Рајко Даскалов

Рајко Иванов Даскалов (21 декември 1886 – 26 август 1923) — бугарски политичар, еден од водечките дејци на Бугарскиот земјоделски народен сојуз (БЗНС). Близок соработник на Александар Стамболијски и клучна фигура во владите на БЗНС (1919–1923). Даскалов е познат по раководењето со Радомирската република за време на Владајското (Радомирско) востание во 1918 година, како и по својата радикална анти-ВМРО политика. Убиен е во Прага во 1923 година од член на Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО).

 Ран живот и образование 
Рајко Даскалов е роден на 21 декември (9 декември по стар стил) 1886 година во село Бјала Черква, Павликенско (денес град во областа Велико Трново), во учителско семејство. Завршува Трговска гимназија во Свиштов (1903–1908). Потоа студира финансии во Берлин, каде што докторира (1907–1912). По враќањето во Бугарија учествува како доброволец во Балканската војна (1912–1913) и завршува Школа за резервни офицери.

 Политичка кариера 
Под влијание на својот соселанин Цанко Церковски во 1913 година Даскалов станува член на БЗНС. Од 1914 година активно учествува во работата на сојузот како соработник на весникот „Земјоделско знаме“ и управител на „Народен магазин“ во Софија.

Во 1915 година е мобилизиран и учествува во Првата светска војна како офицер во Педесеттиот пешадиски полк. Во 1916 година е осуден на затвор поради т.н. Деклозиерова афера (обвинет за пропаганда против војната).

Ослободен од затворот заедно со Александар Стамболијски на 25 септември 1918 година, двајцата се испратени од владата на Александар Малинов да ги смират востаничките војници во Радомир и Ќустендил. Наместо тоа, Даскалов заминува во Радомир, каде на 27 септември 1918 година ја прогласува Радомирската република. Се прогласува за главнокомандувачки на востаничките сили и предводи марш кон Софија. По поразот на востанието е тешко ранет во раката, се крие во Витоша и Конавска планина, се предава на силите на Антантата и е испратен во Солун. По амнестијата во декември 1918 година се враќа во Бугарија.

По победата на БЗНС на изборите во 1919 година, Даскалов е избран трипати за народен пратеник (1919–1923) и е постојан член на владите на Стамболијски:

 Министер за земјоделие и државни имоти (1919–1920)
 Привремен министер за финансии (април–мај 1920)
 Министер за трговија, индустрија и труд (1920–1922)
 Министер за внатрешни работи и народно здравје (1922–1923)

Тој е автор на идеите за поземната реформа, создавањето на Трудовата повинност и паравоената Портокалова гарда, која лично ја предводи. Како претставник на радикалното крило во БЗНС, Даскалов води решителна борба против ВМРО во Пиринска Македонија. На 15 декември 1922 година преживува неуспешен атентат од ВМРО (бомба фрлена од Асен Даскалов).

Во февруари 1923 година е ослободен од владата, во март е избран за државен обвинител против министрите од периодот на националните катастрофи, а во мај е назначен за бугарски полномошен министер во Прага (Чехословачка).

 Последни години и смрт 
По Деветојунскиот преврат (9 јуни 1923 година), кој ја соборува владата на Стамболијски, Даскалов останува во Прага и се обидува да организира меѓународна реакција во поддршка на БЗНС. Со негова помош се создава Задграничното претставништво на БЗНС и започнува издавање на весникот „Земјоделско знаме“.

Рајко Даскалов е убиен на 26 август 1923 година во Прага од членот на ВМРО Јордан Цицонков (по наредба на Тодор Александров). Убиецот е уапсен, но на прва инстанца е ослободен, а на втора — осуден на 20 години затвор. Цицонков се самоубива во затворот на 25 јануари 1926 година.

Категорија:Министри за финансии на Бугарија