ലാമിയേസി

സപുഷ്പികളുൾപ്പെടുന്ന ഒരു സസ്യ കുടുംബമാണ് ലാമിയേസി (Lamiaceae). 236 ജീനസ്സുകളിലായി ഏകദേശം 6900 മുതൽ 7200 സ്പീഷിസുകളുമുള്ള ഈ സസ്യകുടുംബത്തിലെ സസ്യങ്ങൾ ലോകമെങ്ങും വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നവയാണ്. Raymond M. Harley, Sandy Atkins, Andrey L. Budantsev, Philip D. Cantino, Barry J. Conn, Renée J. Grayer, Madeline M. Harley, Rogier P.J. de Kok, Tatyana V. Krestovskaja, Ramón Morales, Alan J. Paton, and P. Olof Ryding. 2004. "Labiatae" pages 167-275. In: Klaus Kubitzki (editor) and Joachim W. Kadereit (volume editor). The Families and Genera of Vascular Plants volume VII. Springer-Verlag: Berlin; Heidelberg, Germany. ISBN 978-3-540-40593-1    900സ്പീഷിസുകളുൾപ്പെടുന്ന സാൽവിയ(Salvia) ആണ് വലിയ സ്പീഷിസ്. ഈ സസ്യകുടുംബത്തിൽ കുറ്റിച്ചെടികളും (ഉദാ., തുളസി, വട്ടപ്പെരുക്, തുമ്പ) വൃക്ഷങ്ങളും (ഉദാ., തേക്ക്) വളരെ വിരളമായി വള്ളികളും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. ഈ കുടംബത്തിൽ ഏകവർഷസസ്യങ്ങളും ബഹുവർഷസസ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

സവിശേഷതകൾ
മണം, രുചി, ഔഷധഗുണം എന്നിവ ഈ സസ്യകുടുംബത്തിന്റെ സ്വഭാവസവിശേഷതയാണ്.
ഈ കുടുംബത്തിലെ മിക്ക സസ്യങ്ങളും സുഗന്ധമുള്ളവയാണ്, ഇത്തരം സസ്യങ്ങൾ ഭക്ഷ്യയോഗ്യവുമാണ് (ഉദാ.,തുളസി, മിന്റ്, സാവൊറി, കർപ്പൂര തുളസി). 
ദ്വിലിംഗ സ്വഭാവത്തോടു കൂടിയ ഇവയുടെ പൂക്കൾ സമമിതി (പാതികളായി വിഭജിക്കാവുന്ന- bilaterally symmetric)പാലിക്കുന്നവയാണ്. ലാമിയേസി  സ്പീഷിസുകളുടെ പൂക്കൾ അഞ്ചിതളുള്ളവയായിരിക്കും. പൂങ്കുലകളായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന പൂക്കളുടെ ദളങ്ങൾ രണ്ടു ചുണ്ടുകളുള്ള (രണ്ട് ദളങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന് മുകളിലെ ചുണ്ടും മൂന്ന് ദളങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന് കീഴ്ചുണ്ടും രൂപപ്പെടുന്നു) തുറന്ന വായയോടുകൂടിയ കുഴൽ ആകൃതിയിലാണ്. മണിയുടെ ആകൃതിയിലായിരിക്കും ഇവയുടെ വിദളങ്ങൾ. ഇവയുടെ കേസരപുടത്തിൽ 4 കേസരങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ ദളങ്ങളോടു ചേർന്ന 2 കേസരങ്ങളോ ഉണ്ടാകും. ഉയർന്ന അണ്ഡാശയത്തോടുകൂടിയ ഇവയുടെ അണ്ഡാശയം (Ovary) നാല് അറകളും നാല് അണ്ഡകോശങ്ങൾ(Ovules) ചേർന്നവയാണ്.
ലാമിയേസി കുടുംബത്തിലെ സസ്യങ്ങളുടെ ഇലകൾ സമാന്തരസിരാവിന്യാസത്തോടു കൂടിയവയും അഭിന്യാസ (opposite phyllotaxis)രീതിയിലുമാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് ഉപപർണ്ണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറില്ല. ഒട്ടുമിക്ക സ്പീഷിസുകളുടേയും തണ്ടിന്റെ പരിച്ഛേദം ചതുരാകൃതിലായിരിക്കും. 
ഏതാനും ചിലജീനസ്സുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.

അക്കൈറോസ്പേർമം
അസിനോസ്
അക്രോസെഫാലസ്
അക്രോടോം
അക്രിമിയ
അഡെലോസ
ഐജിഫില്ല
ഐല്ലാന്തസ്
അഗാസ്റ്റാക്ക്
അജുഗ
അജുഗോയ്ഡ്സ്
അലജ്ജ
ആൽവേസിയ
ആമസോണിയ
അമിത്തിസ്റ്റെ
അനിസോക്കാലസ്
അനൈസോമേൽസ്
ആർക്ക്ബോൾഡിയ
ആസ്റ്ററോഫൈറ്റ്
ബല്ലോട്ട
ബാസിലിക്കം
ബെസിയം
ബെൻഗ്വല്ല
ബ്ലഫിലിയ
ബോസ്ട്രൈക്കാന്തെറ
ബൊവോണിയ
ബ്രാക്കിസോല
ബ്രസോറിയ
ബിസ്ട്രോപോഗൻ
കാലമിന്ത
കാലികാർപ്പ
കാപ്പിറ്റനോപ്സിസ്
കാപ്പിറ്റനിയ
കാരിയോപ്റ്ററിസ്
കാറ്റോഫെറിയ
സെർഡോണെല്ല
സെറാട്ടാന്തസ്
ചൈടുറസ്
കമൈസ്ഫാക്കസ്
കൗനോസ്റ്റോമ
കിലൊനോപ്സിസ്
ക്ലോന്തസ്
ക്ലിയോന്യ
ക്ലീറോഡെൻഡ്രം
ക്ലിനോപോഡിയം
കോൾബ്രൂക്ക്യ
കോളിൻസോണിയ
കോൾക്ക്യുഹോണിയ
കമാൻന്തോസ്ഫേസ്
കോൻഗിയെ
കൊൺറാഡിന
കോറിഡോതൈമസ്
കോർണുഷ്യ
ക്രനിയോടോം
ക്രിഫ്യ
കുമിന
കുനില
സയാനോസ്റ്റീജിയെ
സൈക്ലോട്രൈക്കം

കേരളത്തിൽ
ഈ കുടുംബത്തിലെ കേരളത്തിൽ സാധാരണ കണ്ടുവരുന്ന അംഗങ്ങൾ
ആറ്റുമയില,
തുളസി,
മുഞ്ഞ,
കുമ്പിൾ,
ഞാഴൽ,
തേക്ക്,
തോട്ടതുളസി,
ചെറുതേക്ക്,
കർപ്പൂരവള്ളി (വള്ളിച്ചെടി),
നൊച്ചി,
കാട്ടുതുളസി,
ഇരുവേലി,
കർപ്പൂരതുളസി,
റോസ്‌മേരി,
കൃഷ്ണകിരീടം,
തുമ്പ (ചെടി),
മിഠായിച്ചെടി,
പൂച്ചമീശ,
പച്ചോളി,
ഞരമ്പോടൽ,
വട്ടപ്പെരുക്,
കരിന്തുമ്പ,
പനിക്കൂർക്ക,
വെൺതുമ്പ,
നരിപ്പൂച്ചി,
കോഴിയപ്പ,
നായ്‌ത്തുമ്പ,
വെള്ളനൊച്ചി,
പുഴമുല്ല,
നായ്‌ത്തേക്ക്

ചിത്രശാല

 അവലംബം 

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

 Lamiaceae  in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval.  http://delta-intkey.com 

വർഗ്ഗം:സസ്യകുടുംബങ്ങൾ