ഉപസർഗം

ഒരു വാക്കിന്റെ മുന്നിൽ അതിന്റെ അർത്ഥത്തിന് ഭേദം വരത്തക്കവിധം ചേർ‌ന്നുനിൽക്കുന്ന ശബ്ദമാണ് ഉപസർഗം (Prefix). സം-, ഉപ-, ആ-, പ്രതി-, വി-, അഭി-, തുടങ്ങി ധാരാളം ഉപസർഗങ്ങളുണ്ട്. ഉപസർഗങ്ങളുടെ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ ഇനി പറയുന്നു.

 പ്രതിപക്ഷം, പ്രതിനായകൻ, തുടങ്ങിയ വാക്കുകളിൽ 'പ്രതി' എന്നത് ഉപസർഗം
 ആഗമിക്കുക, ആനയിക്കുക തുടങ്ങിയ വാക്കുകളിൽ 'ആ' എന്നത് ഉപസർഗം
 അഭിപ്രേരണ, അഭിനയിക്കുക, അഭിനിവേശം തുടങ്ങിയ വാക്കുകളിൽ 'അഭി' എന്നത് ഉപസർഗം
 സമ്മേളനം, സംഭാഷണം തുടങ്ങിയ വാക്കുകളിൽ 'സം' എന്നത് ഉപസർഗം

 ഉപസർ‌‍ഗങ്ങളും അവയുടെ പ്രയോഗങ്ങളും 

 'അതി-' എന്ന ഉപസർഗം 
 അപ്പുറം എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ. ഇംഗ്ലീഷിലെ meta- എന്ന ഉപസർ‌ഗത്തിന് തത്തുല്യം. അതിഭൗതികം - ഭൗതികത്തിനുമപ്പുറം (metaphysics), അത്യന്തം, 

 'അധി-' എന്ന ഉപസർഗം 
 മുഖ്യമായ എന്ന അർ‌ഥത്തിൽ: അധിപതി, അധ്യക്ഷൻ

 'അനു-' എന്ന ഉപസർഗം 
 പിന്നാലെ അഥവാ പുറകിൽ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ: അനുഗമനം - പിറകെ നടക്കൽ; അനുധാവനം - പിന്നാലെയുള്ള ഓട്ടം, അനുബന്ധം - പുറകിൽ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നത്

 'അപ-' എന്ന ഉപസർഗം 
 നിഷേധം സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് : അപഖ്യാതി - ഖ്യാതി നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നത് / കുറയ്ക്കുന്നത്, അപമാനം - മാനം നഷ്ടപ്പടുത്തുന്നത്, 
അപചയം - ചയം ഇല്ലാത്തത്

 'അഭി-' എന്ന ഉപസർഗം 
 ബൃഹത്തായ അഥവാ വളരെ ഉന്നതിയിലുള്ള എന്ന അർത്ഥത്തിൽ: അഭിജാതം - ഉന്നതമായ നിലയിൽ ജനിച്ച (വലിയ കുടുംബത്തിൽ / ഉയർന്ന ജാതിയിൽ ജനിച്ച)
 ആധിക്യം കാണിക്കാൻ: അഭിനന്ദനം 
 അഭിമുഖം,
 വീണ്ടും എന്ന അർ‌ഥത്തിൽ: അഭിജ്ഞാനം - വീണ്ടും അറിയുക, തിരിച്ചറിയുക (recognition),

 'അവ-' എന്ന ഉപസർഗം 
 നിഷേധാർ‌ഥം ലഭിക്കുന്നതിൻ: അവഗണന - ഗണിക്കാതിരിക്കുക; അവമാനം - മാനം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നത്, 

 'ആ-' എന്ന ഉപസർഗം 
'ആ' എന്ന ഉപസർ‍ഗത്തിന് ഒരുപാട് ഉപയോഗങ്ങളുണ്ട്.

 വിപരീതാർ‌‍ഥം സൂചിപ്പിക്കുവാൻ: ഗമനം (പോവുക) X ആഗമനം (വരുക)
 വരെ എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: ആമരണം - മരണം വരെ; ആപാദചൂഡം - പാദം മുതൽ ചൂഡവരെ 
 അല്പം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ: ആനീലം - ഇളം നീലനിറമുള്ള; ആപീതം - ഇളം മഞ്ഞനിറമുള്ള
 ചുറ്റും എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: ആഛാദനം - ചുറ്റും മൂടുക; ആശ്ലേഷം - കെട്ടിപ്പിടിക്കുക

 'ഉത്-' എന്ന ഉപസർഗം 
 'മുകളിലേക്ക്' എന്ന അർത്ഥത്തിൽ: ഉച്ഛ്വാസം - മുകളിലേക്കുള്ള ശ്വാസം, 

 'ഉപ‌‌-' എന്ന ഉപസർഗം 
 കൂടെ അല്ലെങ്കിൽ ഒപ്പം എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: ഉപപ്രധാനമന്ത്രി, ഉപാധ്യക്ഷൻ, ഉപനിഷത്ത്

 'ദുര്-' (ദുർ-) എന്ന ഉപസർഗം 
 മോശമായ എന്ന അർ‍ഥത്തിൽ: ദുർഗുണം, ദുരാഗ്രഹം, 
 പ്രയാസമുള്ളത് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ: ദുസ്സഹം - സഹിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളത്

 'നി-' എന്ന ഉപസർഗം 
 അത്യന്തം അഥവാ അങ്ങേയറ്റം എന്ന അർത്ഥം സൂചിപ്പിക്കുന്നു: നിമഗ്നം,
 താഴേക്ക് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ: നിശ്വാസം - താഴേക്കുള്ള ശ്വാസം

 'നിര്-' (നിർ-) എന്ന ഉപസർഗം 
 അഭാവം സൂചിപ്പിക്കാൻ: നിരാഹാരം - ആഹാരമില്ലാതെ; നിരാശ - ആശയില്ലാത്ത; നിർഗുണം - ഗുണമില്ലാത്ത; നിരാശ്രയം - ആശ്രയമില്ലാത്ത

 'നിസ്-' എന്ന ഉപസർഗം 
 അഭാവം സൂചിപ്പിക്കാൻ: നിഷ്ഫലം - ഫലമില്ലാത്ത, നിഷ്പ്രയോജനം - പ്രയോജനമില്ലാത്ത, നിശ്ചലം - ചലനമില്ലാത്ത, നിശ്ശബ്ദം - ശബ്ദമില്ലാത്ത, നിശ്ശേഷം - ഒട്ടും ശേഷിക്കാതെ, 
 'പരാ-' എന്ന ഉപസർഗം 
 നിഷേധാർ‌‍ഥം സൂചിപ്പിക്കുന്നു: പരാജയം, 

 'പരി-' എന്ന ഉപസർഗം 
 ഏറ്റവും അഥവാ അങ്ങേയറ്റം എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: പരിമിതം, പരിശ്രമം,പരിഗണന 
 ചുറ്റും എന്ന അർ‌ഥത്തിൽ:

 'പ്ര-' എന്ന ഉപസർഗം 
 കൂടിയത് അഥവാ ഉള്ള എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: പ്രമോദം (മോദത്തോടുകൂടിയത്), പ്രദീപം (ദീപ്തിയുള്ള), പ്രഖ്യാതം (ഖ്യാതിയുള്ള), പ്രവേശം (വിശ് എന്ന ധാതുവിന് കടക്കുക (Enter) എന്നർഥം, എല്ലായിടവും കടക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ - വിഷ്ണു, ആരെയും കടക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നവൾ - വേശ്യ; പ്രവേശം - കടക്കലോട് കൂടിയത്)
 ബന്ധപ്പെട്ടത് എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: പ്രവേഗം (വേഗവുമായി ബന്ധമുള്ളത്), 

 'പ്രതി-' എന്ന ഉപസർഗം 
 എതിർ എന്ന അർ‌ഥത്തിൽ: പ്രതിനായകൻ, പ്രതിപക്ഷം, പ്രതിയോഗി, പ്രതിവചനം, പ്രതിവാദം
 പകരം എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: പ്രതിപുരുഷൻ, പ്രതിനിധി, 
 തോറും  എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: പ്രതിദിനം (ദിനം തോറും), പ്രത്യഹം(പകൽ തോറും) , പ്രത്യംഗം (അംഗം തോറും), പ്രതിവർഷം
 മുന്നിൽ എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: പ്രത്യക്ഷം (അക്ഷിക്കു മുന്നിൽ)

 'വി-' എന്ന ഉപസർഗം 
 വിശേഷമായ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ: വിജ്ഞാനം - വിശേഷമായ ജ്ഞാനം, വിഖ്യാതം, വിവാദം
 അഭാവം സൂചിപ്പിക്കാൻ: വിഫലം - ഫലമില്ലാത്ത, വിധവ, വിധുരൻ, 

 'സു-' എന്ന ഉപസർഗം 
 'നല്ലത്' എന്ന അർ‌‍ഥത്തിത്തിൽ. ഇംഗ്ലീഷിലെ good-നു തത്തുല്യം. സ്വസ്തി - സു അസ്തി (നല്ലത് ആയിരിക്കട്ടെ); സ്വാഗതം - നല്ല വരവ്; സുപ്രഭാതം - നല്ല പ്രഭാതം; സുകരം - നന്നായി ചെയ്തത്; സുഗമം - നന്നായി ഗമിക്കാവുന്നത്; സുശീലം - നല്ല ശീലം; സുഭാഷിതം - നല്ല പറച്ചിൽ; 

 'സം-' എന്ന ഉപസർഗം 
 യോജിപ്പ് എന്ന അർ‌ഥത്തിൽ: സംഗമിക്കുക - ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് പോവുക; സം‌യോഗം - ഒന്നിക്കൽ‍; സമ്മേളനം - ഒന്നിച്ചുചേരൽ, സംഗീതം - ഗീതത്തോട് ചേർന്നത്, സം‌വാദം - വാദത്തോട് കൂടിയത്.
 ആധിക്യം എന്ന അർ‌ഥത്തിൽ: സന്താപം - അധികമായ താപം; സന്തോഷം - അധികമായ തോഷം; സമ്പൂർണം - അങ്ങേയറ്റം പൂർണം
 പൂർണമായ എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: സന്ന്യാസം - പൂർ‌‍ണമായ ന്യസിക്കൽ (ത്യജിക്കൽ); സംസ്കൃതഭാഷ - പൂർ‌ണമായി കൃതമായ ഭാഷ 
 നേരെ എന്ന അർ‌‍ഥത്തിൽ: സമക്ഷം - അക്ഷിക്കു നേരെ (കൺ‌‍മുന്നിൽ)

 ഉപസർ‌‍ഗങ്ങളും അർത്ഥഭേദങ്ങളും 
വ്യത്യസ്ത ഉപസർ‌‍ഗങ്ങൾ ഒരേ വാക്കിന്റെ അർത്ഥത്തെ വ്യത്യസ്ത രീതിയിൽ മാറ്റുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് ഹരിക്കുക എന്ന വാക്കിന്റെ മൂലം 'ഹൃ' എന്ന ധാതുവാണ്. എടുക്കുക എന്നാണ് അർത്ഥം.

 ഹൃ - എടുക്കൽ 
 സംഹാരം - വധം 
 ആഹാരം - ഭക്ഷണം
 പ്രത്യാഹാരം - പിൻവലിക്കൽ
 ഉപഹാരം - സമ്മാനം
 വ്യവഹാരം - പ്രവർ‌‍ത്തനം
 അഭ്യവഹാരം - ഭക്ഷണം 
 വിഹാരം - വിനോദിക്കൽ 
 വ്യാഹാരം - വചനം

 ആംഗലേയ ഭാഷയിലെ ഉപസർഗങ്ങൾ 

 unhappy : un എന്നത് വിപരീതാർഥം ധ്വനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഉപസർഗമാണ്.
 prefix, preview : pre എന്നത് മുൻപിൽ എന്ന അർത്ഥം ധ്വനിപ്പിക്കുന്ന ഉപസർ‌ഗമാണ്.
 redo, review : re എന്നത് വീണ്ടും എന്ന അർത്ഥം ധ്വനിപ്പിക്കുന്നു.

വർഗ്ഗം:വ്യാകരണം
വർഗ്ഗം:വാക്കുകൾ