ആണിവിടെ. ഭഗവതി  വടക്കോട്ടും ശിവൻ പടിഞ്ഞാറോട്ടും ദർശനം ആയിട്ടാണ് പ്രതിഷ്ഠ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. കൂപക്കര മഠത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രം. 

 സംരക്ഷിത സ്മാരകം 
1968 ലെ കേരള പ്രാചീന സ്മാരക പുരാവസ്തു സങ്കേത പുരാവശിഷ്ട ആക്ടിന്റെയും അതിന്റെ ചട്ടങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുരാവസ്തു വകുപ്പ് സംരക്ഷിത സ്മാരകമായി പ്രഖ്യാപിച്ച് പരിപാലിച്ചു വരുന്ന സ്ഥാപനമാണിത്. 
 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:കേരള പുരാവസ്തുവകുപ്പിന്റെ സംരക്ഷിത സ്മാരകങ്ങളുടെ പട്ടികയിലുള്ളവ
വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ