മത്തമയൂരം

പാദത്തിൽ പതിമൂന്നക്ഷരമുള്ള അതിജഗതി ഛന്ദസ്സിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു വൃത്തമാണ്‌ മത്തമയൂരം. ഇതൊരു സമവൃത്തമാണ്.
ലക്ഷണം
 മലയാളത്തിൽ വൃത്തമഞ്ജരി നാലിൽ ഛിന്നം മത്യസഗം മത്തമയൂരം നാലക്ഷരത്തിൽ യതിയോടെ യഥാക്രമം മ ത യ സ എന്നീ ഗണങ്ങളും അവസാനം ഒരു ഗുരുവും വന്നാൽ മത്തമയൂരം വൃത്തം. ഈ വൃത്തത്തിന് കേരളപാണിനി വൃത്തമഞ്ജരിയിൽ ഉദാഹരണം നല്കിയിട്ടില്ല.
ഈ വൃത്തത്തിന്റെ ഗുരു ലഘു വിന്യാസം ഇപ്രകാരമാണ് : 'ഗംഗംഗം।ഗംഗംല।ല ഗംഗം।ലലഗം।ഗം' സംസ്കൃതത്തിൽ വൃത്തരത്നാകരം - കേദാരഭട്ടൻ  वेदै रन्ध्रैर्म्तौ यसगा मत्तमयूरम्।- വേദൈ രന്ധ്രൈർമതൌ യസഗ മത്തമയൂരം നാട്യശാസ്ത്രം - ഭരതമുനി षष्ठं च सप्तमं चैव
दशमेकादशे लघु
त्रयोदशाक्षरे पादे
ज्ञेयं मत्तमयूरकम्- ഷഷ്ഠം ച സപ്തമം ചൈവ
ദശമേകാദശേ ലഘു
ത്രയോദശാക്ഷരേ പാദേ
ജ്ഞേയം മത്തമയൂരകം
(പതിമൂന്നക്ഷരമുള്ള പാദത്തിൽ ആറ് ഏഴ് പത്ത് പതിനൊന്ന് എന്നീ നാലക്ഷരങ്ങൾ ലഘുക്കളായുള്ള വൃത്തത്തിന് മത്തമയൂരകം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.)

ഉദാഹരണങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:അതിജഗതി ഛന്ദസ്സ്
വർഗ്ഗം:നാട്യശാസ്ത്രത്തിലെ വൃത്തങ്ങൾ