മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ

ഇന്ത്യയിലെ തദ്ദേശ സ്വയം ഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ വലിയ നഗരങ്ങളിലെ ഭരണ സംവിധാനത്തെ ആണ് മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ എന്ന് പറയുന്നത്.  സിറ്റി കോർപ്പറേഷൻ, മഹാ നഗർ പാലിക, മഹാ നഗർ നിഗം, നഗർ നിഗം, നഗരസഭ എന്നെല്ലാം ഇതിനു അപരനാമങ്ങളുണ്ട്. ചുരുക്കത്തിൽ കോർപ്പറേഷൻ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഒരു ദശലക്ഷത്തിലധികം ജനസംഖ്യ ഉള്ള നഗരമാണ് ഒരു കോർപ്പറേഷൻ ആയി സാധാരണ പ്രഖ്യാപിക്കാറുള്ളത്.   കേരളത്തിൽ 6 മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ  ആണുള്ളത്. കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം, കൊല്ലം, കൊച്ചി, തൃശൂർ, കോഴിക്കോട്, കണ്ണൂർ എന്നീ നഗരങ്ങളിലാണ് മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ ഉള്ളത്. കോർപറേഷനുകളുടേ തലവൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മേയറാണ്. മേയറും ഡെപ്യൂട്ടി മേയറും ആണ് മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കോർപ്പറേഷന്റെ ദൈന്യം ദിന കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്നതിനായി കോർപ്പറേഷൻ സെക്രട്ടറിയെ അല്ലെങ്കിൽ മുൻസിപ്പൽ കമ്മീഷണറെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ ചുമതലപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, കോർപ്പറേഷൻ സെക്രട്ടറി കൗൺസിലിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുകയും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.   

കോർപറേഷനുകൾക്ക് വേണ്ടി തദ്ദേശ ഭരണ വകുപ്പിൽ എഴുപത്തിനാലാം ഭേദഗതി വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.  .

പേരുകൾ
ഇന്ത്യയിൽ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾക്ക് പല നാമങ്ങൾ ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. 
 നഗർ നിഗം  ( ഡൽഹി, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ട്, ബിഹാർ, രാജസ്ഥാൻ, ഹരിയാന എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ),
 മഹാ നഗർ പാലിക  (ഗുജറാത്ത്, ഗോവ, കർണാടക, മഹാരാഷ്ട്ര, എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ)
പൗരൊ നിഗം ' (ആസാം, പശ്ചിമബംഗാൾ)
പുർ പരിഷദ്  ( ത്രിപുര)
 നഗർ പാലിക നിഗം ( മധ്യപ്രദേശ്)
നഗരപാലിക സംസ്ഥ ( ആന്ധ്ര and തെലുങ്കാന),
 മാനഗരാട്ചി ( തമിഴ്നാട്)
 നഗരസഭ (കേരളം)

വഡോദര മുനിസിപ്പൽകോർപ്പറേഷൻ വഡോദര മഹാനഗർ സേവാ സദൻ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിലും ഈ നഗരസഭകളുടെ അധികാരങ്ങളൂം ഘടനയും വെത്യസ്തമായിരിക്കും. അത് അതത് സംസ്ഥാന നിയമസഭകൾ തീരുമാനിക്കുന്ന നിയമ ഭേദഗതികൾക്കനുസരിച്ചാണ് വരുന്നത്.


വലിയ കോർപ്പറേഷനുകൾ ഇന്ത്യയിലെ 7 മെട്രോപോലിറ്റൻ സിറ്റികളായ ഡൽഹി, മുംബൈ,കൊൽക്കത്ത, ചെന്നൈ, ബംഗലൂരു, ഹൈദരാബാദ്, പുണെ എന്നിവയാണ് ബൃഹന്മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ആണ് സാമ്പത്തികമായി ഏറ്റവും മുമ്പിൽ .

ഭരണം
കോർപ്പറേഷൻ തലവൻ മേയർ എന്നപേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ മിക്ക സംസ്ഥാനങ്ങളിലും മുനിസിപ്പൽ കമ്മീഷണർ ആണ് ഭരണകർത്താവ് എന്നതിനാൽ മേയർ പദവി ആലങ്കാരികം മാത്രമാണ്. കോർപ്പരേഷൻ കൗൺസിൽ യോഗം അദ്ധ്യക്ഷനാകുക എന്നതിൽ പലയിടത്തും  പദവി അവസാനിക്കുന്നു. എങ്കിലും നഗരത്തിലെ പ്രഥമപൗരൻ മേയർ ആണ്. മുനിസിപ്പൽ കമ്മീഷണർ, അല്ലെങ്കിൽ കോർപറേഷൻ സെക്രട്ടറിയെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആണ് നിയമിക്കുന്നത്. ഭരണ പരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി വിവിധ മേഖലകളായും ഡിവിഷനുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, അവിടങ്ങളിൽ കോർപ്പറേഷൻ കീഴിലുള്ള ഓഫീസുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ചുമതലകളും പ്രവർത്തനങ്ങളും



ഇതും കാണുക
 കേരളത്തിലെ കോർപ്പറേഷനുകൾ
 നഗരസഭ

References

Category:Local government in India