മോഷെ ദയാൻ

ഇസ്രയേലിലെ പ്രമുഖ സൈനിക ജനറലും രാഷ്ട്രീയ നേതാവുമായിരുന്നു മോഷേ ദയാൻ (, 20 മേയ് 1915 – 16 ഒക്ടോബർ 1981). 

 ജീവചരിത്രം 
 ആദ്യ ജീ‍വിതം 
1915 മേയ് 20-ന് ജനിച്ചു. പതിനാല് വയസ്സു മുതൽ ദയാൻ സൈനികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വ്യാപൃതനായി. അറബികളുടെ ആക്രമണത്തിൽനിന്ന് ജൂത അധിവാസ മേഖലകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി പ്രവർത്തിച്ചുപോന്ന ഹഗാനാ (Haganah) എന്ന ജൂതസേനയിലൂടെയായിരുന്നു പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽനിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് പരിശീലനവും ലഭിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ബ്രിട്ടൻ ഹഗാനയെ നിയമവിരുദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 1939-ൽ ഇദ്ദേഹം അറസ്റ്റിലായി. 1941-ൽ തടവിൽനിന്നു മോചിതനായി. പിന്നീട് സിറിയയെയും ലബനനെയും മോചിപ്പിക്കാൻ സഖ്യസേനയോടൊപ്പം ദയാനും യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടതു കണ്ണ് നഷ്ടമായി. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് ഇദ്ദേഹം ഇടതുകണ്ണിന്റെ ഭാഗത്ത് കറുത്ത മറ ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത്. പില്ക്കാലത്ത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു തിരിച്ചറിയൽ അടയാളമായിത്തന്നെ ഇത് കരുതപ്പെട്ടുപോന്നു.

 പിൽക്കാല ജീവിതം 
പലസ്തീൻകാരെ പുറന്തള്ളി 1948-ലെ അറബ് ഇസ്രയേൽ യുദ്ധംകാലത്ത് ജറുസലേം കേന്ദ്രീകരിച്ചു യുദ്ധം ചെയ്തിരുന്ന ഒരു സേനാ വിഭാഗത്തിന്റെ കമാൻഡർ ആയിരുന്നു ദയാൻ. 1953-ൽ ഇസ്രയേൽ സേനയുടെ നേതൃസ്ഥാനത്തെത്തി. 1956-ലെ സിനായ് ആക്രമണത്തിനു നേതൃത്വം വഹിച്ചത് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു. 1958-ൽ സൈനികസേവനം അവസാനിപ്പിച്ചു. 1959-ൽ ഇസ്രയേൽ പാർലമെന്റിലേക്കു തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 1964 വരെ കൃഷിവകുപ്പുമന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി 1967-ലെ ആറുദിനയുദ്ധം കാലത്ത് ഇദ്ദേഹം പ്രതിരോധമന്ത്രിപദം വഹിച്ചിരുന്നു.ആറു ദിന യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ വെസ്റ്റ് ബാങ്ക് യുദ്ധത്തിലും, ജറുസലേമും, വിലാപ മതിലും പിടിച്ചെടുത്തതും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തെ മറികടന്നെടുത്ത തീരുമാനങ്ങളായിരുന്നു.1974 വരെ ഈ സ്ഥാനത്തു   തുടർന്നു. 1977-ൽ വിദേശകാര്യമന്ത്രിയായി. ഇസ്രയേലും ഈജിപ്തുമായുള്ള സമാധാനക്കരാർ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനായി ദയാൻ ഏറെ യത്നിച്ചു. ഗവണ്മെന്റിന്റെ ചില നയങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെട്ടു പോകുവാൻ വിമുഖതയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഇദ്ദേഹം 1979-ൽ മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവച്ചു. സ്റ്റോറി ഒഫ് മൈ ലൈഫ് (1976) എന്ന ആത്മകഥ ഉൾ പ്പെടെ പല ഗ്രന്ഥങ്ങളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.

 മരണം 

1981 ഒ. 16-ന് ടെൽ അവീവിൽ ഇദ്ദേഹം നിര്യാതനായി.

 ചിത്രശാല 

 കൂടുതൽ വായനക്ക് 
, (1968), Moshe Dayan - A Biography. English Book Store, New Delhi (First Indian Reprint 1979).

 പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ 

Moshe Dayan on the Knesset website (in English)
Raz Kletter (2003) "A Very General Archaeologist - Moshe Dayan and Israeli Archaeology" Journal of Hebrew Scriptures 4.5
 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം: 1981-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മേയ് 20-ന് ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 16-ന് മരിച്ചവർ

വർഗ്ഗം:ഇസ്രയേലിലെ രാഷ്ട്രീയനേതാക്കൾ