സി.എൻ.ഒ. ചക്രം

നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഊർജ്ജം ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പ്രമുഖമായ ഒരു പ്രക്രിയ ആണ് സിഎൻഒ ചക്രം അഥവാ CNO Cycle. കാമ്പിലെ താപനില 16 X 107 K യിലും അധികം ഉള്ള ഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങളിലാണ് സാധാരണ CNO Cycle വഴി ഊർജ്ജം ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ പ്രക്രിയയിൽ കാർബൺ ഒരു ഉത്പ്രേരകമായി വർത്തിക്കുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ 1939-ൽ ഹാൻസ് ബെഥെ എന്ന വിശ്രുത ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ആണ് കണ്ടെത്തിയത്. കാർബൺ (C) അണുമർമ്മം ഒരു പ്രോട്ടോണിനെ ആവാഹിച്ച് വിവിധ പ്രക്രിയകളുടെ അവസാനം ഹീലിയം അണുകേന്ദ്രം ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഈ പ്രകിയകളുടെ ഇടയ്ക്ക് നൈട്രജനും (N) ഓക്സിജനും (O) ഒക്കെ ഉണ്ടാവുന്നു. അതു കൊണ്ടു ഈ പ്രക്രിയയയെ CNO Cycle എന്നു പറയുന്നു.  CNO Cycle -ലെ ആറു റിയാക്ഷനുകൾ താഴെ പറയുന്നവ ആണ്.

 +  →  + γ   + 1.95 MeV   →  + e+ + νe + 2.22 MeV +  →  + γ   + 7.54 MeV +  →  + γ   + 7.35 MeV   →  + e+ + νe + 2.75 MeV +  →  +    + 4.96 MeV

4 ഹൈഡ്രജൻ അണുകേന്ദ്രങ്ങൾ സംയോജിച്ച് ഒരു ഹീലിയം അണുകേന്ദ്രം ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതാണ്‌ മുകളിലെ പ്രക്രിയയുടെ ആകെ തുക. ഒപ്പം ഊർജ്ജവും ന്യൂട്രിനോകളും പുറത്തു വരുന്നു. ഈ പ്രക്രിയകളുടെ അവസാനം കാർബൺ തിരിച്ചു കിട്ടുന്നു. അതിനാൽ അത് തുടർച്ചയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

വിഭാഗം:ഭൗതികശാസ്ത്രം