Хеуландит

Хеуландит — име на серија тектосиликатни минерали од групата зеолити. Пред 1997 година, хеуландитот бил признат како минерален вид, но рекласификацијата во 1997 година од страна на Меѓународното минералошко здружение го смени во сериско име, при што минералниот вид бил именуван:

 Хеуландит-Ка
 Хеуландит-На
 Хеуландит-К
 Хеуландит-Ср
 Хеуландит-Ba (опишан во 2002 година).

Хеуландитот-Ca, најчестиот од нив, е воден калциум и алуминиум силикат со формула . Мали количини на натриум и калиум обично се присутни и заменуваат дел од калциумот. Стронциумот го заменува калциумот во варијантата хеуландит-Sr. Соодветното име на видот зависи од доминантниот елемент. Видот е визуелно ист, а сериското име хеуландит сè уште се користи секогаш кога не е извршено тестирање.

Кристалографија и својства
Кристалите се моноклинични. Тие можат да имаат карактеристична форма на ковчег, но можат да формираат и едноставни ромбни призми. Честопати, ќе се формира кора од фини кристали со видливи само краевите на ромбите, што ги прави кристалите да изгледаат како клинови. Тие имаат совршено расцепување паралелно со рамнината на симетрија, на која сјајот е значително бисерен; на другите површини сјајот е од стаклест тип. Минералот е обично безбоен или бел, но може да биде портокалов, кафеав, жолт, цигла-црвен или зелен поради примесите од целадонитот. Варира од транспарентен до проѕирен. Изоморфен со хеуландит е стронциумскиот и бариумскиот зеолит брустерит.

Неговата тврдост според Мосовата скала е 3-4, а специфичната тежина му е 2,2. Хеуландитот е сличен на стилбитот. Сепак, двата минерали можат лесно да се разликуваат бидејќи кај хеуландитот острата позитивна бисектрикса на оптичките оски излегува нормално на расцепот.

Откривање и појава
Холандитот првпат бил одвоен од стилбитот од Август Брајтаупт во 1818 година и тој го нарекол „еузеолит“ (што значи прекрасен зеолит); независно, во 1822 година, Х. Ј. Брук дошол до истиот резултат, давајќи го името хеуландит, по колекционерот на минерали, Џон Хенри Хеуланд (1778–1856).

Холандитот се јавува со стилбит и други зеолити во амигдалоидните шуплини на базалтните вулкански карпи, а повремено и во гнајс и хидротермални вени. Се формира на температури под околу 100 °C (212 °F), па затоа неговото присуство во седиментните карпи укажува дека тие доживеале плитка дијагенеза.

Добри примероци се пронајдени во базалтите на Беруфјордур, во близина на Џупивогур, во Исланд, Фарските Острови и Деканските трапи на планините Сахиадри во Махараштра во близина на Мумбаи. Кристали со цигла-црвена боја се од Кемпси Фелс во Стирлингшир и долината Фаса во Трентино. Разновидност позната како бомонтит се јавува како мали жолти кристали на сиенитски шкрилец во близина на Балтимор, Мериленд.

 Наводи 

 Извори 
 Минерални галерии
 IMA: класификација на зеолити

Надворешни врски

Structure type HEU

Категорија:Луминисцентни минерали
Категорија:Моноклински минерали
Категорија:Минерали на алуминиумот
Категорија:Минерали на калциумот
Категорија:Минерали на натриумот