ന്യൂപീഡിയ

ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷാ വെബ് അധിഷ്ഠിത വിജ്ഞാനകോശമായിരുന്നു ന്യൂപീഡിയ.വിക്കിപീഡിയ പോലെ സന്നദ്ധരായ വ്യക്തികള് ചേർന്ന് ലേഖനങ്ങള് എഴുതുകയും  വിദഗ്ദരായ ഒരു കൂട്ടം എക്സേപേർട്ടുകള് ചേർന്ന് വിലയിരുത്തി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന വെബ്സൈറ്റായിരുന്നു ഇത്. സ്വതന്ത്ര ലൈസന്സിലായിരുന്നു ലേഖനങ്ങള് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നത്. 

ജിമ്മി വെയിൽസ് ആണ് ഈ സംരംഭത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. ലാറി സാങ്കർ മുഖ്യപത്രാധിപരായിരുന്നു. ബോമിസ് ആയിരുന്ന മറ്റൊരു സഹകാരി.  1999 ഒക്ടോബർ മുതൽ   2003 സെപ്റ്റംബർ വരെ ന്യൂപീഡിയ  നീണ്ടുനിന്നു. വിക്കിപീഡിയയുടെ മുൻഗാമിയായാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്, പക്ഷേ തത്സമയ വിക്കി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അപ്‌ഡേറ്റിംഗിനേക്കാൾ ലേഖനങ്ങളുടെ ഉള്ളടക്കം പോസ്റ്റുചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പായി നിയന്ത്രിക്കാൻ ഏഴ് ഘട്ടങ്ങളായുള്ള അംഗീകാര പ്രക്രിയ നൂപീഡിയയ്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.  

നിയമങ്ങൾ മുൻ‌കൂട്ടി നിർ‌ണ്ണയിക്കാൻ വിദഗ്ദ്ധരായ ഒരു കൂട്ടംപേരുണ്ടായിരുന്നു. 

ആദ്യ വർഷത്തിൽ 21 ലേഖനങ്ങൾ മാത്രമേ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ളൂ, വിക്കിപീഡിയ ആദ്യ മാസത്തിൽ 200 ലേഖനങ്ങളും ഒന്നാം വർഷത്തിൽ 18,000 ലേഖനങ്ങളും പോസ്റ്റുചെയ്തത്.  വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ന്യൂപീഡിയ ഒരു വിക്കി ആയിരുന്നില്ല ; പ്രൊഫഷണൽ എൻ‌സൈക്ലോപീഡിയകളുടേതുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്ന ഗുണനിലവാരമുള്ള ലേഖനങ്ങളെ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനായി വിപുലമായ ഒരു പിയർ-റിവ്യൂ പ്രോസസ് ന്യൂപീഡിയക്കുണ്ടായിരുന്നു. സ്കോളേഴ്സ് ആയ ആളുകളെയാണ് വളണ്ടിയർമാരായി (പിഎച്ച്ഡികളുമായി തികച്ചും) ന്യൂപീഡിയയില് ചേരുന്നതിന് സംഘാടകർ ആഗ്രഹിച്ചത്. 

 ജിമ്മി വെയിൽസ് വിക്കിപീഡിയയുടെ ലേഖനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ പോസ്റ്റുചെയ്യുന്നതിനാണ് മുൻഗണന നൽകിയത്, അതെസമയം ലാറി സാങ്കർ ന്യൂപീഡിയ ഉപയോഗിച്ച പിയർ റിവ്യൂ ചെയ്ത സമീപനത്തിനാണ് മുൻഗണന നൽകിയത്.  പിന്നീട് വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് പകരമായി വിദഗ്ദ്ധ അവലോകനം ചെയ്ത് 2006 ൽ സിറ്റിസെൻഡിയം എന്ന ബദല് സ്ഥാപിച്ചു.    

 അവലംബങ്ങൾ 

 ലാറി സാങ്കർ, ദി എർലി ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് നൂപീഡിയ ആന്റ് വിക്കിപീഡിയ: എ മെമ്മെയർ പാർട്ട് 1, പാർട്ട് 2 . സ്ലാഷ്ഡോട്ട്, ഏപ്രിൽ 2005. 
 ലാറി സാങ്കർ, "ന്യൂപീഡിയ ഡോട്ട് കോം സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ് ഓഫ് എഡിറ്റോറിയൽ പോളിസി, പതിപ്പ് 2.1," 2000 മെയ് 10 ന് അച്ചടിക്കാവുന്ന പതിപ്പ്. 
 ലാറി സാങ്കർ, "ന്യൂപീഡിയ ഡോട്ട് കോം സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ് ഓഫ് എഡിറ്റോറിയൽ പോളിസി, പതിപ്പ് 3.2," 2000 ജൂൺ 23 ലെ അച്ചടിക്കാവുന്ന പതിപ്പ്. 

 ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ 

 ന്യൂപീഡിയയുടെ മുമ്പത്തെ പതിപ്പുകൾ ( ഇന്റർനെറ്റ് ആർക്കൈവിൽ നിന്ന് ) 
 ന്യൂപീഡിയ  - വിക്കിയയിൽ നൂപീഡിയ  പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു 
വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയയുടെ ചരിത്രം
വർഗ്ഗം:Webarchive template wayback links