കമല ശങ്കർ

പ്രശസ്ത ഇന്ത്യൻ പ്രഥമ വനിതയും ക്ലാസിക്കൽ സ്ലൈഡ് ഗിത്താർ സംഗീതജ്ഞയും ആയ വിദുഷി ഡോ. കമല ശങ്കർ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതത്തിന്റെ ശുദ്ധവും മനോഹരവുമായ ആലാപനത്തിലൂടെ ലോകത്തെ ആകർഷിച്ചു. ശങ്കർ സ്ലൈഡ് ഗിത്താർ കണ്ടുപിടിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി കമലയ്ക്കുണ്ട്. അവളുടെ ഉപകരണത്തിന്റെ അതിശയകരമായ നിയന്ത്രണത്തിനും വൈദഗ്ദ്ധ്യത്തിനും അവൾ പ്രശസ്തയാണ്. ‘ഗയാക്കി ആംഗ്’ ശൈലിയിൽ വായിക്കാനുള്ള അസാധാരണവും സ്വാഭാവികവുമായ കഴിവ് അവർക്കുണ്ട്. അവളുടെ സംഗീതത്തെ സിങിംഗ് ഗിത്താർ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. 

സംഗീതത്തിൽ 2013-ൽ മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാറിന്റെ ദേശീയ അവാർഡ് "രാഷ്ട്രീയ കുമാർ ഗന്ധർവ സമ്മാൻ" ലഭിച്ച ആദ്യത്തെ സ്ലൈഡ് ഗിറ്റാറിസ്റ്റാണ് ശങ്കർ.

 ആദ്യകാലങ്ങളിൽ 
തമിഴ്‌നാട്ടിൽ (തമിഴ്‌നാട്) ജനിച്ച കമല ശങ്കർ വാരണാസിയിലാണ് വളർന്നത്. നാലാം വയസ്സിൽ അമ്മ സ്വരസംഗീതത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. വാരണാസിയിലെ ഗുരു പണ്ഡിറ്റ് അമർനാഥ് മിശ്രയുടെ മാർഗനിർദ്ദേശത്തിന് കീഴിലായിരുന്നു 8 വർഷം ഹിന്ദുസ്ഥാനി ക്ലാസിക്കൽ വോക്കലും പഠിച്ചിരുന്നത്. ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണ്ടെത്തൽ ഹവായിയൻ സ്ലൈഡ് ഗിത്താർ ആയിരുന്നു. ഡോ. ശിവ്‌നാഥ് ഭട്ടാചാര്യയിൽ നിന്നാണ് ഗിറ്റാറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാഥമിക പരിശീലനം ആരംഭിച്ചത്. വാരണാസിയിലെ ഗുരു പദ്മഭൂഷൺ പണ്ഡിറ്റ് ചന്നുലാൽ മിശ്ര വിലയേറിയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകി. ക്ലാസിക്കൽ മാത്രമല്ല, തുമ്രി, കജാരി, ദാദ്ര, ചൈതി, രവീന്ദ്ര സംഗീത, ഭജൻ എന്നിവയും പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് കുറച്ച് വർഷങ്ങൾ പണ്ഡിറ്റ് ബിമലേന്ദു മുഖർജിയുടെ മാർഗനിർദ്ദേശത്തിലായിരുന്നു. ഒരു ഗവേഷകയായ അവർ ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാലയിലെ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് പെർഫോമിംഗ് ആർട്‌സിൽ നിന്ന് ഡോ. ഗോപാൽ ശങ്കർ മിശ്രയുടെ കീഴിൽ പൂർത്തിയാക്കിയ സ്ലൈഡ് ഗിത്തറിന്റെ ശൈലികളും സാങ്കേതികതകളും സംബന്ധിച്ച് ഡോക്ടറേറ്റ് നേടിയിട്ടുണ്ട്.  

സംഗീതത്തിനു പുറമേ സുവോളജിയിൽ ബിരുദം നേടി. മാസ്റ്റേഴ്സിൽ പ്രവേശിച്ച് ഡെന്റൽ സയൻസിലും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും സംഗീതത്തോടുള്ള അവളുടെ അഭിനിവേശം കാരണം അതിൽ ചേരാനായില്ല.
 കരിയർ 
ടാൻസെൻ സമരോ, സവായ് ഗന്ധർവ സമരോഹ് പൂനെ, കാളിദാസ് സമരോഹ്, താജ് മഹോത്സവ്, മ്യൂസിക് അക്കാദമി ചെന്നൈ, ബീഹാർ മഹോത്സവ് പട്ന, ഗംഗാ മഹോത്സവ്, സൂര്യ ഫെസ്റ്റിവൽ കേരൽ, ഹർവല്ലഭ് സംഗീത് സമരോഹ് ജലന്ദർ, സങ്കട് മോചൻ സമരോഹ് വാരണാസി, ഐ സി സി ആർ, ഷിംല മഹോത്സവ്, സിംഹാസ്ത് കുംഭ് ഉജ്ജൈൻ, ഹോൺബിൽ ഫെസ്റ്റിവൽ കോഹിമ നാഗാലാൻഡ് തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യയിലെ നിരവധി പ്രശസ്ത സംഗീതമേളകളിൽ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ട്രാഫോ മ്യൂസിക് ഫെസ്റ്റിവൽ ബുഡാപെസ്റ്റ് ഹംഗറി, യുഎസ്എ, ലണ്ടൻ, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്, ഗൾഫ് ഓഫ് ദുബായ്, അൽ-ഷാർജ, ബഹ്‌റൈൻ, മസ്‌കറ്റ്, ദോഹ, അബുദാബി, ഹംഗറി, ഓസ്ട്രിയ, സ്ലൊവാക്യ, ഫ്രാൻസ്, സിംഗപ്പൂർ തുടങ്ങി വിവിധ രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. സംഗീത മേഖലയിലെ ജൂനിയർ & സീനിയർ ഫെലോഷിപ്പ് അവർക്ക് മാനവ വിഭവശേഷി മന്ത്രാലയം നൽകി. ഇന്ത്യ, സുർ സിംഗർ സംസാദ് മുംബൈയിൽ നിന്നുള്ള "സുർമണി", ജേണലിസ്റ്റ് അസോസിയേഷന്റെ കലാശ്രി സമൻ, ഏറ്റവും അഭിമാനകരമായ ദേശീയ അവാർഡ് "രാഷ്ട്രീയ കുമാർ ഗന്ധർവ സമ്മാൻ" 2009 എന്നിവയും എം.പി. സർക്കാർ നൽകി.

ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഫ്ലൂട്ടിസ്റ്റ് പണ്ഡിറ്റ് റോനു മജുംദാർ, വിദുഷി ഡോ. ജയന്തി കുമാരേഷ്, ഉസ്താദ് ഫസൽ ഖുറേഷി, വയലിൻ മാസ്ട്രോ ലളിത നന്ദിനി തുടങ്ങിയ സംഗീതജ്ഞർക്കൊപ്പം ഡോ. കമല അവതരിപ്പിച്ചു. 2007 മുതൽ വാരണാസി ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശങ്കര ആർട്സ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്ഥാപക ഡയറക്ടറാണ് അവർ. കമല ലോകമെമ്പാടും വർക്ക് ഷോപ്പുകളും പ്രഭാഷണ പ്രകടനങ്ങളും നടത്തുന്നു. എ ഐ ആർ ന്റെ ടോപ്പ് ഗ്രേഡുള്ള ഗിത്താർ ആർട്ടിസ്റ്റായ അവർ നിരവധി ദേശീയ പ്രോഗ്രാമുകളും റേഡിയോ സംഗീത സമേളനും ആകാശവാണിയിലും ദൂരദർശനിലും അവതരണം നടത്തി. 1992-ൽ റോട്ടറി ഇന്റർനാഷണലുമായി ഒരു എക്സ്ചേഞ്ച് പ്രോഗ്രാമിന്റെ സാംസ്കാരിക പ്രതിനിധിയായി കമല ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ടെക്സസ് [യുഎസ്], ലണ്ടൻ എന്നിവ സന്ദർശിച്ചു. സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഹവായിയൻ ഗിത്താറിൽ നിന്ന് ശങ്കർ ഗിറ്റാറിലേക്ക് പുതുക്കിയതിന്റെ ബഹുമതി കമലയ്ക്കുണ്ട്. മറ്റ് ഗിറ്റാറുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇതിന് ശബ്ദ ദ്വാരമില്ല എന്നതാണ് ഏറ്റവും തനതായ സവിശേഷത. ഇതിന് നാല് പ്രധാന സ്ട്രിംഗുകളും പതിനൊന്ന് സിംപതെറ്റിക് സ്ട്രിംഗുകളും മൂന്ന് ചിക്കാരി സ്ട്രിംഗുകളും ഉണ്ട്. പൊള്ളയായ ഒരു മരം കൊണ്ടാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. മരം ദേവദാരുമാണ്. ഈ ഉപകരണത്തിന്റെ പേര് വാരണാസി ഭഗവാൻ ശങ്കർ ദേവന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
 സ്വകാര്യ ജീവിതം 
അച്ഛൻ ഡോ. രംഗസ്വാമി ശങ്കർ, വാരണാസിയിലെ പ്രശസ്ത മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ, അമ്മ ശ്രീമതി വിജയശങ്കർ എന്നിവരോടൊപ്പം വാരണാസിയിൽ താമസിക്കുന്നു.

അവലംബം
‘Shankar guitar' performance enthrals audience, The Hindu KOLLAM, 12 January 2012.
Her guitar is a Shankar, The Hindu Friday Review " Music 7 August 2014.
Hindustani classics on guitar, The Hindu, KERALA 7 July 2010.
Unique experience for music lovers, The Hindu, Kerala MALAPPURAM, 12 May 2014.
A brush with the past The Hindu 1 January 2014.
The Hindu 8 August 2014.
Stringing along The Hindu, 10 October 2008 .
http://digitalpaper.mathrubhumi.com/m/1095653/Kottayam/FEBRUARY-06,-2017#issue/2/1  Mathrubhumi Kottayam 6 Feb 2017.
http://digitalpaper.mathrubhumi.com/m/1085528/Mathrubhumi/JANUARY-28,-2017#issue/26/1 
http://www.easternmirrornagaland.com/handshake-concert-raj-bhavan-sings-for-friendship-and-unity/
http://epaper.punjabkesari.in/m5/733377/punjab-kesari-himachal-shimla-kesari/Shimla-kesari#page/2/1 
http://m.epaper.bhaskar.com/shimla-bhaskar/184/27022016/cph/4/ 
http://epaper.divyahimachal.com/m5/733008/Mera-Shimla/Mera-Shimla#page/2/1
http://digitalpaper.mathrubhumi.com/1083842/Mathrubhumi/JANUARY-26,-2017#page/27 
http://digitalpaper.mathrubhumi.com/1096875/Thrissur/07-February-2017#page/23 
INDIA TODAY MAGAZINE 30 June 2014
https://www.thehindu.com/entertainment/music/giving-hawaiian-guitar-a-classical-makeover/article25960289.ece] The Hindu 10 January 2019

ഡിസ്കോഗ്രഫി
Music Melody on Guitar By HMV(RPG) Raga Bageshri, Raga Shyam kalyan & Dhun in Mishra Kafi
Great Masters by Eli Lily & Company [India] Pvt.Ltd.
Tantarang by Mystica Music Raga Jog & Raga Miya Malhar
Jhankar Rich Heritage by Legendary Legacy Promotions Pvt.Ltd. Raga Bairagi, Raga Bilaskhani Todi & Mishra Pahadi Dhun

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
 Official web site 

വർഗ്ഗം:1966-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
വർഗ്ഗം:തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ