ഹാസ്സിയം

അണുസംഖ്യ 108 ആയ മൂലകമാണ് ഹാസ്സിയം. Hs ആണ് ആവർത്തനപ്പട്ടികയിലെ ഇതിന്റെ പ്രതീകം. ഇത് ഒരു കൃത്രിമ മൂലകമാണ്. 

ആവർത്തനപ്പട്ടികയിൽ തൊട്ടുമുകളിലുള്ള ഓസ്മിയത്തിന് സമാനമായ രീതിയിലാണ് ഹാസ്സിയം, ഹാസ്സിയം ടെട്രോക്സൈഡായി ഓക്സീകരിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇതിന്റെ ബാഷ്പീകരണശീലം ഓസ്മിയം ടെട്രോക്സൈഡിനേക്കാൾ കുറവാണ്.

 ഔദ്യോഗിക കണ്ടെത്തൽ 
1984ൽ ജർമനിയിലെ ഡാംസ്റ്റാഡ്റ്റിലെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഹെവി അയോൺ റിസേർച്ചിൽ വച്ച് പീറ്റർ ആംബസ്റ്റർ, Gottfried Münzenberg എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഗവേഷകരുടെ സംഘമാണ് ആദ്യമായി ഹാസ്സിയം കൃത്രിമമായി നിർമിച്ചത്. അവർ ഒരു ലെഡ് തന്മാത്രയിലേക്ക് ഇരുമ്പ്-58 ന്യൂക്ലിയൈ കൂട്ടിയിടിപ്പിച്ചു. മൂന്ന് 265Hs അണുക്കളും ഒരു ന്യൂട്രോണുമായിരുന്നു ആ പ്രവർത്തനത്തിലെ ഉൽപന്നങ്ങൾ

1992ൽ ഐയുപിഎസി/ ഐയുപിഎസി ട്രാൻസ്ഫെർമിയം വർക്കിങ് ഗ്രൂപ്പ് ജിഎസ്ഐ സംഘത്തെ ഹാസ്സിയത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാക്കളായി ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു."Discovery of the transfermium elements", IUPAC Technical report, Pure & Appl. Chem., Vol. 65, No. 8, pp. 1757-1814,1993. Retrieved on 2008-03-07

 നാമകരണം 
മൂലകം 108 ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഏക ഓസ്മിയം എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. മൂലകങ്ങളുടെ നാമകരണത്തെ സംബന്ധിച്ച വിവാദങ്ങൾ നടന്നുകൊണ്ടിരുന്ന സമയത്ത് ഐയുപിഎസി മൂലകം 108ന് താൽകാലികമായി അൺനിൽഒക്ടിയം എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു. 
unniloctium - Definitions from Dictionary.com
1992ൽ മൂലകത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാക്കൾ ഹാസ്സിയം എന്ന പേര് നിർദ്ദേശിച്ചു. അവരുടെ സ്ഥാപനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഹെസ്സെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ലാറ്റിൻ നാമത്തിൽനിന്നാണ് ഈ പേരിന്റെ ഉദ്ഭവം (ലാറ്റിൻ:ഹാസ്സിയ, ജർമൻ:ഹെസ്സെൻ). 

1994ൽ ഐ.യു.പി.എ.സി.യുടെ ഒരു സമിതി 108ആം മൂലകത്തിന് ഹാഹ്നിയം (Hn) എന്ന പേര് നിർദ്ദേശിച്ചു. http://iupac.org/publications/pac/1994/pdf/6612x2419.pdf (IUPAC 1994 recomm)

1997ൽ ഹാസ്സിയം (Hs) എന്ന പേര് സാർവ്വദേശീയമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.http://iupac.org/publications/pac/1997/pdf/6912x2471.pdf (IUPAC 1997 recomm)

 ഇലക്ട്രോണിക് ഘടന 
ഹാസ്സിയത്തിന് 6 നിറഞ്ഞ ഷെല്ലുകളും  7s+5p+3d+2f=17 നിറഞ്ഞ സബ്‌ഷെല്ലുകളും 108 ഓർബിറ്റലുകളുമുണ്ട്. 

ബോർ മാതൃക: 2, 8, 18, 32, 32, 14, 2

ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്കൽ മാതൃക: 1s22s22p63s23p64s23d10
4p65s24d105p66s24f145d10
6p67s25f146d6

 ഐസോട്ടോപ്പുകളും കണ്ടെത്തിയ വർഷവും 
ഐസോട്ടോപ്പ്കണ്ടെത്തിയ വർഷംരാസപ്രവർത്തനം264Hs1986207Pb(58Fe,n)265Hs1984208Pb(58Fe,n) 266Hs2000207Pb(64Ni,n) see darmstadtium267Hs1995238U(34S,5n)268Hsഅറിവില്ല269Hs1996208Pb(70Zn,n) see ununbium270Hs2004248Cm(26Mg,4n) 271Hs2004248Cm(26Mg,3n)272Hsഅറിവില്ല 273Hsഅറിവില്ല 274Hsഅറിവില്ല275Hs2003242Pu(48Ca,3n) see ununquadium276Hsഅറിവില്ല277Hs1999?244Pu(48Ca,3n) 

 അവലംബങ്ങൾ 

വർഗ്ഗം:മൂലകങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:സംക്രമണ ലോഹങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കൃത്രിമമൂലകങ്ങൾ