സോളിസിറ്റർ ജനറൽ (ഇന്ത്യ)

Law of India
150px|link=|alt=
This article is part of the series:
Judiciary of India<small>
Administration
Ministry of Justice
Department of Legal Affairs
Legislative Department
Department of Justice
Law Commission of India
Civil courts
Supreme Court of India
Chief Justice of India
Supreme Court Judges
High Courts of India
Chief Justices of High Courts of India
High Court Judges
District Court/ Additional District Judge's Court
Civil Judge (Sr. Division)'s Court
Civil Judge (Jr. Division)'s Court
Criminal courts
Supreme Court of India
Chief Justice of India
Supreme Court Judges
High Courts of India
Chief Justices of High Courts of India
High Court Judges
Courts of Session/ Court of Additional Sessions Judge
Courts of Assistant Sessions Judge
Chief Judicial Magistrate/ Additional Chief Judicial Magistrate / Chief Metropolitan Magistrate
Judicial Magistrate of First Class/ Metropolitan Magistrate
Special Judicial Magistrate
Judicial Magistrate of Second Class
Executive Court
District Magistrate/ Additional District Magistrate
Sub-Divisional Magistrate
Assistant Magistrate
Special Judicial Magistrate
Legal profession
Bar Council
Attorney General of India
Solicitor General of India
Advocates in India
All India Bar Examination
Legal education
Bar Council
Autonomous law schools in India
List of law schools in India

ഇന്ത്യയുടെ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഇന്ത്യയുടെ അറ്റോർണി ജനറലിന് കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം രാജ്യത്തെ രണ്ടാമത്തെ നിയമ ഓഫീസറാണ്. അദ്ദേഹം അറ്റോർണി ജനറലിനെ (AG) സഹായിക്കുന്നു, കൂടാതെ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കാനായി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറലുമാരെയും (ASG) കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ ഇന്ത്യയുടെ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മെഹ്തയാണ് .  ഇന്ത്യയുടെ അറ്റോർണി ജനറലിനെപ്പോലെ, സോളിസിറ്റർ ജനറലും, അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽമാരും കേന്ദ്ര സർക്കാരിനെ നിയമപരമായ 
കാര്യങ്ങളിൽ ഉപദേശിക്കുകയും, 1972 ലെ നിയമ ഓഫീസർമാരുടെ (നിബന്ധനകളും വ്യവസ്ഥകളും) ചട്ടങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഇന്ത്യൻ യൂണിയന് (കേന്ദ്ര സര്ക്കാരിന്)  വേണ്ടി സുപ്രീം കോടതിയിലും മറ്റും ഹാജരാകുകയും ചെയ്യുന്നു. 

എന്നിരുന്നാലും, ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 76 പ്രകാരമുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ പദവിയായ ഇന്ത്യയുടെ അറ്റോർണി ജനറൽ (AG) തസ്തികയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, സോളിസിറ്റർ ജനറൽ (SG), അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ (Addl.SG)എന്നീ തസ്തികകൾ കേവലം നിയമാനുസൃതമാണ്, മറിച്ച് ഭരണഘടനാ പദവിയല്ല. മന്ത്രിസഭയുടെ (ക്യാബിനറ്റ്) നിയമന സമിതി (ACC) നിയമനം ശുപാർശ ചെയ്യുകയും സോളിസിറ്റർ ജനറലിനെ ഔദ്യോഗികമായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.  സോളിസിറ്റർ ജനറൽ, അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ എന്നിവരെ നിയമിക്കുന്നതിനുള്ള നിർദ്ദേശം പൊതുവെ നിയമ-നീതി ന്യായ മന്ത്രാലയത്തിലെ നിയമകാര്യ വകുപ്പ് ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി/നിയമ സെക്രട്ടറി തലത്തിൽ നിയമ, നീതിന്യായ മന്ത്രിയുടെ അംഗീകാരം നേടിയ ശേഷം, നിർദ്ദേശം മന്ത്രിസഭയുടെ നിയമന സമിതി (ACC)-ലേക്കും പിന്നെ രാഷ്ട്രപതിയിലേക്കും പോകുന്നു.

അറ്റോർണി ജനറൽ (എ.ജി) കഴിഞ്ഞാൽ ഭാരത സർക്കാറിന്റെ നിയമോപദേഷ്ടാവാണ് സോളിസിറ്റർ ജനറൽ (എസ്.ജി). ഔദ്യോഗിക കൃത്യനിർവ്വഹണത്തിൽ അറ്റോർണി ജനറലിനെ സഹായിക്കുക എന്ന ദൗത്യവും സോളിസിറ്റർ ജനറലിനുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതിയിൽ യൂണിയൻ ഗവണ്മെന്റിനു (കേന്ദ്ര സര്ക്കാര്) വേണ്ടി പ്രധാനമായും ഹാജരാകുന്നത് സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ആണ്.

 ചുമതലകൾ 
ഇന്ത്യയിലെ അറ്റോർണി ജനറലിന്റെ കീഴിലുള്ള സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ജോലികൾ സോളിസിറ്റർ ജനറലിന്റെ ചുമതലകൾ ലോ ഓഫീസർമാരുടെ (സേവന വ്യവസ്ഥകൾ) 1987-ലെ നിയമങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്: 

 അത്തരം നിയമപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന് ഉപദേശം നൽകാനും, കാലാകാലങ്ങളിൽ, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അദ്ദേഹത്തിന് റഫർ ചെയ്യുകയോ നിയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന നിയമപരമായ സ്വഭാവമുള്ള മറ്റ് ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുക.
 ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് ഒരു കക്ഷി എന്ന നിലയിലോ മറ്റെന്തെങ്കിലുമോ ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളിൽ (സ്യൂട്ടുകൾ, റിട്ട് ഹർജികൾ, അപ്പീൽ, മറ്റ് നടപടികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ) ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന് വേണ്ടി സുപ്രീം കോടതിയിലോ ഏതെങ്കിലും ഹൈക്കോടതിയിലോ ആവശ്യമുള്ളപ്പോഴെല്ലാം ഹാജരാകാൻ താൽപ്പര്യം;
 ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 143 പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതി സുപ്രീം കോടതിയിൽ നടത്തുന്ന ഏതെങ്കിലും പരാമർശത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ; ഒപ്പം
 തൽക്കാലം നിലവിലുള്ള ഭരണഘടനയോ മറ്റേതെങ്കിലും നിയമമോ പ്രകാരം ഒരു ലോ ഓഫീസർക്ക് നൽകുന്ന മറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നതിന്.

 സ്വകാര്യ പ്രാക്ടീസ് നിയന്ത്രണങ്ങൾ 
നിയമ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനാൽ, അവരുടെ സ്വകാര്യ പരിശീലനത്തിന് ചില നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്. ഒരു നിയമ ഉദ്യോഗസ്ഥന് അനുവദനീയമല്ല:

 ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സംസ്ഥാന സർക്കാർ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും സർവകലാശാല, സർക്കാർ സ്കൂൾ അല്ലെങ്കിൽ കോളേജ്, പ്രാദേശിക അതോറിറ്റി, പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ, പോർട്ട് ട്രസ്റ്റ്, തുറമുഖ കമ്മീഷണർമാർ, സർക്കാർ എയ്ഡഡ് അല്ലെങ്കിൽ സർക്കാർ നിയന്ത്രിത ആശുപത്രികൾ എന്നിവയൊഴികെ ഏതെങ്കിലും കക്ഷിക്ക് വേണ്ടി ഏതെങ്കിലും കോടതിയിൽ സംക്ഷിപ്ത വിവരങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുക. സർക്കാർ കമ്പനി, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതോ നിയന്ത്രിക്കുന്നതോ ആയ ഏതെങ്കിലും കോർപ്പറേഷൻ, സർക്കാരിന് മുൻകൂർ താൽപ്പര്യമുള്ള ഏതെങ്കിലും ബോഡി അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥാപനം;
 ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിനോ ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിനോ എതിരെ ഏതെങ്കിലും കക്ഷിയെ ഉപദേശിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിനെയോ ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തെയോ ഉപദേശിക്കാൻ അല്ലെങ്കിൽ ഹാജരാകാൻ അദ്ദേഹത്തെ വിളിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിൽ;
 ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ കുറ്റാരോപിതനായ ഒരു വ്യക്തിയെ ക്രിമിനൽ പ്രോസിക്യൂഷനിൽ സംരക്ഷിക്കുക;
 ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ ഏതെങ്കിലും കമ്പനിയിലോ കോർപ്പറേഷനിലോ ഏതെങ്കിലും ഓഫീസിലേക്ക് നിയമനം സ്വീകരിക്കുക;
 നിയമ-നീതി മന്ത്രാലയം, നിയമകാര്യ വകുപ്പ് മുഖേന ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർദ്ദേശമോ റഫറൻസുകളോ ലഭിക്കാത്ത പക്ഷം, ഏതെങ്കിലും മന്ത്രാലയത്തെയോ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ വകുപ്പിനെയോ ഏതെങ്കിലും നിയമപരമായ സ്ഥാപനത്തെയോ ഏതെങ്കിലും പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തെയോ ഉപദേശിക്കുക.

 അടയ്‌ക്കേണ്ട ഫീസും അലവൻസുകളും 
ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ നിയമ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് (അറ്റോർണി ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ , സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ, അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ എന്നിവരുൾപ്പെടെ) നൽകേണ്ട ഫീസും അലവൻസുകളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 
നമ്പർ.ജോലിയുടെ ഇനത്തിന്റെ നാമകരണംരൂപഭാവത്തിനും മറ്റ് ജോലികൾക്കും നൽകേണ്ട ഫീസ് നിരക്കുകൾ(1)ആർട്ടിക്കിൾ 143 പ്രകാരം സ്യൂട്ടുകൾ, റിട്ട് ഹർജികൾ, അപ്പീലുകൾ, റഫറൻസുകൾഒരു കേസിന് പ്രതിദിനം 16,000/-(2)പ്രത്യേക അവധി അപേക്ഷകളും മറ്റ് അപേക്ഷകളുംഒരു കേസിന് പ്രതിദിനം 10,000/-(3)ഹർജികൾ തീർപ്പാക്കൽ (സത്യവാങ്മൂലങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ)ഒരു അപേക്ഷയ്ക്ക് 5,000/-(4)കേസിന്റെ പ്രസ്താവന തീർപ്പാക്കുന്നുഒരു കേസിന് 6,000/-(5)നിയമ മന്ത്രാലയം അയച്ച കേസുകളുടെ പ്രസ്താവനകളിൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ നൽകുന്നതിന്ഒരു കേസിന് 10,000/-(6)സുപ്രീം കോടതി, ഹൈക്കോടതി, അന്വേഷണ കമ്മീഷനുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ട്രൈബ്യൂണലുകൾ എന്നിവയ്‌ക്ക് മുമ്പാകെ രേഖാമൂലം സമർപ്പിക്കുന്നതിന്ഒരു കേസിന് 10,000/-(7)ഡൽഹിക്ക് പുറത്തുള്ള കോടതികളിൽ ഹാജരാകണംഒരു കേസിന് പ്രതിദിനം 40,000/-
കേസുകളിൽ അടയ്‌ക്കേണ്ട മേൽപ്പറഞ്ഞ ഫീസിന് പുറമേ, അറ്റോർണി ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ , സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ, അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റേഴ്‌സ് ജനറൽ എന്നിവർക്ക് ഒരു റീട്ടെയ്‌നർ ഫീ നൽകണം.യഥാക്രമം പ്രതിമാസം 50,000, രൂപ. 40,000, രൂപ. 30,000. മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ അറ്റോർണി ജനറലിന് അവധിക്കാലം ഒഴികെ പ്രതിമാസം നാലായിരം രൂപ സപ്ച്വറി അലവൻസായി നൽകപ്പെടുന്നു.

 നിലവിലെ സോളിസിറ്റർ ജനറലും അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറലും 
2018 ഒക്ടോബർ 11 ലെ നിലവിലെ സോളിസിറ്റർ ജനറലും അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറലും ഇനിപ്പറയുന്നവയാണ്;
സോളിസിറ്റർ ജനറൽകാലാവധിതുഷാർ മേത്ത11 ഒക്ടോബർ 2018 - Incumbent
അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യകാലാവധിശ്രീ അമൻ ലേഖി28 ജൂൺ 2018 - 30 ജൂൺ 2020 Incumbentശ്രീ. വിക്രംജിത് ബാനർജിശ്രീ എസ് വി രാജുശ്രീമതി മാധവി ഗൊരാഡിയ ദിവാൻശ്രീ.കെ.എം.നടരാജ്മിസ്റ്റർ ബൽബീർ സിംഗ്ശ്രീ ജയന്ത് കെ സുഡ്ശ്രീ. എൻ. വെങ്കിട്ടരാമൻശ്രീ ആർ എസ് സൂരിശ്രീ. രാജ്ദീപക് രസ്തോഗി28 ജൂലൈ 2014 - Incumbentശ്രീ അനിൽ സി സിംഗ്9 ജൂലൈ 2014 - Incumbentശ്രീ. സഞ്ജയ് ജെയിൻ23 ജൂലൈ 2014 - Incumbentശ്രീ.ജി.രാജഗോപാലൻ28 ജൂലൈ 2014 - Incumbentശ്രീ.നരഗുണ്ട് എം.ബി8 ഏപ്രിൽ 2015 - Incumbentശ്രീ. ശശി പ്രകാശ് സിംഗ് (അലഹബാദ്)2018 - Incumbentശ്രീ. സത്യപാൽ ജെയിൻ8 ഏപ്രിൽ 2015 - Incumbentശ്രീ. ചേതൻ ശർമ്മ - ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിജൂലൈ 2020 - Incumbent

മുൻ സോളിസിറ്റർ ജനറൽമാരുടെ വിവരം

സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതു മുതലുള്ള സോളിസിറ്റർ ജനറൽ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു: 
സോളിസിറ്റർ ജനറൽകാലാവധിപ്രധാനമന്ത്രിമാർ സി.കെ. ദഫ്താരി28 ജനുവരി 1950 - 1 മാർച്ച് 1963ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റുഎച്ച്എൻ സന്യാൽ2 മാർച്ച് 1963 - 9 സെപ്റ്റംബർ 1964ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു, ലാൽ ബഹദൂർ ശാസ്ത്രിഎസ് വി ഗുപ്ത10 സെപ്റ്റംബർ 1964 - 16 സെപ്റ്റംബർ 1967ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി, ഇന്ദിരാഗാന്ധിനിരേൻ ദേ30 സെപ്റ്റംബർ 1967 - 30 ഒക്ടോബർ 1968ഇന്ദിരാഗാന്ധിജഗദീഷ് സ്വരൂപ്5 ജൂൺ 1969 - 4 ജൂൺ 1972ഇന്ദിരാഗാന്ധിഎൽഎൻ സിൻഹ17 ജൂലൈ 1972 - 5 ഏപ്രിൽ 1977ഇന്ദിരാഗാന്ധിഎസ് എൻ കാക്കർ5 ഏപ്രിൽ 1977 - 2 ഓഗസ്റ്റ് 1979മൊറാർജി ദേശായിസോളി സൊറാബ്ജി9 ഓഗസ്റ്റ് 1979 - 25 ജനുവരി 1980ചരൺ സിംഗ്കെ. പരാശരൻ6 മാർച്ച് 1980 - 8 ഓഗസ്റ്റ് 1983ഇന്ദിരാഗാന്ധിമിലോൺ കെ. ബാനർജി4 ഏപ്രിൽ 1986 - 3 ഏപ്രിൽ 1989രാജീവ് ഗാന്ധിഅശോക് ദേശായി18 ഡിസംബർ 1989 - 2 ഡിസംബർ 1990വിപി സിംഗ്എ ഡി ഗിരി4 ഡിസംബർ 1990 - 1 ഡിസംബർ 1991ചന്ദ്രശേഖർദീപങ്കർ പി. ഗുപ്ത9 ഏപ്രിൽ 1992 - 10 ഏപ്രിൽ 1997പി വി നരസിംഹ റാവു , എച്ച് ഡി ദേവഗൗഡടി.ആർ.അന്ധ്യരുജിന11 ഏപ്രിൽ 1997 - 4 ഏപ്രിൽ 1998ഇന്ദർ കുമാർ ഗുജ്‌റാൾനിട്ടെ സന്തോഷ് ഹെഗ്‌ഡെ10 ഏപ്രിൽ 1998 - 7 ജനുവരി 1999അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയിഹരീഷ് സാൽവെ1 നവംബർ 1999 - 3 നവംബർ 2002അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയികിരിത് റാവൽ4 നവംബർ 2002 - 19 ഏപ്രിൽ 2004അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയിജിഇ വഹൻവതി20 ജൂൺ 2004 - 7 ജൂൺ 2009മൻമോഹൻ സിംഗ്ഗോപാൽ സുബ്രഹ്മണ്യം15 ജൂൺ 2009 - 14 ജൂലൈ 2011മൻമോഹൻ സിംഗ്റോഹിന്റൺ നരിമാൻ23 ജൂലൈ 2011 - 4 ഫെബ്രുവരി 2013മൻമോഹൻ സിംഗ്മോഹൻ പരാശരൻ15 ഫെബ്രുവരി 2013 - 26 മെയ് 2014മൻമോഹൻ സിംഗ്രഞ്ജിത് കുമാർ7 ജൂൺ 2014 - 20 ഒക്ടോബർ 2017നരേന്ദ്ര മോദിതുഷാർ മേത്ത10 ഒക്ടോബർ 2017 - Incumbentനരേന്ദ്ര മോദി

 മുൻ അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ 
 അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ വർഷം ഫാലി.എസ്. നരിമാൻ   May 1972- June 1975 Member Official Biography - N Rajya Sabha website.എൻ. സന്തോഷ് ഹെഗ്ഡെ November 1989 - October 1990  അരുൺ ജയ്തലി1989-1990ധനഞ്ജയ.വൈ. ചന്ദ്രചൂഡ് 1998–2000 ആർ. മോഹൻ July 2004- February 2009 വിവേക് കെ. ധാങ്ക August 2009- Incumbentപി.പി. മൽഹോത്ര 2009- incumbent 

അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നിയമം