പ്രത്യൂഷ്

പൂനെയിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മെറ്റിയൊറോളജിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടറാണ് പ്രത്യൂഷ് (). 2018 ജനുവരി 8-ന് കേന്ദ്ര ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി ഹർഷവർധനാണ് ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. പ്രത്യുഷിന്, അന്നുവരെ ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടായിരുന്ന സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടറുകളേക്കാൾ വേഗമുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് രാജ്യത്തെ ആദ്യ മൾട്ടി പെറ്റാഫ്ലോപ്സ് സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടർ കൂടിയാണ്. 2018 ജനുവരിയിലെ സ്ഥിതിയനുസരിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വേഗത കൂടിയ സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടറാണ് പ്രത്യൂഷ്. പരമാവധി 6.8 പെറ്റാഫ്ലോപ്സ് വേഗത വരെ കൈവരിക്കുവാൻ ഇതിനു സാധിക്കും. 

പ്രത്യൂഷിന് രണ്ട് ഹൈ പെർഫോമൻസ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് (എച്ച്‌.പി.സി.) യൂണിറ്റുകളുണ്ട്. 4.0 പെറ്റാഫ്ലോപ്സ് ശേഷിയുള്ള ഒന്നാമത്തെ യൂണിറ്റ് പൂനെയിലെ ഐ.ഐ.ടി.എമ്മിൽ തന്നെ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാക്കിയുള്ള 2.8 പെറ്റാഫ്ലോപ്സ് യൂണിറ്റ് നോയിഡയിലെ നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ മീഡിയം റേഞ്ച് വെതർ ഫോർകാസ്റ്റിംഗിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ രണ്ടു യൂണിറ്റുകളും സംയോജിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ പ്രത്യൂഷിന് 6.8 പെറ്റാഫ്ലോപ്സ് വേഗത വരെ ലഭിക്കുന്നു. 

'പ്രത്യൂഷ്' എന്ന വാക്കിന് സൂര്യൻ എന്നാണർത്ഥം. ഇന്ത്യയിലെ കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനസംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. മൺസൂൺ, സുനാമി, ചുഴലിക്കാറ്റ്, ഭൂകമ്പം, പ്രളയം, വരൾച്ച, ഇടിമിന്നൽ, വായുശുദ്ധി എന്നിവയെല്ലാം മെച്ചപ്പെട്ട രീതിയിൽ പ്രവചിക്കുവാൻ പ്രത്യുഷ് സഹായിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ ഗവേഷണത്തിനു മാത്രമായി ഒരു സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടർ നിർമ്മിക്കുന്ന നാലാമത്തെ രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. ഇതിനുമുമ്പ് ജപ്പാൻ, അമേരിക്ക, ബ്രിട്ടൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ കാലാവസ്ഥാ പഠനത്തിനായി സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.

 ചരിത്രം 
ഇന്ത്യയിലെ സൂപ്പർ കംപ്യൂട്ടിംഗ് രംഗം വളർച്ചയുടെ പാതയിൽ മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 2008-ൽ ഇന്ത്യയുടെ സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ശേഷി 40 ടെറാഫ്ലോപ്സ് ആയിരുന്നു. 2013-14 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് 1 പെറ്റാഫ്ലോപ്സ് ആയി ഉയർന്നു.

10 പെറ്റാഫ്ലോപ്സ് ശേഷിയുള്ള ഒരു സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടർ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി 2017-ൽ ഭാരത സർക്കാർ 400 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചിരുന്നു. പൂനെ ഐ.ഐ.ടി.എം.ലെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ 2018-ൽ 6.8 പെറ്റാഫ്ലോപ്സ് ശേഷിയുള്ള പ്രത്യൂഷ് സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. സൂര്യചന്ദ്ര എ. റാവു ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രോജക്ട് ഡയറക്ടർ. ഏകദേശം 450 കോടി രൂപയാണ് പ്രത്യൂഷിന്റെ നിർമ്മാണച്ചെലവ്.

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വേഗത കൂടിയ 500 സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ പട്ടികയിൽ ആദ്യ 30 സ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നിൽ പ്രത്യൂഷ് ഇടം നേടുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ