ഹരിഫുൺചായ്

ഹരിഫുൺചായ് Hariphunchai അല്ലെങ്കിൽ ഹരിഫുൺജയ Haribhunjaya (from , in turn from ) ഇന്നത്തെ തായ്‌ലന്റിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു മോൺ രാജ്യമായിരുന്നു. തായ്കൾ ഈ രാജ്യത്തേയ്ക്കുവരുന്നതിനു നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുമ്പ് ആയിരുന്നു ഈ രാജ്യം നിലനിന്നത്. ആ രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ഇന്നത്തെ ലംഫൂൺ ആയിരുന്നു. അന്ന് ഈ പ്രദേശം ഹരിപുൺജൈ ഹരിഭൂമിജയ എന്നാണറിയപ്പെട്ടത്. 1292ൽ ഈ പ്രദേശം ലാൻ നാ എന്ന തായ് രാജ്യത്തെ മങ്രായി ഈ പട്ടണം പിടിച്ചെടുത്തു. .

 സ്ഥാപനം 
കാമദേവിവംശ ഈ നഗരം 626ൽ സുതേപ് (സുദേവ്) എന്ന സന്യാസി ആയിരുന്നു സ്ഥാപിച്ചത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം പറയുന്നത്. ലാവോ രാജവംശത്തിലെ ഭരണാധികാരി തന്റെ മകളായ ജമദേവിയെ ഈ രാജ്യത്തെ ആദ്യ രാജ്ഞിയാവാനായി അയച്ചുകൊടുത്തത്രെ. ഈ വർഷം 750 ആണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. ആ സമയത്ത് ഈ പ്രദേശം ദ്വാരാവതി ഭരണത്തിൻകീഴിലായിരുന്നു. ജമാദേവി രാജ്ഞി രണ്ടു ഇരട്ടകളെ പ്രസവിച്ചുവത്രെ. ഇതിൽ മൂത്തയാളാണ് ഈ രാജ്യത്തെ ഭരണാധികാരിയായത്. ഇളയവൻ അടുത്തുള്ള മറ്റൊരു രാജ്യമായ ലമ്പാങ് ഭരിച്ചു. 

 രാജ്യത്തിന്റെ അത്യുന്നതിയും പതനവും 
ലഘുചിത്രം|A Hariphunchai statue of the Buddha Shakyamuni from the 12th-13th century CE

 ഭരണകർത്താക്കളുടെ പട്ടിക 
Names of monarchs of the Hariphunchai kingdom according to Tamnan Hariphunchai (History of Kingdom of Hariphunchai):
 ജമാദേവി രാജ്ഞി
 ഹനയോസ്
 കുമൻജരാജ്
 റുഡാൻട്ര
 സൊനോമാൻജുസാക്ക
 സംസാര
 പദുമരാജ്
 കുസദേവ
 നോകരാജ് (നാകരാജ്)
 ദശരാജ്
 ഗുട്ട
 സെറ
 യുവരാജ്
 ബ്രാഹ്മതരായോ
 മുക്സ (മോക്ഷ?)
 ത്രഫാക്ക
 Uchitajakraphad king of Lavo
 കാമ്പോൽ
 Jakaphadiraj, King of Atikuyaburi
 വസുദേവ്
 Yeyyala
 മഹാരാജ്, King of Lampang
 സെല
 കാഞ്ചന
 ചിലങ്ക
 ഫുൻതുല
 ഡിറ്റ
 ചെത്തരാജ് 
 ജെയകരാജ്
 ഫറ്റിജ്ജരാജ്
 തമികരാജ് (തംകരാജ്?)
 രതരാജ്
 സഫാസിത്ത്
 Chettharaj
 Jeyakaraj
 Datvanyaraj
 ഗംഗ
 Siribun
 Uthen
 Phanton
 Atana
 ഹാവം
 Trangal
 യോട്ട
 യിപ്പ്

 അവലംബം 

 'Historic Lamphun: Capital of the Mon Kingdom of Haripunchai', in: Forbes, Andrew, and Henley, David, Ancient Chiang Mai Volume 4. Chiang Mai, Cognoscenti Books, 2012. 
 Swearer, Donald K. and Sommai Premchit. The Legend of Queen Cama: Bodhiramsi's Camadevivamsa,   a Translation and Commentary. New York: State University of New York Press, 1998.
വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ മുൻകാല രാജ്യങ്ങൾ