കപില വേണു

മലയാളിയായ കൂടിയാട്ടം, നങ്ങ്യാർ കൂത്ത് കലാകാരിയാണ് കപില വേണു. കപിലയ്ക്ക്  മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാരിന്റെ കുമാർ ഗന്ധർവ്വ സമ്മാനും സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ യുവ പുരസ്‌കാരവും, കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരവും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ജീവിതരേഖ
1982 ഫെബ്രുവരി 3 ന് കോതമംഗലത്താണ് കപില വേണു ജനിച്ചത്. കൂടിയാട്ടം കലാകാരനും ഇരിങ്ങാലക്കുട നടന കൈരളിയുടെ ഡയറക്ടറുമായ വേണു ജിയുടെയും മോഹിനിയാട്ട കലാകാരിയും ഗവേഷകയുമായ നിർമ്മല പണിക്കരുടെയും ഏക മകളാണ് അവർ. അമ്മ പഠിപ്പിച്ചിരുന്ന ലവ്‌ഡെയ്‌ലിലെ ലോറൻസ് സ്‌കൂൾ, പുരാതന കേരള കലകളുടെ പ്രചാരണത്തിനായി തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ അച്ഛൻ സ്ഥാപിച്ച 'നടന കൈരളി' എന്നീ രണ്ട് സ്ഥലങ്ങളിലാണ് കപില തന്റെ ബാല്യകാലം ചെലവഴിച്ചത്.

ഏഴാമത്തെ വയസ്സിൽ കപില ഉഷ നങ്ങ്യാരുടെ കീഴിൽ കൂടിയാട്ടത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനകാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി, തുടർന്ന് അമ്മന്നൂർ മാധവ ചാക്യാരുടെ കീഴിൽ ഏകദേശം 10 വർഷത്തോളം ഗുരുകുല പാരമ്പര്യത്തിൽ വിദഗ്ധ പരിശീലനം നേടി. പിന്നീട്, അച്ഛൻ വേണു ജിയും അമ്മ നിർമ്മല പണിക്കറും അവരുടെ ഗുരുക്കന്മാരായി. അമ്മന്നൂരിൽ നിന്ന് പഠിച്ച കഴിവുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനും അവരെ ഒരു പെർഫോമർ ആക്കാനും സഹായിച്ചത് അവളുടെ പിതാവിന്റെ ഉപദേശവും മേൽനോട്ടവുമാണ്. പിതാവ് സ്ഥാപിച്ച നടന കൈരളി കലാ വിദ്യാലയത്തിൽ അവർ, കാവുങ്കൽ ചാത്തുണ്ണി പണിക്കർ, കീഴ്പാടം കുമാരൻ നായർ, കലാമണ്ഡലം രാമൻകുട്ടി നായർ തുടങ്ങിയ ഗുരുക്കന്മാരുടെ കീഴിൽ പരിശീലനം നേടി. അമ്മ നിർമ്മല പണിക്കറുടെ കീഴിൽ അവർ മോഹിനിയാട്ടവും അഭ്യസിച്ചു. ബാലൻ ഗുരുക്കളുടെ കീഴിൽ കപില കളരിപ്പയറ്റും അഭ്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്. തുടർന്ന് ജാപ്പനീസ് നർത്തകൻ മിൻ തനകയുടെ കീഴിൽ ആറ് വർഷം അവർ പഠിച്ചു. തനക നൃത്തസംവിധാനം ചെയ്ത റൈറ്റ് ഓഫ് ദി ഫോറസ്റ്റ് (2005), തോറ്റങ്ങൾ (2007) എന്നിവയിൽ അവർ നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സ്വീഡൻ, ഫ്രാൻസ്, ഇറ്റലി, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്, ജർമ്മനി, ഓസ്ട്രിയ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലും ജപ്പാനിലും കപില നൃത്ത പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഒരു വേദിയിൽ കൂടിയാട്ടം അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ കപിലയ്ക്ക് ആറര വയസ്സ് മാത്രമേ പ്രായം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. സ്വീഡനിൽ ഒരു മുഴുനീള കൂടിയാട്ടം പരിപാടി അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ അവർക്ക് 17 വയസ്സ് മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവർ നങ്ങ്യാർ കൂത്തിന്റെ ഒരു പാരമ്പര്യേതര അവതാരക കൂടിയാണ്. ന്യൂയോർക്കിലെ ലോവർ മാൻഹട്ടൻ കൾച്ചറൽ കൗൺസിൽ ആർട്ട് സെന്ററിൽ, നർത്തക-നൃത്തസംവിധായക ജോഡിയായ വാലി കാർഡോണയും ജെന്നിഫർ ലേസിയും ചേർന്ന് സംവിധാനം ചെയ്ത ദി സെറ്റപ്പ് എന്ന എട്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള നിരവധി വർഷത്തെ പ്രോജക്റ്റിലും അവർ പങ്കാളിയായിരുന്നു. പീറ്റർ ഓസ്‌കാർസൺ നയിച്ച വേൾഡ് തിയേറ്റർ പ്രോജക്റ്റിലും അവർ പങ്കെടുത്തു.

രഹത് മഹാജൻ രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച 'മേഘദൂത്' എന്ന സിനിമയിൽ കപില കൂടിയാട്ടം നൃത്തസംവിധാനം നിർവഹിച്ച് അവതരിപ്പിച്ചു. തമിഴ് നാടോടി നായകൻ മധുര വീരന്റെ കഥ നങ്ങ്യാർ കൂത്ത് ശൈലിയിൽ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് അവർ ആണ്. പാർവതി വിരഹം എന്ന നൃത്ത പരിപാടിയിൽ, കപില വേണു തന്റെ ഫെമിനിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തെ ഈ പരമ്പരാഗത കലയുമായി സമന്വയിപ്പിക്കുന്നു.

നടനകൈരളി റിസർച്ച് ആൻഡ് പെർഫോമിംഗ് സെന്റർ ഫോർ ട്രഡീഷണൽ ആർട്‌സിന്റെ ഡയറക്ടറായ കപില, സിംഗപ്പൂരിലെ നാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയിലും ഇന്റർകൾച്ചറൽ തിയേറ്റർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലും വിസിറ്റിംഗ് ഫാക്കൽറ്റി കൂടിയാണ്.

പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും
കപിലയ്ക്ക് മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാരിൻ്റെ കുമാർ ഗന്ധർവ്വ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചെന്നൈയിലെ ഭാരത് കലാചാരിൽ നിന്ന് യുവകലാഭാരതി അവാർഡ്, ഡൽഹിയിലെ സംസ്‌കൃതി പ്രതിഷ്ഠനിൽ നിന്നുള്ള സംസ്‌കൃതി അവാർഡ്, സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ യുവ പുരസ്‌കാരം എന്നിവയും അവർ നേടിയിട്ടുണ്ട്. 2025 മാർച്ചിൽ കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.

സഞ്ജു സുരേന്ദ്രൻ സംവിധാനം ചെയ്ത കപില എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി ചിത്രം, കപില വേണുവിന്റെ ജീവിതത്തെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെയും പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നു. 62-ാമത് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരത്തിൽ മികച്ച സാംസ്കാരിക ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചിരുന്നു.

അവലംബം

വർഗ്ഗം:കൂടിയാട്ട കലാകാരികൾ‎
വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ