നീലാംബരി

കർണ്ണാടക സംഗീതത്തിലെ ഇരുപത്തൊമ്പതാം മേളകർത്താരാഗമായ ധീരശങ്കരാഭരണത്തിന്റെ‍ ഒരു ജന്യരാഗമായി പൊതുവിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന രാഗമാണ് നീലാംബരി. ഉറക്കത്തേയും ഉറക്കത്തിന്റെ ഗുണത്തേയും  വളരെയധികം സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു രാഗമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2004/08/30/stories/2004083000120100.htm  ഹിന്ദുവിലെ ലേഖനം, 9-ആമത് ഖണ്ഡിക നോക്കുക (Neelambari raga is supposed to encourage sleep... ). താരാട്ടുപാട്ടുകളാണ് ഈ രാഗത്തിൽ അധികവും ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നത്. കാരുണ്യം, ഭക്തി, വാത്സല്യം എന്നീ രസങ്ങൾ ജനിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ രാഗത്തിന്‌ ഉറക്കത്തെ സ്വാധീനിക്കാനുള്ള പ്രത്യേക കഴിവൊന്നുമില്ലെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ താരാട്ടുകൾ ഈ രാഗത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതുകൊണ്ടാണ്‌ ഇങ്ങനെയൊരു വിശ്വാസം വരാൻ കാരണമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നുhttp://www.websciences.org/cftemplate/NAPS/archives/indiv.cfm?ID=19980893. ഇരയിമ്മൻ തമ്പിയുടെ പ്രശസ്തമായ ഓമനത്തിങ്കൾക്കിടാവോ എന്ന താരാട്ട് ഈ രാഗത്തിലാണ്‌ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. 
 നിർവ്വചനം 
വെങ്കിടമഖിയുടെ ചതുർദണ്ഡീപ്രകാശികയിൽ  നീലാം‌ബരി രാഗത്തിന്റെ നിർവ്വചനം ഇപ്രകാരം പറയുന്നു

നീലാം‌ബര്യാഖ്യാ രാഗസ്തു

സമ്പൂർണ്ണോ വക്രധൈവത:

അവരോഹേ രി വക്രശ്ച 

ഗീയതേ ലക്ഷ്യ വേദിഭി:

 ആരോഹണാവരോഹണങ്ങൾ 
ആരോഹണം:സ,രി2,ഗ3,മ1,ധ2,നി3,സ
അവരോഹണം:സ,നി3,പ,മ1,ഗ3,രി2,ഗ3,സ

അവരോഹണത്തിൽ  ധ ഇല്ല.സ്വരങ്ങൾ രി,ഗ,മ,ധ,നി ഇവയാണ്.

 കൃതികൾ 
കൃതികർത്താവ് ആനന്ദവല്ലിസ്വാതിതിരുനാൾ കാന്തനോടുചെന്നു മെല്ലേസ്വാതിതിരുനാൾഉയ്യാല ലൂഗവയ്യാത്യാഗരാജ സ്വാമികൾ

 മലയാള ചലച്ചിത്രഗാനങ്ങൾ 
ഗാനംചലച്ചിത്രം ഹർഷബാഷ്പം തൂകിമുത്തശ്ശി‍ കണ്മണിയേ ആരിരാരോഒരു മിന്നാമിനുങ്ങിന്റെ നുറുങ്ങുവെട്ടംകല്യാണി കളവാണീഅനുഭവങ്ങൾ പാളിച്ചകൾകിലുകിൽ പമ്പരംകിലുക്കംമൈനാകപ്പൊന്മുടിയിൽമഴവിൽക്കാവടിതിരുവുൾലക്കാവിലിന്നുപൊന്നും പൂവുംസൂര്യനാളം പൊൻവിളക്കായ് തിമൃതകതോംതച്ചോളി വർഗ്ഗീസ് ചേകവർതൂവ്വൽ വിണ്ണിന്മാറിൽ തൂകിതലയണമന്ത്രം

 അവലംബം 

വിഭാഗം:ധീരശങ്കരാഭരണത്തിന്റെ ജന്യരാഗങ്ങൾ