Милан Милишиќ

Милан Милишиќ (Дубровник, 6 јули 1941 - Дубровник, 5 октомври 1991) бил српски поет, писател, преведувач и универзитетски предавач од Дубровник. Пишувал детска литература, поезија, романи, патеписи, есеи, драми и преведувал светски класици од англиски јазик.

 Биографија 
Роден е во српско семејство по потекло од Требиње.

Се школувал во Дубровник и Белград, каде што ги завршил студиите по светска литература на Филолошкиот факултет. Дипломирал во 1967 година и се преселил во Лондон, каде што живеел до 1970 година, кога се вратил во родниот Дубровник.

Во 1986 година, тој бил гостин-предавач на Универзитет во Њујорк, а во 1990 година, како стипендист на Фулбајт, престојувал на Универзитетот Амхерст во САД.

Преведувал од англиски јазик. Меѓу другото, го превел делото на Толкин „Хобит“  (заедно со неговата прва сопруга Мери Мартин), песни од Роберт Фрост и некои од драмите на Харолд Пинтер.

Во 1975 година, театарот „Марин Држиќ“ во Дубровник ја извел претставата на Милишиќ „Лов по бледото лице“, во режија на Ивица Кунчевиќ. Тој бил уредник на младинскиот весник „Лаус“ и списанието „Дубровник“, а од 1987 година работел како театарски драматург.

Во 1984 година, младинскиот весник од Дубровник „Лаус“ го објавил текстот на Милишиќ „Живот за слобода“, за кој Дубровничкиот СЗБНОБ го обвинил за напаѓање на достигнувањата на социјализмот и НОБ. „Општинското јавно обвинителство во Дубровник, со својот документ Кт - 31/83 од 18 февруари 1983 година, поднело обвинение против Милан Милишиќ за кривично дело ширење лажни вести од член 197 став л од Кривичниот законик на Република СРЗ. Врз основа на тоа обвинение, на 13 мај 1983 година, се одржало судењето на Милан Милишиќ пред советот на Општинскиот суд во Дубровник, а истиот ден била донесена и пресудата објавена со пресуда К - 62/83 - 14, со која Милишиќ бил прогласен за виновен за кривично дело ширење лажни вести од член 197 став л од Кривичниот законик на Република СРЗ, па бил осуден на условна казна затвор од 7 месеци, со одредба дека утврдената казна нема да се изврши ако обвинетиот не стори ново кривично дело во рок од три години.“  

За време на борбите за Дубровник во 1991 година, граната паднала врз неговиот стан и тогаш бил убиен. Бил погребан два дена подоцна на гробиштата Бониново во Дубровник.

 Наследство 
За неговиот живот, смрт и книжевното  творештво се напишани голем број текстови во Босна и Херцеговина, Србија и Хрватска. За Милишиќ пишувале Тонко Мароевиќ, Миљенко Јерговиќ Марио Копиќ, Војо Шиндолиќ, Предраг Чудиќ и многу други.

Во 2011 година, Студентскиот театар Леро во Дубровник ја одбележал 70-годишнината од раѓањето и 20-годишнината од смртта на Милан Милишиќ со сценски рецитал на „Виолетовиот Страдун“. По истиот повод, во Уметничката работилница Лазарети се одржала изложба на новинарски и новинарски дела од Милан Милишиќ. Во истата 2011 година, ИК Геопоетика од Белград за прв пат го објавиле недовршениот роман на Милишиќ „Ќерката на офицерот“.

На 63-тите Дубровнички Летни игри во 2012 година, студентскиот театар „Леро“ премиерно ја прикажал претставата „Месечина за Леди Макбет“, во режија и драматизација на Давор Мојаш, заснована на фрагменти од литературните дела на Милан Милишиќ. 

Во 2015 година, театарот „Марин Држиќ“ во Дубровник премиерно ја изведл поемата на Милан Милишиќ Кога Бог го создаде Дубровник.

Во 2020 година, како дел од 71-от Дубровнички летен фестивал, била изведена претстава базирана на поезијата на дубровнички поети, во режија на Дора Ружѓак Подолски и Марина Пејновиќ. Насловот на претставата „Дубровнички огледала – три половини од ловор, пелин и врес“ е делумно преземен од Милишиќ („Дубровнички огледала“ е уреднички наслов на книга со негови постхумно објавени есеи (Геопоетика, Белград, 2007).

Во 2020 година, Марио Копиќ и Ведран Салвија објавиле обемна збирка полемички текстови за културата на Дубровник посветена на Милан Милишиќ, објавена од Друштвото на дубровничките писатели.

На триесетгодишнината од смртта на Милишиќ, во 2021 година, градот Дубровник поставил спомен-плоча на улицата Жупска број 5, каде што живеел и починал Милишиќ. 

 Дела 

 Две сестри ме сакаа заедно (Видиќи, Белград, 1970)
 Кога нема (Просвета, Белград, 1972)
 Хобит (превод, 1975)
 Зграда (Работа-Народна књига-БИГЗ, Белград, 1977)
 Убаво време (Народна књига, Белград, 1981)
 Мачка на ѓубре (BIGZ, Белград, 1984)
 Скитник (Дубровник, Дубровник, 1985)
 Градина без време (КПЗ, Дубровник, 1986)
 Две сестри ме сакаа заедно (Светлина, Сараево, 1989)

 Објавено постхумно

 Дамки (Загреб-Дубровник, 1993)
 Треперење (Хрватски универзитетски издавач), Загреб, 1994)
 Чудна врана (СИЦ, Белград, 1995)
 Роберт Фрост, Избрани песни (превод 1996)
 Создавањето на Дубровник (Босанска књига, Сараево, 1996)
 Треперење (Столбови на културата, Белград, 1997)
 Мртов прстен (Ферал Трибјун, Сплит, 1997)
 Острови (Дуриеуџ, Загреб, 1997)
 Патописи (Босанска књига, Сараево, 1997)
 Флека, е (Меандар, Загреб, 2001)
 Омаж на Милишиќ, автор Јелена Трпковиќ; et al (LIR BG, Белград, 2005)
 Дубровнички огледала, (Геопоетика, Белград, 2007)
 Бог и Марин (Куќата на Марин Држиќ, Дубровник, 2008)
 Ќерката на офицерот (Геопоетика, Белград, 2011) 
 Собрана поезија (Културен центар на Нови Сад, 2016) 

 Наводи 

Категорија:Политички репресии во комунистичка Југославија
Категорија:Српски поети
Категорија:Луѓе од Дубровник
Категорија:Починати во 1991 година
Категорија:Родени во 1941 година