വിഷ്ണു പ്രഭാകർ

പ്രശസ്ത ഹിന്ദി സാഹിത്യകാരനാണ് വിഷ്ണു പ്രഭാകർ (Vishnu Prabhakar). (21 ജൂൺ 1912 – 11 ഏപ്രിൽ 2009). ഒരുപാട് ചെറുകഥകളും, നോവലുകളും, നാടകങ്ങളും, യാത്രാവിവരണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റേതായുണ്ട്. 1993 ൽ സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡും, 1995 ൽ മഹാപണ്ഡിറ്റ് രാഹുൽ സങ്കൃത്യായൻ അവാർഡും, 2004ൽ പത്മഭൂഷണും അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

1912 ജൂൺ 12 നു ഉത്തർപ്രദേശിലെ മുസാഫർനഗറിലെ മീരാൻപൂരിലാണ് വിഷ്ണു പ്രഭാകർ ജനിച്ചത്. ദുർഗാ പ്രസാദും, മഹാദേവിയുമായിരുന്നു മാതാപിതാക്കൾ. പ്രൈമറിവിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയതിനുശേഷം 12ആം വയസ്സിൽ ഹരിയാനയിലെ ഹിസാറിലുള്ള മാതൃസഹോദരന്റെ അടുത്തേക്കു പോയി. 1929ൽ മെട്രിക്കുലേഷൻ പൂർത്തിയാക്കി. അതിനുശേഷം ഒരു ജോലിക്കായി ശ്രമിച്ചു. സർക്കാർ ജോലി കിട്ടി. ജോലിക്കൊപ്പം തന്നെ ഹിന്ദി ഭൂഷണ, സംസ്കൃതത്തിൽ പ്രഗ്യ, ഇംഗ്ലീഷിൽ ബി. എ. എന്നിവ നേടി. 

അദ്ദേഹം വിഷ്ണു എന്ന പേരിലായിരുന്നു എഴുതിക്കൊണ്ടിരുന്നത്. ഇത്ര ചെറിയ പേർ എന്തിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് എന്നും, ഏതെങ്കിലും പരീക്ഷ ജയിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്നും ഒരു എഡിറ്റർ ചോദിച്ചു. ഹിന്ദിയിൽ “പ്രഭാകർ” പരീക്ഷ ജയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം മറുപടി നൽകി. എഡിറ്റർ, വിഷ്ണു എന്ന പേരിന്റെ കൂടെ പ്രഭാകർ എന്നു ചേർത്തു. അങ്ങനെ വിഷ്ണു പ്രഭാകർ ആയി. 

1931ൽ ഹിന്ദി മിലാപിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ കഥയായ ദീവാലി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1939ൽ അദ്ദേഹം ആദ്യനാടകമായ ഹത്യാ കേ ബാദ് എഴുതി. 

1938ൽ സുശീലയെ വിവാഹം ചെയ്തു. നാലു മക്കളുണ്ട്. 

സെപ്തംബർ 1955 മുതൽ മാർച്ച് 1957 വരെ ആകാശവാണിയിൽ നാടകസംവിധായകനായി ജോലി ചെയ്തു. 
2009 ഏപ്രിൽ 11നു അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരം ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിനു വിട്ടുകൊടുത്തു. 

നോവലുകൾ
 ധൽതി രാത് 1951
 നിഷികാന്ത് 1955
 തത് കേ ബന്ധൻ 1955
 സ്വപന്മയി 1956
 ദർപ്പൺ കാ വ്യക്തി 1968
 പർച്ഛായ് 1968
 കോയി തൊ 1980
 അർദ്ധനാരീശ്വർ 1992

കഥകൾ
 ഏക് കഹാനീ കാ ജനം,  പ്രണയകഥകളുടെ സമാഹാരം, 2008 
 ആദി ഔർ അന്ത് 1945
 റെഹ്മാൻ കാ ബേട്ട 1947
 സിന്ദഗി കേ താപേടെ 1952
 സംഘർഷ് കേ ബാദ് 1953
 ധർത്തി അബ് ഭീ ഗൂം രഹീ ഹേ 1959
 സഫർ കേ സാഥി 1960
 ഖണ്ഡിത് പൂജ 1960
 സഞ്ചേ ഔർ കല 1960
 മേരി തെന്റിസ് കഹാനിയാം 1967
 മേരി പ്രിയ് കഹാനിയാം 1970
 ഫൂൽ ടൂട്നേ സേ പെഹലേ 1977
 മേരാ വതൻ 1980
 മേരി ലോകപ്രിയ് കഹാനിയാം 1981
 ഖിലോനെ 1981
 ആപ്കി കൃപ (ചെറുകഥകൾ) 1982
 മേരി കഹാനിയാം 1984
 മേരി കഥയാത്ര 1984
 സിന്ദഗി ഏക് റിഹേഴ്സൽ 1986

കവിത
 ചൽതാ ചലാ ജാവൂംഗ 2010

നാടകങ്ങൾ
 നപ്രഭാത് 1981
 സമാധി (ഗാന്ധാർ കീ ഭിക്ഷൂനി) 1952
 ഡോക്ടർ 1961
 യുഗേ - യുഗേ ക്രാന്തി 1969
 ടൂട്ട് തേ പരിവേഷ് 1974
 കുഹാസ ഔർ കിരൺ 1975
 താഗർ 1977
 ബന്ദിനി 1979
 സത്താ കേ ആർ പാർ 1981
 അബ് ഔർ നഹി 1981
 ശ്വേത് കമൽ 1984
 കേരൾ കാ ക്രാന്തികാരി 1987
 വിഷ്ണു പ്രഭാകർ : സമ്പൂർണ്ണ നാടക് (1, 2, 3 ഭാഗങ്ങൾ) 1987
 പുസ്തക് കിറ്റ്
 സീമ രേഖ 
 സ്വരാജ് കീ നീവ്

ജീവചരിത്രങ്ങൾ- ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ
 ജാനേ അൻ‌ജാനേ 1961
 കുച്ഛ് ശബ്ദ്: കുച്ഛ് രേഖായേം 1965
 ആവാരാ മസീഹ 1974
 അമർ ഷഹീദ് ഭഗത് സിംഗ്  1976
 സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ 1976
 യാദോം കീ തീർത്ഥയാത്ര 1981
 ശുചി സ്മിത 1982
 മേരേ അഗ്രജ്: മേരേ മീത് 1983
 സമന്തർ രേഖായേം 1984
 ഹം ഇൻ‌കേ ഋണി ഹേ 1984
 മേരേ ഹംസഫർ 1985
 രാഹ് ചൽതേ ചൽതേ 1985
 കാക്ക കലേൽക്കർ 1985

ലേഖനങ്ങൾ
 ജൻ സമാജ് ഔർ സംസ്കൃതി : ഏക് സമഗ്ര ദൃഷ്ടി 1981
 ക്യാ ഖോയാ ക്യാ പായാ 1982

ബാലസാഹിത്യ
 മോട്ടേ ലാൽ 1955
 കുന്തി കേ ബേട്ടേ 1958
 രാമു കി ഹോളി 1959
 ദാദാ കി കച്ചേരി 1959
 ശരച്ചന്ദ്ര 1959
 ജബ് ദീദി ഭൂത് ബനീ 1960
 ജീവൻ പരാഗ് 1963
 ബങ്കിംചന്ദ്ര 1968
 അഭിനവ് ഏകാങ്കി 1968
 അഭിനയ് ഏകാങ്കി 1969
 സ്വരാജ് കി കഹാനി 1971
 ഹട്‌ത്താൽ 1972
 ജാദു കി ഗായ് 1972
 ഖമണ്ഡ് കാ ഫൽ 1973
 നൂതൻ ബാൽ ഏകാങ്കി 1975
 ഹീരേ കി പെഹ്ചാൻ 1976
 മോത്തിയോം കി ഖേതി 1976
 പാപ് കാ ഖാടാ 1976
 ഗുടിയാ ഖോ ഗയി 1977
 ഐസേ - ഐസേ 1978
 തപോവൻ കി കഹാനിയാം
 പഹാഡ് ഛടേ ഗജനന്ദലാൽ 1981
 ബാൽ‌വർഷ സിന്ദാബാദ് 1981
 ഖോയാ ഹുവാ രത്ന് 2008
 പുസ്തക് കീട് 

മറ്റുള്ളവ
 ബാപു കി ബാതേം 1954
 ഹജ്രത് ഉമർ 1955
 മേരി ബദ്‌രീനാഥ് കി യാത്ര 1955
 കസ്തൂർബ ഗാന്ധി 1955
 ഐസേ ഥെ സർദാർ 1957
 ഹ ദു അൽ റഷീദ് 1957
 ഹമാരേ പടോസി 1957
 മൻ കേ ജീതേ ജീത് 1957
 മുറബ്ബി 1957
 കുംഭാർ കി ബേട്ടി 1957
 ബാജിപ്രഭു ദേശപാണ്ഡെ 1957
 ശങ്കരാചാര്യ 1959
 യമുന കി കഹാനി 1960
 രവീന്ദ്രനാഥ് താക്കുർ 1961
 പെഹ‌ലാ സുഖ്: നിരോഗി കായ 1963
 മേം അചൂത് ഹൂം 1968
 ഏക് ദേശ് : ഏക് ഹൃദയ 1973
 മാനവ് അധികാർ
 നാഗരികത കീ ഓർ

പുരസ്കാരങ്ങൾ
 സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 1993
 മഹാപണ്ഡിറ്റ് രാഹുൽ സങ്കൃത്യായൻ അവാർഡ് 1985
 പത്മഭൂഷൺ 2004

അർദ്ധനാരീശ്വർ എന്ന നോവലിനാണ് സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡും പത്മഭൂഷണും ലഭിച്ചത്. 

അവലംബം

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ 

വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ് ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ