ദസരി നാരായണ റാവു

തെലുഗു, ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ സംവിധായകനും, ചലച്ചിത്ര-നാടക രചയിതാവും, നടനുമായിരുന്നു ദസരി നാരായണ റാവു. തെലുഗു നാടകവേദിയിലൂടെ വളർന്നു സിനിമയിലെത്തിയ ഒരു സംവിധായകനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.

ജീവിതരേഖ
ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ പാലക്കൊല്ല എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ 1947-ൽ ജനിച്ചു.  നാട്ടിലെ നാടകരംഗത്തുനിന്നാണ് അഭിനയത്തിന്റെ തുടക്കം. ആന്ധ്ര യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽനിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം മദിരാശിയിലെ ചലച്ചിത്രവ്യവസായ രംഗത്തേക്കു കടന്നു. 1960-കളിൽ അക്കാലത്തെ പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര രചയിതാക്കളായ പാലഗുമ്മി പത്മരാജു, ഭവനാരായണ തുടങ്ങിയവരുടെ സഹായിയായി സിനിമാ രംഗത്തെത്തി. സിനിമയെന്ന മാധ്യമത്തിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളെ ഒരു വിദ്യാർഥിയുടെ ഊർജസ്വലതയോടെ മനസ്സിലാക്കാനും തിരക്കഥയിലും സംവിധാനത്തിലും പ്രാവീണ്യം നേടാനും സഹസംവിധായകനായി കഴിഞ്ഞിരുന്ന നാളുകളിൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു സാധിച്ചു.

തുടക്കത്തിൽ തിരക്കഥാകാരനായാണ് ഇദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായത്. 1972-ൽ ടാറ്റമനുവുഡു എന്ന പ്രഥമ തെലുഗു ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തു. 1980-കളിൽ ഏറ്റവും തിരക്കുള്ള തിരക്കഥാ രചയിതാവായി മാറിയെങ്കിലും കലാമൂല്യമുള്ള ചിത്രങ്ങൾക്ക് അധികം സമയം ചെലവഴിക്കാനായില്ല. വാണിജ്യ സിനിമയുടെ തന്ത്രങ്ങളിൽപ്പെട്ട ഇദ്ദേഹം ചലച്ചിത്രകാരന്മാരുടെ അഭിരുചിക്കനുസരിച്ച് തിരക്കഥയും സംവിധാനവും നിർവഹിക്കാൻ നിർബന്ധിതനായി. ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും സംഭവബഹുലവും സ്തോഭജനകവുമായ സങ്കേതങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നല്കിക്കൊണ്ട് ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് രചനയും സംവിധാനവും നടത്തി. ദേവദാസ്, മല്ലി പുറ്റഡ, പ്രേമാഭിഷേകം എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ അതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ടാറ്റമനുവുഡു, ചിലക്കമ്മ ചെപ്പണ്ടി, മേഘസന്ദേശം എന്നീ ചിത്രങ്ങളും ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.

1972 മുതൽ ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇദ്ദേഹം 125-ൽ അധികം ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും അതിനോടൊപ്പം രചനയും അഭിനയവും കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 1981-ലെ അഡല്ല മേഡ എന്ന തെലുഗു ചിത്രം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥാംശം നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ചെഡില്ലു ചിന്നലു എന്ന രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപഹാസ്യ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തതിലൂടെ അന്നത്തെ ഭരണത്തെ നിശിതമായി വിമർശിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം തെല്ലും മടി കാണിച്ചില്ല. ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ പ്രമുഖ പത്രമായ ഉദയം എന്ന തെലുഗു ദിനപത്രത്തിന്റെ ആദ്യകാല ഉടമസ്ഥനുമായിരുന്നു. 1988-ൽ അന്നത്തെ ആന്ധ്രപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന എൻ.ടി. രാമറാവുവിനെ കർക്കശമായി വിമർശിക്കുന്ന പ്രജാപ്രതിനിധി എന്ന ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തു. തന്റേതു മാത്രമായ ഒരു അവതരണശൈലി കരസ്ഥമാക്കിയ ദസരി നാരായണ റാവു ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ കലാ സംസ്കാരിക രംഗങ്ങളിൽ സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു. 2017 മെയ് 30-ന് തന്റെ 70-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.
പുരസ്കാരങ്ങൾ

National Film Awards
Special Jury Award / Special Mention (Feature Film) – Kante Kuthurne Kanu – 1998
National Film Award for Best Feature Film in Telugu – Meghasandesam – 1982

ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരങ്ങൾ
Best Director – Gorintaku (1979)
Best Director – Premabhishekam (1981)
Best Film – Meghasandesam (1982)
Lifetime Achievement (2001)

നന്ദി പുരസ്കാരങ്ങൾ
NTR National Award
Best Actor – Mestri (2009)
Best Actor – Mamagaru (1991)
Best Feature Film – Kante Kuthurne Kanu (1998)
Best Feature Film – Bangaru Kutumbam (1994)
Best Feature Film – Meghasandesam (1982)
Best Feature Film – Swargam Narakam (1975)
Best Feature Film – Samsaram Sagaram (1973)
Best Feature Film – Tata Manavadu (1972)
Special Jury – Premabhishekam (1981)
Nandi Award for Best Dialogue Writer – 	MLA Yedukondalu (1983)

CineMAA Awards
Lifetime Contribution – 2003

 മറ്റ് ബഹുമതികൾ 
Vamsee Berkeley, Kalasagar, Siromani, Madras Film Fans Awards and Cine Herald Awards
Jyothi Chitra Super Director Award – six times
Ancient Andhra Patrika Best Director Award – six times
Sobhan Babu first memorial award in 2009
Bollimunta Sivaramakrishna Sahithi Kala Award-2016
Doctorate "Kalaprapoorna" from Andhra University for his contribution to Telugu Culture and Telugu Cinema in 1986

സിനിമ
സംവിധായകൻ
Films

 Tata Manavadu (1972)
 Samsaram Sagaram (1973)
 Bantrotu Bharya (1974)
 Evariki Vaare Yamuna Teere (1974)
 Radhamma Pelli (1974)
 Tirupati (1974)
 Swargam Narakam (1975)
 Balipeetam (1975)
 Bharatamlo Oka Ammayi (1975)
 Devude Digivaste (1975)
 Manushulanta Okkate (1976)
 Muddabanti Puvvu (1976)
 O Manishi Tirigi Choodu 
 Toorpu Padamara (1976)
 Yavvanam Katesindi (1976)
 Bangarakka (1977)
 Chillarakottu Chittemma (1977)
 Idekaddi Nyayam (1977)
 Jeevitame Oka Natakam (1977)
 Kanya Kumari (1978)
 Devadasu Mallee Puttadu (1978)
 Katakataala Rudraiah (1978)
 Sivaranjani (1978)
 Swarg Narak (1978)
 Gorintaku (1979)
 Kalyani (1979)
 Korikale Gurralayite? (1979)
 Needa (1979)
 Peddillu Chinnillu (1979)
 Ravanude Ramudayite (1979)
 Rangoon Rowdy (1979)
 Jyoti Bane Jwala (1980)
 Bandodu Gundamma (1980)
 Bhola Shankarudu (1980)
 Buchi Babu (1980)
 Circus Ramudu (1980)
 Deepaaradhana (1980)
 Edantastula Meda (1980)
 Ketugaadu (1980)
 Natchathiram (1980)
 Paalu Neellu (1980)
 Sardar Papa Rayudu (1980)
 Sita Ramulu (1980)
 Srivari Muchatlu (1980)
 Yeh Kaisa Insaaf (1980)
 Vishwaroopam (1981)
 Swapna (1981)(Kannada/Telugu bilingual)
 Pyaasa Sawan (1981)
 Sangeeta (1981)
 Addala Meda (1981)
 Premabhishekam (1981)
 Prema Mandiram (1981)
 Bobbili Puli (1982)
 Golconda Abbulu (1982)
 Jagannatha Rathachakralu (1982)
 Jayasudha (1982)
 Krishnarjunulu (1982)
 Mehndi Rang Layegi (1982)
 O Aadadi O Magadu (1982)
 Raga Deepam (1982)
 Swayamvaram (1982)
 Yuvaraju (1982)
 Prem Tapasya (1983)
 Bahudoorapu Batasari (1983)
 Meghasandesam (1983)
 M.L.A. Edukondalu (1983)
 Police Venkataswami (1983)
 Ramudu Kadu Krishnudu (1983)
 Rudrakali (1983)
 Oorantha Sankranthi (1983)
 Yaadgaar (1984)
 Asha Jyoti (1984)
 Aaj Ka M.L.A. Ram Avtar (1984)
 Abhimanyudu (1984)
 Haisiyat (1984)
 Jagan (1984)
 Justice Chakravarti (1984)
 Police Papanna (1984)
 Yuddham (1984)
 Zakhmi Sher (1984)
 Rana (1984)
 Police Paapanna (Kannada)
 Sarfarosh (1985)
 Wafadaar (1985)
 Brahma Mudi (1985)
 Edadugula Bandham (1985)
 Lanchavataram (1985)
 Pelli Meeku Akshintalu Naaku (1985)
 Tirugubatu (1985)
 Aadi Dampatulu (1986)
 Dharma Peetham Daddarillindi (1986)
 Tandra Paparayudu (1986)
 Ugra Narasimham (1986)
 Aatma Bandhuvulu (1987)
 Brahma Nayudu (1987)
 Majnu (1987)
 Nene Raju Nene Mantri (1987)
 Viswanatha Nayakudu (1987)
 Brahma Puthrudu (1988)
 Intinti Bhagavatam (1988)
 Kanchana Sita (1988)
 Praja Pratinidhi (1988)
 Lankeswarudu (1989)
 Black Tiger (1989)
 Naa Mogudu Naake Sontam (1989)
 Two Town Rowdy (1989)
 Mama Alludu (1990)
 Abhisarika (1990)
 Amma Rajinama (1991)
 Niyanta (1991)
 Ramudu Kadu Rakshasudu (1991)
 Ahankaari (1992)
 Surigaadu (1992)
 Subba Rayudi Pelli (1992)
 Venkanna Babu (1992)
 Lady Inspector Renuka (1993)
 Santaan (1993)
 Akka Pettanam Chelleli Kapuram (1993)
 Kunti Putrudu (1993)
 Mama Kodalu (1993)
 Bangaru Kutumbam (1994)
 Nannagaaru (1994)
 Kondapalli Rattaiah (1995)
 Maya Bazaar (1995)
 Orey Rickshaw (1995)
 Kalyana Praptirastu (1996)
 Rayudugaaru Nayudugaaru (1996)
 Osey Ramulamma (1997)
 Rowdy Durbar (1997)
 Greeku Veerudu (1998)
 Pichchodi Chetilo Raayi (1999)
 Adavi Chukka (2000)
 Kante Koothurne Kanu (2000)
 Sammakka Sarakka (2000)
 Chinna (2001)
 Kondaveeti Simhasanam (2002)
 Rifles (2002)
 Fools (2003)
 Young India (2010)
 Parama Veera Chakra (2011)
 Erra Bus (2014) 

ടിവി പരമ്പര
 Vishwamitra (1995)

നടൻ

 Manavathi (1952)
 Swargam Narakam (1975)
 Yavvanam Katesindi (1976)
 Sivaranjani (1978)
 Peddillu Chinnillu (1979)
 Bhola Shankarudu (1980)
 Paalu Neellu (1980)
 Addala Meda (1981)
 Jayasudha (1982)
 Swayamvaram (1982)
 Yuvaraju (1982)
 Bahudoorapu Batasari (1983)
 M.L.A. Edukondalu (1983)
 Police Venkataswami (1983)
 Oorantaa Sankranti (1983)
 Jagan (1984)
 Police Papanna (1984)
 Lanchavataram (1985)
 Aatma Bandhuvulu (1987)
 Rotation Chakravarti (1987)
 Intinti Bhagavatam (1988)
 Naa Mogudu Naake Sontam (1989)
 Mama Alludu (1990)
 Amma Rajinama (1991)
 Surigaadu (1992)
 Mamagaaru (1991)
 Seetharamaiah Gari Manavaralu (1991)
 Venkanna Babu (1992)
 Raguluthunna Bharatham (1992)
 Pellam Chaatuna Mogudu (1992)
 Parvatalu Panakalu (1992)
 Chinnalludu (1993)
 Mama Kodalu (1993)
 Ladies Special (1993)
 Bangaru Kutumbam (1994)
 Nannagaaru (1994)
 Punya Bhoomi Naa Desam (1994)
 O Tandri O Koduku (1994)
 Kondapalli Rattaiah (1995)
 Maya Bazaar (1995)
 Orey Rickshaw (1995)
 Subhamastu (1995)
 Mayadari Kutumbam (1995)
 Madhya Taragati Mahabharatam (1995)
 Premaku Padi Sutralu (1995)
 Rayudugaaru Nayudugaaru (1996)
 Osey Ramulamma (1997)
 Hitler (1997)
 Rukmini (1997)
 Deergha Sumangalibhava (1998)
 Greeku Veerudu (1998)
 Subba Rajugaari Kutumbam (1998)
 Pichchodi Chetilo Raayi (1999)
 Kante Koothurne Kanu (2000)
 Sammakka Sarakka (2000)
 Chinna (2001)
 Adhipathi (2001)
 Kondaveeti Simhasanam (2002)
 Fools (2003)
 Mestri (2009)
 Young India (2010)
 Jhummandi Naadam (2010)
 Pandavulu Pandavulu Tummeda (2014)
 Erra Bus (2014)

Writer only
 Mohammed-bin-Tughluq (1972)
 Hantakulu Devantakulu (1972)
 Matrimoorti (1972)
 Panjaramlo Pasipapa (1973)
 Kudi Edama Ayite (1979)
 Bangaaru Koduku (1982)
 Nampally Nagu (1986)
 Rotation Chakravarti (1987)
 Aadivaram Aadavallaku Selavu (2007)
 Maisamma IPS (2007)
 Aadi Vishnu (2008)
 Mestri (2009)
 Bangaru Babu (2009)

നിർമ്മാതാവ്
Films

 Sivaranjani (1978)
 Sujata (1980)
 Jayasudha (1982)
 Meghasandesam (1982)
 Bahudoorapu Batasari (1983)
 Justice Chakravarti (1984)
 Pelli Neeku Akshintalu Naaku (1985)
 Ugra Narasimham (1986)
 Majnu (1987)
 Rotation Chakravarti (1987)
 Ayyappa Swami Janma Rahasyam (1987)
 Intinti Bhagavatam (1988)
 Mama Alludu (1990)
 Orey Rickshaw (1995)
 Rayudugaaru Nayudugaaru (1996)
 Rowdy Durbar (1997)
 Osey Ramulamma (1997)
 Greeku Veerudu (1998)
 Kante Koothurne Kanu (2000)
 Sammakka Sarakka (2000)
 Chinna (2001)
 Kondaveeti Simhasanam (2002)
 Rifles (2002)
 Bangaru Babu (2009)

TV series
 Abhishekam (ETV)
 Gokulamlo Sita (ETV)

കോറിയോഗ്രാഫർ
 Young India (2010)

ഗാനരചന

 Manushulanta Okkate (1976)
 Buchchi Babu (1980)
 Sita Ramulu (1980)
 Vishwaroopam(1981)
 Swapna (1981)
 Swayamvaram (1982)
 Yuvaraju (1982)
 Ramudu Kadu Krishnudu (1983)
 Yuddham (1984)
 Ugra Narasimham (1986)
 Majnu (1987)
 Brahma Puthrudu (1988)
 Lankeswarudu (1989)
 Surigaadu (1992)
 Greeku Veerudu (1998)
 Kante Koothurne Kanu (2000)
 Sammakka Sarakka (2000)
 Maisamma IPS (2007)

അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ
 Rangula Ratnam (1966)

ഇവയും കാണുക
 Raghupathi Venkaiah Award

അവലംബം

പുറം കണ്ണികൾ
Official Website 

വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ
വർഗ്ഗം:1942-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രസം‌വിധായകർ