കനേഡിയൻ ആർട്ടിക് ദ്വീപസമൂഹം

വടക്കേ അമേരിക്ക വൻകരയുടെ വടക്കേയറ്റത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദ്വീപസമൂഹമാണ് കനേഡിയൻ ആർട്ടിക് ദ്വീപസമൂഹം (Canadian Arctic Archipelago) അഥവാ ആർട്ടിക് ദ്വീപസമൂഹം (Arctic Archipelago). കാനഡയുടെ വടക്കൻ പ്രദേശത്തിലായി ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന 36,563 ദ്വീപുകളുടെ കൂട്ടമായ ഇവയുടെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം  ആണ്. വടക്കൻ കാനഡയുടെ സിംഹഭാഗവും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ദ്വീപസമൂഹങ്ങളിൽ നുനാവടിന്റെ മുഖ്യഭാഗവും നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ ടെറിടറികളുടെ ഭാഗങ്ങളുമാണ് ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്.Marsh, James H., ed. 1988. "Arctic Archipelago " The Canadian Encyclopedia. Toronto: Hurtig Publishers. ആഗോളതാപനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ ഇവിടെയും  ദൃശ്യമാണ്.Thinning of the Arctic Sea-Ice CoverArctic sea ice decline: Faster than forecast ഇവിടുത്തെ മഞ്ഞുരുകലിൻറെ തോത് അനുസരിച്ച്, ഏതാണ്ട് 2100 ആവുമ്പോൾ സമുദ്രനിരപ്പ് ഏകദേശം  ഉയരുമെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ കരുതുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
കിഴക്ക് പടിഞ്ഞാറായി  വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ ദ്വീപസമൂഹത്തിന്റെ വടക്കേയറ്റമായ എല്ലിസ്മെയർ ദ്വീപിലെ കേപ് കൊളംബിയ, വൻകരയിൽനിന്നും  അകലെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പടിഞ്ഞാറ് ബ്യൂഫോർട്ട് കടൽ, വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ആർട്ടിക് സമുദ്രം;  കിഴക്ക് ഗ്രീൻലാന്റ്, ബാഫിൻ ഉൾക്കടൽ ഡേവിസ് കടലിടുക്ക്; തെക്ക് ഹഡ്സൺ ഉൾക്കടൽ എന്നിവയ്ക്കിടയിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

36,563 ദ്വീപുകൾ ഉള്ളതിൽ 94 എണ്ണം  അധികം വിസ്തൃതിയുള്ളവയാണ്, വിസ്തീർണ്ണം  ആണ്. ആർട്ടിക്  ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ  അധികം വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ദ്വീപുകൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ് 

 ദ്വീപിന്റെ പേർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശം* വിസ്തീർണ്ണം റാങ്ക്  ജനസംഖ്യ(2001) ഭൂമിയിൽ  കാനഡയിൽ ബാഫിൻ ദ്വീപ്  NU    5  1  9,563 വിക്ടോറിയ ദ്വീപ്  NT, NU    8  2  1,707എല്ലെസ്മിയർ ദ്വീപ്NU    10  3  168ബാങ്ക്സ് ദ്വീപ്NT    24  5  114ഡെവൺ ദ്വീപ്NU    27  6  0ആക്സൽ ഹെയ്ബർഗ് ദ്വീപ്NU     32  7  0മെൽവില്ലെ ദ്വീപ്NT, NU    33  8  0 സതാംപ്ടൺ ദ്വീപ്  NU    34  9  718പ്രിൻസ് ഓഫ് വെയിത്സ് ദ്വീപ്NU    40  10  0സോമർസെറ്റ് ദ്വീപ്NU    46  12  0ബാതസ്റ്റ് ദ്വീപ്NU    54  13  0പ്രിൻസ് പാട്രിക് ദ്വീപ്NT    55  14  0കിംഗ് വില്യം ദ്വീപ്NU    61  15  1279എല്ലെഫ് റിംഗ്നെസ് ദ്വീപ്NU    69  16  0ബൈലോട്ട് ദ്വീപ്NU    72  17  0* NT = Northwest Territories, NU = Nunavut

ഗ്രീൻലാന്റ് കഴിഞ്ഞാൽ ആർട്ടിക് പ്രദേശത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം വിസ്തൃതിയുള്ള പ്രദേശമാണിത്. ആർട്ടിക് കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്ന ഇവിടങ്ങളിൽ പർവ്വതങ്ങളൊഴികെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ തുന്ദ്ര കാണപ്പെടുന്നു. ഇവിടുത്തെ മിക്കവാറും ദ്വീപുകൾ ജനവാസമില്ലാത്തവയാണ്, തെക്കൻ ദ്വീപുകളിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഇനൂയിറ്റ് വംശജർ താമസിക്കുന്നത്.

ഭൂപടം
കിങ് ക്രിസ്റ്റ്യൻ ദ്വീപ്
 Borden
 Lougheed
 Brock
 മക്കെൻസി കിങ് ദ്വീപ്
 Helena
 Cameron
 Emerald
 Prince Patrick
 Île Vanier
 Eglinton
 Alexander
 Bathurst
 Melville
 Byam Martin
 Banks
 Stefansson
 Russell
 Prince of Wales
 Prescott
 Somerset
 Victoria
 King William
 Matty
 Wales
 Belcher
 Long
 Akimiski
 Charlton600px|Reference map of Canadian Arctic Archipelago Ellesmere
 മെയ്ഘെൻ ദ്വീപ്
 Axel Heiberg
 Ellef Ringnes
 Amund Ringnes
 Cornwall
 Graham
 നോർത്ത് കെന്റ് ദ്വീപ്
 Baillie-Hamilton
 Little Cornwallis
 Cornwallis
 Devon
 Bylot
 Baffin
 Jens Munk
 Koch
 Bray
 Rowley
 Foley
എയർഫോർസ് ദ്വീപ്
 Prince Charles
 Vansittart
 White
 Southampton
 Resolution
 Loks
 Akpatok
 Big
 Salisbury
 Nottingham
 Mansel
 Coats
Islands not on map

 Beechey
 Duke of York
 Gateshead
 Haig-Thomas
 Hans

 Herschel Island
 Killiniq

 Jenny Lind
 Ottawa
 Prince Leopold
 Skraeling
 Trodeley
 Weston

 King Christian Island, 
 Borden Island, 
 Lougheed Island, 
 Brock Island, 
 Mackenzie King Island, 
 Helena Island, 
 Cameron Island, 
 Emerald Isle, 
 Prince Patrick Island, 
 Île Vanier, 
 Eglinton Island, 
 Alexander Island, 
 Bathurst Island, 
 Melville Island, 
 Byam Martin Island, 
 Banks Island, 
 Stefansson Island, 
 Russell Island, 
 Prince of Wales Island, 
 Prescott Island, 
 Somerset Island, 
 Victoria Island, 
 King William Island, 
 Matty Island, 
 Wales Island, 
 Belcher Islands, 
 Long Island, 
 Akimiski Island, 
 Charlton Island, 
 Ellesmere Island, 
 മെയ്ഘെൻ ദ്വീപ് 
 Axel Heiberg Island, 
 Ellef Ringnes Island, 
 Amund Ringnes Island, 
 Cornwall Island, 
 Graham Island, 
 നോർത്ത് കെന്റ് ദ്വീപ്, 
 Baillie-Hamilton Island, 
 Little Cornwallis Island, 
 Cornwallis Island, 
 Devon Island, 
 Bylot Island, 
 Baffin Island, 
 Jens Munk Island, 
 Koch Island, 
 Bray Island, 
 Rowley Island, 
 Foley Island, 
 Air Force Island, 
 Prince Charles Island, 
 Vansittart Island, 
 White Island, 
 Southampton Island, 
 Resolution Island, 
 Loks Land Island, 
 Akpatok Island, 
 Big Island, 
 Salisbury Island, 
 Nottingham Island, 
 Mansel Island, 
 Coats Island, 
 Beechey Island, 
 Duke of York Archipelago, 
 Gateshead Island, 
 Haig-Thomas Island, 
 Hans Island, 
 Herschel Island, 
 Killiniq Island, 
 Jenny Lind Island, 
 Ottawa Islands, 
 Prince Leopold Island, 
 Skraeling Island, 
 Trodely Island, 
 Weston Island, 

അവലംബം

കൂടുതൽ വായനക്ക്

 Aiken, S.G., M.J. Dallwitz, L.L. Consaul, et al. Flora of the Canadian Arctic Archipelago: Descriptions, Illustrations, Identification, and Information Retrieval[CD]. Ottawa: NRC Research Press; Ottawa: Canadian Museum of Nature, 2007. .
 Aiken, S. G., Laurie Lynn Consaul, and M. J. Dallwitz. Grasses of the Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: Research Division, Canadian Museum of Nature, 1995.

 Bouchard, Giselle. Freshwater Diatom Biogeography of the Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: Library and Archives Canada, 2005. 
 Brown, Roger James Evan. Permafrost in the Canadian Arctic Archipelago. National Research Council of Canada, Division of Building Research, 1972.
 Cota GF, LW Cooper, DA Darby, and IL Larsen. 2006. "Unexpectedly High Radioactivity Burdens in Ice-Rafted Sediments from the Canadian Arctic Archipelago". The Science of the Total Environment. 366, no. 1: 253-61.
 Dunphy, Michael. Validation of a modelling system for tides in the Canadian Arctic Archipelago. Canadian technical report of hydrography and ocean sciences, 243. Dartmouth, N.S.: Fisheries and Oceans Canada, 2005.

 Hamilton, Paul B., Konrad Gajewski, David E. Atkinson, and David R.S. Lean. 2001. "Physical and Chemical Limnology of 204 Lakes from the Canadian Arctic Archipelago". Hydrobiologia. 457, no. 1/3: 133-148.
 Mi︠a︡rss, Tiĭu, Mark V. H. Wilson, and R. Thorsteinsson. Silurian and Lower Devonian Thelodonts and Putative Chondrichthyans from the Canadian Arctic Archipelago. Special papers in palaeontology, no. 75. London: Palaeontological Association, 2006. 
 Michel, C Ingram, R G, and L R Harris. 2006. "Variability in Oceanographic and Ecological Processes in the Canadian Arctic Archipelago". Progress in Oceanography. 71, no. 2: 379.
 Porsild, A.E. The Vascular Plants of the Western Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: E. Cloutier, Queen's printer, 1955.
 Rae, R. W. Climate of the Canadian Arctic Archipelago. Toronto: Canada Dept. of Transport, 1951.
 Thorsteinsson, R., and Ulrich Mayr. The Sedimentary Rocks of Devon Island, Canadian Arctic Archipelago. Ottawa, Canada: Geological Survey of Canada, 1987. 
 Van der Baaren, Augustine, and S. J. Prinsenberg. Geostrophic transport estimates from the Canadian Arctic Archipelago. Dartmouth, N.S.: Ocean Sciences Division, Maritimes Region, Fisheries and Oceans Canada, Bedford Institute of Oceanography, 2002.

വർഗ്ഗം:കനേഡിയൻ ആർട്ടിക് ദ്വീപസമൂഹം