Цетинска култура

Цетинска култура — култура од бакарното и бронзеното време, широко распространета во Далмација, Херцеговина и Јужна Босна.

 Распространетост 
Најголемиот број наоѓалишта се околу горниот тек на реката Цетина, каде што оваа култура ја открил Иван Маровиќ. Нема пошироки области на оваа култура во Босна и Херцеговина. Нејзините наоѓалишта се расфрлани на повеќе места, честопати на истото место како и наоѓалиштата на Посушката култура:  Borivoj Čović: OD BUTMIRA DO ILIRA - Kultovi sa Mediterana, Kulturno naslijeđe, Sarajevo, 1976 тврдината Крстина во близина на Посушје, пештерата Равлиќ во Тихаљина (Љубушки), Орах во близина на Билеќа, Љубомир во близина на Требиње, Градац во Которац и некои тумули на Гласинац (Врлажје, Русановиќи).

 Периодизација 
Се појавува на почетокот на раното бронзено време на подлога создадена од носач што припаѓа на населението од Хварско-лисичиќката култура и доселеници од јадранската варијанта на Вучедолската култура, која била делумно индоевропеизирана.

Според периодизацијата, таа е поделена на три фази:

 Првата фаза е преминот од бакарното во раното бронзено време.
 Втората фаза е во рамките на раното бронзено време (бр. А-1 и А-2 од средноевропската шема
 Третата фаза е преминот од раното кон средното бронзено доба (A-2/B-1) – вкупно од 2200 до 1500 година пр. н. е.

 Наоди 
Населбите обично се во пештери (Шкарин самоград кај Дрниш, Гудња кај Стон), поретко на ридови, во градини. Тумулот е главниот облик на погребен споменик. Познати се двата обреди: инхумација (обично во камен ковчег) и кремација, каде што останките од починатиот се ставаат во глинени садови.

Наодите вклучуваат камени и бронзени ками (кои се увозни и ја откриваат ширината на трговските врски на Цетинската култура во зенитот на нејзиното постоење), бронзени секири, бронзен и златен накит и керамички садови. Керамиката се одликува со украсени бокали на висока, шуплива нога.

Керамички фрагменти расфрлани низ целиот тумул датираат од различни погребни обреди.

 Наводи 

Категорија:Археолошки култури
Категорија:Бакарно време
Категорија:Бронзено време