ജെസ്നറിയേസീ

സപുഷ്പികളിൽപ്പെടുന്ന ഒരു സസ്യകുടുംബമാണ് ജെസ്നറിയേസീ(Gesneriaceae).  ഈ സസ്യകുടുംബത്തിൽ 150 ജീനസ്സുകളിലായി ഏകദേശം 3200 ഓളം സ്പീഷിസുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. കുറ്റിച്ചെടികളും ചെറുമരങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ സസ്യകുടുംബത്തെ ഉഷ്‌ണമേഖല പ്രദേശങ്ങളിലും മിതോഷ്‌മേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലുമാണ്  സാധാരണയായി കാണപ്പെടാറ്. മിക്ക സ്പീഷിസുകളുടേയും പൂക്കൾ വർണശബളമായതും നയനമനോഹരവുമാണ്. ഇന്ത്യൻ വയലറ്റ്, ക്രൈസോതെമിസ്, കമ്മൽച്ചെടി തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങൾ ജെസ്നറേസീ സസ്യകുടുംബത്തിലുൾപ്പെടുന്നവയാണ്.

സവിശേഷതകൾ
ഇവയുടെ ഇലകൾ ലഘുപത്രത്തോടുകൂടിയവയും അഭിന്യാസത്തിൽ (opposite phyllotaxis) തണ്ടിൽ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചു സ്പീഷിസുകളിൽ ഏകാന്തരന്യാസത്തിൽ (alternate) ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നതും കാണാം. ഇലയുടെ സിരാവിന്യാസം ജാലികാസിരാവിന്യാസത്തോടു കൂടിയവയാണ്. ഇവയുടെ ഇലകൾക്ക്  ഉപപർണ്ണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്റില്ല. 

ജെസ്നറേസീ കുടുംബത്തിലെ സസ്യങ്ങൾക്ക് നാല് പുഷ്‌പമണ്‌ഡലങ്ങളാണുള്ളത്.
വിദളങ്ങൾ (sepals )- അഞ്ച്
പുഷ്പദളങ്ങൾ (Petals)- അഞ്ച് എണ്ണം, കൂടിച്ചേർന്ന അവസ്ഥയിൽ
കേസരപുടങ്ങൾ (അഞ്ച്)
 അണ്ഡാശയം (രണ്ട്)

അഞ്ച് വിദളങ്ങളോടു കൂടിയതാണ് വിദളപുടം. മിക്ക സ്പീഷിസുകളിൽ ഇവ പരസ്പരം കൂടിച്ചേർന്ന അവസ്ഥയിലും, മറ്റു ചില സ്പീഷിസുകളിൽ ഇവ വേറിട്ടു നിൽക്കുന്നവയുമാണ്. സാധാരണയായി അഞ്ച് വിദളങ്ങൾക്കും ഒരേ വലിപ്പവും പച്ച നിറത്തോടു കൂടിയതുമാണ്. എന്നാൽ ചിലസ്പീഷിസുകളിൽ വിദളങ്ങൾ ആകർഷണീയമായ നിറത്തോടു കൂടിയവയായിരിക്കും (ഉദാ., കമ്മൽച്ചെടി കളിൽ വിദളങ്ങൾ കടുത്ത ചുവന്ന നിറത്തോടു കൂടിയവയായിരിക്കും ). അഞ്ച്  കൂടിച്ചേർന്ന ദളങ്ങളോടു കൂടിയതാണ് ഇവയുടെ പുഷ്പദളമണ്ഡലം. ദളങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന് ഒരു നാളി രൂപത്തിലാകുന്നു. ഈ ദളനാളിയുടെ താഴ് ഭാഗം ഇടുങ്ങിയതും മുകളിലേക്ക് വരുംതോറും വീതികൂടിയതുമായിരിക്കും. അഞ്ച് കേസരങ്ങളാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളതെങ്കിലും ഇതിൽ 4 എണ്ണമോ 2 എണ്ണമോ മാത്രമേ ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ളു. ബാക്കി കേസരങ്ങൾ ഉത്പാദനക്ഷമതയില്ലാത്തതും വലിപ്പത്തിൽ ചെറുതുമായിരിക്കും. രണ്ട് അണ്ഡാശയങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന രീതിയിലാണ്. അതിനു മുകളിലായി ജനിദണ്ഡും പരാഗണസ്ഥവും കാണപ്പെടുന്നു.

ജീനസ്സുകൾ

Acanthonema
Achimenantha
Achimenes
Aeschynanthus
Agalmyla
Allocheilos
Alloplectus
Allostigma
Amalophyllon
Ancylostemon 
Anetanthus
Anna
Asteranthera
Beccarinda 
Bellonia 
Besleria 
Boea 
Boeica 
Bournea 
Briggsia
Briggsiopsis 
Calcareoboea 
Capanea 
Cathayanthe 
Championia 
Chirita 
Chiritopsis 
Chrysothemis 
Codonanthe 
Codonanthopsis 
Colpogyne
Columnea
Conandron 
Coptocheile 
Corallodiscus 
Coronanthera 
Corytoplectus 
Crantzia 
Cremersia 
Cremosperma 
Cremospermopsis 
Cubitanthus 
Cyrtandra 
Cyrtandromoea 
Dayaoshania 
Deinocheilos 
Deinostigma 
Depanthus 
Diastema 
Didissandra
Didymocarpus 
Didymostigma 
Dolicholoma 
Drymonia 
Emarhendia 
Episcia 
Epithema 
Eucodonia 
Eucodonopsis 
Fieldia 
Gasteranthus 
Gesneria 
Glossoloma 
Gloxinella 
Gloxinia 
Gloxiniopsis 
Goyazia 
Gyrocheilos 
Gyrogyne 
Haberlea 
Hemiboea 
Hemiboeopsis 
Henckelia 
Heppiella 
Hippodamia 
Houttea 
Hovanella 
Hypocyrta 
Isoloma 
Isometrum 
Koellikeria 
Kohleria 
Lagarosolen 
Leptoboea 
Ligeria 
Locheria 
Loxostigma 
Lysionotus 
Mandirola 
Metabriggsia 
Metapetrocosmea 
Mitraria 
Monopyle 
Moussonia 
Napeanthus 
Nautilocalyx 
Nematanthus 
Neomortonia 
Niphaea 
Nomopyle 
Oerstedina 
Opithandra 
Oreocharis 
Ornithoboea 
Ortholoma 
Paliavana 
Paraboea 
Paradrymonia 
Paraisometrum 
Parakohleria 
Paralagarosolen 
Pearcea 
Peltanthera
Pentarhaphia 
Petrocodon 
Petrocosmea 
Pheidonocarpa 
Phinaea 
Platystemma 
Plectopoma 
Primulina 
Ramonda 
Raphiocarpus 
Rechsteineria 
Reldia 
Resia 
Rhabdothamnopsis 
Rhoogeton 
Rhynchoglossum 
Rhynchotechum 
Rhytidophyllum 
Rufodorsia 
Sanango 
Sarmienta 
Seemannia 
sinningia 
Smitheppiella 
Smithiantha 
Solenophora 
Sphaerorrhiza 
Stauranthera 
Streptocarpus 
Tengia 
Thamnocharis 
Titanotrichum 
Tremacron 
Trevirana 
Trichantha 
Trisepalum 
Tylopsacas 
Vanhouttea 
Wentsaiboea 
Whytockia 
XAchicodonia 


 അവലംബം 

 പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ 
 World Checklist of Gesneriaceae
 Genera of Gesneriaceae
 Gesneriad Reference Web
 Gesneriaceae:  A Scientific Overview, by Prof.  Anton Weber  (on the Gesneriad Reference Web)
 Gesneriaceae  in Flora of China 
 The Gesneriad Society (formerly the American Gloxinia and Gesneriad Society)
 Annotated Bibliography of the Gesneriaceae
 Phylogenetic relationships in the Gesnerioideae (Gesneriaceae) based on nrDNA ITS and cpDNA trnL-F and trnE-T spacer region sequences  (link to abstract)
 Evolution of Cyrtandra (Gesneriaceae) in the Pacific Ocean: the origin of a supertramp clade
 Weber, A. 2004. Gesneriaceae and Scrophulariaceae: Robert Brown and now. Telopea 10(2): 543-571.
 Gesneriaceae: All you need to know about gesneriads. 

വർഗ്ഗം:സസ്യകുടുംബങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ജെസ്നറിയേസീ