Грејгит

Грејгит — минерал од железен сулфид со хемиска формула . Тој е сулфурен еквивалент на железен оксиден магнетит (Fe3O4). Првпат бил опишан во 1964 година за појава во округот Сан Бернардино, Калифорнија, и бил именуван по минералогот и физички хемичар Џозеф В. Грејг (1895–1977).

Природна појава и состав
Се јавува во езерски седименти со глини, тиња и аркозичен песок, често во варијабилни глини богати со сулфид. Исто така, се наоѓа во хидротермални вени. Грејгитот се формира од магнетотактични бактерии и бактерии што редуцираат сулфати. Грејгитот е идентификуван и во склеритите на лушпестите гастроподи. 

Минералот обично се појавува како микроскопски (< 0,03 mm) изометриски хексоктаедарски кристали и како ситни саѓи маси. Асоцијативните минерали вклучуваат монтморилонит, хлорит, калцит, колеманит, веатхит, сфалерит, пирит, марказит, галена и доломит.

Вообичаените нечистотии вклучуваат Cu, Ni, Zn, Mn, Cr, Sb и As. Нечистотиите од Ni се од особен интерес бидејќи структурната сличност помеѓу грејгитот допиран со Ni и кластерите (Fe,Ni)S присутни во биолошките ензими довело до сугестии дека грејгитот или слични минерали можеле да дејствуваат како катализатори за потеклото на животот. Особено, кубната единица Fe4S4 на грејгитот се наоѓа во единиците Fe4S4 односно тиокубанот на протеините кои се релевантни за патот на ацетил-CoA.

Кристална структура
Греигитот има шпинелна структура. Кристалографската единична ќелија му е кубна, со просторна група Fd3m. S анјоните формираат кубна тесно спакувана решетка, а Fe катјоните зафаќаат и тетраедарски и октаедарски места.Vaughan, D. J.; Craig, J. R. "Mineral Chemistry of Metal Sulfides" Cambridge University Press, Cambridge: 1978. .

Магнетни и електронски својства
Како и сродниот оксиден магнетит (Fe3O4), грејгитот е феримагнетен, со спин магнетни моменти на Fe катјоните во тетраедарските места ориентирани во спротивна насока од оние во октаедарските места, и нето магнетизација. Тој е соединение со мешана валенција, кој има и Fe(II) и Fe(III) центри во сооднос 1:2. Двете метални места имаат високи спин квантни броеви. Електронската структура на грејгитот е онаа на полуметал.

На Марс
Трудот објавен во Nature од 10 септември 2025 година извести за „веројатно“ откривање на грејгит и вивијанит во кратерот Језеро на Марс, од страна на роверот Персеверанс. Се смета за потенцијален био-потпис.

 Наводи 

Категорија:Коцкести минерали
Категорија:Магнетни минерали
Категорија:Феромагнетни материјали