കോട്ടയം

മധ്യ കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാന നഗരമാണ്‌ കോട്ടയം. കോട്ടയം ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനമാണ് ഈ നഗരം. നഗരത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ബിന്ദുവാണ് തിരുനക്കര . കോട്ടയത്തിന്റെ പുസ്തക പ്രസിദ്ധീകരണ മേഖലയിലുള്ള പാരമ്പര്യം കണക്കിലെടുത്ത് ഈ നഗരം “അക്ഷര നഗരി” എന്ന അപരനാമത്തിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലാദ്യമായി സമ്പൂർണ്ണസാക്ഷരത കൈവരിച്ച നഗരമാണ് കോട്ടയം. കേരളത്തിലെയും, ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെയും പ്രഥമ കലാലയമായ സി.എം.എസ്.കോളേജ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് കോട്ടയം നഗരത്തിലാണ്. മലയാളമനോരമ, ദീപിക, മംഗളം മുതലായ പ്രധാന പത്രങ്ങൾ ആരംഭിച്ചതും അവയുടെ ആസ്ഥാനവും കോട്ടയം നഗരത്തിലാണ്. പ്രമുഖ പുസ്തക പ്രസാധകരായ ഡി.സി ബുക്സിന്റെയും, നാഷണൽ ബൂക്സ്റ്റാൾ (NBS) മുതലായ മറ്റു പല പുസ്തക പ്രസാധക സംഘങ്ങളുടേയും ആസ്ഥാനവും കോട്ടയമാണ്. കോട്ടയം നഗരസഭ 1924-ൽസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. 1989 ൽ, ഭാരതത്തിൽ 100 % സാക്ഷരത നേടിയ ആദ്യ നഗരമായി കോട്ടയം മാറി. ഇപ്പോൾ കോട്ടയം ഒരു പുകയില വിമുക്ത  നഗരം കൂടിയാണ്. കോട്ടയം റെയിൽ നിലയം, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി, സ്വകാര്യ ബസ്സ്റ്റാന്റുകൾ എന്നിവ നഗരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കോട്ടയം തുറമുഖം നഗരത്തിൽ നിന്നും 6 കി.മി ദൂരത്തിൽ നാട്ടകം എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കോടിമതയിൽ നിന്ന് ബോട്ട് സർവീസ്സും ലഭ്യമാണ്. ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം 80 കി.മി ദൂരത്തിൽ നെടുമ്പാശ്ശേരിയിലാണ് (കൊച്ചി). കോട്ടയം മെഡിക്കൽ കോളേജ് നഗരത്തിൽ നിന്നും 10 കി.മി മാറി ഗാന്ധിനഗർ (ആർപ്പൂക്കര) യിൽ ആണു. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലാ (MG University) ആസ്ഥാനം നഗരത്തിൽ നിന്ന് 12 കി.മി മാറി പ്രിയദർശിനി ഹിൽസിൽ (അതിരമ്പുഴ) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.ഒട്ടേറെ  പ്രമുഖ വ്യക്തികൾ ജനിച്ച  നാടാണ്  കോട്ടയം.  മുൻ  ഇന്ത്യൻ  രാഷ്ട്രപതി  കെ. ആ ർ  നാരായണൻ, മുൻ  സുപ്രീം  കോടതി  ചീഫ്  ജസ്റ്റിസ്  കെ  ജി  ബാലകൃഷ്ണൻ, മുൻ  കേരള  മുഖ്യമന്ത്രിമാരായ  പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ, ഉമ്മൻ  ചാണ്ടി, സിനിമാ താരം മമ്മൂട്ടി, സാഹിത്യകാരി അരുന്ധതി  റോയ്,  എന്നിങ്ങനെ  അനേകം  വ്യക്തികൾ എടുത്തു പറയാവുന്നവരാണ്.

ആധുനിക കോട്ടയത്തിന്റെ ശില്പി
തിരുവിതാംകൂറിന്റെ വടക്കൻ ഡിവിഷന്റെ ആസ്ഥാനം 1880-ൽ ചേർത്തലയിൽ നിന്ന് കോട്ടയത്തേയ്ക്ക് മാറ്റിയതും ആധുനിക കോട്ടയം പടുത്തുയർത്തിയതും ടി. മാധവറാവു ദിവാൻ പേഷ്കാരായിരുന്ന കാലത്താണ്. ആധുനിക കോട്ടയത്തിന്റെ ശി‌ൽപ്പിയി അറിയപ്പെടുന്നത് ടി. മാധവറാവുവാണ് . തിരുനക്കര ക്ഷേത്രമൈതാനം നിർമിച്ചത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ്. പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ, കോടതി, കോട്ടയം പബ്ലിക് ലൈബ്രറി , ജില്ലാ ആശുപത്രി എന്നിവയും ഇദ്ദേഹമാണ് നിർമിച്ചത് .  

കോട്ടയം സി.എം.എസ്. കോളേജിൽ സമർത്ഥരായ കുട്ടികൾക്ക് അക്കാലത്ത് 25 രൂപ സ്കോളർഷിപ്പ് ഇദ്ദേഹം ഏർപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. താഴത്തങ്ങാടി വള്ളംകളി, രാമവർമ യൂണിയൻ ക്ലബ് എന്നിവ ആരംഭിക്കുന്നതിലും ഇദ്ദേഹത്തിന് പങ്കുണ്ട്. 1885-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്താണ് പീരുമേട്-ഗുഡലൂർ റോഡ് പണിതത്. കച്ചേരിക്കടവ് ബോട്ട് ജെട്ടി നിർമിച്ചതും ഇക്കാലത്തുതന്നെ
പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ
1. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കോട്ടയം
2. ശേവധി മ്യൂസിയം ആൻഡ് ഇൻഡോളജിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്,  കുമാരനല്ലൂർ ഗ്രന്ഥവരി, എസ്. രാജേന്ദു, കോട്ടയം, 2025  കുമാരനല്ലൂർ (കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാന താളിയോല ഗവേഷണ കേന്ദ്രം)

 കോട്ടയം നഗരത്തിലെ പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങൾ 
തിരുനക്കര ശ്രീ മഹാദേവക്ഷേത്രം
തിരുനക്കര ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം
കുമാരനല്ലൂർ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
കോട്ടയം തളിയിൽ ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം
കുറ്റിക്കാട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മൂലവട്ടം 
പുതിയ തൃക്കോവിൽ ശ്രീമഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം
നാഗമ്പടം മഹാദേവക്ഷേത്രം
തിരുവാർപ്പ് ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം
CSI കത്തിഡ്രൽ പള്ളി കോട്ടയം
പുതുപ്പള്ളി പൌരസ്ത്യ ജോർജിയൻ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം, പുതുപ്പള്ളി പള്ളി 
സെന്റ് മേരീസ് യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച്, കോട്ടയം 
താഴത്തങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്
വേളൂർ പാറപ്പാടം ദേവീക്ഷത്രം

ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ

കോട്ടയം ജില്ലയും മധ്യ തിരുവിതാംകൂറും സേവിക്കുന്ന പ്രധാന ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രി, കോട്ടയം. സമീപ പട്ടണമായ പാലായിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മാർ സ്ലീവാ മെഡിസിറ്റി പാലാ  ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സ്വകാര്യ-സർക്കാർ ആശുപത്രികൾ പ്രദേശത്തെ ആരോഗ്യ സേവന രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

 ചിത്രങ്ങൾ 

അവലംബം

വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ ജില്ലാ ആസ്ഥാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾകോട്ടയം ജില്ലയുടെ പടിഞ്ഞാറു വശം സഞ്ചരിച്ചാൽ പുരാതന വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായ താഴത്തങ്ങാടിയിൽ എത്താം. അവിടെ അതിപുരാതന മസ്ജിദ് കാണാൻ കഴിയും.