സോമരസം

സോമലത എന്ന സസ്യത്തിൽ നിന്നും പ്രത്യേക ക്രിയകളിലുടെ അതിന്റെ നീരുറ്റിയെടുത്ത് നിർമ്മിക്കുന്ന പാനീയമാണ്‌ സോമം അഥവാ സോമരസം (ഇംഗ്ലീഷ്: Soma, സംസ്കൃതം: सोमः, അവെസ്തൻ ഭാഷയിൽ ഹോമം അഥവാ ഹവോമ). യാഗങ്ങളിലും മറ്റും സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്ന യാഗദ്രവ്യമാണിത്‌. ആദ്യകാല ഇന്തോ-ഇറാനിയന്മാർക്കും (ആര്യൻ), വൈദികകാല ജനങ്ങൾക്കും സൊറോസ്ട്രിയന്മാരുക്കും പിന്നീട് ഉണ്ടായ മഹത്തായ ഇറാനിയൻ ജനങ്ങൾക്കും വളരെ വിശിഷ്ടമായ ഒരു പദാർത്ഥമായിരുന്നു. സോമം. വേദങ്ങളിലും‍ അവെസ്തയിലും സോമരസത്തെക്കുറിച്ച് നിരവധി പരാമർശങ്ങളുണ്ട്.

ഇന്തോ ആര്യന്മാർ ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ആദ്യകാലങ്ങളിൽത്തന്നെ, മുൻകാലങ്ങളിലുപയോഗിച്ചതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി മറ്റേതോ ചെടിയുപയോഗിച്ച് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം വ്യത്യാസപ്പെടുത്തിയിരിക്കണം. ഇറാനിലെ സൊറോസ്ട്രിയർ എഫെഡ്ര എന്ന ചെടിയാണ്‌ സോമം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുപയോഗിക്കുന്നത്. പല ഇറാനിയൻ ഭാഷകളിലും എഫെഡ്രയെ, ഹും എന്നാണ്‌ വിളിക്കുന്നത്‌. ഇന്നത്തെ തുർക്മെനിസ്താനിലെ മാർഗിയാന എന്ന പുരാവസ്തുകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും എഫേഡ്രയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ അടങ്ങിയ പുരാതന മൺപാത്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്

 വേദങ്ങളിലെ സോമത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം 
സോമരസം ഇന്ദ്രനും അംഗിരസ്സിനൂം സമർപ്പിച്ചാണ് മിക്ക യാഗങ്ങളൂം നടക്കുന്നത്. ഈ സോമരസം നുകർന്ന് ഉന്മേഷവാനായി ഇന്ദ്രൻ, വായു ഋഗ്വേദം 1:2 എന്നിവർ ഹീനന്മാർ അപഹരിച്ച തങ്ങളുടെ ഗോക്കളെ തിരിച്ചു തരണേ അഥമാ സമ്പദ് സമൃദ്ധി വരുത്തണേ എന്നാണ് ഋഗ്വേദത്തിൽ പറയുന്നത്.   ഋക്‌വേദ പ്രകാരം യാഗങ്ങൾ നടത്തുന്നത് അതിനാണ്.    സോമരസം കലർന്നാൽ വെള്ളം മധു പോലെ മത്തുളവാക്കും എന്ന് പറയുന്നു. 

വേദങ്ങളിൽ പറയപ്പെടുന്ന അപൂർവ്വ സസ്യം സോമലത (Harmal) എതാണോ സംശയാസ്പദമാണ് മറ്റൊരു സാധ്യത സോമവല്ലിയാണ്. ആ സസ്യം പുഴയിലെ പാറക്കല്ലു കൊണ്ട് ഇടിച്ചു പിഴിഞ്ഞാണ് സോമരസം എടുക്കുന്നത് എന്ന് ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ചന്ദ്രന്റെ വൃദ്ധിക്ഷയങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ഇലകൾ വിരിയുകയും പൊഴിയുകയും ചെയ്യുന്ന അപൂർവ്വ സസ്യം. എന്നാൽ വിവിധയിനം ചെടികളുടേയും കൂണുകളുടേയും (Amanita muscaria) കുറ്റിച്ചെടികളുടേയും (Ephedra distachya) മറ്റും കലർപ്പാണ് ഇത് എന്ന് സിദ്ധാന്തിക്കുന്നവരുണ്ട്.  സോമരസം അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കാൻ താമസിച്ചാൽ കുപിതരായി ദേവന്മാർ യാഗത്തിന്റെ യജമാനനെ ഉപദ്രവിക്കും എന്നണ് വിശ്വസം. സോമരസം അർപ്പിക്കൽ സോമയാഗത്തിന്റെ നാലാം ദിവസമാണ്. യാഗശാലയിലെ രാജാവാണ് സോമലത.

 അവലംബം 

വർഗ്ഗം:ലഹരിപദാർത്ഥങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം
വർഗ്ഗം:പുരാണങ്ങളിലെ വിശിഷ്ട വസ്തുക്കൾ