എന്റമീബ ഹിസ്റ്റോലിറ്റിക്ക

എന്റമീബ ഹിസ്റ്റോലിറ്റിക്ക Entamoeba histolytica അവായവരീതിയിൽ ജീവിക്കുന്ന പരാദമായ അമീബൊസോവ ആയ എന്റമീബ ജനുസിൽപ്പെട്ട സുക്ഷ്മാണുവാണ്. മനുഷ്യരേയും മറ്റു പ്രിമേറ്റുകളേയും ബാധിച്ച് അമീബിയാസിസ് ഉണ്ടാക്കുന്നു. ലോകവാപകമായി അഞ്ചുകോടി പേരിലാണു വർഷംതോറും ഈ സൂക്ഷമാണു മാരകമായ ഈ രോഗം വരുത്തിവയ്ക്കുന്നത്. മുമ്പ് കരുതിയിരുന്നത് ലോകത്തെ10% പേർക്കാണ് ഈ അണുബാധയുണ്ടാകുന്നത് എന്നായിരുന്നു. പക്ഷെ, ഇതിൽ 90% അണുബാധയും എന്റമീബെ ഡിസ്പാർ എന്ന മറ്റൊരു സ്പീഷിസ് ബാക്ടീരിയ കാരണമാണെന്നു കണ്ടെത്തി. സസ്തനികളായ നായക്കും പൂച്ചയ്ക്കും ഈ ബാക്ടീരിയ മൂലമുള്ള അണുബാധയുണ്ടാവാം. പക്ഷെ ഇവ മനുഷ്യരിൽ രോഗം പരത്തുന്നതായി കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ല. 

The word histolysis literally means disintegration and dissolution of organic tissues.

 പകർച്ച 
ഈ രോഗാണുവിന്റെ ജീവിതചക്രത്തിലെ റ്റ്രോഫൊസൊയിറ്റ് ഘട്ടം അത് അതിന്റെ ആതിഥേയജീവിയുടെ ഉള്ളിലോ അയഞ്ഞ മലത്തിലോ ആയിരിക്കും; ഈ സൂക്ഷ്മാണുവിന്റെ സിസ്റ്റുകൾ (മുട്ടകൾ) ആതിഥേയജീവിയുടെ ശരീരത്തിനുവെളിയിലുള്ള ജലത്തിലോ മണ്ണിലോ ആഹാരത്തിലോ അതിജീവിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും ഈർപ്പമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ. ഒരാൾ എന്റമീബ അടങ്ങിയ മലവുമായി ഏതെങ്കിലും രീതിയിൽ ബന്ധപ്പെട്ട വസ്തു തന്റെ വായിൽ എത്തിപ്പെടുമ്പോൾ ആണിതു ബാധിക്കുക. ഇതിനായി അയാൾ ഈ രോഗാണുകൊണ്ട് മലിനമായ എന്തെങ്കിലും ആഹാരമായി കഴിച്ചാൽ മതി. മലിനമായ ജലം, ആഹാരം എന്നിവ നേരിട്ടോ അയാൾ മലിനമായ തന്റെ കൈകളോ നഖമോ ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴോ അയാളുടെ ശരീരത്തിനകത്ത് ആയ വഴി ഈ രോഗാണുവോ അതിന്റെ സിസ്റ്റോ  കടക്കുന്നു.  . സിസ്റ്റുകൾ (മുട്ടകൾ) ഉയർന്ന താപനിലയിലും താഴ്ന്ന താപനിലയിലും നിലനിൽക്കില്ല. ആതിഥേയജീവിയുടെ ശരീരത്തിനുവെളിയിൽ ഈ സൂക്ഷ്മാണുവിനു ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രമേ നിലനിൽക്കാനുമാകൂ.  സിസ്റ്റുകൾ ഒരു ജീവിയുടെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ ചെന്നാലുടനേ അതിന്റെ സിസ്റ്റിൽ നിന്നും റ്റ്രോഫോസോയിറ്റ് പുറത്തുവരുന്നു. ഇത് രോഗിയുടെ ദഹനവ്യവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് (കുടലിലേയ്ക്ക്) കടക്കുന്നു. 1875ൽ ലോഷ് (Lösch) ആണു എന്റമീബ ഹിസ്റ്റോലിറ്റിക്കയുടെ അണുബാധയെപ്പറ്റി ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്. 1903ൽ ഫ്രിറ്റ്സ് ഷൗഡിൻ ( Fritz Schaudinn) ആണ് ഈ സൂക്ഷ്മജീവിക്ക് ഈ ലാറ്റിൻ നാമം നൽകിയത്. എന്റമീബ ഹിസ്റ്റോലിറ്റിക്ക E. histolytica, അതിന്റെ പേരു പോലെ (histo–lytic = കലകൾ നശിപ്പിക്കുന്നത്), ഒരു രോഗകാരിയായ സൂക്ഷ്മജീവിയാണിത്. ഇതിന്റെ ബാധയ്ക്ക് ലക്ഷണങ്ങൾ കുറവാണ്. എന്നാൽ വയറുകടിക്കും (അമീബിക് ഡിസന്ററിക്കും) കരൾ രോഗത്തിനും (liver abscess) കാരണമാകാം. ശക്തിയായ  വയറുകടി, രക്തം കലർന്ന വയറിളക്കം, ഭാരം കുറയുക, തളർച്ച, വയറുവേദന, അമീബോമ എന്നിവയാണു ലക്ഷണങ്ങളായി കാണുക. അമീബയ്ക്ക് നമ്മുടെ കുടലിന്റെ ഭിത്തി തുളച്ചുകയറി രക്തക്കുഴലിലേയ്ക്കു കടക്കാനാകും. ഇതുമൂലം കുടലിന്റെ ഭിത്തിയിൽ വ്രണങ്ങളും കുടൽസംബന്ധമായ പ്രയാസങ്ങളുമുണ്ടാകാം. അവിടെനിന്നും ഈ സൂക്ഷ്മജീവിക്ക് നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ പ്രധാന അവയങ്ങളിലെത്താനാവും. മിക്കപ്പോഴും കരളിൽ അവ എത്തിച്ചേരുന്നു. ചിലപ്പോൾ, ശ്വാസകോസങ്ങൾ, തലച്ചോറ്, പ്ലീഹ തുടങ്ങിയ അവയവങ്ങളിലുമെത്താം. എന്റമീബ ഹിസ്റ്റോലിറ്റിക്കയുടെ ഇത്തരം  സഞ്ചാരഫലമായി കരളിൽ പഴുപ്പുനിറഞ്ഞ പരുക്കൾ (കുരു) ഉണ്ടാകാനിടയുണ്ട്. ഈ സ്ഥിതി ശരിയായവിധം ചികിത്സിച്ചില്ലെങ്കിൽ വളരെ അപ്കടകരമായ സ്ഥിതിവിശേഷമായി ഇത് മാറാനിടയുണ്ട്. അമീബയുടെ കോശദ്രവത്തിനകത്ത് അതു ഭക്ഷിച്ച ചുവന്ന രക്താണുവിനെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 

 ഈ രോഗാണുവിന്റെ ആക്രമണത്തിനിരയാകേണ്ടിവരുന്ന വ്യക്തികൾ 
ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശത്തു ശുചിയല്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ താമസിക്കുന്നവരും വിനോദസഞ്ചാരികളും അടുത്തകാലത്തു ആ രാജ്യത്തേയ്ക്കു മറ്റു ദേശങ്ങളിൽനിന്നെത്തിയവരും മറ്റും ഈ സൂക്ഷ്മാണു കാരണമായ രോഗത്തിനിരയാകാറുണ്ട്.

 ജീനോം 

 രോഗശാസ്ത്രം 

 രോഗകാരിയുമായുള്ള സമ്പർക്കം 

 രോഗം കണ്ടെത്തൽ 

 ചികിത്സ 

 ഊനഭംഗം 
Several other genes involved in both mitotic and meiotic HR are also present in E. histolytica.  HR is enhanced under stressful growth conditions (serum starvation) concomitant with the up-regulation of HR-related genes.  Also, UV irradiation induces DNA damage in E. histolytica trophozoites and activates the recombinational DNA repair pathway.  In particular, expression of the Rad51 recombinase is increased about 15-fold by UV treatment.

 ഇതും കാണൂ 
 List of parasites (human)

 അവലംബം