മണിമലയാർ

മണിമലയാർ തെക്കൻ കേരളത്തിലൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച മധ്യകേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഏകദേശം 92 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു നദിയാണ്. സംസ്കൃതത്തിൽ വിഷഘ്ന എന്നൊരു പേരും ഈ നദിയ്ക്കുണ്ട്. ഉപഗ്രഹ ഭൂപടങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഈ നദി പമ്പാ നദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഈ ധാരണ തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. ഉത്ഭവ സ്ഥാനത്ത് പുല്ലുകയാർ എന്ന പേരിലാണ് ഈ നദി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇത് ഏകദേശം 847 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. ഇടുക്കി, കോട്ടയം, പത്തനംതിട്ട, ആലപ്പുഴ എന്നീ ജില്ലകളിലൂടെയാണ് ഈ നദി കടന്നുപോകുന്നത്. മണിമലയാർ പമ്പാ നദിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നില്ല, പകരം പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ കോലറയാർ കല്ലുങ്കലിൽവച്ച് മണിമലയാറിലേയ്ക്ക് ഒഴുകി, പിന്നീട് നെടുമ്പുറത്ത വച്ച് മണിമലയാറിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് നിരണം, തലവടി, എടത്വ, ചങ്ങങ്കരി, ചമ്പക്കുളം, നെടുമുടി, ചേന്നംകരി, ഒടുവിൽ കൈനകരി എന്നിവിടങ്ങൾ കടന്ന് വേമ്പനാട് തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ഒരു ശാഖ വീണ്ടും ചെന്നങ്കരിയിൽ വച്ച് മണിമല നദിയുമായി മൂന്നാംമുഖം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഹ്രസ്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. 

ഏന്തയാർ, കൂട്ടിക്കൽ, മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി, കൊരട്ടി, ചെറുവള്ളി, മണിമല, കോട്ടാങ്ങൽ, കുളത്തൂർമൂഴി, വായ്പൂർ, മല്ലപ്പള്ളി, വെണ്ണിക്കുളം , കല്ലൂപ്പാറ, വള്ളംകുളം, കറ്റോട് & കുറ്റൂർ (തിരുവല്ല നഗരത്തിൻ്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങൾ, ഞെട്ടുകരപ്പുറം, പുളികീഴ്, നെടുമ്പുറം, നീരേറ്റുപുറം, അമിച്ചക്കരി, മുട്ടാർ, കിടങ്ങറ, പുളിങ്കുന്ന്, വെളിയനാട്, രാമങ്കരി, മങ്കൊമ്പ് എന്നിവ മണിമലയാറിൻ്റെ തീരത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 

തിരുവല്ലയാണ് നദീതീരത്തുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പട്ടണം. ഇപ്പോൾ തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രത്തിലെ ആറാട്ട് നടക്കുന്നത് തുകലശ്ശേരി വഴി ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ കൈവഴിയിലാണ്. അതുപോലെ ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളിയിലും വള്ളസദ്യക്കും നിലവിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന 52 പള്ളിയോടങ്ങളിൽ വെൺപാല കദളിമംഗലം പള്ളിയോടം മാത്രമാണ് മണിമലയാറ്റിലുള്ള ഒരേയൊരു പള്ളിയോടം (ആറന്മുള ശൈലി ചുണ്ടൻ വള്ളം). എന്നാൽ പണ്ട് കാലത്ത് മണിമലയാറ്റിൽ ഇരവിപേരൂർ, വള്ളംകുളം, ഇരുവെള്ളിപ്പറ എന്നീ പള്ളിയോടങ്ങളുമുണ്ടാരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. പത്തനംതിട്ടയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന മണിമലയാറിലെ ജലത്തിൻ്റെ അളവും മറ്റും പരിശോധിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഗവൺമൻ്റെ സ്ഥാപനമായ സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷൻ മല്ലപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ കല്ലൂപ്പാറ വില്ലേജിൽ M.നോർത്ത് (മടത്തുംഭാഗം, വാർഡ് -7) എന്ന സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുന്ന് നൽകുന്ന അളവുകൾ പ്രകാരമാണ് നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് കണക്കാക്കുന്നത്.

 ഉത്ഭവയും ഗതിയും 
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഒരു സ്വതന്ത്ര നദിയാണ് മണിമലയാർ. കേരളത്തിലെ ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ, പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ 2500 അടി ഉയരത്തിലുള്ള മുത്തവറ മലനിരകളാണ് ഈ നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത്. വാഗമൺ മലനിരകൾക്ക് തെക്കുള്ള അമൃതമേട്ടിലെ (കുരിശുമല) മൂപ്പൻമലയിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന രണ്ടു കൈവഴികളാണ് ഇതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇതിൽ ഒരു കൈവഴി വെള്ളച്ചാട്ടമായി സമീപത്തുള്ള മദാമ്മക്കുളത്തിൽ പതിക്കുകയും തുടർന്ന് മലഞ്ചെരുവുകളിലൂടെ പടിഞ്ഞാറോട്ട് കുത്തനെ ഒഴുകി ഇളംകാടിന് അടുത്തെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അമൃതമേട്ടിലെ തന്നെ ഉപ്പുകുളത്തിൽ വന്നു ചേരുന്ന നീർച്ചാലുകളും ഈ തടയിണ കവിഞ്ഞൊഴുകി ഇളംകാട്ടിലെത്തി ആദ്യത്തെ കൈവഴിയോടു ചേരുന്നു. കോലാഹലമേടിന് തെക്കുനിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന നീർച്ചാലുകളുമായി ചേർന്ന് തെക്കോട്ട് ഒഴുകി വല്യേന്ത കടന്ന് ഏന്തയാറായി ഇളംകാട്ടിൽ എത്തുമ്പോൾ ആദ്യശാഖകളും ഇതോടൊപ്പം ചേരുന്നു. വെംബ്ലിയിൽ എത്തുമ്പോൾ കിഴക്ക് ഉറുമ്പിക്കരയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വെള്ളാപ്പാറ വെള്ളച്ചാട്ടവും, വെംബ്ലി വെള്ളച്ചാട്ടവും കടന്നവരുന്ന പാപ്പാനിത്തോടും ഇതിലേയ്ക്ക് വന്നുചേരുന്നു. പെരുവന്താനത്തിന് കിഴക്ക് പുല്ലുപാറ മലനിരകളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ കൊക്കയാർ കൂട്ടിക്കലിൽ വച്ച് ഇതോടൊപ്പം ചേരുന്നു. പുല്ലകയാർ എന്ന പേരോടെ തെക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന നദി മുണ്ടക്കയത്ത്‌ എത്തുമ്പോൾ പാഞ്ചാലിമേടിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചെരുവുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന നീർച്ചാലുകൾ ചേർന്നുള്ള നെടുംതോടും പൈങ്ങണതോടും മഞ്ഞളരുവിയും ഇതുമായി ചേരുന്നു. വെള്ളനാടി കടന്ന് എരുമേലിക്ക് വടക്ക് കൊരട്ടിയിൽ എത്തുമ്പോൾ ആദ്യം ഉറുമ്പിൽ പാലത്തിനു സമീപത്തുവച്ച് പേരൂർത്തോടും പിന്നീട്  വെൺകുറിഞ്ഞിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വടക്കോട്ട് ഒഴുകി എരുമേലി പട്ടണത്തിലൂടെ കടന്നുവരുന്ന എരുമേലിത്തോടും ഇതുമായി ലയിക്കുന്നു. വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന കൊരട്ടിയാർ വിഴിക്കിത്തോടിനും ചേനപ്പാടിക്കും മധ്യത്തിലൂടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഒഴുകി ചിറ്റാറുമായി ചേർന്ന് ചെറുവള്ളി ഗ്രാമത്തിന്റെ തെക്കേ അതിരിലൂടെ മണിമലയിൽ എത്തി മണിമലയാർ ആയി മാറുന്നു. പിന്നീട് ഇതിന്റെ ഒഴുക്ക് തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലാണ്.കോട്ടാങ്ങലും കുളത്തൂർമൂഴിയും കടന്ന് വായ്പൂരെത്തുന്നു. മല്ലപ്പള്ളി കടന്നാൽ പിന്നീട് നദിയുടെ ഒഴുക്ക് തെക്കോട്ടാണ്.        

കീഴ്‌വായ്പൂർ, വെണ്ണിക്കുളം, കല്ലൂപ്പാറ എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കവിയൂരിന് തെക്ക് കുറ്റൂരെത്തുന്നു. വല്ലപ്പുഴ എന്ന പേരിൽ തിരുവല്ലയും  വെൺപാലയും കടന്ന് നെടുമ്പുറത്ത് എത്തുമ്പോൾ പമ്പാ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ കൈവഴി കിഴക്കുനിന്ന് വന്നുചേരുന്നു. ആലംതുരുത്തിയിലെത്തുമ്പോൾ പമ്പയുടെ കൈവഴിയായ കുത്തിയതോടും ഇതോട് ചേരുന്നു.  പ്രധാന നദി പുളിക്കീഴിൽ നിന്ന് നീരേറ്റുപുറത്തെത്തി വടക്കോട്ടൊഴുകി മുട്ടാറും കടന്ന് കിടങ്ങറ പിന്നിട്ട് രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഇതിൽ പടിഞ്ഞാറേ ശാഖ രാമങ്കരി, പുളിങ്കുന്ന്, മങ്കൊമ്പ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വച്ച് കായലിൽ ചേരുന്നു. കിഴക്കേ ശാഖ കിടങ്ങറയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി കുന്നംകരി, വെളിയനാട്, കാവാലം എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിട്ട് കൈനകരിക്ക് കിഴക്കുവശത്തുവച്ച് വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നു.    

കടലിലേക്ക് നേരിട്ട് ഒഴുകാത്ത നാല് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ നദികൾ (മീനച്ചിൽ, പമ്പ, മണിമല, അച്ചൻകോവിൽ) വിശാലമായ വേമ്പനാട് കായലിലേക്കാണ് ഒഴുകുന്നത്. ഈ കൂറ്റൻ തടാകത്തിന് തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയിലും തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ടിലുമായി രണ്ട് ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് തടയാൻ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് മനുഷ്യ നിർമ്മിത തടയണകളാണിവ. അല്ലാത്തപക്ഷം പ്രദേശത്തെ താഴ്ന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 2.5 മീറ്റർ താഴെ) കൃഷിയോഗ്യമല്ലാതാകുമായിരുന്നു.  

നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും  ദേവാലയങ്ങളും നദിയോരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മണിമലയാറും പമ്പാ നദിയും സംഗമിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന ഉൾനാടൻ തുറമുഖമായാണ് നിരണം ചരിത്രപരമായി അറിയപ്പെടുന്നത്. മണിമലയാറിനു തീരത്തെ കവിയൂരിൽ പുരാതന ശിലാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാൻ കഴിയുന്നു.

മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഒരു പ്രധാന ജലമാർഗമാണ് കോട്ടയം-ഇടുക്കി ജില്ലകളിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഈ നദി. ഇത് മണിമല ജംഗ്ഷനിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലെത്തിയശേഷം ഇടനാട്ടിലെ സമതല പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കേരളത്തിലെ നെല്ലറയായി അറിയപ്പെടുന്ന കുട്ടനാട് മേഖലയിലൂടെയും ഒഴുകുന്നു. നദിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ മണൽ ഖനനം നദിയുടെ നീരൊഴുക്ക് കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. നദിയിലെ മലിനീകരണം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്.

പ്രധാന പോഷകനദികൾ

 ഏന്തയാർ
 പാപ്പാനിത്തോട്
 കൊക്കയാർ
 നെടുംതോട് 
 പൈങ്ങണതോട്
 മഞ്ഞളരുവി
 പേരൂർത്തോട്
 എരുമേലിത്തോട്
 ചിറ്റാർ
 കുത്തിയതോട്
 കോലറയാർ (പമ്പ, മണിമല നദികളുടെ ഒരു പോഷകനദി)
 വരട്ടാർ

ചിത്രശാല

 അവലംബങ്ങൾ 

വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ
വർഗ്ഗം:പമ്പാനദി