ദക്ഷിൺ ഗംഗോത്രി

അന്റാർട്ടിക്കയിലുള്ള ഭാരതത്തിന്റെ ആദ്യ ശാസ്ത്ര പര്യവേക്ഷണ സ്ഥാപനമായിരുന്നു ദക്ഷിൺ ഗംഗോത്രി. ദക്ഷിണധ്രുവത്തിൽ നിന്ന് 2,500 കിലോമീറ്റർ (1,600 മൈൽ) അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നിലവിൽ ഇത് ഒരു സപ്ലൈ ബേസായും ട്രാൻസിറ്റ് ക്യാമ്പായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ദക്ഷിണ ഗംഗോത്രി ഹിമാനിയുടെ പേരിലാണ് ഈ ബേസ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

1983–84-ൽ അന്റാർട്ടിക്കയിലേക്കുള്ള മൂന്നാമത്തെ ഇന്ത്യൻ പര്യവേഷണ വേളയിലാണ് ഇത് സ്ഥാപിതമായത്. ശാസ്ത്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നതിനായി ഒരു ഇന്ത്യൻ സംഘം അന്റാർട്ടിക്കയിൽ ഒരു ശൈത്യകാലം ചെലവഴിക്കുന്നത് ഇതാദ്യമായിരുന്നു. ജിയോളജിസ്റ്റ് സുദീപ്ത സെൻഗുപ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള 81 അംഗ സംഘം എട്ട് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ സ്റ്റേഷൻ നിർമ്മിച്ചു. ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ 1984 ജനുവരിയിൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാകുകയും സോവിയറ്റുകൾക്കും കിഴക്കൻ ജർമ്മനികൾക്കും ഒപ്പം സ്റ്റേഷനിൽ ഇന്ത്യൻ റിപ്പബ്ലിക് ദിനം ആഘോഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

വിവരണം
1983-84 വർഷത്തിൽ നടത്തിയ മുന്നാം അന്റാർട്ടിക്ക പര്യാടനത്തിലാണ്‌ ഇത് സ്ഥാപിക്കപെട്ടത്. ശീതകാലത്ത് അന്റാർട്ടിക്കയിൽ തങ്ങി ശാസ്ത്രപഠനങ്ങൾ നടത്താൻ തുടങ്ങിയത് ഈ സമയത്തായിരുന്നു. പന്ത്രണ്ട് അംഗങ്ങളുള്ള സംഘമായിരുന്നു മുന്നാം പര്യടന വിഭാഗം. ഈ സംഘം ഒരു വർഷം (1984 മാർച്ച്-1985 മാർച്ച്) ഇവിടെ ചിലവഴിക്കുകയുണ്ടായി. പിന്നീട് മറ്റൊരു സ്ഥിരം പര്യവേക്ഷണ കേന്ദ്രമായ മൈത്രി 1989 ൽ ഇവിടെ ഇന്ത്യ സ്ഥാപിച്ചു. 1990 ൽ ദക്ഷിൺ ഗംഗോത്രി കേന്ദ്രം ഉപേക്ഷിക്കുകയും അതിനെ ഒരു എണ്ണ വിതരണ കേന്ദ്രമായി(supply base) പരിവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
അവലംബം

വർഗ്ഗം:അന്റാർട്ടിക്കയിലെ ഗവേഷണകേന്ദ്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ അന്റാർട്ടിക്കൻ പരിപാടി