ഫയൽ ട്രാൻസ്‌ഫർ പ്രോട്ടോകോൾ

ഇന്റർനെറ്റ് പോലെ ടി.സി.പി./ഐ.പി. മാതൃക അധിഷ്ഠിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന നെറ്റ്വർക്കുകളിൽ ഫയലുകൾ പരസ്പരം കൈമാറുന്നതിനും, കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുമുപയോഗിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന നെറ്റ്‌വർക്ക് പ്രോട്ടോകോൾ ആണ്‌ ഫയൽ ട്രാൻസ്‌ഫർ പ്രോട്ടോകോൾ (എഫ്.ടി.പി.).ക്ലയന്റ് സെർവർ ആർക്കിടെക്‌ചർ ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ പ്രോട്ടോകോളിൽ ക്ലയന്റിലെയും സെർവറിലെയും ഡാറ്റ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനു സാധിക്കും.രൂപമെടുത്ത ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കമാന്റ് ലൈൻ ഇന്റർഫേസുകളുപയോഗിച്ച് മാത്രമായിരുന്നു ഈ പ്രോട്ടോകോൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. എന്നാലിന്ന് എല്ലാ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്കും ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസുകൾ ലഭ്യമാണ്‌. പ്രോഗ്രാമുകളുപയോഗിച്ച് നെറ്റ്‌വർക്കിലെ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്ക് ഫയലുകൾ അയക്കുന്നതിനും ഈ നേ൪മുറ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ഭാഷകളിലെ നെറ്റ്വർക്ക് എ.പി.ഐ.കൾ ഉപയോഗിച്ചാണിത് സാദ്ധ്യമാകുന്നത്. എഫ്‌ടിപി ഉപയോക്താക്കൾക്ക്  ടെക്‌സ്‌റ്റ് സൈൻ-ഇൻ പ്രോട്ടോക്കോൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം പ്രാമാണീകരിക്കാം, സാധാരണയായി ഒരു ഉപയോക്തൃനാമത്തിന്റെയും പാസ്‌വേഡിന്റെയും രൂപത്തിൽ, എന്നാൽ ഇത് അനുവദിക്കുന്നതിനായി സെർവർ കോൺഫിഗർ ചെയ്‌തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അജ്ഞാതമായി കണക്റ്റുചെയ്യാനാകും. ഉപയോക്തൃനാമവും പാസ്‌വേഡും പരിരക്ഷിക്കുകയും ഉള്ളടക്കം എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന സുരക്ഷിതമായ സംപ്രേക്ഷണത്തിന്, എഫ്ടിപി പലപ്പോഴും എസ്എസ്എൽ/ടിഎൽഎസ്(SSL/TLS) (FTPS) അല്ലെങ്കിൽ എസ്എസ്എച്ച്(SSH) ഫയൽ ട്രാൻസ്ഫർ പ്രോട്ടോക്കോൾ (SFTP) ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതമാക്കുന്നു.

ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്ക് ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസുകൾ ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുമ്പ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കമാൻഡ്-ലൈൻ പ്രോഗ്രാമുകളാണ് ആദ്യത്തെ എഫ്ടിപി ക്ലയന്റ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, അവ ഇപ്പോഴും മിക്ക വിൻഡോസ്(Windows), യുണിക്സ്(Unix), ലിനക്സ്(Linux) ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളിലും ഷിപ്പ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പുകൾ, സെർവറുകൾ, മൊബൈൽ ഉപകരണങ്ങൾ, ഹാർഡ്‌വെയർ എന്നിവയ്‌ക്കായി നിരവധി സമർപ്പിത എഫ്‌ടിപി ക്ലയന്റുകളും ഓട്ടോമേഷൻ യൂട്ടിലിറ്റികളും വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ എച്ച്ടിഎംഎൽ എഡിറ്റേഴ്സ്, ഫയൽ മാനേജർമാർ തുടങ്ങിയ പ്രോഡക്ടിവിറ്റി ആപ്ലിക്കേഷനുകളിൽ എഫ്‌ടിപി ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
 പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ 
 RFC 959 – File Transfer Protocol
 RFC 1579 – Firewall Friendly FTP
 RFC 2228 – FTP Security Extensions
 RFC 2428 – FTP Extensions for IPv6 and NATs
 RFC 2640 – Internationalization of the File Transfer Protocol
 RFC 3659 – Extensions to FTP

സെർവറുകൾ
 VsFTPd (Unix)
 ProFTPd (Unix)
 Pure-FTPd (Unix)
 FileZilla Server (Windows)
 FTP Server Test (Online)

പ്രോട്ടോകോൾ
 Raw FTP Command List
 FTP Sequence Diagram 

അവലംബം