പടിഞ്ഞാറൻ ഹാൻ രാജവംശം

ഹാൻ രാജവംശ‌ത്തിന്റെ സ്ഥാപനം മുതൽ വാങ് മാങിന്റെ ഭരണം വരെയുള്ള കാലഘട്ടമാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ഹാൻ രാജവംശം () അല്ലെങ്കിൽ ആദ്യ ഹാൻ രാജവംശം () (206 ബിസി – 9 എഡി) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ തലസ്ഥാനം ചാങ്'ആൻ ആയിരുന്നു (ആധുനിക സിയാൻ). ഗുവാങ്‌‌വുവി‌ന്റെ ഭരണകാലം മുതൽ തലസ്ഥാനം കിഴക്ക് ലുവോയാങിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണം മുതൽ ഹാൻ രാജവംശത്തിന്റെ അവസാനം വരെയു‌ള്ള കാലഘട്ടം കിഴക്കൻ ഹാൻ രാജവംശം () അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടാമത്തെ ഹാൻ രാജവംശം () (25–220 AD) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 

ചരിത്രം
ചൈനയിലെ ആദ്യ ചക്രവർത്തി വംശം ക്വിൻ രാജവംശമായിരുന്നു (221–206 ബിസി). ക്വിൻ രാജവംശം യുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്ന രാജ്യങ്ങളെ കീഴടക്കി സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു. ആദ്യ ചക്രവർത്തി ക്വിൻ ഷി ഹുവാൻഡിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം രാജ്യം അസന്തുലിതമായി. നാല് വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഭരണകൂടം താഴെവീണു. ചു രാജ്യത്തെ വിമതനായിരുന്ന സിയാൻ യു (d. 202 BC), ഹാൻ രാജ്യത്തെ ലിയു ബാങ് (d. 195 BC) എന്നിവർ തമ്മിൽ യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടുകയും  ഗെയിക്സിയ യുദ്ധത്തിൽ ലിയു ബാങ് സിയാങ് യുവിനെ തോൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്ത് ചൈന വീണ്ടും 118 രാജ്യങ്ങളായി ശിധിലമായിരുന്നു. ലിയു ബാങ് പുതിയ ചൈനീസ് ചക്രവർത്തിയായി (ഹുവാങ്ഡി). മരണാനന്തരം ഇദ്ദേഹം ഗാവോസു ചക്രവർത്തി (r. 202–195 BC) എന്നറിയപ്പെട്ടു. ചാങ്‌ആൻ ഏകീകരിച്ച  ചൈനയുടെ പുതിയ തലസ്ഥാനമായി മാറി.

ഭരണം
സിയോഗ്നു
പടിഞ്ഞാറൻ ഹാൻ രാജവംശത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുള്ള മൂന്നിലൊന്ന് ഭൂമിയിലെ പതിമൂന്ന് പ്രദേശങ്ങൾ തലസ്ഥാനത്തുനിന്ന് നേരിട്ടായിരുന്നു നി‌യന്ത്രിച്ചിരുന്നത്. കിഴക്കുള്ള മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂമി പത്ത് സാമന്തരാജാക്കന്മാർക്ക് ഭരിക്കുവാനായി നൽകിയിരുന്നു. 157 ബിസിയോടെ ഭരണകൂടം ഈ രാജാക്കന്മാരെ മാറ്റി രാജകുടുംബവുമായി ബന്ധമുള്ളവരെ ആ സ്ഥാന‌ത്തിരുത്തിയിരുന്നു. ഈ രാജാക്കന്മാരുയർത്തിയ കലാപങ്ങൾക്ക് ശേഷം 145 ബിസി തുടങ്ങി നടപ്പിലാക്കിയ ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങളനുസരിച്ച് ഇവരുടെ അധികാരം വെട്ടിക്കുറയ്ക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. തലസ്ഥാനത്തുനിന്ന് നേരിട്ട് നിയന്ത്രിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളുടെ എണ്ണവും വർദ്ധിപ്പിച്ചു. Kings were no longer able to appoint their own staff; this duty was assumed by the imperial court. Kings became nominal heads of their fiefs and collected a portion of tax revenues as their personal incomes.; . കിഴക്കൻ ഹാൻ രാജവംശം നിലനിന്ന കാലം മുഴുവൻ ഈ സാമന്തരാജ്യങ്ങളും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു.

ചൈനയുടെ വടക്കുള്ള നാടോടികളായ സിയോഗ്നു ഗോത്ര വർഗ്ഗക്കാരുടെ നേതാവ് മോഡു ചാന്യു (r. 209–174 ബിസി) പല പ്രദേശങ്ങളും കീഴടക്കി.  ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണസമയത്ത് മഞ്ചൂറിയ, മംഗോളിയ, താരിം താഴ്വര എന്നിവ കയ്യടക്കിയിരുന്നു.; ; . ഇവരുമായുള്ള ആയുധക്കച്ചവടം ചൈന നിരോധിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ക‌ള്ളക്കടത്ത് തുടർന്നു.Jerry Bentley, Old World Encounters: Cross Cultural Contacts and Exchanges in Pre-Modern Times (New York: Oxford University Press, 1993), 37. ഈ പ്രശ്നം പല യുദ്ധങ്ങൾക്കുമിടയാക്കി.; . 198 ബിസിയിൽ വിവാഹത്തിലൂടെ ഈ ഗോത്രവും ഹാൻ വംശവും തമ്മിൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.; ; . കരാറുണ്ടാക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരിൽ ചിലർ വൻമതിലിന് തെക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ ആക്രമണം തുടർന്നു.; ; . എന്നിട്ടും ആദ്യകാലത്ത് കരാർ തുടരാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്.; . യുദ്ധം ചെയ്യുവാൻ അവസാനം തീരുമാനമെടുത്തുവെങ്കിലും ഗോത്രനേതാവിനെ വധിക്കുവാനുള്ള പദ്ധതി (133 ബിസി) പരാജയപ്പെട്ടു.; . ഇതെത്തുടർന്ന് വു ചക്രവർത്തി സിയോഗ്നു പ്രദേശങ്ങൾ പലതും പിടിച്ചെടുത്തു. 119 ബിസിയിൽ മോബേയ് യുദ്ധത്തിൽ ഹുവോ കുബിങ് (d. 117 ബിസി) വേയ് ക്വിങ് (d. 106 ബിസി) എന്നീ സേനാധിപന്മാർ സിയോഗ്നു ഭരണനേതൃത്വത്തെ ഗോബി മരുഭൂമിയുടെ വടക്കോട്ട് തുരത്തി.; . സിയോഗ്നു നേതാവായ ഹുഹാന്യേ ചാന്യു (呼韓邪) (r. 58–31 ബിസി) ഹാൻ ചക്രവർത്തിയ്ക്ക് കപ്പം കൊടുക്കുന്ന സാമന്തനാകാൻ 51 ബിസിയിൽ സമ്മതിച്ചു.; .

നയതന്ത്രബന്ധങ്ങളും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വികാസവും
ഷാങ് ക്വിയാൻ എന്ന നയതന്ത്രജ്ഞൻ 139 ബിസി മുതൽ 125 വരെ നടത്തിയ യാത്രകളിൽ മദ്ധ്യേഷ്യയും സിന്ധു നദീതടത്തെയും പാർഥിയൻ സാമ്രാജ്യത്തെയും മറ്റും സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു. ഇവിടങ്ങളിലേയ്ക്കെല്ലാം ഹാൻ സാമ്രാജ്യം നയതന്ത്രജ്ഞരെ അയയ്ക്കുകയുണ്ടായി.; ; ; ; . സിൽക്ക് റോഡിന്റെയും  റോമാ സാമ്രാജ്യവുമായുള്ള ബന്ധത്തിന്റെയും ആരംഭമായിരുന്നു ഇത്.; .

60 ബിസിയിൽ താരിം താഴ്വര കീഴടക്കി പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശത്ത് അധികാരം സ്ഥാപിച്ചു.; ; ; . തെക്കോട്ടും സാമ്രാജ്യവികസനമുണ്ടായി. 108 ബിസിയിൽ കൊറിയൻ ഉപദ്വീപിന്റെ ഭാഗങ്ങളും ഹാൻ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ വന്നു.; . ചൈനയിൽ നടന്ന ആദ്യ സെൻസസ് 2 എഡിയിലായിരുന്നു. ജനസംഖ്യ 57,671,400 ആയിരുന്നു (12,366,470 കുടുംബങ്ങൾ).

ഉപ്പ്, ഇരുമ്പ്, മദ്യം എന്നിവയുടെ ഉത്പാദനവും ഓട്ട് നാണയങ്ങളുടെ നിർമ്മാണവും ഭരണകൂടത്തിന്റെ കുത്തകയായിരുന്നു. മദ്യത്തിന്റെ കുത്തക 98 ബിസി മുതൽ 81 ബിസി വരെയേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ. ഉപ്പിന്റെയും ഇരുമ്പിന്റെയും കുത്തകയും നീക്കം ചെയ്തുവെങ്കിലും നാണയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനുള്ള അവകാശം ഭരണകൂടത്തിന് തന്നെയായിരുന്നു.; ; ; ; ; see also . 

വാങ് മാങിന്റെ ഭരണവും ആഭ്യന്തര കലാപവും
റൂസി യിങ് (മരണം 25 എഡി) ചക്രവർത്തിയായപ്പോൾ വാങ് മാങ് കുട്ടിയായ ഭരണാധികാരിക്ക് വേണ്ടി ഭരണം ഏറ്റെടുത്തു. ഭരണമൊഴിയാം എന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് തനിക്ക് സ്വർഗ്ഗം നൽകിയ അധികാരമുണ്ടെന്നും ഹാൻ രാജവംശം അവസാനിക്കേണ്ട കാലമായെന്നും ഇദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. സിൻ രാജവംശം (9–23 എഡി) എന്നായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം സ്വന്തം വംശത്തിന് നൽകിയ പേര്.; ; .

‌അടിമത്തം അവസാനിപ്പിക്കുക, ഭൂമി ദേശസാൽക്കരിക്കുകയും കുടുംബങ്ങൾക്ക് തുല്യമായി വീതിക്കുകയും ചെയ്യുക, പുതിയ കറൻസി നടപ്പിൽ വരുത്തുക മുതലായ ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ ഇദ്ദേഹം വരുത്തിയെങ്കിലും ഇവ പരാജയപ്പെട്ടു.; ; ; . എഡി 3-നും 11-നും ഉണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളും മഞ്ഞനദിയിൽ ചെളിയടിഞ്ഞ് വെള്ളപ്പൊക്കം തടയാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമല്ലാതയതും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന് ഭീഷണിയായി. മഞ്ഞനദി പുതിയ രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞു. തെക്കൻ ശാഖ 70 എഡിയോടെ തടയാൻ ഹാൻ എഞ്ചി‌നിയർമാർക്ക് സാധിച്ചു.; ; .

വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ വീട് നഷ്ടപ്പെട്ട കർഷകർ നാടോടികളായ കൊള്ളക്കാർക്കൊപ്പം കൂടി. സൈന്യത്തിന് ഇവരെ തടയാൻ സാധിച്ചില്ല.; .
ജിൻ ചക്രവർത്തിയുടെ (r. 157–141 ബിസി) പിൻഗാമിയായ ഗെങ്ഷി ചക്രവർത്തി (r. 23–25 എഡി) ഹാൻ രാജവംശം പുനസ്ഥാപിക്കുകയും ചാങ്‘ആൻ ഇതിന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കുകയും ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചു. ചുവന്ന പുരികമുള്ള വിമതർ എന്ന വിഭാഗം ഇദ്ദേഹത്തെ പുറത്താക്കുകയും വധിക്കുകയും ലിയു പെൻസി എന്ന പാവച്ചക്രവർത്തിയെ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.; . ഗെങ്ഷി ചക്രവർത്തിയുടെ സഹോദരൻ ലിയു സിയു (മരണശേഷം ഗുവാങ്‌വു ചക്രവർത്തിയെ) (r. 25–57 എഡി) ചക്രവർത്തി സ്ഥാനമേൽക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.; .

ഇദ്ദേഹം എഡി 25-ൽ  ലുവോയാങ് തലസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റി. 27 എഡിയോടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യം ചുവന്ന പുരികമുള്ള വിമതരെ കീഴടക്കുകയും ഇവരുടെ നേതാക്കളെ രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റത്തിന് വധിക്കുകയും ചെയ്തു.; . 26 മുതൽ 36 എഡി വരെ പ്രാദേശിക യുദ്ധപ്രഭുക്കന്മാരുമായി ഇദ്ദേഹം യുദ്ധത്തിലായിരുന്നു. ഇവരിൽ പലരും സ്വയം ചക്രവർത്തി എന്നായിരുന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഇവരുടെ തോൽവിക്കുശേഷം ചൈന വീണ്ടും ഹാൻ ചക്രവർത്തിക്ക് കീഴിൽ ഒന്നിച്ചു.; .

ഹാൻ രാജവംശത്തിന്റെ സ്ഥാപനത്തിനുശേഷം വാങ് മാങിന്റെ ഭരണം വരെയുള്ള കാലമാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ഹാൻ രാജവംശം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.

 അവലംബം 
 അടിക്കുറിപ്പുകൾ 

 സ്രോതസ്സുകൾ 
















































































  (an abridgement of Joseph Needham's work)



























വർഗ്ഗം:ചൈനയിലെ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ചൈനയിലെ രാജവംശങ്ങൾ