കുംഭമേള

പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഹൈന്ദവ തീർത്ഥാടന സംഗമമാണ് കുംഭമേള അഥവാ അമൃത കുംഭ മേള(ദേവനാഗരി: कुम्भ मेला). പ്രയാഗ് രാജ് (അലഹബാദ്), ഹരിദ്വാർ, ഉജ്ജൈൻ, നാസിക് എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് കുംഭമേള നടക്കുക. അർദ്ധ കുംഭമേള ആറു വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ഹരിദ്വാറിലും  പ്രയാഗ് രാജിലും നടക്കുന്നു. 2007-ൽ നടന്ന അർദ്ധകുംഭമേളയിൽ 700 ലക്ഷം പേർ പങ്കെടുത്തതായി കരുതപ്പെടുന്നുhttp://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/01/15/AR2007011500041.html. 12 പൂർണ്ണ കുംഭമേളയ്ക്കു ശേഷം 144 വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നടക്കുന്ന മഹാ കുംഭമേള .2025ലാണ് അവസാനമായി നടന്നത്.കേന്ദ്ര സർക്കാർ 5000 കോടി രൂപയും സംസ്ഥാന സർക്കാർ 2500 കോടി രൂപയും ഈ മഹോത്സവത്തിന് വേണ്ടി ചെലവാക്കുന്നു.

ശ്രീമദ് ഭാഗവതം, വിഷ്ണുപുരാണം പോലെയുള്ള ഹൈന്ദവരുടെ വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ദേവന്മാരുടെ   ശക്തിവീണ്ടെടുക്കനായി നടത്തിയ പാലാഴിമഥനവുമായാണ് കുംഭമേളയെ ബന്ധപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. വിഷ്ണു അവതാരമായ ഭഗവാൻ ധന്വന്തരി പാലാഴിയിൽ നിന്ന്‌ അമൃതുമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വാഹനമായ ഗരുഡൻ വഹിച്ചിരുന്ന അമൃത കുംഭത്തിൽ നിന്ന് പ്രയാഗ്, ഹരിദ്വാർ, ഉജ്ജൈൻ, നാസിക് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദേവന്മാർക്ക് നിത്യ യവ്വനവും ഐശ്വര്യവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന അമൃത്  തുളുമ്പി വീണു എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ ഇവിടുത്തെ നദികളിൽ ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹമായ അമൃതിന്റെ സാന്നിധ്യം സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കുംഭമേളയിൽ വിധിപ്രകാരം പങ്കെടുത്താൽ ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യവും ഐശ്വര്യവും ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതാണ് കുംഭ മേളയ്ക്ക് പിന്നിലുള്ള പുരാണ കഥ. ഇന്ത്യ സന്ദർശിച്ച ചൈനീസ് സഞ്ചാരിയായ ഹുയാൻ സാങ്(602 - 664 A.D.) ആണ് കുഭമേള ആദ്യം പ്രതിപാദിച്ച ചരിത്ര വ്യക്തിത്വം.

 പ്രധാന ചടങ്ങ് 
നദികളിലെ സ്നാനമാണ് കുംഭമേളയിലെ പ്രധാന ചടങ്ങ്. കൂടാതെ മതപരമായ ചർച്ചകളും ഭക്തിഗാനങ്ങളും പ്രാർഥനകളും മറ്റും നടന്നു വരുന്നു. ഒരുപാട് സന്യാസികൾ ഈ മേളയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ചില പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുവരുന്ന പൂർണ്ണ നഗ്നരായ നംഗാ(നഗ്ന) സന്യാസിമാർ ഈ മേളയിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നത് കണ്ടുവെന്ന് പ്രസിദ്ധ അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരൻ മാർക് ട്വയിൻ പറയുന്നുMark Twain, "Following the Equator: A journey around the world".

 മാധ്യമങ്ങളിൽ 
കുംഭമേളയെ ആസ്പദമാക്കി നിർമ്മിച്ച ബംഗാളി സിനിമയാണ് അമൃത കുംഭർ സന്താനെ. കുംഭമേളയെക്കുറിച്ച് പ്രസിദ്ധമായ ഒരുപാട് ഹ്രസ്വ ചിത്രങ്ങൾ ഇറങ്ങിട്ടുണ്ട്.ബോളിവുഡ് സിനിമകളിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ കുംഭമേളയിൽ വച്ച് പിരിയുകയും പിന്നീട് കണ്ടുമുട്ടുന്നതുമായി കുറേ സിനിമകൾ ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഞങ്ങൾ കുഞ്ഞുന്നാളിൽ കുംഭമേളയിൽ വച്ച് കാണാതായി എന്ന ഡയലോഗ് ഹിന്ദിയിൽ പ്രശസ്തമാണ്.

 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:സമ്മേളനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം