ഫാത്തിമിയ ഖിലാഫത്ത്

{{Infobox country
|native_name            = الدولة الفاطميةal-Fāṭimiyya|conventional_long_name = ഫാത്തിമിയ ഖിലാഫത്ത്
|common_name            = Fatimid Caliphate
|government_type        = Islamic Caliphate
|event_start            =
|year_start             = 909
|date_start             = January 5
|event_end              =
|year_end               = 1171
|date_end               =
|event1                 = Foundation of Cairo
|date_event1            = August 8, 969
|p1                     = Abbasid Caliphate
|flag_p1                = Black flag.svg
|s1                     = Ayyubid dynasty
|flag_s1                = Flag of Ayyubid Dynasty.svg
|s2                     = Almoravid dynasty
|flag_s2                =
|s3                     = Kingdom of Jerusalem
|flag_s3                = Flag of Kingdom of Jerusalem.svg
|s4                     = Principality of Antioch
|flag_s4                = Armoiries Bohémond VI d'Antioche.svg
|s5                     = County of Edessa
|flag_s5                =
|s6                     = County of Tripoli
|flag_s6                =
|s7                     = Zirid dynasty
|flag_s7                =
|s8                     = Emirate of Sicily
|flag_s8                = Rectangular green flag.svg
|s9                     = County of Sicily
|flag_s9                = Coat of Arms of Roger I of Sicily.svg
|image_flag             = Rectangular green flag.svg
|flag_type              = Fatimid green bannerIbn Hammad (d. 1230)hey guy whoo
Ibn Hammad (d. 1230) in Akhbar al-Muluk Bani Ubayd (ed. Paris, 1927, p. 57) mentions that Ismail al-Mansur in 948 after his victory over Abu Yazid was met at Kairwan by the notables mounted on fine 

horses and carrying drums and green flags.
|image_map              = FatimidCaliphate969.png
|image_map_caption      = The Fatimid Caliphate at its peak, c. 969.
|capital                = Mahdia(909–969)Cairo(969–1171)
|common_languages       =Arabic
|religion               = Shia Islam
|currency               = Dinar
|leader1                = al-Mahdi Billah
|year_leader1           = 909–934 (first)
|leader2                = al-Adid
|year_leader2           = 1160–1171 (last)
|title_leader           = Caliph
|stat_year1             = 969
|stat_area1             = 4100000
|stat_year2             =
|stat_pop2              = 6,200,000
|today =             
}}
AD 909 മുതൽ AD 1171 വരെ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു ശീഈ ഇസ്മാഈലി ഖിലാഫത്താണ് ഫാത്തിമിയ ഖിലാഫത്ത്''' (Arabic: الفاطميون/ al-Fāṭimiyyūn).  ചെങ്കടൽ മുതൽ ആഫ്രിക്കയുടെ അറ്റ്‌ലാന്റിക് തീരം വരെ വിസ്തൃതിയുള്ള സാമ്രാജ്യമായിരുന്നു ഇത്.

പേര്

ഇസ്ലാമിക പ്രവാചകനായ മുഹമ്മദിന്റെ മകളായ ഫാത്തിമയുടെ വംശപരമ്പരയാണ് ഫാത്തിമിഡ് രാജവംശം അവകാശപ്പെടുന്നത് . രാജവംശം മുഹമ്മദിന്റെ വംശപരമ്പരയിലൂടെ തന്റെ മകളുടെയും അവളുടെ ഭർത്താവായ അലിയുടെയും ആദ്യ ഷിയാ ഇമാം വഴി അതിന്റെ അവകാശവാദം നിയമവിധേയമാക്കി , അതിനാൽ രാജവംശത്തിന്റെ പേര് ഫാത്തിമി ( അറബി : فاطمي ), "ഫാത്തിമ" എന്നതിന്റെ അറബി ആപേക്ഷിക വിശേഷണമാണ് . 

അലിദ് വംശാവലിയെ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ട് , ഈ രാജവംശം സ്വയം 'അലിദ് രാജവംശം' ( അൽ-ദവ്‌ല അൽ-അലവിയ്യ ) എന്ന് സ്വയം നാമകരണം ചെയ്തു, എന്നാൽ ശത്രുതയുള്ള പല സുന്നി സ്രോതസ്സുകളും അവരെ 'ഉബൈദിഡുകൾ' ( ബനു ഉബൈദ് ) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ ഫാത്തിമിദ് ഖലീഫയുടെ പേരിന് ഉബൈദ് അള്ളാ എന്ന രൂപം നൽകി.

കലയും വാസ്തുവിദ്യയും
11-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു യോദ്ധാവിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഒരു പാത്രത്തിന്റെ ശകലം.|thumb
ഫാത്തിമികൾ അവരുടെ വിശിഷ്ടമായ കലകൾക്ക് പേരുകേട്ടവരായിരുന്നു. ഇസ്ലാമിക കലയുടെയും വാസ്തുവിദ്യയുടെയും ചരിത്രത്തിൽ ഫാത്തിമിഡ് കാലഘട്ടം വളരെ പ്രധാനമാണ്, കാരണം ഇത് അവരുടെ പരിണാമത്തെക്കുറിച്ച് വിശദമായ പഠനത്തിന് ആവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ നിലനിൽക്കുന്ന ആദ്യകാല ഇസ്ലാമിക രാജവംശങ്ങളിലൊന്നാണ്. [206] ഫാത്തിമിഡ് കലയുടെ ശൈലീപരമായ വൈവിധ്യം മെഡിറ്ററേനിയൻ ലോകത്തിന്റെ അക്കാലത്തെ വിശാലമായ സാംസ്കാരിക അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമായിരുന്നു. [206] ചടുലമായ ആലങ്കാരിക രൂപങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും അറബി ലിഖിതങ്ങൾക്ക് കോണാകൃതിയിലുള്ളതും പുഷ്പങ്ങളുള്ളതുമായ കുഫിക് ലിപിയുടെ ഉപയോഗവുമാണ് അവരുടെ അലങ്കാര കലകളുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷതകൾ . [206]ഒരു തരം സെറാമിക് ലുസ്‌ട്രിവെയറും സോളിഡ് റോക്ക് ക്രിസ്റ്റലിൽ കൊത്തിയെടുത്ത വസ്തുക്കളുടെ ക്രാഫ്റ്റിംഗും അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ച ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന കലാരൂപങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു . ലിനൻ തുണിത്തരങ്ങളുടെ നിർമ്മാണവും ടിറാസ് വർക്ക്ഷോപ്പും രാജവംശം സ്പോൺസർ ചെയ്തു . വിവിധ ആഡംബര വസ്തുക്കളുടെ ഒരു വലിയ ശേഖരം ഒരിക്കൽ ഖലീഫയുടെ കൊട്ടാരങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്നു, എന്നാൽ അവയിൽ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. [206]

ഈജിപ്തിലും ഇന്നത്തെ ടുണീഷ്യയിലും, പ്രത്യേകിച്ച് മുൻ തലസ്ഥാനങ്ങളായ മഹ്ദിയ (അൽ-മഹ്ദിയ്യ), കെയ്റോ (അൽ-ഖാഹിറ) എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഫാത്തിമിഡ് വാസ്തുവിദ്യയുടെ നിരവധി അടയാളങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. മഹ്ദിയയിൽ, അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സ്മാരകം ഗ്രേറ്റ് മോസ്‌ക് ആണ് . [67] കെയ്റോയിലെ പ്രമുഖ ഉദാഹരണങ്ങളിൽ അൽ-അസ്ഹർ മസ്ജിദ് , അൽ-ഹക്കീം മസ്ജിദ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു , കൂടാതെ അൽ-അഖ്മർ മസ്ജിദിന്റെ ചെറിയ സ്മാരകങ്ങൾ , സയ്യിദ റുഖയ്യയുടെ മഷ്ഹദ് , അൽ-സാലിഹ് തലായിയുടെ മസ്ജിദ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു . [207] [205] അൽ-അസ്ഹർ മസ്ജിദ്, ഇന്ന് അൽ-അസ്ഹർ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി എന്നറിയപ്പെടുന്ന പഠനത്തിന്റെയും അധ്യാപനത്തിന്റെയും കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു., ഫാത്തിമയുടെ (മുഹമ്മദിന്റെ മകൾ, ഫാത്തിമികൾ വംശജരാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു), അസ്-സഹ്‌റ (മിടുക്കി) എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. [208] ഖാൻ എൽ-ഖലീലിക്ക് സമീപമുള്ള ബയ്ൻ അൽ-ഖസ്റൈനിനു ചുറ്റുമുള്ള ഒരു വലിയ പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രണ്ട് പ്രധാന ഫാത്തിമിഡ് കൊട്ടാരങ്ങൾ കെയ്റോയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. [209] ബദർ അൽ-ജമാലി നിർമ്മിച്ച നഗര മതിലുകളുടെ ഭാഗങ്ങൾ - പ്രധാനമായും അതിന്റെ മൂന്ന് കവാടങ്ങൾ - നിലനിൽക്കുന്നു.

Reference

For further reading
 Halm, Heinz.  Empire of the Mahdi. Michael Bonner trans.
 Halm, Heinz.  Die Kalifen von Kairo.
 Walker, Paul.  Exploring an Islamic Empire: Fatimid History and Its Sources''.