ചമ്പകമാല

ഓരോ പാദത്തിലും പത്ത് അക്ഷരങ്ങൾ വരുന്ന ഒരു വൃത്തമാണ് ചമ്പകമാല. ഭഗണം, മഗണം, സഗണം എനിങ്ങനെ മൂന്ന് ഗണങ്ങളും അവസാനം ഒരു ഗുരുവും ആണ്‌ ഈ വൃത്തത്തിലുണ്ടാകുന്നത്. ഈവൃത്തത്തിന് രുക്മവതി എന്നും പേരുണ്ട്.

 ലക്ഷണം 
 മലയാളത്തിൽ വൃത്തമഞ്ജരി  ഭംമസഗംകേൾ ചമ്പകമാലാ  ഭഗണം മഗണം സഗണം ശേഷം ഒരു ഗുരു എന്ന ക്രമത്തിൽ വന്നാൽ ചമ്പകമാലാ വൃത്തമായി. ഇതിന് രുക്മവതി എന്നും പേരുണ്ട്. കാന്തവൃത്തം - കൊടുങ്ങല്ലൂർ കൊച്ചുണ്ണി തമ്പുരാൻ  ചെമ്പകമാലാവൃത്തമതിന്നെൻ-ചെമ്പകമാലാ നേർതനു! ദീർഗ്ഘം മുമ്പതുനാലഞ്ചാറഥപത്ത- ങ്ങൊമ്പതുമഞ്ചഞ്ചിങ്കൽ വിരമം ഒന്ന്, നാല്, അഞ്ച്, ആറ്, പത്ത് എന്നിവ ദീർഘം (ഗുരു). അഞ്ചിൽ വിരാമം (യതി) കേരള ഭാഷാവ്യാകരണം - വൈക്കത്തു പാച്ചുമൂത്തത് ഒന്നഥ നാലും പഞ്ചമമാറൊ-
ടൊൻപതു പത്തും സൽഗുരുവായാൽ
അഞ്ചിനു വയ്പും വന്നു ഭവിച്ചാൽ
നല്ലൊരു വൃത്തം ചമ്പകമാലാ വയ്പ് എന്നു പറഞ്ഞാൽ യതി. അഞ്ചാമക്ഷരത്തിൽ യതി. സംസ്കൃതത്തിൽ വൃത്തരത്നാകരം - കേദാരഭട്ടൻ भ्मौ सगयुक्तौ रुक्मवतीयम्। ഭ്മൗ സഗയുക്തൗ രുക്മവതീയം വൃത്തരത്നാകരം - കേദാരഭട്ടൻ चम्पकमाला चेद्भमसाद्गा। ചമ്പകമാലാ ചേദ്ഭമസാദ്ഗാ

 ഉദാഹരണം