Мефисто (филм)

„Мефисто“ — политичка драма на германски јазик од 1981 година, режирана од Иштван Сабо, а базирана на истоимениот роман од Клаус Ман. Во главната улога е Клаус Марија Брандауер како германски театарски актер (инспириран од Густаф Гринџенс) кој наоѓа неочекуван успех и мешани благослови во популарноста на неговата изведба во фаустовска претстава, додека нацистите ја преземаат власта во Германија пред Втората светска војна. Додека неговите соработници и пријатели бегаат или се принудени да се кријат од нацистичкиот режим, популарноста на неговиот лик е над неговото сопствено постоење, но тој евентуално открива дека неговата најдобра изведба е одржувањето на угледот за своите нацистички покровители.

Филмот бил копродукција на унгарски, австриски и западногермански студија; во кој глумат германски и унгарски актери. Премиерата во Будимпешта била одржана на 11 февруари 1981 година и добил широко признание од критичарите, освојувајќи ја наградата Оскар за најдобар филм на странски јазик, првиот унгарски филм што го постигнал тоа. Улогата му донела на Брандауер многу признанија, вклучувајќи номинации за БАФТА и Германската филмска награда и ја започнала неговата филмска кариера.

Заплет

Филмот ја адаптира приказната за Мефистофел и Доктор Фауст, откривајќи како главниот лик Хендрик Хефген ја напушта својата совест и продолжува да настапува, додворувајќи се на Нацистичката партија за да ја задржи својата работа и да ја подобри својата општествена положба.

Хефген (базиран врз германскиот актер Густаф Гриндгенс) копнее по сцената. Првата третина од филмот ја следи неговата кариера како фрустриран, страствен актер кој се мачи во провинциските театри, повремено танцувајќи и пеејќи и играјќи улоги во филмови за да добие внимание. Тој дури и пронашол болшевички театар со пријател за да генерира повеќе работа, во авангардниот период од почетокот на 1930-тите години, пред нацистите да дојдат на власт. Првично, Хендрик бил поуспешен во својот општествен и љубовен живот отколку како глумец. Двете нишки се обединуваат кога неговата нова сопруга го гледа како ја игра крајната улога, Мефисто (агентот на ѓаволот во претставата „Фауст“), непосредно пред нацистичката партија да дојде на власт во Германија.

Додека неговата сопруга, другите глумци и неговите пријатели одат во егзил или протестираат против новиот режим, Хендрик се враќа во Германија привлечен од ветувањето за прошка за неговата комунистичка театарска авантура и желбата да глуми на својот мајчин јазик. Кога нацистичката партија му ветува дека ќе го направи ѕвезда, тој не се двоуми. Хендрик брзо се стекнува со големи улоги и признанија и тој ужива во својот успех. Хендрик ја повторува својата најголема улога како Мефисто и се согласува да го води националниот театар, работејќи заобиколувајќи ги културните ограничувања и бруталноста на нацистичката влада. Тој безгрижно ги превидува длабоките морални компромиси во својата ситуација, оправдувајќи си се себеси користејќи ја моќта на своите блиски односи со нацистичките службеници за да им помогне на пријателите кои инаку би биле мета на режимот.

Горчливата иронија на заплетот е во тоа што најсаканиот сон на протагонистот е да стане најголемиот германски глумец, играјќи ги Хамлет и Мефисто, но за да го оствари овој сон, тој ја продава својата душа и предоцна сфаќа дека не ја игра улогата на Мефисто, туку на Фауст; токму нацистичкиот водач во филмот (базиран врз Херман Геринг) е вистинскиот Мефисто.

 Ликови 

 Клаус Марија Брандауер како Хендрик Хофген
 Кристина Јанда како Барбара Брукнер
 Илдико Бансаги како Николета фон Нибур
 Ролф Хоп како Генералот
 Ѓерги Черхалми како Ханс Миклас
 Карин Бојд како Џулиет Мартенс
 Петер Андорај како Ото Улрихс
 Кристин Харборт како Лоте Линдентал
 Мартин Хелберг како професор Рајнхард
 Тамаш Мајор како Оскар Кроге
 Илдико Кишонти како Дора Мартин
 Марија Бистраи како Моцне
 Шандор Лукач како Ролф Бонети
 Агнес Банфалви како Анџелика Зиберт
 Џудит Хернади како Рејчел Мохренвиц
 Вилмос Кун како сценски менаџер
 Иштван Сабо како човекот во смокинг

 Прием 
Тој бил унгарскиот филм со најголема заработка во САД и Канада со бруто износ од 3,9 милиони долари.

 Награди и номинации 
 Награда  Категорија  Година  Номиниран  РезултатОскариНајдобар филм на странски јазик1982УнгаријаБАФТА наградиНајперспективен нов играч во главните филмски улоги1982Клаус Марија БрандауерБамби наградиНајдобар глумец (Национален)1983Кански филмски фестивалЗлатна палма1981Иштван СабоНајдобро сценариоFIPRESCI наградаДавид ди ДонателоНајдобар странски филм1982Најдобар странски режисер Најдобар странски глумец Клаус Марија БрандауерГермански филмски наградиНајдобар глумец во главна улога 1983Најдобар глумец во споредна улогаРолф ХопФилмска награда „Лондонски круг на критичарите“Странски филм на годината 1983МефистоНационален одбор за прегледНајдобар филм на странски јазик1982
„Мефисто“  бил првиот унгарски филм што го освоил Оскарот за филм на странски јазик, и единствениот сè додека „Синот на Саул“ не го освоил во 2016 година. На агрегаторот на рецензии Rotten Tomatoes, филмот има рејтинг на одобрување од 76% врз основа на 25 рецензии, со просечна оценка од 7,40/10.

 Наводи 

 Надворешни врски 

Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Германија
Категорија:Филмови за глумци
Категорија:Филмови од 1981 година
Категорија:Добитници на Оскар за најдобар странски филм