ബായ് ഭാഷ

ചൈനയിലെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന യുന്നാൻ പ്രവിശ്യയിലെ ആദിമ ജനവിഭാഗമായ ബായ് ജനങ്ങൾ പ്രധാനമായും സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയാണ് ബായ് ഭാഷ - Bai language (Bai: ; ). മൂന്ന് പ്രധാന വകഭേദങ്ങളിലായ പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം ജനങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയാണ് ബായ് ഭാഷ. ഇത് ഒരു സ്വരവിഷയകമായ ഭാഷയാണ്.

എട്ടു സ്വരഭേദങ്ങളും സമ്പന്നമായ സ്വരാക്ഷരങ്ങളും അടങ്ങിയതാണ് ബായ് ഭാഷ.
ചൈനീസ് അക്ഷരമായ ബോവൻ ഉപയോഗിച്ച് കുറച്ച് പരമ്പരാഗത സാഹിത്യങ്ങളും അതുപോലെ, ലത്തീൻ അക്ഷരമാല ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ ചില പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും ബായ് ഭാഷയിൽ പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അടുത്തിടെ ചിട്ടപെടുത്തിയ ലാറ്റിൻ അക്ഷരങ്ങളുടെ റോമനൈസേഷൻ ക്രമീകരണ സമ്പ്രദായാത്തിലാണ് ഇവ അച്ചടിച്ചത്. 
വകഭേദങ്ങൾ
ബായ് പ്രദേശങ്ങളിലെ പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ മൂന്ന് വകഭേദങ്ങളാണ് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ഇവ മറ്റുഭാഷകളിൽ നിന്ന തീർത്തും വ്യത്യസ്തമാണ്. ജിയാൻ ചുവാൻ ( സെൻട്രൽ) ഡാലി (ദക്ഷിണ പ്രദേശം) ബിജിയാങ് (വടക്കൻ പ്രദേശം) എന്നിവയാണ് ഈ മൂന്ന് വകഭേദങ്ങൾ. ജിയാൻ ചുവാനും ഡാലിയും വളരെ സമാനമാണ്. ഒരു മാസം ഒന്നിച്ച് വസിച്ചാൽ ഈ രണ്ടും ഭാഷയും സംസാരിക്കുന്നവർക്ക് പരസ്പരം ഭാഷ തിരിച്ചറിയാനാവുമെന്നാണ് ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവർ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. 
മറ്റു രണ്ട് ഭാഷകളിൽ നിന്നു ഏറെ വിഭിന്നമാണ് ബിജിയാങ്. പൻയി, ലാമ എന്നീ ഭാഷകളിൽ നന്ങ് ഭാഷയുടെ മിശ്രിതമാണിത്.
ലിസു ജനങ്ങളുടെ ഉപവിഭാഗമായ ലീമോ ജനങ്ങളും ബായ് വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. 50,000 ഓളം വരും ലീമോ ജനങ്ങളുടെ ജനസംഖ്യ. ഫുഗോങ് പ്രദേശത്ത് ലീമോ ജനങ്ങളിൽ പെട്ട 15,000 ത്തോളം പേർ ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. യുന്നാൻ പ്രവിശ്യ, ലിസു, വടക്കൻ ബായ് പ്രദേശം എന്നിവിടങ്ങളിലും ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. ഒമ്പതോളം ബായ് വകഭേദങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് വാങ് ഫെങ് (2012) രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
വടക്കൻ ഭാഗത്ത്
ലാൻപിങ് പ്രദേശത്ത് ഗൊങ്‌സിങ്
ലാൻപിങിൽ തന്നെ ഇൻഗി, ലുഷിയിൽ ജിൻമാൻ 
വീക്‌സി പ്രദേശത്ത് ടൂലൂ
ലൂഷീ പ്രദേശത്ത് ഇഗ

തെക്കൻ പ്രദേശത്ത്
ക്വ്‌യ്ബി പ്രദേശത്ത് മസെലോങ്, ജിയാൻചുവാനിൽ ജിൻസിങ്, ഹെഗിങ് പ്രദേശത്ത് ഡാഷി, ഡാലി നഗരത്തിൽ സൂച്ചേങ് എന്നിവയാണ് ബായ് ഭാഷയുടെ വകഭേദങ്ങൾ.Wang Feng [王锋]. 2012. A study of the Bai language of Shalang [昆明西山沙朗白语研究]. Beijing: China Social Sciences Academy Press p中国社会科学出版社].  സികുൻ, ഡാകുൻ ഗ്രാമത്തിലും ശലാങ് പട്ടണത്തിലും കുൻമിങ് നഗരത്തിലും ബായ് വകഭേദങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

വർഗ്ഗീകരണം
സിനോ തിബെത്തൻ ഭാഷാ കുടുംബത്തിൽ ബായ് ഭാഷയുടെയോ ഈ ഭാഷാ വിഭാഗത്തിന്റെയോ സ്ഥാനം അനിശ്ചിതമാണ്. പാരമ്പര്യമായി, ബായ് ഭാഷ തിബെത്തോ ബർമ്മൻ ഭാഷയായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്.1948ൽ, ബായ് ഭാഷ പ്രോട്ടോ സിനിറ്റികിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നതിന് പകരം പഴയ ചൈനീസുമായി ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പട്ട വാദങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ തലമുറയിൽ ഈ വാദം സെർഗി സ്റ്റാറോസ്റ്റിൻ, ജി വാൻ ഡ്രീം, എസ് ശെങ്ഷാങ് എന്നിവർ ഏറ്റെടുത്തു. ബായ് ഭാഷയുടെ ജനിതക ചർച്ച 2005ൽ വാങ് ആണ് മറികടന്നത്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരിയായ അന്വേഷണത്തിന് പുരോഗതിയുണ്ടായി പ്രോടോ ഭായിയാണെന്ന അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. മൂന്ന് ആധുനികവകഭേദങ്ങൾ ആണ് ഇതുവരെ പുസ്ഥാപിച്ചത്. ഈ വകഭേദങ്ങൾ നല്ല രീതിയിൽ ഇതുവരെ വിവരിക്കപ്പെട്ടില്ല.
ബായ് പദാവലിയുടെ സ്വാധീനം സംബന്ധിച്ചുള്ള ചോദ്യം ഇപ്പോഴു സങ്കീർണമായി നിലനിൽക്കുകയാണ്. അയൽ ഭാഷകളായ ബർമ്മീസ് ചൈനീസ് സ്വാധീനമാണോ എന്നകാര്യതത്തിൽ ആണ് സങ്കീർണത നിലനിൽക്കുന്നത്.
ചരിത്ര സംസ്‌കാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തുന്ന സിനോളജിസ്റ്റായ ജെറി നോർമാന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ബായ് എന്നത് സിനിറ്റിക്  (ചൈനീസ്) വകഭേദമാണെന്നാണ്. ഇതിന്റെ സിനിറ്റിക് ബന്ധം എളുപ്പത്തിൽ തള്ളികളയാനാവില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹം നിരൂപിക്കുന്നത്.Norman 2003:73

വ്യാകരണം
വിഷയം - ക്രിയ - കർമ്മം - subject–verb–object (SVO) എന്ന അടിസ്ഥാനപരമായ വാക്യഘടനയാണ് ബായ് ഭാഷയ്ക്കുള്ളത്. 
എന്നിരുന്നാലും, ചോദ്യ വാക്യങ്ങളിലും നിഷേധ വാചകങ്ങളിലും വാക്യ ഘടന വിഷയം - കർമ്മം - ക്രിയ ( SOV) എന്ന രൂപത്തിലും കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്.

പുറംകണ്ണികൾ
Bai basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database

അവലംബം