ഭുജംഗപ്രയാതം

ഒരു സംസ്കൃതവർണ്ണവൃത്തമാണ്‌ ഭുജംഗപ്രയാതം.
 ലക്ഷണം 

നാലു "യ" ഗണങ്ങൾ (ലഘു-ഗുരു-ഗുരു) ഒന്നിച്ചുവരുന്ന ഗണമാണിത്.
ഓരോ വരിയിലും 12 അക്ഷരം വീതം വരുന്ന ഗണമാണ് ഇത്. ഭുജംഗം എന്നാൽ പാമ്പ്. പ്രയാതം എന്നാൽ സഞ്ചാരം. പാമ്പ് സഞ്ചരിക്കുന്നത് പോലെയാണ് ഈ വൃത്തത്തിന്റെ ഗതി. അതിനാൽ ഭുജംഗപ്രയാതം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. 

ഉദാ: 

{{മുഖേ മന്ദഹാസം നഖേ ചന്ദ്രഭാസം
നൃപാലൻ മയങ്ങീടുമാറുളള കളള
ത്രപാലംബ ലീലാവിലാസങ്ങളാലേ }}