അമേഠി

ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തർപ്രദേശ്  സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു നഗരമാണ് അമേഠി.  ഫൈസാബാദ് മേഖലയിൽ, അമേഠി ജില്ലയിലെ ഒരു പ്രധാനപട്ടണമാണിത്.  1980 മുതൽ നെഹ്രു-ഗാന്ധി കുടുംബത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മണ്ഡലമാണിത്. 1966 -ൽ രൂപീകൃതമായതിനുശേഷം അമേഠി കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ ഒരു ശക്തികേന്ദ്രമാണ്. എന്നാൽ 2004 മുതൽ ഈ മണ്ഡലത്തിലെ എം.പി ആയിരുന്ന രാഹുൽ ഗാന്ധി 2019-ൽ ബി.ജെ.പി-യുടെ സ്മൃതി ഇറാനിയോട് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ തുടർച്ചയായ കോൺഗ്രസ്സ് വിജയം താൽക്കാലികമായി അവസാനിച്ചു. 2024-ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ കിഷോരി ലാൽ ശർമ്മയോട് സ്മൃതി ഇറാനി പരാജയപ്പെട്ടു. ഹനുമാൻഗർഹി എന്ന പ്രശസ്ത ക്ഷേത്രവും ഇവിടെയാണുള്ളത്. 

 ചരിത്രം 
റെയ്പുർ-അമേഠി എന്ന പേരിലാണ് നേരത്തെ അമേഠി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. അമേഠിയിലെ രാജയുടെ കോട്ടയാണ് റായ്പൂർ. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പൂർവ്വികർ റായ്പൂരിലെ ഫൽവാരിയിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. പഴയ കോട്ട ഇപ്പോഴും അവിടെയുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ ഹനുമൻഗർഹിയും, നൂറ് വർഷം പഴക്കമുള്ള മുസ്ലിം പള്ളിയും അമേഠിയിലുണ്ട്. അമേഠിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലെ രാം നഗറിൽ വിശ്രുത കവിയായ സെയിന്റ് മാലിക് മുഹമ്മദ് ജയസിയുടെ കബറിടവും നിലകൊള്ളുന്നു.  ബചോതി രാജാസ് ആണ് ഇവിടെ കോട്ട നിർമ്മിച്ചത്.  

 ജനസംഖ്യ 
പ്രകാരം 2001 സെൻസസ് ,  അമേഠിയിൽ 12,808 ആണ് ആകെയുള്ള ജനസംഖ്യ. ഇതിൽ 52%  പുരുഷന്മാരും 48% സ്ത്രീകളുമാണ്. 

 ഗതാഗതം 
ഉത്തർപ്രദേശിലെ വടക്ക് കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ നഗരങ്ങളായ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ , റോഡുകൾ വഴി അമേഠിയിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.  അമേഠി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും പ്രധാന നഗരങ്ങളായ ജമ്മു , അമൃത്സർ , ഡൽഹി , ലക്നൗ , കാൺപൂർ , ഡെറാഡൂൺ , ഹരിദ്വാർ , ജയ്പൂർ , അലഹബാദ് , വാരാണസി , കൊൽക്കത്ത , പുരി , ഭോപ്പാൽ , മുംബൈ ബാംഗ്ലൂർ തുടങ്ങിയവിടങ്ങളിലേക്ക് നേരിട്ട് ട്രെയിനുകളുണ്ട്.  

ഉത്തർപ്രദേശ് സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷന്റെ ബസ്സുകൾ അമേഠിയിൽ നിന്നുള്ളവയാണ്. 

 സ്ഥാപനങ്ങൾ, വ്യവസായങ്ങൾ, സംഘടനകൾ 
1,431 സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ, 433 സർക്കാർ അപ്പർ പ്രൈമറിസ് സ്കൂളുകൾ, 33 സർക്കാർ എയ്ഡഡ് പ്രൈമറി സ്കൂൾ, 42 മദ്രസ്സകൾ, 18 ഇൻറർമീഡിയേറ്റ്   കോളേജുകൾ, 145 ഇൻറർമീഡിയറ്റ് സ്കൂളുകൾ എന്നിവ ഇവിടെയുണ്ട്.  ശ്രീ ശിവാ പ്രതാപ് ഇന്റർ കോളേജ്, രാജർഷി രണൻജയ് ഇന്റർ കോളേജ് എന്നിവ രണ്ടു സർക്കാർ ഇതര ഇന്റർമീഡിയറ്റ് സ്കൂളുകളുമുണ്ട്. 

അമേത്തിയിലെ പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവയാണ്: 

 രാജർഷി രഞ്ജൻജ സിൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി 
 രാജീവ് ഗാന്ധി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് പെട്രോളിയം ടെക്നോളജി , 
 രാജർഷി രണഞ്ജയ് സിൻ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി 
 രൺവീർ രഞ്ജൻ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജ്വേറ്റ് കോളേജ്. 
 റാണി സുഷ്മ ദേവി മഹിള സ്നാത്തൊട്ടാർ മഹാവീദില 

അലഹബാദിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജിയിലെ ഒരു വിപുലീകരണ ക്യാമ്പസ്സിൽ 2005 ൽ അമേത്തിയിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു.(പിന്നീട് ഗാന്ധി IIIT എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു) വിപുലപ്പെടുത്തിയ ശാഖ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു.  എന്നിരുന്നാലും 2016 ൽ ഇത് അടച്ചുപൂട്ടി.

 മതപരമായ സ്ഥലങ്ങൾ 

 കളികൻ ധാം 
 ദേവപട്ടൻ ധാം 
 ദഖ് ഹരൺ നാഥ് ശിവ മന്ദിർ 
 ഉൽട്ട ഗദ്ദ 

 ശ്രദ്ധേയരായ വ്യക്തികൾ

 ചന്ദ്രമാ ദേവി അഗ്രഹാരി
 രാഹുൽ ഗാന്ധി (MP)
 രാജീവ് ഗാന്ധി (former Prime Minister of India)
 സഞ്ജയ് ഗാന്ധി (former MP)
 സ്മൃതി ഇറാനി (former MP and former cabinet minister)
 മാലിക് മുഹമ്മദ് ജയാസി (poet, writer)
 ലീലാ മിശ്ര (Indian actress)
 മനോജ് മുൻതാഷിർ (lyricist)
 രാകേഷ് പാണ്ഡെ (writer and author)
 പങ്കജ് സിംഗ് (Indian cricketer)
 സുരേഷ് പാസി (MLA and former minister)
 ജഗദീഷ് പിയൂഷ് (writer, educationist, Indian National Congress politician)
 ഗായത്രി പ്രസാദ് പ്രജാപതി (former MLA and former cabinet minister)
 മഹാരാജി പ്രജാപതി (MLA)
 സെയ്ദ് സിബ്റ്റി റാസി (former Governor of Assam, former Governor of Jharkhand, former MP)
 ബാബു ഹിമ്മത് സാഹ് (Ruler of Kohra (estate))
 കിഷോരി ലാൽ ശർമ്മ (MP)
 അക്ഷയ് പ്രതാപ് സിംഗ് (MLC and former MP)
 അമീത സിംഗ് (former MLA)
 ബാബു ഭൂപ് സിംഗ് (Ruler of Kohra (estate) and leader in the Indian Rebellion of 1857)
 ദീപക് സിംഗ് (former MLC)
 ഗരിമ സിംഗ് (former MLA)
 രാകേഷ് പ്രതാപ് സിംഗ് (MLA)
 രവീന്ദ്ര പ്രതാപ് സിംഗ് (former MP and former MLA)
 രുദ്ര പ്രതാപ് സിംഗ് (former MP, former MLA and former MLC)
 മായങ്കേശ്വർ ശരൺ സിംഗ് (MLA and minister)
 ശൈലേന്ദ്ര പ്രതാപ് സിംഗ് (MLC)
 സഞ്ജയ് സിംഗ് (former MP and former cabinet minister)
 അവലംബം

വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations