പഞ്ചാബിന്റെ ചരിത്രം

ഒരു എക്സോണിം പദമായ പഞ്ചാബ് ആദ്യമായി ഇബ്ൻ ബാറ്റൂറ്റയുടെ" കുറിപ്പുകളിലാണ് പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്,അദ്ദേഹം 14 ാം നൂറ്റാണ്ടിലായിരുന്നു പഞ്ചാബ് സന്ദർശിച്ചത്.Encyclopedia of Sikhism - Punjabആ പദം പിന്നീട് പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടായപ്പോഴേക്കും വ്യാപകമായി പ്രയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി.കൂടാതെ "താരിക് ഇ ഷെർ ഷാ സൂരി" എന്ന പുസ്തകത്തിലും ഈ പദം പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു(1580), "പഞ്ചാബിൽ ഷേർ ഖാന്റെ കോട്ട" നിർമ്മാണത്തെപ്പറ്റി   ആ പുസ്തകത്തിൽ സൂചനയുണ്ട്. പഞ്ചാബ് എന്നതിന് ഏതാണ്ട് തത്തുല്യമായ സംസ്കൃത പദം പഞ്ച്നദ് ആദ്യമായി പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടത് മഹാഭാരതത്തിലായിരുന്നു. "അബുൽ ഫസ്‌ൽ" എഴുതിയ "എയിൻ ഇ അക്ബരി" എന്ന പുസ്തകത്തിലും ഈ പദപ്രയോഗം കാണാം. അതിൽ ലാഹോറെന്നും, മുൽത്താനെന്നും പഞ്ചാബിനെ രണ്ട് ഖണ്ഡങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്."എയിൻ ഇ അക്ബാരിയുടെ" രണ്ടാം വോള്യത്തിൽ പഞ്ച്നദ് എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു പ്രത്യേക ഭാഗം തന്നെയുണ്ട്.ടുസ്കി ജഹാൻഗീരി എന്ന പുസ്തകത്തിൽ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ജഹാംഗീർ പഞ്ചാബ് എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.Punjabi Adab De Kahani, Abdul Hafeez Quraishee, Azeez Book Depot, Lahore, 1973. അഞ്ച് നദികൾ ഒഴുകുന്ന ഭൂപ്രദേശം എന്നർത്ഥം വരുന്നതരത്തിൽ  പഞ്ചാബ് എന്ന പദത്തിന്റെ ഉത്പത്തി പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ നിന്നാണെന്നും    തുർക്കി രാജാക്കൻമാരാണ് ഈ പദത്തെ ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തും പ്രചലിതമാക്കിയതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.     ഇന്ത്യാ-പാകിസ്താൻ വിഭജനത്തിനു ശേഷം അന്താരാഷ്ട്രീയ നിർദ്ദേശങ്ങളോടെ  നടപ്പിലായ സിന്ധുനദി ജലക്കരാർ (Indus Waters Treaty,1960) അനുസരിച്ച്, ഇന്ന് ബിയാസ്,രാവി, സത്ലജ് നദികളുടെ മേൽ ഇന്ത്യക്കും  ചെനാബ്,  ഝലം,സിന്ധു നദികളുടെ മേൽ പാകിസ്താനുമാണ് അധികാരം.
പ്രാചീന കാലത്ത് മൌര്യന്മാർ,ഗ്രീക്കുകാർ, ശകന്മാർ. കുശന്മാർ, ഗുപ്തന്മാർ എന്നിവർ ഈ പ്രദേശം ഭരിച്ചിരുന്നു. 15ഉം 16ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ സിഖു മതത്തിന്റെ വികാസത്തിനും പഞ്ചാബ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്യം നേടുമ്പോൾ പഞ്ചാബിലെ 8 നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെ ചേർത്ത് പട്യാല ആൻഡ് ഈസ്റ്റ് പഞ്ചാബ് സ്റ്റേറ്റ്സ് യൂണിയൻ (PEPSU) എന്ന പേരിലൊരു സംസ്ഥാനം രൂപീകരിച്ചു. 1966 നവംബർ 1 നാണ് ഇന്നത്തെ പഞ്ചാബ് നിലവിൽ വരുന്നത്.

സിന്ധു നദിതട സംസ്കാരം
ഗ്രീക് ആക്രമണം 
മൗര്യ കാലഘട്ടം 322-185 BC 
 കുഷാണ കാലഘട്ടം  45-180 AD
ഗുപ്ത കാലഘട്ടം  320-550 
ഹർഷ കാലഘട്ടം 510-650
 ദൽഹി സൽത്തനത്ത് 713-1526
ഗുരു നാനാക്കും സിഖ് മതവും 
മുഗൾ വാഴ്ച 1526-1707
രഞ്ജിത് സിംഗ്, സിഖ് സാമ്രാജ്യം
ബ്രിട്ടീഷ് ഇടപെടലുകൾ
വിഭജനം 

അവലംബം 
വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബിന്റെ ചരിത്രം