ശ്രീവത്സം

പരമാത്മാവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മാറിൽ കാണപ്പെടുന്നതായി പുരാണങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കുന്ന വിശിഷ്ടമായ മറുകാണ് ശ്രീവത്സം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.Sarat Chandra Das (1902). Tibetan-English Dictionary with Sanskrit Synonyms. Calcutta, India: Bengal Secretariat Book Depot, p.69. ബുദ്ധമതത്തിൽ മഞ്ജുശ്രീയുടെ ഒരു ലക്ഷണമായുംAlex Wayman, "Chanting the Names of Manjusri" 1985, p. 94 ജൈനമതത്തിൽ  തീർത്ഥങ്കരബിംബങ്ങളുടെ  അഷ്ടമംഗലങ്ങളിലൊന്നായിനെഞ്ചിൽ കാണുന്ന അടയാളമായും ശ്രീവത്സം അറിയപ്പെടുന്നു.

ശ്രീവത്സത്തിന്റെ ഉത്ഭവകഥ
ഭാഗവതം ദശമസ്കന്ധത്തിലാണ് ശ്രീവത്സത്തിന്റെ ഉത്ഭവകഥ വിവരിക്കപ്പെടുന്നത്.ഭൃഗു- (പുരാണനിഘണ്ടു) - വെട്ടം മാണി ISBN 81-240-0081-6

ഒരിക്കൽ സരസ്വതീനദിയുടെ തീരത്ത് മഹർഷികൾ ഒത്തുചേർന്ന് ഒരു യാഗം നടത്തി. യാഗത്തിനിടയിൽ വെച്ച് ത്രിമൂർത്തികളിൽ ആർക്കാണ് ഏറ്റവും മഹത്ത്വം എന്നൊരു പ്രശ്നം തർക്കമായി ഉയർന്നുവന്നു. ത്രിമൂർത്തികളെ പരീക്ഷിക്കാൻ അവർ ഏകകണ്ഠമായി ഭൃഗുമഹർഷിയെ നിയോഗിച്ചു.

ഭൃഗുമഹർഷി ആദ്യം ബ്രഹ്മാവിനെ ചെന്നു കണ്ടു. അവിടെ അനേകം മുനികളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഉപവിഷ്ടനായിരുന്ന ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുമ്പിലുള്ള ഒരു പീഠത്തിൽ അദ്ദേഹവും ചെന്നിരുന്നു. മുൻകൂട്ടി അനുവാദമില്ലാതെ വന്നുകയറിയിരുന്നതു കണ്ട് ബ്രഹ്മാവ് വളരെയധികം കോപിച്ചു. മഹർഷിയാകട്ടെ, കൂടുതലൊന്നും പറയാതെ  അവിടെ നിന്നും ഇറങ്ങിപ്പോന്നു.

അടുത്തതായി ഭൃഗു ചെന്നെത്തിയത് ശിവന്റെ ആസ്ഥാനമായ കൈലാസത്തിലായിരുന്നു. ചെന്നപാടേ ശിവൻ ഭൃഗുവിനെ ആലിംഗനം ചെയ്യാനായി അടുത്തേക്കോടി വന്നു. " ഛേ, എന്നെത്തൊടരുത്!" എന്നു പറഞ്ഞ് മഹർഷി മാറിനിന്നു. മഹർഷിയുടെ ധാർഷ്ട്യം കണ്ട് കുപിതനായ ശിവൻ തന്റെ ത്രിശൂലമെടുത്ത് പ്രയോഗിക്കാനാഞ്ഞു. പക്ഷേ, പാർവ്വതി ഉടനെ അദ്ദേഹത്തെ തടഞ്ഞു. ഭൃഗുവാകട്ടെ, അവിടെനിന്നും തിരിച്ച് മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ‍ വാസസ്ഥലമായ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.

യോഗനിദ്രയിലായിരുന്ന വിഷ്ണു ഭൃഗുമഹർഷി വന്നതറിഞ്ഞില്ല അഥവാ അറിഞ്ഞതായി ഭാവിച്ചില്ല. ലോകസ്ഥിതി പരിപാലിക്കാൻ സദാ ജാഗരൂകനായിരിക്കേണ്ടുന്ന വിഷ്ണു ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നതുകണ്ട ഭൃഗുമഹർഷി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാറിൽ ആഞ്ഞുചവിട്ടി. ഞെട്ടിയുണർന്ന വിഷ്ണു തന്നെ കാണാൻ വന്ന മഹർഷിക്ക് കാത്ത് നിൽക്കേണ്ടി വന്നതിനു ക്ഷമ ചോദിക്കുകയും, ചവിട്ടിയപ്പോൾ പാദത്തിനു വല്ലതും സംഭവിച്ചുവോ എന്ന് ആരായുകയും ചെയ്തു. 

വിഷ്ണുഭഗവാൻ്റെ അസാധാരണമായ സഹിഷ്ണതയിൽ അത്ഭുതം തോന്നിയ മഹർഷി തൻ്റെ ആഗമനോദ്ദേശ്യം പറയുകയും താൻ ചെയ്ത മഹാപരാധത്തിന് മാപ്പിരക്കുകയും ചെയ്തു. 
അങ്ങനെ വിഷ്ണു ത്രിമൂർത്തികളിൽ വച്ച് ശ്രേഷ്ഠനായി മാറി. ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ ഭൃഗുമുനിയെ യാത്ര അയച്ചു. മുനിയുടെ പാദം ഭഗവാൻ്റെ വക്ഷസ്സിൽ പതിച്ചപ്പോഴുണ്ടായ അടയാളമാണ് ശ്രീവത്സം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.

അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം