പഞ്ചചാമരം

പഞ്ചചാമരം: ഒരു സംസ്കൃതവർണ്ണവൃത്തം. അഷ്ടി എന്ന ഛന്ദസ്സിൽ പെട്ട (ഒരു വരിയിൽ 16 അക്ഷരങ്ങൾ) സമവൃത്തം.

 ലക്ഷണം 

ലക്ഷണം മലയാളത്തിൽ:

ലക്ഷണം സംസ്കൃതത്തിൽ:

ഛന്ദശ്ശാസ്ത്രപ്രകാരം  “ജ ര ജ ര ജ” എന്നീ ഗണങ്ങളും ഒരു ഗുരുവും  വരുന്ന വൃത്തമാണു പഞ്ചചാമരം. ഈ വൃത്തത്തിന്റെ ലക്ഷണം നൽകിയിരിക്കുന്നതുതന്നെ ഇതേവൃത്തത്തിലാണ്.

ലഘു, ഗുരു, ലഘു, ഗുരു എന്നിങ്ങനെ 16 അക്ഷരങ്ങൾ ലഘുവും ഗുരുവും ഇടവിട്ടു് ഈ വൃത്തത്തിൽ വരുന്നു. അതിനാൽ ഈ ലക്ഷണവും വൃത്തമഞ്ജരിയിൽ ഉണ്ടു്.


ഇതിന് വേറൊരു ലക്ഷണം കൂടിയുണ്ട്.

 ഉദാഹരണങ്ങൾ 
ഉദാ:-1
 സിസ്റ്റർ മേരി ബനീഞ്ജയുടെ ലോകമേ യാത്ര എന്ന കവിതയിൽ നിന്നു്.

ഉദാ:-2
 ശങ്കരാചാര്യർ ധാരാളം സ്തോത്രങ്ങൾ ഈ വൃത്തത്തിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ടു്. ഒരു ഗണപതീസ്തുതിയിൽ നിന്നു്:

ഉദാ:-3
 രാവണൻ എഴുതിയെന്നു് ഐതിഹ്യങ്ങൾ പറയുന്ന ശിവതാണ്ഡവസ്തോത്രം ഈ വൃത്തത്തിലാണു്. അതിലെ ഒരു ശ്ലോകം:

സവിശേഷതകൾ
ഗാനാത്മകമായ വൃത്തങ്ങളിൽ പ്രമുഖമാണ് പഞ്ചചാമരം. പഞ്ചചാമരത്തിൽ രചിച്ച ശ്ലോകങ്ങൾ അതീവമന്ദതാളത്തിലും മന്ദതാളത്തിലും മധ്യമതാളത്തിലും ദ്രുതതാളത്തിലും അതിദ്രുതതാളത്തിലും മനോഹരമായി ചൊല്ലാൻ സാധിക്കും. ശിവതാണ്ഡവസ്തോത്രത്തിലെ ശ്ലോകങ്ങൾ (ഉദാ:- ജടാടവീഗളജ്ജലപ്രവാഹപാവിതസ്ഥലേ,ഗളേऽവലംബ്യ ലംബിതാം ഭുജംഗതുംഗമാലികാം..) അതിദ്രുതതാളത്തിലും  "മുദാ കരാത്തമോദകം, സദാ വിമുക്തി സാധകം..." എന്നശ്ലോകം മധ്യമതാളത്തിലുമാണ് സാധാരണ ആലപിക്കുന്നത്.

അവലംബം

പുറം കണ്ണികൾ
 മലയാള സർവവിജ്ഞാനകോശം - ദ്രാവിഡവൃത്തങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:സമവൃത്തങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അഷ്ടി ഛന്ദസ്സ്