പ്ലാന്റാജിനേസീ

കുറ്റിച്ചെടികളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു സസ്യകുടുംബമാണ് പ്ലാന്റാജിനേസീ (Plantaginaceae). ഈ സസ്യകുടുംബത്തിൽ 110 ജീനസ്സുകളിലായി ഏകദേശം 1700 സ്പീഷിസുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. കേരളീയർക്ക് പരിചിതങ്ങളായ കല്ലുരുക്കി, ബ്രഹ്മി, മാങ്ങനാറി തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങൾ പ്ലാന്റാജിനേസീ സസ്യകുടുംബത്തിലുൾപ്പെടുന്നവയാണ്. ഈ സസ്യകുടുംബത്തിലെ ചില ചെടികൾ ഇലകളിലും തണ്ടിലും ധാരാളം ജലാംശം സൂക്ഷിക്കുന്നവയാണ്. ഇവയിൽ ഏകവർഷി സസ്യങ്ങളും ബഹുവർഷികളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

 സവിശേഷതകൾ 
ഇവയുടെ ഇലകൾ ലഘുപത്രത്തോടുകൂടിയവയും ഇവ തണ്ടിൽ ഏകാന്തരന്യാസത്തിലോ (alternate) വർത്തുളവിന്യാസത്തിലോ (spiral) ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. , സാധാരണയായി ഇലകളിലെ സിരാവിന്യാസം ജാലികാസിരാവിന്യാസമാണ് എന്നാൽ ചില സ്പീഷിസുകളിൽ സമാന്തരവിന്യാസം പ്രകടമാണ്. ഇവയ്ക്ക് പത്രവൃന്തത്തിന്റെ അടിയിലായി ഉപപർണ്ണങ്ങൾ ഉണ്ട്കാറില്ല. ഇവയുടെ പൂക്കൾ ദ്വിലിംഗ സ്വഭാവത്തോടു കൂടിയവയാണ്.
 Tribe Angelonieae
 Angelonia Humb. & Bonpl.
 Basistemon Turcz.
 Melosperma Benth.
 Monopera Barringer
 Monttea Gay
 Ourisia Comm. ex Juss.
 Tribe Antirrhineae
 Acanthorrhinum Rothm.
 Albraunia Speta
 Anarrhinum Desf.
 Antirrhinum L.
 Asarina Mill.
 Chaenorhinum (DC.) Rchb.
 Cymbalaria Hill
 Epixiphium (Engelm. ex A.Gray) Munz
 Galvezia Dombey ex Juss.
 Gambelia Nutt.
 Holmgrenanthe Elisens
 Holzneria Speta
 Howelliella Rothm.
 Kickxia Dumort.
 Linaria Mill.
 Lophospermum D.Don
 Mabrya Elisens
 Maurandya Ortega
 Misopates Raf.
 Mohavea A.Gray
 Neogaerrhinum Rothm.
 Nuttallanthus D.A.Sutton
 Pseudomisopates Güemes
 Pseudorontium (A.Gray) Rothm.
 Rhodochiton Zucc. ex Otto & A. Dietr.
 Sairocarpus D.A.Sutton
 Schweinfurthia A.Braun
 Tribe Callitricheae
 Callitriche L.
 Hippuris L. Tribe Cheloneae
 Brookea Benth.
 Chelone L.
 Chionophila Benth.
 Collinsia Nutt.
 Keckiella Straw
 Nothochelone (A.Gray) Straw
 Penstemon Schmidel
 Tonella Nutt. ex A.Gray
 Uroskinnera Lindl.
 Tribe Digitalideae
 Digitalis L.
 Erinus L.
 Tribe Globularieae
 Campylanthus Roth
 Globularia L.
 Poskea Vatke
 Tribe Gratioleae
 Achetaria Cham. & Schltdl.
 Adenosma R.Br.
 Bacopa Aubl.
 Benjaminia Mart. ex Benj.
 Boelckea Rossow
 Capraria L.
 Cheilophyllum Pennell ex Britton
 Conobea Aubl.
 Darcya B.L.Turner & C.C.Cowan
 Deinostema T.Yamaz.
 Dizygostemon (Benth.) Radlk. ex Wettst.
 Dopatrium Buch.-Ham. ex Benth.
 Fonkia Phil.
 Geochorda Cham. & Schltdl.
 Gratiola L.
 Hydranthelium Kunth
 Hydrotriche Zucc.
 Ildefonsia Gardner
 Leucospora Nutt.
 Limnophila R.Br. Maeviella Rossow
 Mecardonia Ruiz & Pav.
 Otacanthus Lindl.
 Philcoxia P.Taylor & V.C.Souza
 Schistophragma Benth. ex Endl.
 Schizosepala G.M.Barroso
 Scoparia L.
 Sophronanthe Bentham
 Stemodia L.
 Tetraulacium Turcz.
 Tribe Hemiphragmeae
 Hemiphragma Wall.
 Tribe Plantagineae
 Aragoa Kunth
 Littorella P.J.Bergius
 Plantago L.
 Tribe Russelieae
 Russelia Jacq.
 Tetranema Benth.
 Tribe Sipthorpieae
 Ellisiophyllum Maxim.
 Sibthorpia L.
 Tribe Veroniceae
 Chionohebe B.G.Briggs & Ehrend.
 Detzneria Schltr. ex Diels
 Hebe Comm. ex Juss.
 Kashmiria D.Y.Hong
 Lagotis Gaertn.
 Neopicrorhiza D.Y.Hong
 Paederota L.
 Parahebe W.R.B.Oliv.
 Picrorhiza Royle ex Benth.
 Scrofella Maxim.
 Synthyris Benth.
 Veronica L.
 Veronicastrum Heist. ex Fabr.
 Wulfenia Jacq.
 Wulfeniopsis D.Y.Hong

 Excluded genera 
 Artanema D.Don → Linderniaceae
 Bryodes Benth. → Phrymaceae
 Bythophyton Hook.f. → Phrymaceae
 Chamaegigas Dinter ex Heil → Linderniaceae
 Craterostigma Hochst. → Linderniaceae
 Dintera Stapf → Phrymaceae
 Encopella Pennell → Phrymaceae
 Legazpia Blanco → Linderniaceae
 Limosella L. → Scrophulariaceae Lindenbergia Lehm. → Orobanchaceae
 Lindernia All. → Linderniaceae
 Micranthemum Michx. → Linderniaceae
 Microcarpaea R.Br. → Phrymaceae
 Picria Lour. → Linderniaceae
 Psammetes Hepper → Phrymaceae
 Rehmannia Libosch. ex Fisch. & C.A.Mey. → Orobanchaceae
 Torenia L. → Linderniaceae

 അവലംബങ്ങൾ 




 ഗ്രന്ഥസൂചി 
 Vargas P, JA Rosselló, R Oyama, J Güemes. 2004 Molecular evidence for naturalness of genera in the tribe Antirrhineae (Scrophulariaceae) and three independent evolutionary lineages from the New World and the Old. Plant Syst Evol 249:151–172.

 പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ 
 Treatment of Plantaginaceae in MOBOT

വർഗ്ഗം:സസ്യകുടുംബങ്ങൾ