Гордаит

Гордаит сулфатен минерал составен првенствено од натриум-цинк сулфат хидроксид хлорид хексахидрат со формула: NaZn4(SO4)(OH)6Cl·6H2O. Именуван е според местото на откривање во округот Сиера Горда во Чиле. Гордаитот се формира како плочеститригонални кристали.

Гордаитот првпат се појавил по истражувачко нуркање во септември 1984 година од гребенот Хуан де Фука на североисточната страна на Тихиот Океан. Гордаитот бил опишан и од наслаги од изветвена згура како резултат на топење на бакар во Хетштет, Германија.Nasdala, L., Witzke, T., Ullrich, B. and Brett, R. (1998): Gordaite [Zn4Na(OH)6(SO4)Cl•6H2O]: second occurrence in the Juan de Fuca Ridge, and new data. American Mineralogist 83, pg. 1111-1116. Минералот покажува шестоаголна форма со проѕирни или бели (зелени или куприани - Cu2+) кристали кои се движат од рамни до широки навики и има точкаста група од . Гордаитот најчесто се јавува во близина на минерали како што се сфалерит, болеит и гипс. Најновото откритие се случило во рудникот во Сан Франциско во Чиле, каде што се пронајдени наслаги од бакар-цинк сулфид.

 Композиција 
Статијата од 1998 година во „Насдала“ го испитува примерокот ALV 1457-5R кој бл пронајден на морското дно на гребенот Хуан де Фука. Самиот примерок бил земен од сулфиди со маса од околу 2,5 кг. Примерокот бил составен од околу 98% пропустливи сулфиди и 2% сулфати. Сулфидите биле првенствено составени од железни сулфиди како што се пирит и сфалерит и биле присутни во јадрото. Деловите од сулфат биле пронајдени во концентрични слоеви на надворешната страна од примерокот, наизменично распоредени помеѓу меѓуслоевите Zn4(OH)6(SO4)Cl]- and [Na(H2O)6]- 

Табела 1: Хемиски состав на минералот Гордаит
Компонента 1) Na1.54Zn3.39(SO4)1.00 (OH)6Cl0.95∙6H2O 2) NaZn4(SO4) (OH)6Cl∙H2O. SO3 15.33 12,79 ZnO 52,85 51,99 Na2O 9.15 4,95 Cl 6,46 5,66 H2O 12.33 25,89 -O = Cl2 1,46 1,28 Вкупно 94,66 100,00

 (1) Рудник во Сан Франциско, Чиле; со електронска микросонда, H2O со CHN анализатор; низок аналитички вкупен резултат на губење на H2O за време на мелењето, Na превисок поради преклопувања на врвовите со Zn; по прилагодување на Na2O на 5,5% од AA, и распределба на H2O помеѓу H2O и (OH) - според анализата на кристалната структура, одговара на Na1.54Zn3.39(S04)(OH)6Cl0.95·6H20.
 (2) NaZn4(SO4)(OH)6Cl·6H20 Downs R T (2006) The RRUFF Project: an integrated study of the chemistry, crystallography, Raman and infrared spectroscopy of minerals. Program and Abstracts of the 19th General Meeting of the International Mineralogical Association in Kobe, Japan. O03-13

Табела 1 е земена од истражување спроведено врз основа на наодите во рудникот во Сан Франциско. Дел 1 ги прикажува резултатите на основа на тест со електронска микросонда што резултирало со губење на вода. Дел 2 ги прикажува нормализираните резултати земени од анализата на кристалната структура.

Препознавањето на кристалите на гордаит е проблематично поради неговата поврзаност со плочест барит. Врз основа на наодите од нуркањето во гребенот Хуан де Фука, гордаит е формиран поради реакцијата на испуштањето хидротермални течности со морска вода. Огромното присуство на баритни кристали ја потврдува идејата дека гордаит мора да биде повеќе од нуспроизвод на атмосферските влијанија.

 Структура 
Минералот гордаит од Хуан де Фука има тригонална кристална структура, а неговата формула е Zn4Na(OH)6(SO4)Cl·6H2O. Користењето на анализа со електронски микросонди за дефинирање на хемискиот состав на гордаит е тешко поради неговото сложено хемиско слоевитост. Според истражувањето направено со помош на Philips XL 30 SEM (скенирачки електронски микроскоп), анализата на натриумот не можела да се заврши бидејќи линиите на цинк (Zn-Lα) биле толку интензивни што ги преклопувале линиите Na-K. Примерокот од Германија е тригонална структура со периметри на решетката: a = 8,364 Å и c = 13,046 Å соодветно. Гордаитот содржи октаедри со рабови кои делат листови слични на CDI2 и имаат Zn2+ јони во нивната средина, каде што пет хидроксидни јони ги координираат цинковите јони. Низ целата структура сулфатните групи се поврзани со октаедрски листови. Јоните на натриум лежат помеѓу слоевите за да ги надоместат негативните полнежи и се координирани од шест молекули на вода.Adiwidjaja G., Friese K., Klaska K.-H. and  Schluter J. (1997): The crystal structure of gordaite NaZn4(SO4)(OH)6Cl·6H2O, Zeitschrift für Kristallographie, 212, 704–707

 Физички својства 
Гордаитот припаѓа на точкастата група . Ова укажува дека минералот има примитивна решетка и припаѓа на шестоаголната/тригоналната точкаста група. Кристалите на гордаитот се типично бели или непроѕирни и понекогаш можат да покажат зеленикава боја доколку се присутни траги од бакар. Кристалите се широки и рамни и имаат стаклест сјај. Минералот покажува рамнина на расцепување паралелна со {0001}, е флексибилен и има Мосова тврдост од околу 2,5. Измерената специфична тежина е околу 2,627, додека пресметаната вредност е околу 2,640. Неговите кристалографски оски се a = 8,3556 и c = 13,025 ангстреми, слично на тоа е примерокот од Германија.Schlüter, J., Klaska, K.-H., Friese, K., Adiwidjaja, G. and Gebhard, G. (1997): Gordaite, NaZn4(SO4)(OH)6Cl•6H2O, a new mineral from the San Francisco Mine, Antofagasta, Chile. Neues Jahrbuch für Mineralogie, Monatshefte (1997): 155-162.

 Геолошки појави 
Гордаитот се појавил во оксидирани наслаги на Cu-Zn сулфид во рудниците во Сан Франциско, Чиле. Наслаги биле пронајдени и на еродираните руднички депонии во Хетштет и Хелбра, Германија. Најзначајната инциденца се случила на морското дно на гребенот Хуан де Фука. Оваа појава е важна бидејќи ја покажува реакцијата на океанската вода со хидротермални течности во надворешните оксидирани делови од оџакот. 

Гордаите е именуван по округот Сиера Горда во покраината Токопиља во регионот Антофагаста во Чиле, каде што е пријавен од рудниците во Сан Франциско и други места. Бил одобрен од Меѓународното минералошко здружение во 1996 година. Оттогаш, гордаитот бил пријавен од руднички депонии во Германија и гребенот Хуан де Фука.

 Наводи 

Категорија:Триаголни минерали
Категорија:Сулфатни минерали
Категорија:Минерали на натриумот
Категорија:Минерали на цинкот