അമരപുര

മ്യാന്മറിന്റെ പുരാതന തലസ്ഥാനവും, ഇന്ന് മാണ്ഡലെ നഗർത്തിലെ ഒരു ടൗൺഷിപ്പുമാണ് അമരപുര Amarapura (, ) അമരപുര ( ,  ). പടിഞ്ഞാറ് ഐരാവതി നദി, വടക്ക് ചന്മ്യാതാസി ടൗൺഷിപ്, തെക്ക് പുരാതനകേന്ദ്രമായ ഇൻവ എന്നിവയാണ് അമരപുരയുടെ അതിരുകൾ. കോൻബൗങ് കാലഘട്ടത്തിൽ രണ്ട് തവണ (1783–1821 പിന്നെ 1842–1859) മ്യാന്മാറിന്റെ തലസ്ഥാനവുമായിരുന്നു ഈ പട്ടണം. പിന്നീട് 1859-ൽ മ്യാന്മാറിന്റെ തലസ്ഥാനം ഇവിടെനിന്നും 11കി.മീ വടക്കുള്ള മാണ്ഡലെ നഗരത്തിലേക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. മാണ്ഡലെയുമായി ബന്ധപെടുത്തി, തെക്കൻ നഗരം എന്നർത്ഥം വരുന്ന തൗങ്മ്യൊ(Taungmyo) എന്നപേരിലും അമരപുര പണ്ട് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. നഗര വികാസത്തിന്റെ ഫലമായി അമരപുര ഇന്ന് മാണ്ഡലെയുടെ ഒരു ഭാഗമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് ഈ പട്ടണം പരമ്പരാഗതമായ പട്ട്, പരുത്തിനൂൽ നെയ്ത്തു്, ഓട് ശില്പ നിർമ്മാണം എന്നിവയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. 

 പദോല്പത്തി 
"മരണമില്ലാത്ത നഗരം" എന്നർത്ഥത്തിൽ പാലി ഭാഷയിൽനിന്നുമാണ് ( ()) അമരപുര എന്ന പദം ഉദ്ഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്.amara  = immortality; pūra = city.

 ചരിത്രം 
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|അമരപുരയിലെ ബോഡവപായ രാജാവിന്റെ രാജകൊട്ടാരം,1795-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മൈക്കിൽ സിംസിന്റെ, സന്ദർശനകാലത്ത് 
കോൺബാംഗ് രാജവംശത്തിലെ ബോഡവപായയാണ് അമരപുര സ്ഥാപിച്ചത്. 1783 മെയ് മാസത്തിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ പുതിയ തലസ്ഥാനമായി അമരപുര സ്ഥാപിച്ചു. Maung Maung Tin Vol. 1 1905: 395 പുതിയ തലസ്ഥാനം ബുദ്ധ പരിഷ്കാരങ്ങളുടെയും ബുദ്ധമത പഠനത്തിന്റെയും കേന്ദ്രമായി മാറി. 1800 ൽ ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്നുള്ള ബുദ്ധമത പുരോഹിതന്മാർ ഈ നഗരത്തിൽ വന്ന് ഉന്നത പദവി നേടുകയും ശേഷം അമരപുര നികയ (അമരപുര വിഭാഗം) സ്ഥാപിക്കുകയുമുണ്ടായി. Bischoff 1995: 113

1810-ൽ ഈ പട്ടണത്തിൽ 170,000 ആളുകൾ താമസിച്ചിരുന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു, എന്നാൽ ആ വർഷം നഗരം അഗ്നിബാധയാൽ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി.  ബോഡവ്‌പായയുടെ ചെറുമകനായ ബാഗിദാവ് 1821 നവംബറിൽ കോടതിയെ അവയിലേക്ക് മാറ്റി. Maung Maung Tin Vol. 2 1905: 223 1827 ൽ അമരപുരയിലെ ജനസംഖ്യ 30,000 മാത്രമായിരുന്നു.  1842 ഫെബ്രുവരിയിൽ, ബാഗിദൗവിന്റെ പിൻഗാമിയായ ഥാരവധി രാജാവ് രാജകീയ തലസ്ഥാനം വീണ്ടും അമരപുരയിലേക്ക് മാറ്റി. Maung Maung Tin Vol. 3 1905: 33 1857 ഫെബ്രുവരിയിൽ, മിൻഡൺ രാജാവ് അമരപുരയിൽ നിന്നും 11 കിലോമീറ്റർ വടക്ക് മാറി മാണ്ഡലെയെ തന്റെ പുതിയ തലസ്ഥാനനഗരമായി നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി . 1852 ലെ രണ്ടാം ആംഗ്ലോ-ബർമീസ് യുദ്ധത്തെ തുടർന്ന് ഖജനാവിലെ പണം കുറഞ്ഞതോടെ, മണ്ടാലെയുടെ നിർമ്മാണത്തിനായി അമരപുരയിൽ നിന്നുള്ള വസ്തുക്കൾ കഴിയുന്നത്ര  വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാൻ മിൻഡൺ രാജാവ് തീരുമാനിച്ചു. അമരപുരയിലെ കൊട്ടാര കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ച് പുതിയ സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ഇതിനായി നഗരമതിലുകൾ പൊളിച്ച് പാതകൾ നിർമിക്കേണ്ടതായി വന്നു. Cooler, Konbaung Amarapura ബാഗായ മഠത്തിന് സമീപം പഴയ കോട്ടനഗർത്തിന്റെ കിടങ്ങ് ഭാഗം ഇപ്പോഴും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. 1859 മെയ് 23ന് മാണ്ഡലെ നഗരം മ്യാന്മറിന്റെ ഔദ്യോഗികമായി തലസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. Maung Maung Tin Vol. 3 1905: 193

നഗര ഭിത്തിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽനിന്നും, മുക്കാൽ മൈൽ നീളമുള്ള ചതുരത്തിനകത്തായിരുന്നു അമരപുര എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ ചതുരത്തിന്റെ ഓരോ കോണിലും 100 അടി ഉയരത്തിൽ ഇഷ്ടികകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഓരോ പഗോഡകൾ നിലനിന്നിരുന്നു. 250ഓളം തൂണുകളുള്ള, ബുദ്ധന്റെ വെങ്കല പ്രതിമ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മനോഹരമായ ഒരു ക്ഷേത്രമായിരുന്നു നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കെട്ടിടം. 

അച്ചീക് ടെക്സ്റ്റൈൽ എന്നറിയപ്പെടുന്ന തദ്ദേശീയ ബർമീസ് നെയ്ത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം അമരപുരയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്,  ഇത് കോൺബാംഗ്  രാജവംശത്തിന്റെ സമയത്ത് പ്രചാരം നേടി, ആർക്കൊക്കെ അച്ചിക് വസ്ത്രം ധരിക്കാം എന്നതിനെകുറിച്ച് സമ്പൂർണ്ണ നിയമങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു.  അമരപുര, വേഷമിട്ട വുംദ്വിന്, പരമ്പരാഗത അഛെഇക് നെയ്ത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ആഭ്യന്തര കേന്ദ്രമാണ് അമരപുരയും വുന്ദ്വിന്നും. 

 പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ 

 പഹ്തോദാവ്ഗി (അമരപുര) - 1816 ൽ ബോഡവപായ രാജാവ് നഗര മതിലുകൾക്ക് പുറത്ത് നിർമ്മിച്ച ഒരു സ്തൂപം
 യു ബെയ്ൻ ബ്രിഡ്ജ് - (ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളമേറിയ തേക്ക് പാലം) മണ്ടാലേയിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കായി പഴയ കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് അനാവശ്യ തേക്ക് തടികൾ ഉപയോഗിച്ച് മേയർ യു ബെയ്ൻ നിർമ്മിച്ച 1.2  കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള മരപ്പാലം
 ക്യൂക്റ്റാവ്ഗി പഗോഡ - 1847 ൽ യു ബെയ്‌നിന്റെ പാലത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റത്ത് പഗൻ രാജാവ് നിർമ്മിച്ച ഒരു സ്തൂപം
 അമരപുര കൊട്ടാര അവശിഷ്ടങ്ങൾ - ബോഡവായ രാജാവിന്റെയും ബാഗിദാവ് രാജാവിന്റെയും ശവകുടീരങ്ങളും പഴയ കിടങ്ങിന്റെ ഭാഗവും
 മഹാ ഗാന്ധ്യോൺ മൊണാസ്ട്രി - നൂറുകണക്കിന് സന്യാസിമാരുള്ള ഒരു വലിയ ആധുനിക മഠ സമുച്ചയം
 ചൈനീസ് ക്ഷേത്രം - 1838 ൽ ഥരാവധി രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിച്ച ക്ഷേത്രം
 യാദനബോൺ സർവകലാശാല - മണ്ടാലെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി ഒരു പ്രധാന ലിബറൽ ആർട്സ് സർവകലാശാല
 നാഗായോൺ ക്ഷേത്രം

 ചിത്രശാല 

 കുറിപ്പുകൾ 

 അവലംബം 







 പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ 

 Wanderings in Burma  George W. Bird, 1897, Southeast Asia Visions