ഖജുരാഹോ ക്ഷേത്രസമുച്ചയങ്ങൾ

മദ്ധ്യപ്രദേശിലെ ചത്തർപുർ ജില്ലയിൽ ഝാൻസിക്ക് 175 കിലോമീറ്റർ തെക്കുകിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പുരാതനമായ ഹിന്ദു- ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളാണ് ഖജുരാഹോ ക്ഷേത്രസമുച്ചയങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. വാരണാസിക്കു പടിഞ്ഞാറും ഗംഗയ്ക്കു തെക്കുമായി കിടക്കുന്ന ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് വനത്തിനു നടുവിലാണ് ഖജുരാഹോ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഈ ക്ഷേത്രസമുച്ചയങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.  ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഖജുരാഹോ ക്ഷേത്രസമുച്ചയങ്ങൾ. നഗര ശൈലിയിലുള്ള വാസ്തുവിദ്യകൊണ്ടും രതിശിൽപ്പങ്ങൾ കൊണ്ടും പ്രസസ്തമാണ് ഇവിടുത്തെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ.http://whc.unesco.org/en/list/240http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/story-gJYb3KG93fXKBcX6dgFfOM.html

സി.ഇ. 950 നും 1050 നും ഇടയിൽ ചന്ദേല രാജവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരാണ്‌ ഖജുരാഹോയിലെ മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളും പണികഴിപ്പിച്ചത്. ന്ദ്രവർമ്മനെന്ന ചന്ദേല രാജാവാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മിതിക്ക് പിന്നിൽ. പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇവിടെ 20 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിലായി വ്യാപിച്ചുകിടന്നിരുന്ന 85 ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നതായി ചരിത്രരേഖകൾ പറയുന്നു. അതിൽ ആറുചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിലായി 20 ക്ഷേത്രങ്ങൾ മാത്രമേ ഇന്ന് അവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ.

ഏഴുനൂറ്റാണ്ടുകളോളം വനത്തിനുള്ളിൽ വിസ്മൃതിയിൽകിടന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളെ 1838 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇഞ്ചിനീയർ ആയിരുന്ന ടി.എസ്. ബുര്ട്ട് ആണ് പുറംലോകത്തിനു പരിചയപ്പെടുത്തിയത്.
ക്ഷേത്രങ്ങളും കാലവും
   തുടർച്ച
  ആധുനിക ക്ഷേത്ര നാമം
  മതം
  ദേവൻ/ദേവി
  പൂർത്തീകരിച്ചത്(CE)From inscription or estimated from other evidence
  ചിത്രം
   1
  ചൗസത് യോഗിണി
  Hinduism
  ദേവി, 64 യോഗിണികൾ
  885
  100px
   2
  ബ്രഹ്മ
  Hinduism
  വിഷ്ണു
  925
    3
  ലാൽഗൺ മഹാദേവ
  Hinduism
 ശിവൻ
  900
  100px
   4
  മതങ്കേശ്വർ
  Hinduism
  ശിവൻ
  1000
  100px
   5
  വരാഹ
  ഹിന്ദു
  വിഷ്ണു
  950
  100px
   6
  ലക്ഷ്മണ
  Hinduism
  വൈകുണ്ഡ വിഷ്ണു
  939
  100px
   7
  പർശ്വാനത
  ജൈന
  പാർശ്വാനതൻ
  954
  100px
   8
  വിശ്വാനത
  Hinduism
  ശിവൻ
  999
  100px
   9
  ദേവി ജഗദംബി
  Hinduism
  ദേവി പാർവ്വതി
  1023
  100px
   10
  ചിത്രഗുപ്ത
  Hinduism
  സൂര്യൻ, ചിത്രഗുപ്തൻ
  1023
  100px
   11
  ഖാണ്ടരീയ മഹാദേവ (ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രം)
  Hinduism
  ശിവൻ
  1029
  100px
   12
  വാമന
  Hinduism
  വാമനൻ
  1062
  100px
   13
  ആദിനാഥ ജൈനക്ഷേത്രം
  Jainism
  ആദിനാഥൻ
  1027
  100px
   14
  ജാവേരി
  Hinduism
  വിഷ്ണു
  1090
  100px
   15
  ചതുർഭുജ
  Hinduism
  വിഷ്ണു
  1110
  100px
   16
  ദുലദേവ
  Hinduism
  ശിവൻ
  1125
  100px
   17
 ഖണ്ടായ്
  Jainism
  ആദിനാഥൻ
  960
  100px
   18
  വിഷ്ണു-ഗരഡൻ
  Hinduism
 വിഷ്ണു
  1000
    19
  ഗണേശ
  Hinduism
  ശിവൻ
  1000

   20
  ഹനുമാൻ
  Hinduism
  ഹനുമാൻ
  922Cunningham in Archaeological Survey Reports noted that one of two Hanuman statues bears an inscription of 868 CE
  100px
   21
  മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി
  Hinduism
  മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി
  995
  100px  22
  ശാന്തിനാഥ ക്ഷേത്രം
  Jainism
  ശാന്തിനാഥൻ
  1027
  100px


ചിത്രശാല

അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ