കോടിലിങേശ്വര

കർണാടകത്തിലെ കോലാർ ജില്ലയിലെ കമ്മസണ്ഡ്ര ഗ്രാമത്തിൽ കോടിലിംഗേശ്വര ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശിവനാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശിവലിംഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. Duttagupta, Samonway (7 March 2016). "4 of the most amazing Shiva temples in India other than Amarnath and Kedarnath". India Today. Retrieved 25 February 2017.

 ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് 
കമ്മസണ്ഡ്ര ഗ്രാമം കമ്മസണ്ഡ്ര എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് "ധർമ്മസ്ഥാലി" എന്നറിയപ്പെട്ടു. മഞ്ജുനാഥശർമ്മ (സിഇ 788-827) അല്ലെങ്കിൽ ഭക്തൻ  മഞ്ജുനാഥൻ ഇവിടെയാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്. ഭക്തൻ  മഞ്ജുനാഥൻ ഹിന്ദു ബ്രാഹ്മണരുടെ ഒരു കുടുംബത്തിൽ ധർമ്മസ്ഥലി എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനിച്ചു. എല്ലായ്പോഴും ഒരു നല്ല സ്വഭാവമായിരുന്ന എന്നാൽ ഒരു നിരീശ്വരവാദി ആയിരുന്ന ഒരാൾ ചെറുപ്പം മുതൽക്കേ ശ്രീ മഞ്ജുനാഥനെ അപമാനിച്ചുവന്നിരുന്നു.  അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ കാറ്റഗറി ജോലി ചെയ്യുന്നതിലും മതപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുപകരം ഒരു പ്രാദേശിക ഗുസ്തി സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിൽ ജാഗ്രതപുലർത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് തന്റെ ജീവിതത്തിൽ, ശ്രീ മഞ്ചുനാഥന്റെ ദിവ്യത്വം മനസ്സിലാക്കി ശ്രീ രുദ്രദേവന്റെ തീക്ഷ്ണഭക്തനാകുകയും ചെയ്തു. ഒരു ദിവസം ഭക്തൻ മഞ്ജുനാഥനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബവും ശ്രീ മഞ്ജുനാഥ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏതാനും മോശമായ നിമിത്തങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. ഓരോ ദീപവും തെളിയാതെ നിന്നു. ഭക്തൻ മഞ്ജുനാഥനെ മറ്റു ഭക്തന്മാർ കുറ്റം ആരോപിച്ചിരുന്നു. രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശത്തിന്റെ പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരിയായ മഹാരാജ അംബികേശ്വരവർമ്മയും മറ്റു ശൈവ ഭക്തരും ആ സ്ഥലത്ത് അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. ഓരോ ദീപത്തിനും തിളക്കം നൽകിക്കൊണ്ട് തന്റെ നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കാൻ മഞ്ജുനാഥനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. മഹർഷി വേദവ്യാസന്റെ ഭക്തനായ മഞ്ചുനാഥൻ മായാകായ ദീപയുടെ പാട്ട് പാടി ദീപങ്ങൾക്ക് മുമ്പത്തേക്കാൾ തിളക്കം പകർന്നു.
അവലംബം