സിദ്ധേശ്വരി ദേവി

ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഗായികയാണ് സിദ്ധേശ്വരി ദേവി (1907–1976).മാഎന്നും ഇവർ വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.  മാ എന്ന പേരിൽ മകൾ സവിതാദേവിയുമായി ചേർന്നെഴുതിയ ആത്മകഥ ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. 1966 ൽ പത്മശ്രീ പുരസ്ക്കാരം ലഭിച്ചു. മണി കൗൾ സിദ്ധേശ്വരി ദേവിയുടെ ജീവിതത്തെ അധികരിച്ച് സിദ്ധേശ്വരിഎന്ന ഡോക്യുമെന്ററി സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ആദ്യകാലജീവിതം
വാരണാസിയിലെ ഒരു സംഗീതപാരമ്പര്യമുള്ള കൂടുംബത്തിലാണ് ജനനം. ശൈശവത്തിൽ തന്നെ അമ്മ മരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മുത്തശ്ശിയായ മൈനാദേവിയാണ് സിദ്ധേശ്വരിയെ വളർത്തിയത്. വിദ്യാധരി ദേവി, രാജേശ്വരി ദേവി, കമലേശ്വരി ദേവി തുടങ്ങിയ ഗായകർ അന്ന് ആ കുടുംബത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.  അവരെ സംഗീതം പരിശീലിപ്പിക്കുവാൻ വന്നിരുന്ന സിയാജി മഹാരാജ് ആണ് സിദ്ധേശ്വരിയുടെ പ്രതിഭ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.

12 വർഷക്കാലം സിയാജി മഹാരാജിൽ നിന്നും സംഗീതമഭ്യസിച്ച ശേഷം അവർ രജബ് അലി ഖാൻ (ദേവാസ്), ഇനായത് അലി ഖാൻ (ലാഹോർ), ബഡേ രാംദാസ്ജി (ബനാറസ്) എന്നിവരുടെ ശിക്ഷണത്തിലും സംഗീതപഠനം തുടർന്നു. 

സംഗീതം
ഖയാലിൽ മികവ് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്ന സിദ്ധേശ്വരി ദേവിയുടെ യഥാർത്ഥവൈദഗ്ദ്ധ്യം തുമ്‌രിയിലായിരുന്നു. കഥക് നൃത്തത്തിലെ മുദ്രകളെയും ഭാവങ്ങളെയും സംഗീതത്തിന്റെ ഭാഷയിലേക്ക് ഭംഗിയായി സമന്വയിപ്പിക്കുവാൻ ഇവർക്ക് അനായാസം കഴിഞ്ഞിരുന്നു. തുമ്‌രിയിലെ പൂരബ് എന്ന ശലി ജനപ്രിയമായത് ഇവരിലൂടെയാണ്. സിദ്ധേശ്വരി ദേവിയുടെ സംഗീതം വളരെക്കുറച്ചു  മാത്രമേ റെക്കോർഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളൂ.Devi, Siddheswari, എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഇന്ത്യ, തോംസൺ ഗെയ്‌ൽ.

1977 മാർച്ച് 18-ൻ നിര്യാതയായിസിദ്ധേശ്വരി, ചെമ്പൂർ.കോം .

അവലംബം

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
Short biography at Underscore Records 
 Fragments of her music can be heard from the collection at The Sangeet Kendra, Ahmedabad:  
 Picture at Kamat's Potpourri

വർഗ്ഗം:1907-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം: 1976-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മരിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതജ്ഞർ
വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ