മഹാചൈത്യശാല

മുംബൈയിൽ നിന്നും 125 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി കാർളിയിലെ ബോർഘട്ട് കുന്നുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗുഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ മഹാചൈത്യശാലhttp://www.theosociety.org/pasadena/sunrise/55-05-6/as-coen.htm. 124 അടി താഴ്ചയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കാർളി ഗുഹാക്ഷേത്രം ഇന്ത്യയിലെ ഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മികച്ചു നിൽക്കുന്ന ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 

ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വിശാലമായ ചൈത്യമണ്ഡപം (chaitya hall) ഇവിടെയാണ്‌ ഉള്ളത്. ഇത് ഇന്നും പ്രൗഢിയിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു. 40 മീറ്റർ നീളവും 15 മീറ്റർ ഉയരവുമുള്ള ഈ മണ്ഡപം ഒറ്റക്കല്ലിലാണ്‌ തീർത്തിരിക്കുന്നത്. ആനകളുടെ രൂപം കൊത്തിയിട്ടുള്ള മുപ്പത്തിയേഴ് തൂണുകൾ ഈ മണ്ഡപത്തിനുണ്ട്. മണ്ഡപത്തിനു പുറകിലായി പ്രപഞ്ചത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന രീതിയിൽ ഒരു സ്തൂപവും തീർത്തിരിക്കുന്നു.
 ചരിത്രം 
ബി.സി.ഇ. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബുദ്ധമതാനുയായികളാണ്‌ ഈ ഗുഹാക്ഷേത്രം പണിതതെന്നു കരുതുന്നു. മണ്ഡപത്തിനകത്തെ സ്തൂപം മൂലമാണ്‌ ഇത് ബുദ്ധമതാനുയായികൾ നിർമ്മിച്ചതെന്നു വിശ്വസിക്കാൻ കാരണം. എന്നാൽ ജൈനമതക്കാരും സ്തൂപം നിർമ്മിച്ചിരുന്നതിനാൽ ഇത് ജൈനമതാനുയായികളുടെ നിർമ്മിതിയായും കരുതുന്നുണ്ട്. ഹിന്ദുക്കൾ ഈ സ്തൂപത്തെ ശിവലിംഗമായാണ്‌ കണക്കാക്കുന്നത്.

 അവലംബം 

വിഭാഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ