ഒഡോനെറ്റോപ്റ്റെറ

ചിറകുള്ള പ്രാണികളുടെ വളരെ പുരാതനമായ ഒരു മഹാനിരയാണ് ഒഡോനെറ്റോപ്റ്റെറ (Odonatoptera). ഈ മഹാനിരയിൽ ഉള്ള ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ജീവികൾ തുമ്പികൾ മാത്രമാണ്. വംശനാശം സംഭവിച്ച മറ്റൊരു നിരയായിരുന്ന Meganisoptera അഥവാ Protodonata-ൽപ്പെട്ട വലിയ തുമ്പികളുടെ ജീവാശ്മങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. Meganisoptera എന്ന നിരയിലെ മെഗാന്യൂറ, മെഗാടൈപ്പസ് , മെഗാന്യൂറോപ്സിസ്  എന്നീ ജനുസുകൾ അവയിൽച്ചിലതാണ്. 710  മി. മി. (28 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകുകൾക്ക് വലിപ്പമുള്ളവ  അക്കൂട്ടത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.Trueman & Rowe (2008)G. Bechly, C. Brauckmann, W. Zessin, E. Gröning (2001): New results concerning the morphology of the most ancient dragoflies (Insecta: Odonatoptera) from the Namurian of Hagen-Vorhalle (Germany). Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research 39: S. 209–226.E. A. Iarzembowski, A. Nel (2002): The earliest damselfly-like insect and the origin of modern dragonflies (Insecta: Odonatoptera: Protozygoptera). Proceedings of the Geologists' Association 113: 165–169.

നിരകൾ
 Order Geroptera (fossil)
 Family "Erasipteridae" (fossil; probably paraphyletic)
 Order Protodonata (or Meganisoptera) – griffinflies or "giant dragonflies" (fossil)
 Family Campylopteridae (fossil)
 Family Lapeyriidae (fossil)
 Order Protanisoptera (fossil)
 Order Triadophlebioptera (fossil)
 Order Protozygoptera (including Archizygoptera) (fossil)
 Order Odonata 

അവലംബം 

  (2002): Tree of Life Web Project – Pterygota. Winged insects . Version of 2002-JAN-01. Retrieved 2008-DEC-15.
  [2008]: Tree of Life Web Project – Pterygote Higher Relationships . Retrieved 2008-DEC-15.
  (2008): Tree of Life Web Project – Odonata. Dragonflies and damselflies . Version of 2008-MAR-20. Retrieved 2008-DEC-15.

വർഗ്ഗം:ഷഡ്‌പദങ്ങൾ