ബി.സി. റോയ്

പ്രശസ്തനായ ഒരു ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ, വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ദ്ധൻ, മനുഷ്യസ്‌നേഹി, സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി എന്നിവകൂടാതെ 1948 മുതൽ 1962 ൽ മരണം വരെ പശ്ചിമ ബംഗാൾ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ആധുനിക പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ സ്രഷ്ടാവായിത്തന്നെ കണക്കാക്കുന്ന പ്രഗൽഭനായ ഒരു രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ ആയിരുന്നു ബിദാൻ ചന്ദ്ര റോയ് അഥവാ ഡോ.ബി.സി. റോയ്  MRCP, FRCS (ബംഗാളി: বিধান চন্দ্র রায়) (ജൂലൈ 1, 1882 ജൂലൈ 1, 1962). ബംഗാളിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങളും ദുർഗാപൂർ, കല്യാണി, ബിദാൻനഗർ, അശോക്നഗർ, ഹബ്ര എന്നീ അഞ്ചു പ്രധാനപ്പെട്ട നഗരങ്ങളും രൂപീകരിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കും അദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരേസമയം എഫ്‌ആർ‌സി‌എസ്, എം‌ആർ‌സി‌പി ബിരുദങ്ങൾ നേടിയ ചുരുക്കം ചിലരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. ഇന്ത്യയിൽ, എല്ലാ വർഷവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനദിനവും മരണദിനവുമായ ജൂലൈ 1 ന് ദേശീയ ഡോക്ടർമാരുടെ ദിനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി ആഘോഷിക്കുന്നു. 1961 ഫെബ്രുവരി 4 ന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ ഭാരതരത്‌ന പുരസ്കാരം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.Dr Bidhan Chandra Roy: Vision for young India – The 15 'Gods' India draws inspiration from . News.in.msn.com (20 November 2009). Retrieved on 9 October 2013.

 കുടുംബ ചരിത്രം 
പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ മുർഷിദാബാദ് ജില്ലയിലെ ബഹറാംപൂർ കളക്ടറേറ്റിലെ ജോലിക്കാരനായിരുന്നു ബിധാൻ ചന്ദ്ര റോയിയുടെ മുത്തച്ഛൻ പ്രങ്കലി റോയ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛൻ ഒരു എക്സൈസ് ഇൻസ്പെക്ടറായിരുന്ന പ്രകാശ് ചന്ദ്ര റോയ് 1847 ൽ ഇന്നത്തെ പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ മൂർഷിദാബാദ് ജില്ലയിലെ ബഹ്രാംപൂരിലാണ് ജനിച്ചത്. ബിപിൻ ചന്ദ്ര ബൊസു എന്ന ജമീന്ദാരിന്റെ മകളായിരുന്നു ദേവി ഭക്തയും അർപ്പണബോധമുള്ള സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയുമായിരുന്ന ബിധാന്റെ അമ്മ അഘോർകാമിനി ദേവി. അഞ്ച് സഹോദരങ്ങളിൽ ഇളയവനായിരുന്നു ബിധാൻ - അദ്ദേഹത്തിന് 2 സഹോദരിമാർ, സുശർബശിനി, സരോജിനി, 2 സഹോദരന്മാർ, സുബോദ്, സാധൻ. ബിധന്റെ മാതാപിതാക്കൾ കടുത്ത ബ്രഹ്മ സമാജികളായിരുന്നു, കഠിനവും അച്ചടക്കമുള്ളതുമായ ജീവിതം നയിച്ചു, ജാതിയോ മതമോ നോക്കാതെ ആവശ്യമുള്ള എല്ലാവരുടെയും സേവനത്തിനായി അവരുടെ സമയവും പണവും നീക്കിവച്ചു. 

 ആദ്യകാലജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും 

1897-ൽ പട്ന കൊളീജിയേറ്റ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മെട്രിക്കുലേഷൻ പൂർത്തിയാക്കിയ ബിധാന് തന്റെ ഐ.എ ബിരുദം പ്രസിഡൻസി കോളേജ് കൽക്കട്ടയിൽ നിന്നും ബി.എ പട്ന കോളേജിൽ നിന്നും മാത്തമാറ്റിക്സിൽ ഓണേഴ്സോടെയും കരസ്ഥമാക്കി. ശാസ്ത്രബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം ബംഗാൾ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജിലും കൽക്കട്ട മെഡിക്കൽ കോളേജിലും അപേക്ഷ നൽകുകയും രണ്ടിടത്തും അഡ്മിഷനു തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. മെഡിക്കൽ പഠനം നടത്താൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. 1901 ജൂണിൽ കൊൽക്കത്ത മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേരാൻ ബിദാൻ പട്ന വിട്ടു. മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ബിദാൻ ഒരു ലിഖിതം വായിക്കാനിടയായി, "നിങ്ങളുടെ കൈകൾ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും അത് നിങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ ചെയ്യുക."  ഈ വാക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തിന് ആജീവനാന്ത പ്രചോദനമായി.

ബിദാൻ കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ബംഗാൾ വിഭജനം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ദേശീയ നേതാക്കളായ ലാല ലജ്പത് റായ്, തിലക്, ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാൽ എന്നിവരാണ് വിഭജനത്തെ എതിർത്തത്. പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അപാരമായ നീക്കത്തെ ബിദാൻ എതിർത്തു. തന്റെ വികാരങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുകയും പഠനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്ത അദ്ദേഹം, ആദ്യം തന്റെ തൊഴിലിൽ യോഗ്യത നേടുന്നതിലൂടെ തന്റെ രാജ്യത്തെ മികച്ച രീതിയിൽ സേവിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. 

വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പഠനത്തിനായി സെന്റ് ബാർത്തലോമിവ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ ചേരാൻ ആഗ്രഹിച്ച ബിദാൻ 1909 ഫെബ്രുവരിയിൽ 1200 രൂപമാത്രം കൈവശം വച്ച് ബ്രിട്ടനിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, സെന്റ് ബാർത്തലോമിവ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഡീൻ ഒരു ഏഷ്യൻ വിദ്യാർത്ഥിയെ സ്വീകരിക്കാൻ വിമുഖത കാണിക്കുകയും ബിദാന്റെ അപേക്ഷ നിരസിക്കുകയും ചെയ്തു. കോളേജിൽ പ്രവേശനം നേടുന്നതുവരെ റോയ് മനസ് നഷ്ടപ്പെടാതെ ഡീനിന് വീണ്ടും വീണ്ടും അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, മുപ്പതുതവണത്തെ പ്രവേശന അഭ്യർത്ഥനകൾക്കുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷ ശ്വീകരിച്ചു. ബിദാൻ വെറും രണ്ടു വർഷം മൂന്നു മാസം കൊണ്ട് തന്റെ ബിരുദാനന്തരബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി, 1911- മെയ് മാസത്തിൽ എം.ആർ.സി.പി, -യും എഫ്.ആർ.സി.എസ് -ഉം പൂർത്തിയാക്കി കൽക്കത്ത മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ അധ്യാപകനായി.

 കരിയർ 
ലഘുചിത്രം| സാൾട്ട് ലേക്ക് സിറ്റിയിലെ ബിദാൻ ചന്ദ്ര റോയ് പ്രതിമ
ലഘുചിത്രം| ഇന്ത്യാ പോസ്റ്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഡോ. റോയിയുടെ സ്മാരക പോസ്റ്റ് സ്റ്റാമ്പ്
ലഘുചിത്രം| ഹ How റ നഗരത്തിലെ ഡോ. ബി സി റോയിയുടെ പ്രതിമ
ബിരുദം നേടിയ ഉടൻ റോയ് പ്രൊവിൻഷ്യൽ ഹെൽത്ത് സർവീസിൽ ചേർന്നു. വളരെയധികം അർപ്പണബോധവും കഠിനാധ്വാനവും അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ഒരു നഴ്‌സായി പോലും പ്രവർത്തിക്കുമായിരുന്നു. ഒഴിവുസമയങ്ങളിൽ നാമമാത്രമായ ഫീസ് ഈടാക്കി അദ്ദേഹം സ്വകാര്യമായി പരിശീലിച്ചു.

ബിരുദാനന്തരം നേടി ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തിയ അദ്ദേഹം കൊൽക്കത്ത മെഡിക്കൽ കോളേജിലും പിന്നീട് ക്യാമ്പ്‌ബെൽ മെഡിക്കൽ കോളേജിലും കാർമൈക്കൽ മെഡിക്കൽ കോളേജിലും പഠിപ്പിച്ചു.

ജനങ്ങൾ മനസ്സിലും ശരീരത്തിലും ആരോഗ്യമുള്ളവരും ശക്തരുമല്ലെങ്കിൽ സ്വരാജ് (ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള നടപടിയുടെ ആഹ്വാനം) ഒരു സ്വപ്നമായി തുടരുമെന്ന് റോയ് വിശ്വസിച്ചു. മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ സംഘടനയിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി. ജാദവ്പൂർ ടിബി ഹോസ്പിറ്റൽ, ചിത്തരഞ്ജൻ സേവാ സദാൻ, കമല നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ, വിക്ടോറിയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ (കോളേജ്), ചിത്തരഞ്ജൻ കാൻസർ ഹോസ്പിറ്റൽ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമായി ചിത്തരഞ്ജൻ സേവാ സദാൻ 1926 ൽ ആരംഭിച്ചു. 

രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം
1928-ൽ എ.ഐ.സി.സിയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഡോ. റോയ്, 1929-ൽ നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പെങ്കെടുത്തു. 1930-ൽ ജവഹർ ലാൽ നെഹ്റു അദ്ദേഹത്തെ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മറ്റിയിലേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു.

1942 ൽ റങ്കൂൺ ജാപ്പനീസ് ബോംബാക്രമണത്തിൽ തോക്കുകയും ജാപ്പനീസ് അധിനിവേശത്തെ ഭയന്ന് കൊൽക്കത്തയിൽ നിന്ന് ജനങ്ങൾ കൂട്ടപ്പാലായനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാല വൈസ് ചാൻസലറായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയായിരുന്നു റോയ്. സ്കൂളുകൾക്കും കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ക്ലാസുകൾ നടത്തുന്നതിന് വേണ്ടി അദ്ദേഹം വ്യോമാക്രമണ ഷെൽട്ടറുകൾ വാങ്ങി, വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും അധ്യാപകർക്കും ജീവനക്കാർക്കും ഒരുപോലെ ആശ്വാസം നൽകി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരിശ്രമത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി 1944 ൽ സയൻസ് ഡോക്ടറേറ്റ് അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി.

ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുമെന്ന് റോയ് വിശ്വസിച്ചു. യുവാക്കൾ പണിമുടക്കിലും ഉപവാസത്തിലും പങ്കെടുക്കരുതെന്നും പഠിക്കുകയും സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സ്വയം സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് തോന്നി. 1956 ഡിസംബർ 15 ന് ലഖ്‌നൗ സർവകലാശാലയിൽ കൺവോക്കേഷൻ പ്രസംഗം നടത്തിയപ്പോൾ ഡോ. റോയ് പറഞ്ഞു:  എന്റെ യുവസുഹൃത്തുക്കളേ, ആഗ്രഹം, ഭയം, അജ്ഞത, നിരാശ, നിസ്സഹായത എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യ-പോരാട്ടത്തിൽ നിങ്ങൾ സൈനികരാണ്. നിസ്വാർത്ഥ സേവനത്തിന്റെ മനോഭാവത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന രാജ്യത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെ, നിങ്ങൾ പ്രതീക്ഷയോടും ധൈര്യത്തോടും കൂടി മുന്നോട്ട് പോകട്ടെ. . .ഡോ. റോയ് ഗാന്ധിജിയുടെ സുഹൃത്തും ഡോക്ടറുമായിരുന്നു. 1933 ൽ പൂനയിലെ പാർണകുട്ടിവിനിൽ ഗാന്ധിജി ഉപവാസം നടത്തുമ്പോൾ ഡോ. റോയ് അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം പങ്കെടുത്തു.  ഇന്ത്യയിൽ ഉണ്ടാക്കിയതല്ല എന്ന കാരണം പറഞ്ഞ് ഗാന്ധിജി മരുന്ന് കഴിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. ഡോ. റോയിയോട് ഗാന്ധിജി ചോദിച്ചു, "ഞാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങളുടെ ചികിത്സ സ്വീകരിക്കേണ്ടത്? നാനൂറ് ദശലക്ഷം നാട്ടുകാരെ നിങ്ങൾ സൗജന്യമായി ചികുൽസിക്കുന്നുണ്ടോ? ഡോ. റോയ് മറുപടി പറഞ്ഞു, "ഇല്ല ഗാന്ധിജി, എനിക്ക് എല്ലാ രോഗികളെയും സൗജന്യമായി ചികിത്സിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. പക്ഷെ ഞാൻ വന്നു ... മോഹൻ‌ദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധിയോട് പെരുമാറാനല്ല, മറിച്ച് എന്റെ രാജ്യത്തെ നാനൂറ് ദശലക്ഷം ആളുകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന "അദ്ദേഹത്തോട്" പെരുമാറാനാണ്. ഗാന്ധിജി അനുതപിച്ച് മരുന്ന് കഴിച്ചു.

റോയ് 1925 ൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ബംഗാൾ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലിന്റെ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥിയായി ബാരക്പൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം "ബംഗാളിലെ ഗ്രാൻഡ് ഓൾഡ് മാൻ" സുരേന്ദ്രനാഥ് ബാനർജിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി . സ്വതന്ത്രനാണെങ്കിലും അദ്ദേഹം സ്വരാജ് പാർട്ടിയുമായി (1920 കളിൽ കോൺഗ്രസിന്റെ പാർലമെന്ററി വിഭാഗം) വോട്ട് ചെയ്തു. 1925 ൽ തന്നെ ഹൂഗ്ലിയിലെ മലിനീകരണത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ പഠിക്കാൻ ശുപാർശ ചെയ്യുന്ന പ്രമേയം റോയ് അവതരിപ്പിക്കുകയും ഭാവിയിൽ മലിനീകരണം തടയുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.

1928 ൽ അഖിലേന്ത്യാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയിലേക്ക് റോയ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ശത്രുതയിൽ നിന്നും സംഘർഷങ്ങളിൽ നിന്നും സ്വയം അകന്നു നിൽക്കുകയും നേതാക്കളിൽ ആഴത്തിലുള്ള മതിപ്പുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. 1929 ൽ ബംഗാളിൽ നിസ്സഹകരണം നടത്തിയ റോയ്, 1930 ൽ പണ്ഡിറ്റ് മോത്തിലാൽ നെഹ്രുവിനെ വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി ( സിഡബ്ല്യുസി ) അംഗമായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. സിഡബ്ല്യുസിയെ നിയമവിരുദ്ധമായ അസംബ്ലിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഡോ. റോയിയെയും സമിതിയിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളെയും 1930 ഓഗസ്റ്റ് 26 ന് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും അലിപൂർ സെൻട്രൽ ജയിലിൽ പാർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

1931 ലെ ദണ്ഡി മാർച്ചിൽ കൊൽക്കത്ത കോർപ്പറേഷനിലെ നിരവധി അംഗങ്ങളെ ജയിലിലടച്ചു. ജയിലിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകാനും കോർപ്പറേഷന്റെ ചുമതലകൾ നിറവേറ്റാനും കോൺഗ്രസ് റോയിയോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. 1930–31 വരെ കോർപ്പറേഷന്റെ ആൽഡർമാൻ ആയും 1931 മുതൽ 1933 വരെ കൊൽക്കത്ത മേയറായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് കീഴിൽ, സ്വതന്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസം, സൗജന്യ വൈദ്യസഹായം, മെച്ചപ്പെട്ട റോഡുകൾ, മെച്ചപ്പെട്ട വിളക്കുകൾ, ജലവിതരണം എന്നിവയിൽ കോർപ്പറേഷൻ കുതിച്ചുചാട്ടം നടത്തി. ആശുപത്രികൾക്കും ചാരിറ്റബിൾ ഡിസ്പെൻസറികൾക്കും ഗ്രാന്റ് ഇൻ എയ്ഡ് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു ചട്ടക്കൂട് രൂപീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ചുമതല അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു.

 സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം 
കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി റോയിയുടെ പേര് ബംഗാൾ മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് നിർദ്ദേശിച്ചു. തന്റെ തൊഴിലിൽ സ്വയം അർപ്പിക്കാൻ റോയ് ആഗ്രഹിച്ചു. ഗാന്ധിജിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം റോയ് ഈ സ്ഥാനം സ്വീകരിച്ച് 1948 ജനുവരി 23 ന് അധികാരമേറ്റു. കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ സൃഷ്ടിച്ചതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സാമുദായിക അതിക്രമങ്ങൾ, ഭക്ഷണത്തിന്റെ കുറവ്, തൊഴിലില്ലായ്മ, അഭയാർഥികളുടെ വലിയ ഒഴുക്ക് എന്നിവയാൽ അക്കാലത്ത് ബംഗാൾ തകർച്ചയിൽ ആയിരുന്നു. പാർട്ടി അണികളിൽ ഐക്യവും അച്ചടക്കവും റോയ് കൊണ്ടുവന്നു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ചിട്ടയോടെയും ശാന്തമായും തന്റെ മുന്നിലുള്ള അപാരമായ ദൗത്യത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. മൂന്നുവർഷത്തിനുള്ളിൽ അന്തസ്സും പദവിയും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെ ക്രമസമാധാനനില കൈവരിക്കുകയും ബംഗാൾ സാധാരണനിലയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുകയും. അദ്ദേഹം ജനങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: 

1961 ഫെബ്രുവരി 4 ന് രാജ്യം റോയിയെ ഭാരത്രത്ന നൽകി ആദരിച്ചു. 1962 ജൂലൈ 1 ന്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ 80-ാം ജന്മദിനം, പ്രഭാത രോഗികളെ ചികിത്സിക്കുകയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷം, അദ്ദേഹം "ബ്രഹ്മോ ഗീതത്തിന്റെ" ഒരു പകർപ്പ് എടുത്ത് അതിൽ നിന്ന് ഒരു ഭാഗം പാടി. 11 മണിക്കൂർ കഴിഞ്ഞ് റോയ് മരിച്ചു. അമ്മ അഗോർകാമിനി ദേവിയുടെ പേരിൽ ഒരു നഴ്സിംഗ് ഹോം നടത്തുന്നതിന് അദ്ദേഹം വീട് സംഭാവന ചെയ്തു. സാമൂഹ്യസേവനം നടത്താനായി പട്നയിലെ തന്റെ സ്വത്തുക്കൾക്കായി അദ്ദേഹം ഒരു ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചിരുന്നു. പ്രശസ്ത ദേശീയവാദിയായ ഗംഗാ ശരൺ സിംഗ് (സിൻഹ) അതിന്റെ ആദ്യ ട്രസ്റ്റിയാണ്.

ബിസി റോയ് ദേശീയ അവാർഡ് 1962 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു റോയിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി 1976 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും അവാർഡ് നൽകുന്നു. വൈദ്യം, രാഷ്ട്രീയം, ശാസ്ത്രം, തത്ത്വചിന്ത, സാഹിത്യം, കല എന്നീ മേഖലകളിലെ മികച്ച സംഭാവനകളെ അവാർഡ് അംഗീകരിക്കുന്നു. ന്യൂഡൽഹിയിലെ ചിൽഡ്രൻസ് ബുക്ക് ട്രസ്റ്റിലെ ഡോ. ബിസി റോയ് മെമ്മോറിയൽ ലൈബ്രറിയും കുട്ടികൾക്കുള്ള വായനാ മുറിയും 1967 ൽ ആരംഭിച്ചു. ഇന്ന്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ പ്രബന്ധങ്ങൾ ദില്ലിയിലെ ടീൻ മൂർത്തിഭവനിലെ നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ മ്യൂസിയത്തിന്റെയും ലൈബ്രറിയുടെയും ആർക്കൈവ്സിന്റെ ഭാഗമാണ്.

 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ
വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ തടവുകാരും തടങ്കലിൽ വയ്ക്കപ്പെട്ടവരും
വർഗ്ഗം:കൊൽക്കത്തയിൽ നിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:ബംഗാളിൽ നിന്നുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ അംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ
വർഗ്ഗം:പശ്ചിമബംഗാളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ
വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ
വർഗ്ഗം:ബംഗാളിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:ബംഗാളികൾ
വർഗ്ഗം:1962-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1882-ൽ ജനിച്ചവർ