ദേവ് ആനന്ദ്

ബോളിവുഡ് ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രമുഖ റൊമാൻറിക് നായകനായിരുുന്ന ദേവ് ആനന്ദ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ധരംദേവ് പിഷോരിമൽ ആനന്ദ് .പ്രണയ സിനിമകളിൽ തിളങ്ങിയ ദേവ് ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ നിത്യഹരിത നായകനായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഗൈഡ്, ഗാംബ്ലർ, സി ഐ ഡി, ജുവൽതീഫ്, ഹരേ രാമ ഹരേ കൃഷ്ണ, ജോണി മേരാ നാം എന്നിവ പ്രധാന സിനിമകളാണ് (, ) (ജനനം സെപ്റ്റംബർ 26, 1923, മരണം ഡിസംബർ 6, 2011). നടനെ കൂടാതെ നിർമാതാവ്, സംവിധായകൻ എന്നീ നിലകളിലും പ്രസിദ്ധനാണ്. സിനിമയിലും ജീവിതത്തിലും ഒരു പോലെ പ്രണയ നായകനായിരുന്നു ദേവാനന്ദ്

 ജീവചരിത്രം 
ദേവ് ആനന്ദ് ഒരു പ്രസ്സ്‌ കോൺഫറൻസിൽ|200px|right
ജനനനാമം: ധരംദേവ് പിഷോരിമൽ ആനന്ദ്  എന്നായിരുന്നു.Page 1, Romancing with Life - an autobiography by Dev Anand, Penguin books India 2007. ഇപ്പോഴത്തെ പാകിസ്താന്റെ ഭാഗമായ പഞ്ചാബിലെ ഗുർദാസ്പൂർ എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം. പിതാവ് പിഷോരിമൽ ആനന്ദ് പ്രസിദ്ധ അഭിഭാഷകനായിരുന്നു. ഗവ. കോളേജ് ലാഹോറിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം ഇംഗ്ലീഷിൽ ബിരുദം നേടിയിട്ടുണ്ട്.  മൂത്ത സഹോദരൻ ചേതൻ ആനന്ദിന്റെ സ്വാധീനത്താൽ പീപ്പിൾ തീയറ്റർ അസോസിയേഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്.ദേശാഭിമാനി വാർത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചലച്ചിത്രത്തിനോടുള്ള സ്നേഹം സ്വന്തം നാട്ടിൽ നിന്നും മുംബൈയിലേക്ക് കുടിയേറാനായി അദ്ദേഹത്തെ  പ്രേരിപ്പിച്ചു. 1946 ലെ ഹം ഏക് ഹേ എന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചു. തന്റെ സഹ അഭിനേതാവായ ഗുരു ദത്തിനെ പൂനെയിൽ വച്ച് കണ്ടുമുട്ടി. പിന്നീട് ഇവർ വളരെ നല്ല സുഹൃത്തുക്കൾ ആവുകയും ചെയ്തു.

2011 ഡിസംബർ 3-ന് ലണ്ടനിൽ വച്ച് ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് നിര്യാതനായി. ആനന്ദ്-സാഹ്നി കുടുംബം

സംഭാവനകൾ
നടൻ, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്,നിർമാതാവ് എന്നീ നിലകളിൽ ദേവാനന്ദ് ശ്രദ്ധേയനായിരുന്നു.  ഹിന്ദി സിനിമയിലെ ആദ്യകാല സൂപ്പർതാരങ്ങളിലൊരാളായി അദ്ദേഹം അതിവേഗം ഉയർന്നു. ഗൈഡ്, "പേയിങ് ഗസ്റ്റ്", "ബാസി", "ജുവൽ തീഫ്", "ജോണി മേരാ നാം", "ഹരേ രാമ ഹരേ കൃഷ്ണ", "അമീർ ഗരീബ്" തുടങ്ങി നൂറുകണക്കിനു ചിത്രങ്ങളിൽ ദേവാനന്ദ് വേഷമിട്ടു. 19 ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും 13 ചിത്രങ്ങൾക്ക് കഥ എഴുതുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. സിനിമകളിൽ സംഗീതത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയ ദേവാനന്ദിന്റെ ചിത്രങ്ങളിലെ പാട്ടുകൾ മിക്കവയും ഹിറ്റാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയായ റൊമാൻസിംഗ് വിത്ത് ലൈഫ് 2007 ൽ പുറത്തിറങ്ങി. 2005ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ "പ്രൈം മിനിസ്റ്റ"റാണ് അവസാന ചിത്രം.മരിക്കുന്നതിനുമുമ്പും "ചാർജ്ജ് ഷീറ്റ് "എന്ന പേരിട്ടിരിക്കുന്ന പുതിയ ചിത്രത്തിന്റെ ജോലികളിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1949 ൽ ദേവാനന്ദ് സ്ഥാപിച്ച നവ്‌കേതൻ മൂവീസ് 35 ഓളം സിനിമകൾ നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏതു പ്രായത്തിലും പ്രണയ രംഗങ്ങൾ ചെയ്യാമെന്ന് തെളിയിച്ച ദേവ് ആനന്ദ് ഹിന്ദിയിലെ "നിത്യഹരിതം നായകനായി" വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

രാഷ്ട്രീയത്തിലും ദേവാനന്ദ് സജീവമായിരുന്നു. 1977ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്കെതിരെ പ്രചാരണം നടത്തിയ ദേവാനനന്ദ് നാഷണൽ പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ എന്ന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്കും രൂപം നൽകി. പിന്നീട് ഇത് പിരിച്ചു വിട്ടു.

സിനിമ ജീവിതം
1940 കളുടെ അവസാനം
1940-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, സ്ത്രീപക്ഷ സിനിമകളിൽ ഗായികയും നടിയുമായ സുരയ്യയ്‌ക്കൊപ്പം പുരുഷ നായകനായി അഭിനയിച്ച ചില വേഷങ്ങൾ ആനന്ദിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഈ സിനിമകൾ ചിത്രീകരിക്കുന്നതിനിടയിൽ അവർ പ്രണയത്തിലായി. ഇരുവരും ചേർന്ന് ഏഴ് സിനിമകളിൽ ജോടിയായി: വിദ്യ (1948), ജീത്ത് (1949), ഷെയർ (1949), അഫ്സർ (1950), നിലി (1950), ദോ സിതാരെ (1951), സനം (1951), ഇവയെല്ലാം ബോക്സോഫീസിൽ വിജയിച്ചു. ഈ സിനിമകളിൽ, സുരയ്യ എല്ലായ്പ്പോഴും ആനന്ദിനേക്കാൾ വലിയ താരമാണെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ക്രെഡിറ്റുകളിൽ ആദ്യ ബില്ലർ ആയിരുന്നു. വിദ്യ എന്ന സിനിമയിലെ കിനാരെ കിനാരെ ചലേ ജായേൻ ഗെ എന്ന ഗാനത്തിന്റെ ചിത്രീകരണ വേളയിൽ അവൾ അവനുമായി പ്രണയത്തിലായി- രംഗം ചിത്രീകരിക്കുന്നതിനിടെ, അവർ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ബോട്ട് മറിഞ്ഞു, ആനന്ദ് സുരയ്യയെ മുങ്ങിമരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ, സുരയ്യയുടെ കുടുംബം ദേവ് ആനന്ദിനെ വീട്ടിൽ സ്വാഗതം ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ ഇരുവരും പ്രണയത്തിലാണെന്ന് അമ്മയുടെ മുത്തശ്ശി അറിഞ്ഞപ്പോൾ ജീത്തിന്റെ സെറ്റിൽ ഒരു യഥാർത്ഥ വിവാഹം പോലും ആസൂത്രണം ചെയ്തു, അവർ അവരെ നിരീക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. ദുർഗ ഖോട്ടെ, കാമിനി കൗശൽ എന്നിവരെ പോലെയുള്ള സഹപ്രവർത്തകർ വഴിയാണ് ഇരുവരും പ്രണയലേഖനങ്ങളും സന്ദേശങ്ങളും പങ്കുവെച്ചത്. അഫ്സർ (1950) എന്ന സിനിമയുടെ ചിത്രീകരണ വേളയിൽ ആനന്ദ് സുരയ്യയോട് വിവാഹാഭ്യർത്ഥന നടത്തുകയും 3000 രൂപ വിലയുള്ള ഒരു ഡയമണ്ട് മോതിരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അവർ മുസ്ലീം ആയതിനാലും ആനന്ദ് ഹിന്ദുവായതിനാലും അവളുടെ അമ്മൂമ്മ ഈ ബന്ധത്തെ എതിർത്തു, അതിനാൽ സുരയ്യ അവിവാഹിതയായി തുടർന്നു. അവരുടെ മുത്തശ്ശി അവരുടെ പങ്കാളിത്തത്തെ എതിർത്തതിന് ശേഷം അവർ ഒരുമിച്ച് അഭിനയിക്കുന്നത് നിർത്തി, അവർ ഒരുമിച്ച് അഭിനയിച്ച അവസാന ചിത്രമായിരുന്നു ദോ സിതാരെ. സുരയ്യയ്‌ക്കൊപ്പം അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ വിജയിച്ചെങ്കിലും, സുരയ്യയുടെ അഭിനയ മികവും സ്‌ക്രീൻ പ്രെസൻസുമാണ് അവയുടെ വിജയത്തിന് കാരണമെന്ന് ആ ചിത്രങ്ങളുടെ നിർമ്മാതാക്കളും സംവിധായകരും പറഞ്ഞു. തന്റെ അഭിനയ കഴിവുകളെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയം ദൂരീകരിക്കുന്നതിനായി, തന്റെ അഭിനയ വൈദഗ്ധ്യം പ്രകടമാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സിനിമയിൽ പ്രധാന പുരുഷനായി അഭിനയിക്കാനുള്ള അവസരം ആനന്ദ് അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി.

ദേവ് ആനന്ദ് പലപ്പോഴും സുരയ്യയെക്കുറിച്ചും അവളുമായുള്ള പ്രണയത്തെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു, സ്റ്റാർഡസ്റ്റ് (ജൂൺ 1972 ലക്കം), സ്റ്റാർ & സ്റ്റൈൽ (ഫെബ്രുവരി 1987 ലക്കം), ടിബി മുതൽ കരൺ ഥാപ്പർ വരെ ബിബിസി (2002) തുടങ്ങിയ ചലച്ചിത്ര മാസികകൾക്ക് നൽകിയ വിവിധ അഭിമുഖങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. രണ്ടുപേരും ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, സുരയ്യയുടെ മരണശേഷം ടിവിയിൽ സിമി ഗരേവാളിനും മറ്റുള്ളവർക്കും ടിവിയിലും വാർത്താ മാസികകൾക്കുമായി നൽകിയ അഭിമുഖങ്ങളിൽ.

മുന്നേറ്റവും 1950-കളും
അശോക് കുമാറാണ് ആനന്ദിന് ആദ്യത്തെ വലിയ മുന്നേറ്റം വാഗ്ദാനം ചെയ്തത്. സ്റ്റുഡിയോയിൽ ചുറ്റിത്തിരിയുന്നത് അദ്ദേഹം കാണുകയും ബോംബെ ടാക്കീസ് പ്രൊഡക്ഷൻ സിദ്ദി (1948) എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായകനായി അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, കാമിനി കൗശലിനൊപ്പം അഭിനയിച്ചു, അത് തൽക്ഷണ വിജയമായി. സിദ്ദിയുടെ വിജയത്തിനുശേഷം, താൻ സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങുമെന്ന് ആനന്ദ് തീരുമാനിച്ചു. സിദ്ദി എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് ആദ്യമായി കിഷോർ-ലത ഡ്യുയറ്റ് "യെ കൗൻ ആയ കർക്കെ യെ സോല സിംഗാർ" റെക്കോർഡ് ചെയ്തത്. ഈ ഡ്യുയറ്റ് തൽക്ഷണം ഹിറ്റായി, ഇവിടെ നിന്ന് ദേവ് ആനന്ദുമായുള്ള രണ്ട് പിന്നണി ഗായകരുടെ കൂട്ടായ്മകൾ ആരംഭിച്ചു. തുടർന്നുള്ള നാല് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഇത് തുടർന്നു. കിഷോർ കുമാറുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധം ആരംഭിച്ചത് സിദ്ദി എന്ന സിനിമയിൽ ദേവ് ആനന്ദിനെ ചിത്രീകരിച്ച തന്റെ പിന്നണി ആലാപന ജീവിതത്തിലെ ആദ്യത്തെ സോളോ - "മർനെ കി ദുവായേൻ" - മുമ്പ് അദ്ദേഹം പാടിയതോടെയാണ്. ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണ സമയത്ത് ദേവ് കിഷോർ കുമാറുമായി വളരെ ശക്തമായ സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. 1949 -ൽ അദ്ദേഹം സ്വന്തം കമ്പനിയായ നവകേതൻ ഫിലിംസ് ആരംഭിച്ചു (അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ ചേതൻ്റെ മകൻ കേതന്റെ പേരിലാണ്, അതായത് "പുതിയ ബാനർ" എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്), 2011 വരെ 35 സിനിമകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിരാല (1950), ഒരു വാണിജ്യവിജയം, മധുബാലയ്‌ക്കൊപ്പം ആദ്യമായി ജോടിയാക്കുന്നത് കണ്ടു, പിന്നീട് അവനുമായി ഒരു ജനപ്രിയ ജോഡി രൂപപ്പെട്ടു.

1960കളിലെ റൊമാന്റിക് ഹീറോ ചിത്രം
അറുപതുകളിൽ, ദേവ് ആനന്ദ് നൂതനൊപ്പം മൻസിൽ, തേരെ ഘർ കേ സാംനെ, മീനാ കുമാരിയോടൊപ്പം കിനാരെ കിനാരെ, മാലാ സിൻഹയോടൊപ്പം മായ, സാധന ശിവദാസനിക്കൊപ്പം അസ്ലി-നഖ്ലി, ജബ് പ്യാർ കിസി സേ ഹോതാ ഹേ, മഹൽ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ഒരു പ്രണയ ചിത്രം നേടി. ആശ പരേഖ്. കൽപന, സിമി ഗരേവാൾ, നന്ദ എന്നീ മൂന്ന് നായികമാരോടൊപ്പം ടീൻ ദേവിയാൻ. ടീൻ ദേവിയാൻ എന്ന സിനിമയിൽ ദേവ് ആനന്ദ് ഒരു പ്ലേ ബോയ് ആയി അഭിനയിച്ചു. അറുപതുകളുടെ തുടക്കത്തിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഹം ദോനോ (1961) അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച് ഈ സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ച ആനന്ദ്, തന്റെ പ്രണയത്തിന്റെ പിതാവ് (സാധന ശിവദാസനി അവതരിപ്പിച്ചത്) ഒഴിവാക്കിയതിന്റെ നിരാശയിൽ സൈന്യത്തിൽ ചേരുന്ന ഒരു യുവ കാമുകൻ. . സിനിമയിൽ ആനന്ദ് ഇരട്ട വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചു, മേജർ വർമ്മയായി അഭിനയിച്ചു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപസാദൃശ്യമുള്ള അദ്ദേഹം സൈന്യത്തിൽ ഓടുകയും അവരുമായി ആഴത്തിലുള്ള സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ജയ്ദേവിന്റെ സംഗീതത്തിലൂടെ ശ്രദ്ധേയമായ ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസ് ഹിറ്റായിരുന്നു.

വഹീദ റഹ്മാനുമൊത്തുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ കളർ ഫിലിം, ആർ.കെ. നാരായന്റെ അതേ പേരിലുള്ള നോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ദേവ് ആനന്ദ് തന്നെയാണ് പുസ്തകത്തിന്റെ ചലച്ചിത്ര പതിപ്പ് നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രചോദനം. പദ്ധതിക്ക് സമ്മതം നൽകാൻ അദ്ദേഹം നാരായണനെ കാണുകയും പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

സംവിധായകന്റെ അരങ്ങേറ്റവും 1970-കളിലെ വെർസറ്റൈൽ ഹീറോ ഇമേജും
അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംവിധാനത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച പ്രേം പൂജാരി എന്ന ചാരവൃത്തി നാടകം ഒരു പരാജയമായിരുന്നു, പക്ഷേ വർഷങ്ങളായി ഒരു ആരാധനാക്രമം വളർത്തിയെടുത്തു. ഈ സിനിമ സഹീദയെ അവതരിപ്പിക്കുകയും വഹീദ റഹ്മാനെ നായികയായി അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1971 -ലെ സംവിധായക ശ്രമമായ ഹരേ രാമ ഹരേ കൃഷ്ണ, പ്രധാനമായും നേപ്പാളിൽ സ്വയംഭൂനാഥ്, ഭക്തപൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചിത്രീകരിച്ച ഹിപ്പി സംസ്കാരത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിജയം ആസ്വദിച്ചു. മിനി-പാവാട സ്പോർട്സ്, പോട്ട് സ്മോക്കിംഗ് ജാനിസ് കളിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തൽ സീനത്ത് അമൻ, ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് സംവേദനമായി. നിഷ്കളങ്കമായ വിഷയങ്ങളുടെ ചലച്ചിത്രകാരൻ എന്ന നിലയിലും ദേവ് അറിയപ്പെട്ടു. അതേ വർഷം, എ.ജെ. ക്രോണിന്റെ ദി സിറ്റാഡൽ എന്ന നോവലിന്റെ അവലംബമായ തേരേ മേരെ സപ്‌നെയിൽ മുംതാസിനൊപ്പം അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. ദേവിന്റെ സഹോദരൻ വിജയ് സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. 1971-ൽ ഗാംബ്ലറിൽ സഹീദയ്‌ക്കൊപ്പം അദ്ദേഹം വീണ്ടും ജോടിയായി, അത് വിജയമായി.

1970-കളുടെ അവസാനത്തിൽ അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം
ദേവ് ആനന്ദ് രാഷ്ട്രീയമായും സജീവമാണ്. അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഏർപ്പെടുത്തിയ ആഭ്യന്തര അടിയന്തരാവസ്ഥയ്‌ക്കെതിരെ നിലകൊണ്ട ഒരു കൂട്ടം ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകരെ അദ്ദേഹം നയിച്ചു. 1977 ലെ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തന്റെ അനുയായികളോടൊപ്പം അവർക്കെതിരെ സജീവമായി പ്രചാരണം നടത്തി. "നാഷണൽ പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ" എന്ന പേരിൽ ഒരു പാർട്ടിയും അദ്ദേഹം രൂപീകരിച്ചു, അത് പിന്നീട് അദ്ദേഹം പിരിച്ചുവിട്ടു.

പിന്നീടുള്ള കരിയറും എവർഗ്രീൻ ഹീറോ ഇമേജും
1978-ൽ ദേവ് ആനന്ദ് സംവിധാനം ചെയ്ത ഹിറ്റ് ദേശ് പർദേശ് നടി ടീന മുനിമിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായിരുന്നു, ഈ ചിത്രത്തിന്റെ വിജയം അദ്ദേഹത്തിന് നിത്യഹരിത നായകൻ എന്ന ടാഗ് നൽകി. സംവിധായകൻ ബസു ചാറ്റർജിയാണ് മൻ പസന്ദ് എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായക വേഷം ദേവ് ആനന്ദിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തത്. 1980-കളിൽ മൻ പസന്ദ്, ലൂട്ട്‌മാർ (ഇരുവരും ടീന മുനിമിനൊപ്പം), സ്വാമി ദാദ (1982) എന്നിവയിലൂടെ ബോക്‌സ് ഓഫീസിൽ ദേവ് ആനന്ദിന്റെ വിജയകരമായ ഓട്ടം തുടർന്നു.

1980 കളിൽ പോലും ദേവ് ആനന്ദിന്റെ നായക കഥാപാത്രത്തിന്റെ ഡിമാൻഡ് കുറഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, തന്റെ മകൻ സുനിൽ ആനന്ദിനെ നായകനായി സിനിമയിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ പറ്റിയ സമയമാണിതെന്ന് അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. ക്രാമർ വേഴ്സസ് ക്രാമർ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം തന്റെ മകനെ അവതരിപ്പിച്ചു, അത് ദേവ് ആനന്ദ് തന്നെ നിർമ്മിക്കുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്ത ആനന്ദ് ഔർ ആനന്ദിന് (1984) ആർ.ഡി. ബർമന്റെ സംഗീതം ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിത്രം നന്നായിരിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു, പക്ഷേ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസ് ദുരന്തമായതിനാൽ ഇനി സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കേണ്ടെന്ന് സുനിൽ ആനന്ദ് തീരുമാനിച്ചു.

എന്നാൽ ഹം നൗജവാൻ (1985), ലഷ്കർ (1989) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ ദേവ് ആനന്ദ് നായകനായി അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ബോക്‌സ് ഓഫീസ് വിജയങ്ങളായി തുടരുകയും നിരൂപകർ പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്തു. അവ്വൽ നമ്പർ (1990), ആദിത്യ പഞ്ചോലി, ആമിർ ഖാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം ദേവ് ആനന്ദ് അഭിനയിച്ച ചിത്രം 1990-ൽ ഒരു ശരാശരി വരുമാനമായി മാറി. സംവിധാനം ചെയ്യുന്നതിനാൽ തിരക്കഥ വായിക്കാതെ താൻ ഒപ്പിട്ട ഒരേയൊരു ചിത്രമാണ് അവ്വൽ നമ്പർ എന്ന് ആമിർ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സീനിയർ ദേവ് ആനന്ദ്. ആമിർ ഉദ്ധരിച്ചു: "ദേവ് സാബ് നിരവധി തലമുറകളുടെ പ്രതീകമായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലുടനീളം ഞങ്ങളെ രസിപ്പിച്ചു."

ഗ്രിഗറി പെക്കുമായുള്ള താരതമ്യം
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പ്രശസ്ത നടൻ ഗ്രിഗറി പെക്കുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ദേവ് ആനന്ദ് പറഞ്ഞു, തന്റെ പ്രതാപകാലത്ത് തനിക്ക് നൽകിയ ടാഗ് ലൈൻ കേട്ട് തനിക്ക് ആഹ്ലാദം തോന്നിയില്ലെന്ന്. "നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രായത്തിലായിരിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ വിഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു, എന്നാൽ ഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് വളരുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം വികസിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഗ്രിഗറി പെക്ക് എന്ന് അറിയപ്പെടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, ഞാൻ ദേവ് ആനന്ദാണ്". ബോളിവുഡ് നടനുമായി പരിചയമുള്ള പെക്കിന്റെ വ്യക്തിപരമായ ആശയവിനിമയങ്ങൾ യൂറോപ്പിലും മുംബൈയിലുമായി നാലോ അഞ്ചോ നീണ്ട കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്നു.

1954 ലെ ഫിലിംഫെയർ അവാർഡിന് ശേഷം, ദി പർപ്പിൾ പ്ലെയിൻ എന്ന സിനിമയുടെ ചിത്രീകരണത്തിന് ശേഷം ശ്രീലങ്കയിൽ നടന്ന ഒരു ഷെഡ്യൂളിൽ പെക്കിന്റെ സ്റ്റോപ്പ് ഓവറിലാണ് ദേവ് ആനന്ദും സുരയ്യയും പെക്കിനെ ആദ്യമായി കാണുന്നത്. "ഇന്ത്യൻ താരത്തെ" ഒരു നടനെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് അറിയാമായിരുന്നു, സുരയ്യയുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രണയം പ്രധാനവാർത്തകളിൽ ഇടം നേടിയതിനാലാവാം, അവർ ചാറ്റുചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ദേവ് ആനന്ദ് വെനീസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ നിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ റോമിൽ വെച്ച് അവർ രണ്ടാം തവണ കണ്ടുമുട്ടി, റോമൻ ഹോളിഡേയുടെ സെറ്റിൽ വെച്ച് ദേവ് ആനന്ദ് അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിച്ചു. "ഞാൻ വെനീസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിൽ നിന്ന് മടങ്ങുകയായിരുന്നു. അവന്റെ കണ്ണുകൾ എന്നിലേക്ക് പതിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ ഞാൻ എന്റെ കാർ നിർത്തി ഷൂട്ട് കാണുന്ന ആൾക്കൂട്ടത്തോടൊപ്പം ചേർന്നു. പ്രതീക്ഷിച്ചതുപോലെ, അവൻ തലയാട്ടി, ഞാൻ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് നടന്നു. അവൻ എന്നെ ഓർത്തു, ഞങ്ങൾ ആഹ്ലാദങ്ങൾ കൈമാറി. ." ലണ്ടനിൽ മോബി ഡിക്കിന്റെ സെറ്റിൽ വച്ചായിരുന്നു മൂന്നാമത്തെ കൂടിക്കാഴ്ച. എന്നിരുന്നാലും, സുരയ്യ തന്റെ വീട്ടിൽ തന്റെ പ്രതിമയുമായി ഒരു പ്രത്യേക മീറ്റിംഗ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. പ്രണയത്തിൽ ഏതൊരാൾക്കും അസൂയ സ്വാഭാവികമാണെന്ന് ആനന്ദ് പറയുമെങ്കിലും ക്ഷണിച്ചില്ല എന്നതിൽ വിഷമിച്ചില്ല. “എനിക്ക് തീരെ ഒന്നും തോന്നിയില്ല.അവർ പ്രണയിക്കാൻ പോകുന്ന പോലെ ആയിരുന്നില്ല.അവർ ഉണ്ടായാലും കാര്യമില്ലായിരുന്നു.ഞാൻ പക്വത പ്രാപിച്ചു.മാത്രമല്ല അവൻ എന്റെ എതിരാളിയും ആയിരുന്നില്ല. അപ്പോഴേക്കും ഞാനും വലിയ താരമായിരുന്നു, ആനന്ദ് പറയുന്നു.

വിമർശനാത്മക വിലയിരുത്തൽ
ദേവ് ആനന്ദ് 19 ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും 35 ചിത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച 35 സിനിമകളിൽ 18 എണ്ണം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ വാണിജ്യപരമായി വിജയിക്കുകയും അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത 19 സിനിമകളിൽ 10 എണ്ണം ഹിറ്റാവുകയും ചെയ്തു. തന്റെ 13 സിനിമകൾക്ക് അദ്ദേഹം കഥകളെഴുതി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംവിധായക സംരംഭങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും അവരുടെ സമയത്തേക്കാൾ മുന്നിലായിരുന്നുവെന്ന് നിരൂപകർ പറയുന്നു. ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ് ദേവ് ആനന്ദിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി സിനിമകളുടെ സംഗീത സെഷനുകളിൽ അദ്ദേഹം സജീവ പങ്കാളിയായിരുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്നു. സംഗീതസംവിധായകരായ ശങ്കർ-ജയ്കിഷൻ, ഒപി നയ്യാർ, കല്യാണ്ജി-ആനന്ദ്ജി, സച്ചിൻ ദേവ് ബർമൻ, മകൻ രാഹുൽ ദേവ് ബർമൻ, ഗാനരചയിതാക്കളായ ഹസ്രത് ജയ്പുരി, മജ്റൂഹ് സുൽത്താൻപുരി, ഗോപാൽദാസ് നീരജ്, ശൈലേന്ദ്ര, ആനന്ദ് ബക്ഷി, പിന്നണി ഗായകരായ റാഫി, ഹേമന്ത് കുമാർ, കെ. കുമാർ വളരെ ജനപ്രിയമായ ചില ഗാനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. ഗുരുദത്ത്, മുഹമ്മദ് റാഫി, പ്രാൻ, ദിലീപ് കുമാർ, രാജ് കപൂർ, സുനിൽ ദത്ത്, നർഗീസ്, കിഷോർ കുമാർ, വൈജയന്തിമാല, എസ്.ഡി. ബർമൻ, ഷമ്മി കപൂർ, ആർ.ഡി. ബർമൻ എന്നിവരായിരുന്നു സിനിമാ മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കൾ.

സ്വകാര്യ ജീവിതം
1948 മുതൽ 1951 വരെ നടി സുരയ്യയുമായി ആനന്ദിന് പ്രണയമുണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ സുരയ്യയുടെ അമ്മൂമ്മയുടെ എതിർപ്പ് കാരണം അവർ വിവാഹിതരായില്ല. 2004 ജനുവരി 31-ന് മരിക്കുന്നതുവരെ സുരയ്യ ജീവിതത്തിലുടനീളം അവിവാഹിതയായി തുടർന്നു. 1954-ൽ, ടാക്‌സി ഡ്രൈവർ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിങ്ങിനിടെ ഒരു സ്വകാര്യ വിവാഹത്തിൽ, ഷിംലയിൽ നിന്നുള്ള ബോളിവുഡ് നടിയായ കൽപന കാർത്തികിനെ (യഥാർത്ഥ പേര് മോന സിംഹ) ദേവ് വിവാഹം കഴിച്ചു. ഇവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ട്, മകൻ സുനിൽ, മകൾ ദേവീന.

കറുത്ത കോട്ടിന് നിരോധനം
ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിന്റെ ഒരു ലേഖനം അനുസരിച്ച്, 1958-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലാ പാനി എന്ന സിനിമയുടെ റിലീസിനിടെ ഒരു സംഭവമുണ്ടായി, ആ സമയത്ത് ദേവ് കറുത്ത കോട്ട് ധരിച്ച് വളരെ സുന്ദരനായി കാണപ്പെട്ടു, അവന്റെ രൂപം കണ്ട് മയങ്ങിയ ഒരു പെൺകുട്ടി അവളുടെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിച്ചു. സംഭവത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം പൊതുസ്ഥലത്ത് കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.

മരണം
2011 ഡിസംബർ 3-ന് (4 ഡിസംബർ 2011 I.S.T.) ഹൃദയസ്തംഭനത്തെ തുടർന്ന് 88-ആം വയസ്സിൽ ലണ്ടനിലെ വാഷിംഗ്ടൺ മെയ്ഫെയർ ഹോട്ടലിലെ തന്റെ മുറിയിൽ വെച്ച് ദേവ് ആനന്ദ് മരിച്ചു. അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന ചിത്രമായ 'ചാർജ് ഷീറ്റ്' പുറത്തിറങ്ങി രണ്ട് മാസത്തിന് ശേഷമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം സംഭവിച്ചത്. മരണസമയത്ത് മെഡിക്കൽ ചെക്കപ്പിനായി ആനന്ദ് ലണ്ടനിലായിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഡിസംബർ 10 ന്, ലണ്ടനിലെ ഒരു ചെറിയ ചാപ്പലിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ശുശ്രൂഷ നടന്നു, അതിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പെട്ടി തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ലണ്ടനിലെ പുട്ട്‌നി വേൽ ശ്മശാനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിതാഭസ്മം ഗോദാവരി നദിയിൽ നിമജ്ജനം ചെയ്യുന്നതിനായി ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരിച്ചയച്ചു.

 പുരസ്കാരങ്ങൾ 
 ഫിലിം‌ഫെയർ അവാർഡുകൾ 
 1955 - തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു മികച്ച നടൻ for മുനിം‌ജി
 1958 - മികച്ച നടൻ for കാലാ പാനി (ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രം)
 1966 - മികച്ച നടൻ for ഗൈഡ് 
 1991 - Winner ലൈഫ് ടൈം അവാർഡ്  
 2002 - ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരം

സിവിലിയൻ അവാർഡുകൾ
2001 - പത്മഭൂഷൺ (ഇന്ത്യ സർക്കാരിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതി)

ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ
വിജയി
1965 - ഗൈഡിന് ഹിന്ദിയിലെ മികച്ച ഫീച്ചർ ഫിലിമിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്
2002 – ദാദാസാഹേബ് ഫാൽക്കെ അവാർഡ്, സിനിമാറ്റിക് എക്‌സലൻസിനുള്ള ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത ബഹുമതി

ദേശീയ ബഹുമതികളും അംഗീകാരങ്ങളും
വിജയി

അന്താരാഷ്ട്ര ബഹുമതികളും അംഗീകാരങ്ങളും

 അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ 

 അവലംബം 

 പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ 

 List of Dev Anand songs

വർഗ്ഗം:1923-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:2011-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 3-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടന്മാർ
വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ
വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ
വർഗ്ഗം:ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ