കൃഷ്ണദേവരായർ

കൃഷ്ണരായർ എന്നു കൂടി അറിയപ്പെടുന്ന  ശ്രീ കൃഷ്ണ ദേവ രായർ (തുളു: ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ, കന്നഡ:ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ, ) (1509-1529 CE) വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചക്രവർത്തി ആയിരുന്നു. കന്നഡ രാജ്യ രമാരമണ (ಕನ್ನಡರಾಜ್ಯರಮಾರಮಣ), മൂറു രായര ഗംഡ (ಮೂರುರಾಯರಗಂಡ) (meaning King of three kings) . ആന്ധ്രാ ഭോജ ,അഭിനവ ഭോജൻ, (ఆంధ్రభోజ) എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. അക്കാലത്ത് വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം സന്ദർശിച്ച ഡോമിങ്കോ പയസ്, ഫെറാനോ നൂനിസ് എന്നിവർ എഴുതിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്‌ ഇദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റിയുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്.
തെലുങ്ക് സാഹിത്യകൃതികളായ രാജവാചകം , കൃഷ്ണദേവരായവിജയം , പാരിജാതാപഹരണം , തമിഴ് ഐതിഹ്യ ഗ്രന്ഥമായ ‘കൊങ്കുദേശരാജാക്കൾ ‘ എന്നിവയിൽ കൃഷ്ണദേവരായരെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട് .

21 വയസ്സു പ്രായമുള്ളപ്പോഴാണ് കൃഷ്ണദേവരായർ സ്ഥാനാരോഹണം നടത്തുന്നത് .നാഗവംശ ക്ഷത്രിയ വംശത്തിലെ ബണ്ട് പ്രഭു ആയിരുന്ന തുളുവ നരസ നായകയുടെയും നാഗമംബയുടെയും മകനായാണ് ഇദ്ദേഹം ജനിച്ചത് തുളുവ ഈശ്വര നായകയുടെ പൗത്രനുമാണ് കൃഷ്ണദേവരായർ  വൈഷ്ണവശാഖാനുയായിരുന്ന അദ്ദേഹം പ്രഗല്ഭനായ സൈന്യാധിപനുമായിരുന്നു.  രാജ്യത്തെ കലാപകാരികളെ അടിച്ചമർത്തുക എന്ന നയമായിരുന്നു കൃഷ്ണദേവരായർ ആദ്യമായി നടപ്പിലാക്കിയത് .തുടർന്ന് ശിവസമുദ്രത്തിലെയും ശ്രീരംഗപട്ടണത്തിലെയും കോട്ടകൾ കീഴടക്കി . ഒറീസ്സ രാജാവായിരുന്ന ഗജപതിപ്രതാപരുദ്രനെ തോല്പിച്ച് ഉദയഗിരി , കൊണ്ടവിടു മുതലായ കോട്ടകളും അധീനതയിലാക്കി . 1520 ഇൽ ബീജാപ്പൂരിലെ ആദിൽ ഷായെ തോൽപ്പിച്ച് റായ്ച്ചൂർ കരസ്ഥമാക്കിയതാണ് ഏറ്റവും വലിയ സൈനിക വിജയമായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നത് എ .ശ്രീധരമേനോൻ,  ഇന്ത്യാ ചരിത്രം . പേജ് 309

വിജയനഗരം റോമിനേക്കാൾ മഹനീയമാണെന്നും കൃഷ്ണദേവരായരെ കുറ്റമറ്റ ചക്രവർത്തി എന്നും പോർത്തുഗീസ് സഞ്ചാരി ഡോമിങ്കോ പയസ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്കൃഷ്ണദേവരായരുടെ സദസ്സിലെ മന്ത്രിമാർ അഷ്ടദിഗ്ഗജങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സാഹിത്യകാരന്മാരിലെ  പ്രധാനികൾ അലസാനിപെദ്ദണ്ണനും നന്ദിതിമ്മണ്ണനുമായിരുന്നു. തെലുങ്കു കവിതയുടെ പിതാമഹൻ എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന അലസാനിപെദ്ദണ്ണനാണ് സ്വരോചിഷമനുചരിതത്തിന്റെ കർത്താവ് . പാരിജാതാപഹരണം എന്ന കവിതയെഴുതിയത് നന്ദിതിമ്മണ്ണനാണ് .  അഷ്ടദീഗ്ഗജങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഫലിതവിദ്വാനായ തെനാലി രാമൻ.

കൃതികൾ 
അമുക്തമാല്യദ ( തെലുങ്ക് )
ജാംബവതീ കല്യാണം  (സംസ്കൃതം)
ഉഷാപരിണയം ( സംസ്കൃതം )

അവലംബം

പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ

WebPage by Dr. Jyothsna Kamat 
 The Golden Era of Telugu Literature from the Vepachedu Educational Foundation
 (Krishnadevaraya's complex at Tirupati) 
 Statutes of Krishnadevaraya and his wives at Tirupati. 
 http://www.vijayanagaracoins.com/htm/krishna.htm  (gold coins during his reign.)
 Hampi - History and Tourism
 A Forgotten Empire (Vijayanagar): a contribution to the history of India (Translation of the "Chronica dos reis de Bisnaga" written by Domingos Paes and Fernão Nunes about 1520 and 1535, respectively, with a historical introduction by Robert Sewell).''available freely at Project Gutenberg
http://in.answers.yahoo.com/question/index?qid=20070316032547AAxTEjv 
http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=43115&n_tit=Mangalore%3A+Monumental+Tulu+Work+Released+ 
http://www.ponniyinselvan.in/history-discussion-f26/mahabarata-in-telugu-first-efforts-t23181.html#p94225 
http://ellakavi.wordpress.com/category/history-of-karnataka/page/2/
http://www.amazines.com/Sri_Krishnadevaraya_related.html 

വർഗ്ഗം:വിജയനഗരസാമ്രാജ്യത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ
വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു രാജാക്കന്മാർ
വർഗ്ഗം:1529-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1471-ൽ ജനിച്ചവർ