മാഹിം കോട്ട

മുംബൈയിലെ മാഹിമിൽ ഉള്ള ഒരു കോട്ടയാണ് മാഹിം കോട്ട (മറാഠി: माहीम किल्ला) http://www.mahim.com/fort.htm.  മാഹിം ഉൾക്കടലിനരികിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ കോട്ട, തെക്ക് വർളി, വടക്ക് ബാന്ദ്ര, കിഴക്ക് മാഹിം എന്നീ പ്രദേശങ്ങളുടെ നിരീക്ഷണത്തിന് അനുയോജ്യമായിരുന്നു. തന്ത്രപ്രധാനമായൊരു കോട്ടയായതിനാൽ പലതവണ ആക്രമണത്തിന് വിധേയമായി. 
ചരിത്രം
800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ഈ പ്രദേശത്തെ രാജാവായിരുന്ന പ്രതാപ് ബിംബ് ആണ് ഈ കോട്ട പണികഴിപ്പിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നുhttp://indianexpress.com/article/cities/mumbai/hutments-seepage-of-water-breach-mahim-fort-but-swift-help-unlikely-2821100/. 1516-ൽ പോർച്ചുഗീസ് കമാണ്ടർ ഡൊമാ ജോവോ ഡി മോനോയ് മാഹിം ക്രീക്കിൽ പ്രവേശിച്ച് മാഹിം കോട്ടയുടെ അധിപനെ തോൽപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. പോർട്ടുഗീസുകാരും ഗുജറാത്തി ഭരണാധികാരിയായ അലി ഷായും തമ്മിൽ ഇവിടെ പതിവായി പോരാട്ടം നടന്നിരുന്നു. 1534 ൽ പോർട്ടുഗീസുകാർ ഗുജറാത്തിലെ ബഹദൂർ ഷായുടെ പക്കൽ നിന്നും മാഹിം ദ്വീപ് ഏറ്റെടുത്തു. 1661-ൽ പോർച്ചുഗീസ് രാജാവിന്റെ പുത്രി ബ്രാഗൻസായിലെ കാതറീനിനെ ബ്രിട്ടണിലെ ചാൾസ് രണ്ടാമൻ രാജാവ് വിവാഹം ചെയ്തപ്പോൾ സ്ത്രീധനമായി ബോംബെയിലെ മാഹിം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏഴ് ദ്വീപുകൾ പോർച്ചുഗീസുകാർ ബ്രിട്ടനു കൈമാറി. അതോടെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ കോട്ടയുടെ നിയന്ത്രണം കരസ്ഥമാക്കി. 1684 ൽ സർ തോമസ് ഗ്രാന്ഥം ഇത് ശക്തിപ്പെടുത്തി. പോർട്ടുഗീസുകാരുടെ ആക്രമണത്തിനും പിന്നീട് മറാഠകൾക്കുമെതിരെ ഒരു തന്ത്രപ്രധാനമായ കോട്ട ആയിത്തീർന്നു.
1772 ൽ പോർട്ടുഗീസുകാർ ഈ കോട്ട ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും, ബ്രിട്ടീഷുകാർ പീരങ്കികൾ ഉപയോഗിച്ച് അവരെ പിന്തിരിപ്പിച്ചു. ഈ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ബാന്ദ്രയിലെ മൗണ്ട് മേരിയുടെ ബസിലിക്ക തകർന്നിരുന്നു. അക്കാലത്ത് കോട്ടയിൽ ഏകദേശം 100 പടയാളികളും 30 പീരങ്കികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം വരെ ഇത് കസ്റ്റംസ് ഓഫീസ് ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് 1960 വരെ ഉദ്യോഗസ്ഥഭവനമായും തുടർന്നു.  
ഇന്ന്
ഇന്ന് അനധികൃതമായ കൈയേറ്റവും ചേരിനിർമ്മാണവും മൂലം ശോചനീയാവസ്ഥയിലാണ് ഈ കോട്ടhttp://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mahim-fort-falls-to-encroachers/https://homegrown.co.in/article/30384/hidden-history-the-forgotten-stories-behind-12-of-mumbais-forts . അധികൃതരുടെ അവഗണന, ചേരിപ്രദേശങ്ങളുടെ കടന്നുകയറ്റം,  കടൽവെള്ളം മൂലമുള്ള മണ്ണൊലിപ്പ് തുടങ്ങിയവയാണ് ഈ കോട്ട നേരിടുന്ന പ്രധാന ഭീഷണികൾ. കോട്ടയുടെ മതിലുകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ തകർന്ന അവസ്ഥയിലാണ്. പലയിടത്തും വിള്ളലുകളും ഉണ്ട്. ഈ അവഗണന തുടരുകയാണെങ്കിൽ കോട്ട പൂർണ്ണമായും തകരുമെന്ന്
ഒബ്സർവർ റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന സംഘടന ബൃഹന്മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ സമർപ്പിച്ച പഠനറിപ്പോർട്ട് പറയുന്നുhttp://indianexpress.com/article/cities/mumbai/hutments-seepage-of-water-breach-mahim-fort-but-swift-help-unlikely-2821100/.

അവലംബം

ചിത്രശാല

വർഗ്ഗം:മുംബൈയിലെ കോട്ടകൾ