അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രവിഭജനം

വൻകരകളുടെ നിശ്ചിതരീതിയിലുള്ള സംവിധാനത്താൽ ഭൂമുഖത്തെ സമുദ്രമേഖല മൂന്നായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തെക്കു വടക്കു ധ്രുവങ്ങളോളം നീണ്ടുകിടക്കുന്ന അമേരിക്കകൾ സമുദ്രങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ വൻകരമതിലാണ്. യൂറോപ്പും അതോടുതൊട്ടു കിടക്കുന്ന ആഫ്രിക്കയും ചേർന്നതാണ് രണ്ടാമത്തേത്. ഏഷ്യയുടെ കിഴക്കൻതീരത്ത് മലേഷ്യാ ഉപദ്വീപും തുടർന്ന് ഇന്തോനേഷ്യൻ ദ്വീപുകളും ആസ്ട്രേലിയൻ ഭൂഖണ്ഡവും ഒക്കെച്ചേർന്നുള്ള വൻകര വ്യൂഹമാണ് മൂന്നാമത്തെ വിഭാജകം. അമേരിക്കകൾക്കും യൂറോപ്പ്-ആഫ്രിക്കകൾക്കും ഇടയ്ക്കുള്ള സമുദ്രമാണ് അറ്റ്ലാന്റിക്. അമേരിക്കകളുടെ പശ്ചിമതീരത്തിനും ഏഷ്യ ആസ്ട്രേലിയകളുടെ കിഴക്കൻ തീരത്തിനുമിടയ്ക്കുള്ള വിസ്തൃതമേഖലയാണ് പസഫിക്. വടക്കും തെക്കും ധ്രുവങ്ങളോളം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നത് അറ്റ്ലന്റിക്കിന്റെയും പസിഫിക്കിന്റെയും പൊതുസ്വഭാവമാണ്. ഏഷ്യൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിനു തെക്കായി പടിഞ്ഞാറ് ആഫ്രിക്കയ്ക്കും കിഴക്ക് ഏഷ്യ, ആസ്ട്രേലിയ എന്നിവയ്ക്കും ഇടയ്ക്കു കിടക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ സമുദ്രത്തിനു ദക്ഷിണധ്രുവവുമായി മാത്രമേ സമ്പർക്കമുള്ളു.

ഭൂമധ്യരേഖയ്ക്കിരുപുറവുമുള്ള സമുദ്രഭാഗങ്ങളിൽ സൌരസ്വാധീനതയും തന്നിമിത്തം താപം, ലവണത തുടങ്ങിയവയും തികച്ചും വിഭിന്നമായി കാണുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ അറ്റ്ലാന്റിക്-പസിഫിക് സമുദ്രങ്ങളെ ഉത്തരദക്ഷിണഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കാറുണ്ട്.

ധ്രുവീയമായ സാഹചര്യങ്ങൾ ഭൌതിക രാസ-ജൈവലക്ഷണങ്ങളിൽ വരുത്തുന്ന സ്വാധീനതയും തൻമൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ഗുണവ്യത്യാസങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കി ഉയർന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിലെ സമുദ്രങ്ങളെ വെവ്വേറെ പരിഗണിക്കുന്നു. ഉത്തരധ്രുവമേഖലയിലെ സമുദ്രമാണ് ആർട്ടിക്. തെക്ക്
അന്റാർട്ടിക്കാ വൻകരയെ ചുറ്റിയുള്ളതിനെ അന്റാർട്ടിക് സമുദ്രമെന്ന് പറയുന്നു. അന്റാർട്ടിക് സമുദ്രത്തെ അറ്റ്ലാന്റിക്, പസിഫിക്, ഇന്ത്യൻ എന്നീ സമുദ്രങ്ങളിൽനിന്നും വേർപെടുത്തുന്ന ഒരഭിസരണരേഖ ഉടനീളം കാണാം. 

കരയിലേക്കു കയറിക്കിടക്കുന്നതിനാലോ അർധദ്വീപുകളുടെ സാമീപ്യത്താലോ ഒരു പ്രത്യേക മേഖലയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന സമുദ്രഭാഗങ്ങളുണ്ട്. അവയെ വലിപ്പമനുസരിച്ച് കടൽ, ഉൾക്കടൽ, കടലിടുക്ക് എന്നൊക്കെ വിളിച്ചുവരുന്നു. യൂറോപ്പ്, ആഫ്രിക്ക എന്നീ വൻകരകൾക്കിടയിൽ ഏതാണ്ടു പൂർണമായിത്തന്നെ കരയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന സമുദ്രഭാഗമാണ് മെഡിറ്ററേനിയൻ കടൽ.

അവലംബം