Фајалит

Фајалит (, најчесто скратено Fa) — краен член богат со железо од серијата цврсти раствори на оливин. Како и сите минерали во оливинската група, фајалитот кристализира во орторомбичниот систем ( просторна група Pbnm3 ) со параметри на клетките a = 4,82. Å, b = 10,48 Å и c = 6,09 Å.

Фајалитот формира серија од цврсти раствори со форстеритот на крајниот елемент од магнезиум оливин (Mg2SiO4), а исто така и со тефроитот на крајниот елемент од оливин богат со манган (Mn2SiO4).
лево|мини|Атомската структура на фајалит гледана по должината на оската А. Кислородот е прикажан со црвена боја, силициумот со розова боја, а железото со сина боја. Проекција на единичната ќелија е прикажана со црниот правоаголник.
Оливинот богат со железо е релативно честа состојка на кисели и алкални магматски карпи како што се вулкански обсидијани, риолити, трахити и фонолити и плутонски кварцни сиенити каде што е поврзан со амфиболи. Неговата главна појава е во ултрамафичните вулкански и плутонски карпи, а поретко во фелзичните плутонски карпи и ретко во гранитниот пегматит. Исто така, се јавува во литофизите во обсидијан. Исто така, се јавува во средно квалитетни термички метаморфизирани седименти богати со железо и во нечисти карбонатни карпи. 

Фајалитот е стабилен со кварц при ниски притисоци, додека повеќе магнезиумовиот оливин не е, поради реакцијата оливин + кварц = ортопироксен. Железото го стабилизира парот оливин + кварц. Притисокот и композициската зависност на реакцијата може да се користат за пресметување на ограничувањата на притисоците при кои се формирале склопови од оливин + кварц.

Фајалитот може да реагира со кислород при што се формираат магнетит и кварц; овие три минерали заедно го дефинираат кислородниот пуфер „FMQ“. Оваа реакција се применува за регулирање на фугацитетот на кислород во лабораториски експерименти, а исто така служи и за пресметување на фугацитетот на кислород забележан во минерални асоцијации за време на метаморфни и магматски процеси.
лево|мини|Моларен волумен наспроти притисок на собна температура
При висок притисок, фајалитот претрпува фазен премин во харензит, аналог на рингвудит што содржи железо, т.е. спротивно на форстеритот, не постои средна форма аналогна на вадслејит ; под условите што преовладуваат во горниот мантил на Земјата, преминот би се случил на околу 6–7GPa, т.е. при значително помал притисок од фазните транзиции на форстеритот.D. C. Presnall (1995): Phase diagrams of Earth-forming minerals. Во експерименти со висок притисок, трансформацијата може да биде одложена, така што може да остане стабилна на притисоци од речиси 35 GPa (види сл.), во кој момент може да стане аморфен, наместо да добие кристална структура како што е харензитот.

Името фајалит е изведено од островот Фајал (Фајал) на Азорските Острови, каде што првпат е опишан во 1840 година. 

 Наводи 

 Дир, Вашингтон, Хауви, РА и Зусман, Ј. (1992). Вовед во минералите што формираат карпи (2-ро издание). Харлоу: Лонгман 
Категорија:Орторомпски минерали
Категорија:Незосиликати
Категорија:Соединенија на железото
Категорија:Минерали на железото