ഹഠയോഗം

ചെയ്യുവാൻ പ്രയാസമുള്ള ഒരു യോഗവിദ്യയാണ് ഹഠയോഗം (ഹഠേനഃ + യോഗഃ);സംസ്കൃതം  हठयोग haṭhayoga. ജ്ഞാനബലം കൊണ്ടു് മനസ്സിനെ യഥാർത്ഥകേന്ദ്രത്തിലേക്കാകർഷിച്ചു് അതുവഴി മിഥ്യാബോധത്തെ കൈവെടിയൽ എന്ന് വിവക്ഷ. അഥവാ "ഹ" യുടേയും "ഠ്‌" യുടേയും യോഗം ."ഹ" എന്നാൽ പ്രാണൻ, "ഠ" എന്നാൽ അപാനൻ . പ്രാണപാനൻമാരുടെ വിഭിന്ന ഗതിയേ തടഞ്ഞ്‌ അവയെ സുഷുമ്‌നയിൽ യോജിപ്പിക്കുന്ന യോഗമാണ് ഹഠയോഗം. യമനിയമാദി 8 അംഗങ്ങളുണ്ട്‌. ഏറ്റവും പ്രധാനം ആസനവും പ്രാണയാമവും. പ്രാണായാമത്തിൽ പ്രത്യാഹാരം, ധാരണ, ധ്യാനം, സമാധി എന്നീ ഉപവിഭാങ്ങളുമുണ്ട്‌. കായികക്ലേശമേറിയ അഭ്യാസങ്ങളാണിവ. രാജയോഗമാർഗ്ഗത്തിലെത്തിച്ചേരുകയാണ്‌ പരമ ലക്ഷ്യം. ഉഢ്യാണം, മൂലബന്ധം, ഖേചരി തുടങ്ങി 10 മുദ്രകളും അഭ്യസിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

വർഗ്ഗം:യോഗ