വി.എസ്.ഇ.പി.ആർ സിദ്ധാന്തം

വി.എസ്.ഇ.പി.ആർ സിദ്ധാന്തം (Valence shell electron pair repulsion (VSEPR) theory‌) എന്നത് രസതന്ത്രത്തിൽ തന്മാത്രകളുടെ മധ്യത്തിലുള്ള അണുക്കളെ വലയം ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇലക്ട്രോൺ ജോഡികളുടെ എണ്ണത്തിൽ നിന്ന് തന്മാത്രകളുടെ ജ്യാമിതി പ്രവചിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു മാതൃകയാണ്. Jolly, W. L.,Modern Inorganic Chemistry, McGraw-Hill, 1984, p.77-90. ISBN 0-07-032760-2 ഈ സിദ്ധാന്തം രൂപപ്പെടുത്തിയ ശാസ്ത്രജ്ഞരോടുള്ള ബഹുമാനാർത്ഥം ഇതിനെ Gillespie–Nyholm theory എന്നും വിളിക്കുന്നു. വി.എസ്.ഇ.പി.ആർ എന്ന സംക്ഷേപം "ves-per" Petrucci R.H., Harwood W.S. and Herring F.G. General Chemistry: Principles and Modern Applications (Prentice-Hall 8th ed. 2002) p.410 ISBN 0-13-014329-4എന്നോ "vuh-seh-per" എന്നോ ചില രസതന്ത്രജ്ഞർ ഉച്ചരിക്കുന്നു.

വി.എസ്.ഇ.പി.ആർ അനുസരിച്ച് ഒരു ആറ്റത്തെ വലയം ചെയ്തിരിക്കുന്ന ബാഹ്യതമ ഇലക്ട്രോൺ ജോഡികൾ തമ്മിൽ വികർഷിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രവണത കാണിക്കുന്നു.  അവ വികർഷണം കുറയ്ക്കുന്ന തരം ക്രമീകരണത്തിൽ എത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ അവയുടെ തന്മാത്രാജ്യാമിതി നിർണ്ണയിക്കാം. Gillespie യുടെ വാദമനുസരിച്ച്, തന്മാത്രാജ്യാമിതി നിർണ്ണയിക്കാനായി ഇലക്ട്രൊസ്റ്റാറ്റിക് വികർഷണത്തേക്കാൾ പോളി എക്സ്ക്ലൂഷൻ തത്ത്വമനുസരിച്ചുള്ള ഇലക്ട്രോണും ഇലക്ട്രോണുമായുള്ള വികർഷണം കൂടുതൽ പ്രധാനമാണ്.<ref name="Fiftyyears">R.J. Gillespie (2008), Coordination Chemistry Reviews vol.252, pp.1315-1327, Fifty years of the VSEPR model</ref> 

വി.എസ്.ഇ.പി.ആർ സിദ്ധാന്തം ഗണിതപരമായ തരംഗപ്രവർത്തനത്തേക്കാൾ നിരീക്ഷിക്കാവുന്ന ഇലക്ട്രോൺ സാന്ദ്രതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയിരിക്കുന്നു. ആയതിനാൽ, ഓർബിറ്റൽ ഹൈബ്രിഡൈസേഷനുമായി ബന്ധമുള്ളതല്ല. എന്നിരുന്നാലും, രണ്ടും തന്മാത്രാരൂപത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നുണ്ട്. അത് അപ്പോൾ പ്രധാനമായും ഗുണാത്മകമായ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉള്ളതാണെങ്കിൽ വി.എസ്.ഇ.പി.ആർ സിദ്ധാന്തം പരിമാണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള quantum chemical topology (QCT) രീതികളായ electron localization function and the quantum theory of atoms in molecules (QTAIM) എന്നിവയിലുള്ളതാകുന്നു. 

പൊതുവായ അവലോകനം
തന്മാത്രകളിലെ ഹൈഡ്രജനല്ലാത്ത അണുക്കൾക്കു ചുറ്റുമുള്ള ഇലക്ട്രോൺ ജോഡികളുടെ ക്രമീകരണം പ്രവചിക്കാനാണ് വി.എസ്.ഇ.പി.ആർ സിദ്ധാന്തം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. 

തന്മാത്രയുടെ Lewis structure വരച്ച്, ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവയും ഒറ്റയ്ക്കു നിൽക്കുന്നതുമായ ഇലക്ട്രോണുകളുടെ ജോഡികൾ പ്രദർശിപ്പിക്കും വിധം ഇതിനെ വികസിപ്പിച്ച് മധ്യത്തിലുള്ള ഒരു ആറ്റത്തിന്റെ ബാഹ്യതമ ഷെല്ലിലെ ഇലക്ട്രോൺ ജോഡികളുടെ എണ്ണം നിർണ്ണയിക്കാം.R.H. Petrucci, W.S. Harwood and F.G. Herring, General Chemistry (8th ed., Prentice-Hall 2002) pp.410-417. ISBN 0-13-014329-4 വി.എസ്.ഇ.പി.ആർ സിദ്ധാന്തത്തിൽ ഒരു ദ്വിബന്ധനമോ ത്രിബന്ധനമോ ഒരു ഏകബന്ധന ഗണമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. മധ്യത്തിലുള്ള ആറ്റവുമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ആറ്റങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിന്റേയും ബന്ധിക്കപ്പെടാത്ത ബാഹ്യതമ ഇലക്ട്രോണുകളാൽ രൂപപ്പെടുന്ന lone pair കളുടെ എണ്ണത്തിന്റേയും തുകയെ മധ്യത്തിലുള്ള ആറ്റത്തിന്റെ  steric number എന്നു പറയുന്നു.

AXE രീതി
വി.എസ്.ഇ.പി.ആർ തത്ത്വം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ  AXE രീതിയിലുള്ള ഇലക്ട്രോൺ എണ്ണൽ രീതി സാധാരണയുപയോഗിക്കുന്നു. 
<center>
{| class=wikitable
!Steric  No.
!Molecular geometrySteric numbers 2-6 from R.H. Petrucci, W.S. Harwood and F.G. Herring, General Chemistry (8th ed., Prentice-Hall 2002) Table 11.1, pp.413-414. ISBN 0-13-014329-4  0 lone pair
!Molecular geometry 1 lone pair
!Molecular geometry 2 lone pairs
!Molecular geometry 3 lone pairs
|-
|2 || 128px  Linear (CO2) ||   ||   ||  
|-
|3 || 128px  Trigonal planar (BCl3) || 128px  Bent (SO2) ||  || 
|-
|4 || 128px  Tetrahedral (CH4) || 128px  Trigonal pyramidal (NH3) || 128px   Bent (H2O) ||  
|-
|5 || 128px  Trigonal bipyramidal (PCl5) || 128px  Seesaw (SF4) || 128px  T-shaped (ClF3) || 128px  Linear ()
|-
|6 || 128px   Octahedral (SF6) || 128px   Square pyramidal (BrF5) || 128px  Square planar (XeF4) ||  
|-
|7 || 128px  Pentagonal bipyramidal (IF7)G.L. Miessler and D.A. Tarr, Inorganic Chemistry (2nd ed., Prentice-Hall 1999) pp.54-62. ISBN 0-13-841891-8 ||128px  Pentagonal pyramidal () ||128px  Pentagonal planar () ||  
|-
|8 ||  Square antiprismatic () ||    ||   ||  
|-
|9 ||  | Tricapped trigonal prismatic () OR Capped square antiprismatic ||   ||   ||  
|-
| 10 ||  <center>| Bicapped square antiprismatic OR  Bicapped dodecadeltahedral ||   ||   ||  
|-
| 11 ||  <center>| Octadecahedral ||   ||   ||  
|-
| 12 ||  <center>| Icosahedral ||   ||   ||  
|-
| 13 ||   ||   ||   ||  
|-
| 14 ||  | Bicapped hexagonal antiprismatic ||   ||   ||  
|}

 Molecule Type Shape Electron arrangement† Geometry‡ Examples AX2E0 Linear 100px 100px BeCl2, HgCl2, CO2 AX2E1 Bent 100px 100px , SO2, O3, CCl2 AX2E2 Bent 100px 100px H2O, OF2Housecroft, C.E. and Sharpe A.G. "Inorganic Chemistry" (2nd edn, Pearson 2005. ISBN 0130-39913-2), p.448 AX2E3 Linear 100px 100px XeF2, ,Housecroft, C.E. and Sharpe A.G. "Inorganic Chemistry" (2nd edn, Pearson 2005. ISBN 0130-39913-2), p.483 XeCl2 AX3E0 Trigonal planar 100px 100px BF3, ,Housecroft, C.E. and Sharpe A.G. "Inorganic Chemistry" (2nd edn, Pearson 2005. ISBN 0130-39913-2), p.368 , SO3 AX3E1 Trigonal pyramidal 100px 100px NH3, PCl3Housecroft, C.E. and Sharpe A.G. "Inorganic Chemistry" (2nd edn, Pearson 2005. ISBN 0130-39913-2), p.407 AX3E2 T-shaped 100px 100px ClF3, BrF3Housecroft, C.E. and Sharpe A.G. "Inorganic Chemistry" (2nd edn, Pearson 2005. ISBN 0130-39913-2), p.481 AX4E0 Tetrahedral 100px 100px CH4, , , , XeO4Housecroft, C.E. and Sharpe A.G. "Inorganic Chemistry" (2nd edn, Pearson 2005. ISBN 0130-39913-2), p.499 AX4E1 Seesaw (also called disphenoidal) 100px 100px SF4Housecroft, C.E. and Sharpe A.G. "Inorganic Chemistry" (2nd edn, Pearson 2005. ISBN 0130-39913-2), p.45. This source uses the name disphenoidal. AX4E2 Square planar 100px 100px XeF4 AX5E0 Trigonal bipyramidal 100px 100px PCl5 AX5E1 Square pyramidal 100px 100px ClF5, BrF5, XeOF4 AX5E2 Pentagonal planar 100px 100px  AX6E0 Octahedral 100px 100px SF6, WCl6Housecroft, C.E. and Sharpe A.G. "Inorganic Chemistry" (2nd edn, Pearson 2005. ISBN 0130-39913-2), p.659 AX6E1 Pentagonal pyramidal 100px 100px ,  AX7E0 Pentagonal bipyramidal 100px 100px IF7 AX8E0 Square antiprismatic 100px 100px , ,  AX9E0 Tricapped trigonal prismatic (as drawn) OR capped square antiprismatic 110px 110px     

† Electron arrangement including lone pairs, shown in pale yellow

‡ Observed geometry (excluding lone pairs)

ഇതും കാണുക
Bent's rule (effect of ligand electronegativity)
Linear combination of atomic orbitals
Molecular geometry
Molecular modelling
Software for molecular modeling
Thomson problem
Valency interaction formula

അവലംബം

കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്
 Chemistry: Foundations and Applications''. J. J. Lagowski, ed. New York: Macmillan, 2004. ISBN 0-02-865721-7. Volume 3, pages 99–104.

പുറം കണ്ണികൾ

 3D Chem - Chemistry, Structures, and 3D Molecules
 IUMSC - Indiana University Molecular Structure Center

Category:Chemistry theories
Category:Molecular geometry
Category:Stereochemistry
Category:Quantum chemistry