Кристален хабитус

Во минералогијата, кристалниут хабитус - карактеристичниот надворешен облик на поединечен кристал или агрегат од кристали. Навиката на кристалот зависи од неговата кристалографска форма и условите на раст, што генерално создава неправилности поради ограничениот простор во кристализирачката средина (најчесто во карпите). Klein, Cornelis, 2007, Minerals and Rocks: Exercises in Crystal and Mineral Chemistry, Crystallography, X-ray Powder Diffraction, Mineral and Rock Identification, and Ore Mineralogy, Wiley, third edition,  Wenk, Hans-Rudolph and Andrei Bulakh, 2004, Minerals: Their Constitution and Origin, Cambridge, first edition, 

 Кристални форми 
Препознавањето на хабитусот може да помогне во распознавање и описот на минералите, бидејќи кристалниот хабитус е надворешно претставување на внатрешниот подреден атомски распоред. Сепак, повеќето природни кристали не покажуваат идеални хабитуси и најчесто се деформирани. Квалитетот на обликот на кристалот во минерален примерок може да се опише како еден од следниве:

 Еуедарски: кристал кој е целосно ограничен со своите карактеристични површини, добро формиран. Синонимни термини: идиоморфен, автоморфен;
 Субхедарен: кристал делумно ограничен со своите карактеристични површини и делумно со неправилни површини. Синонимни термини: хипидиоморфен, хипавтоморфен;
 Анхедрален: кристал на кој му недостасуваат некои од неговите карактеристични површини, целосно деформиран. Синонимни термини: алотриоморфен, ксеноморфен.

 Променливи фактори 
лево|мини|Гетит заменува пиритски коцки
Факторите кои влијаат на хабитусот вклучуваат: комбинација од две или повеќе кристални форми; траги од примеси присутни за време на растот; услови за сраснување и раст (т.е. топлина, притисок, простор); и специфични склоности на раст, како што се пругасти линии на раст. Минералите ки припаѓаат на истиот кристален систем не мора нужно да го покажуваат истиот хабитус. Некои хабитуси на минералот се уникатни поради неговата разновидност и местоположба: На пример, додека повеќето сафири формираат издолжени кристали во облик на буре, оние што се наоѓаат во Монтана формираат дебели плочести кристали. Вообичаено, вториот се гледа само кај рубинот. Сафирот и рубинот се двете варијанти на истиот минерал: корунд.

Некои минерали можат да ги заменат другите постоечки минерали, а воедно да го зачуваат оригиналниот изглед, т.е. псевдоморфна замена. Класичен пример е кварцот од тигрово око, кроцидолитниот азбест е заменет со силициум диоксид. Додека кварцот обично формира призматични (издолжени, призматични) кристали, во тигровото око е зачувана оригиналната фиброзна природа на кроцидолитот.

 Список 

 Агрегатни навики 
ХабитусСликаОписВообичаен пример(и)ИглестиИглести, тенки и конусни призми на крајот кои растат радијално/глобуларно.натролит, сколецит, јуанфулиитАрборесцентенКристали слични на дрво кои растат слично на гранки..бакар, злато, среброКапиларен/Филиформен Косести или конецести, исклучително фини бисолит, милеритКолоиден/Нодуларен/ТуберозенЗаоблени, фино појасести наслаги со неправилни концентрични испакнатини ахат, барит, сфалеритКонцентриченКружни прстенести агрегати околу центар. Овој хабитуд се наоѓа во пресеци од бубрежни/мамиларни хабитуси, а исто така и од издолжени сталактити од аметист (кварц), малахити, родокрозит и други.ахат, кварц, малахит, родохрозитДендритиченКореновидно, разгранува во еден или повеќе насоки од централната точка бакар, злато, романехит, магнезит, среброДруза/ИнкрустацијаАгрегат од кристали кои обложуваат површина или празнина, најчесто се среќава во геода и некои фосилиазурит, целестин, калцит, уваровит, малахит, кварцВлакнест/АзбестоформенИсклучително тенки призми кои формираат мускулести влакнаактинолит, азбест, барит, кијанит, гипс, нитратин, стилбит, серпентинска групаЛистовиден/Микасен/ЛамеларенСлоевити кристални рамнини, се раздвојуваат во тенки листовибиотит, хематит, мусковит, лепидолит, молибденитГрануларенАгрегати од ситни анхедрални кристали во матрица или друга површинаандрадит, борнит, шелит, кварц, уваровитХоперНадворешните делови на коцките растат побрзо од внатрешните делови, создавајќи вдлабнатина слична на хопербизмут (вештачки), халит, галенитОолитенМали сфери или зрна (често сплескани) кои потсетуваат на јајцаарагонит, калцитПизолитенЗаоблени концентрични нодули кои често се среќаваат во седиментни карпи. Многу поголеми од оолитните арагонит, боксит, калцит, пизолитПлочести/Табуларни/БлоковидниРамни, табличести, со изразен пинакоидбарит, фелдспат, топаз, ванадинит, вулфенитПердувестиФини, пердувести лушпиаурихалцит, окенит, мотрамитРадијални/Зракасти/ДивергентниЗрачат нанадвор од централна точка без да формираат ѕвезда (кристалите обично се одвоени и со различна должина).аенигматит, атакамит, епидот, пирофилит, стибнитМрежестиКристали што формираат триаголни мрежести прорастоци.церусит, рутилРозетести/ЛеќестиПлочести, радијални розетести агрегати (исто и леќесто обликувани кристали)гипс, барит, калцитСталактитскиФормираат како сталактити или сталагмити; цилиндрични или конусни. Нивните пресечни површини често покажуваат „концентричен“ образецкалцит, халцедон, хризокола, гетит, малахит, романешитЅвездестиЅвездести, радијални влакна во сферични облици, како мамиларни или рениформни.хематит, пектолит, шатукит, вавелит

Асиметрични/Неправилни облици
ХабитусСликаОписВообичаен пример(и)АмигдалКако вградени бадемихеуландит, стилбит, цирконХеморфниДвојно завршен кристал со два различно обликувани краевиелбаит, хемиморфит, оливинМасивни/КомпактниБез јасна надворешна кристална формалимонит, тиркиз, цинабарит, кварц, реалгар, лазуритСо жезлоРастот на кристалот запира и продолжува на врвот, но не и на основата. Исклучителни агрегати од овој тип (како кварц) често се нарекуваат „елестијални“.барит, калцит, марказит, кварц

Симетрични облици
ХабитусСликаОписВообичаен пример(и)Коцкестиоблика на коцкафлуорит, пирит, галенит, халитДодекаедарскидодекаедар, 12-страничен. Централната површина може да варира.гранат, пиритЕнантиоморфниОгледален облик (т.е.Сраснување) и оптички својства; десно и лево ориентирани кристалиарагонит, гипс, кварц, плагиоклаз, ставролитШестоаголнишестоаголна призма (шестострана)берил, галенит, кварц, ханкзит, ванадинитИкоситетраедарскиоблик на делтоидален икозитетраедар, 24-страниченаналцим, спесартинОктаедарскиоблик на октаедар, квадратна бипирамида (осумстрана)дијамант, флуорин, флуорит, магнетит, пиритПризматичниИздолжени, призматичен облик: може или не мора да имаат добро развиени кристални површини паралелни со вертикалната оскаберил, турмалин, ванадинитРомбоедарскиромбски облик (шестострани ромбови)калцит, магнезит, родохрозит, сидеритСкаленохедарскискаленохедарски облик, со зашилени краевикалцит, родохрозит, титанитТетраедарскитетраедарски облик, триаголна пирамида (четиристрана)халкопирит, тетраедрит, сфалерит, магнетит

Заоблени/Сферични облици
ХабитусСликаОписВообичаен пример(и)БотреоидниКако грозд, големи и мали хемисферични маси, речиси одделени една од другакалцит, халцедон, халит, плумбогумит, смитсонитГлобуларниИзолирани хемисфери или сферикалцит, флуорит, гиролитМамиларниНалик на дојка: површина составена од пресечени делумни сферични облици, поголема варијанта на ботреоидни и/или рениформни, исто така концентрично слоевити агрегати.халцедон, хематит, малахитРениформниНеправилни бубрег-обли сферични масикаситерит, халцедон, хризокола, хематит, хемиморфит флуорит, гетит, гринокит, малахит, родохрозит, смитсонит, мотрамит, вавелит

 Наводи 



Категорија:Кристалографија