മുഫ്തി സദ്രുദ്ദീൻ ഖാൻ

പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ദില്ലിയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രശസ്ത കവിയും,ആബിദ സമിയുദ്ദീൻ - എൻസൈക്ലോപീഡിയാക് ഡിക്ഷ്ണറി ഓഫ് ഉർദു ലിറ്റ്രേച്ചർ, വാല്യം 1, താൾ 553 മുഗൾ രാജസഭാംഗവും, ന്യായാധിപനും, മദ്രസ അദ്ധ്യാപകനുമായിരുന്നു മുഫ്തി സദ്രുദ്ദീൻ ഖാൻ (ജീവിതകാലം: ഉദ്ദേശം 1804  - 1868). ആസുർദാ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. മുപ്പതു വർഷത്തോളം അദ്ദേഹം ഡെൽഹിയിലെ സദർ അമീനും (മുഖ്യ മുസ്ലീം ന്യായാധിപൻ), മുഗൾ സഭയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട കവികളിലൊരാളും മുഫ്തിയും ആയിരുന്നു.

മുഗൾ ചക്രവർത്തി ബഹദൂർ ഷാ സഫറിന്റെയും, പ്രശസ്ത കവിയായിരുന്ന മിർസ ഗാലിബിന്റെയും അടുത്ത സുഹൃത്തായിരുന്നു ആസുർദാ. ഡെൽഹിയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ആധിപത്യത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെയും മുഗൾ പ്രഭുക്കന്മാരുടെയും പ്രധാന ഇടനിലക്കാരനായിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷുകാരോട് ചെറിയ ആഭിമുഖ്യവുമുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം ഡേവിഡ് ഒക്റ്റർലോണിയുടെ സുഹൃത്തും അനുകൂലിയുമായിരുന്നു.ലാസ്റ്റ് മുഗൾ, താൾ: 75 മുസ്ലീങ്ങൾ, ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ ജോലിയേറ്റെടുക്കുന്നത് മുസ്ലീം നിയമപ്രകാരം തെറ്റല്ലെന്നും, ബ്രിട്ടീഷുകാർ, പൂർണ്ണമായ മതസ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ അവർക്കെതിരെ ഒരു ജിഹാദ് ഉയർത്തേണ്ട യാതൊരു സാഹചര്യവുമില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹം ആദ്യമൊക്കെ വാദിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ജോൺ ജെന്നിങ്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തീവ്രമായ മതപരിവർത്തനപരിപാടികൾ 1852-ൽ ഡെൽഹിയിൽ ആരംഭിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ആസുർദാ ഈ നിലപാട് ഉപേക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹം ഡെൽഹി കോളേജിലെ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരോട് ക്രിസ്ത്യൻ മതപ്രചരണത്തിന്റെ വലയിൽ വീഴാതിരിക്കാൻ ഉപദേശിച്ചു. മിഷണറികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന കമ്പനിയുടെ നടപടികളുടെ ഫലമായി 1857-ലെ ലഹളക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം വിമതരോടൊപ്പം നിലകൊണ്ടു. 1857 ഓഗസ്റ്റ് 1 ഈദ് ദിനത്തിൽ പശുവിനെ കൊന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നത്തിൽ ജിഹാദികളെയും ശിപായികളെയും രാജസഭയെയും അനുനയിപ്പിച്ച് വിമതർക്കുള്ളിൽ ഒരു പ്രക്ഷോഭമുണ്ടാകുന്നതിനെ തടയുന്നതിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിച്ചു.ലാസ്റ്റ് മുഗൾ, താൾ: XIX
 അവലംബം 

 ഗ്രന്ഥങ്ങൾ 

വർഗ്ഗം:1857-ലെ ഇന്ത്യൻ ലഹളയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തികൾ
വർഗ്ഗം:ഉർദു കവികൾ