Биксбијт

Биксбијт — минерал од манган и железен оксид со хемиска формула: . Односот железо/манган е доста варијабилен и многу примероци речиси и да немаат железо. Тоа е метално темно црна боја со Мосова тврдост од 6,0 – 6,5. Тој е донекаде редок минерал баран од колекционерите бидејќи обично формира еуедарски изометриски кристали кои прикажуваат различни коцки, октаедри и додекаедри.

Најчесто се поврзува со берил, кварц, спесартин, хематит, псевдобрукит, хаусманит, браунит и топаз во пневматолитички или хидротермални вени и шуплини и во метаморфни карпи. Може да се најде и во литофизните шуплини во риолит. Типични локалитети се областите Џабуа и Чхиндвара, Индија и планинскиот венец Томас во округот Хуаб, Јута. Исто така, е пријавен во Сан Луис Потоси, Мексико; северна Патагонија, Аргентина; Жирона, Каталонија, Шпанија; Шведска, Германија, Намибија, Зимбабве и Јужна Африка.

Биксбијтот е именуван по американскиот минералог Мејнард Биксби (1853–1935), одговорен за неговото откривање во 1897 година. Не треба да се меша со биксбит, црвена форма на берил; за да се избегне забуна, ова име е застарено од CIBJO и IMA.

 Својства 
Биксбијтот е непроѕирен црн минерал со метален сјај. Има тврдост помеѓу 6 и 6,5 на Мосовата скала и густина од 4,95 g/cm³. Кристализира во кубниот систем, диплоидна класа (m³(2/m³)).

Иако биксбијтот претходно се сметал за повеќекратен оксид на манган и железо со состав (Mn3+,Fe3+)2O3, ИМА моментално го класифицира овој минерал само како манган оксид, при што присуството на железо се смета за нечистотија. Сепак, во некои примероци од овој минерал (како оние од типската локација), содржината на железо и манган е споредлива. Алуминиумот може да се појави и како нечистотија во многу помали пропорции.

 Морфологија и формирање 
Биксбијтот формира коцки, ретко модифицирани од {112} или {111}, обично набраздени, со големина до 6 cm. Може да се појави и во масивна форма.

Биксбијтот најчесто се наоѓа во шуплини и пукнатини во риолитните карпи. Може да се појави и во минерални наоѓалишта на манган кои претрпеле пневматолитичка или хидротермална метаморфизам. Минерал што обично се поврзува со него е браунитот (во манганови руди). Други поврзани минерали вклучуваат топаз, спесартин, берил, кварц, санидин, псевдобрукит и хематит.

 Наслаги 
Типската локација за овој минерал е во планинскиот венец Томас во Јута (САД); биксбијтот се наоѓа и во планинскиот венец Вах Вах во округот Бивер, Јута. Мексико има наоѓалишта во Викторија де Дуранго, Коалкоман де Васкез Паларес (Мичоакан) и Вила де Аријага (Сан Луис Потоси). Во Аргентина - во долината Плумас (Чубут) - пронајдени се значајни кристали со дијаметар помеѓу 2 и 15 mm со сјајна метална црна боја.

Во Шпанија овој минерал е пронајден во Риполес (Херона). Исто така во Италија, во Рико дел Голфо ди Специја (Специја) и во Пиз Сцерсен (Сондрио).

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Минерални галерии
 Геолошки завод на Јута
Категорија:Коцкести минерали
Категорија:Оксидни минерали