Движење на риби

Локомоцијата на рибите ― различни видови на движење на животните што ги употребуваат рибите, главно со пливање. Ова се постигнува кај разновидни групи риби преку различни механизми на погон, најчесто со брановидни странични свиткувања на телото и опашката на рибата во водата,а кај разни специјализирани риби преку движења на перките. Главните форми на движење кај рибите се :

 Ангуилиформен, кај кој бранот поминува рамномерно по долго тенко тело;
 Суб-карангиформен, кај кој бранот брзо се зголемува во амплитуда кон опашката;
 Карангиформен, кај кој бранот е концентриран во близина на опашката, кој брзо осцилира;
 Туниформно, брзо пливање со голема моќна опашка во облик на полумесечина; и
 Острациоформни, речиси без осцилации освен на опашката перка.

Поспецијализираните риби употребуваат движење со пекторални перки со претежно јако тело,спротивно на гребенот со грбни и анални перки, како кај сончевата рипка;и движење со ширење бран по долгите перки со неподвижно тело, како кај ножовидната рипка или пердувестите рипки. 

Покрај тоа, некои риби можат на различни начини да „одат“ (односно да лазат по копно користејќи ги прните и карличните перки), да се закопуваат во кал, да скокаат од водата, па дури и привремено да се лизгаат низ воздухот.

 Пливање 

 Механизам 
десно|мини|Перки што се користат за движење: (1) прни перки (парни), (2) карлични перки (парни), (3) грбна перка, (4) масна перка, (5) анална перка, (6 ) опашка
Рибите пливаат со користење на сила врз околната вода. Постојат исклучоци,но ова нормално се постигнува со контракција на мускулите на рибата од 2те страни на нејзиното тело со цел да генерираат бранови на флексија што се движат по должината на телото од носот до опашката,генерално станувајќи поголеми како што одат . Векторските сили што се вршат врз водата со такво движење се поништуваат странично,но генерираат нето сила наназад што пак ја турка рибата напред низ водата. Повеќето риби генерираат потисок користејќи странични движења на нивното тело и опашка перка,но многу други видови се движат главно користејќи ги своите средни и парни перки.Втората група плива бавно,но може брзо да се сврти,како што е потребно кога живее во корални гребени, на пример. Но,тие не можат да пливаат толку брзо како рибите користејќи ги своите тела и опашки перки.
лево|мини|Скелетна анатомија на тилапија
Разгледајте ја тилапијата прикажана на дијаграмот.Како и повеќето риби,тилапијата има аеродинамичен облик на телото што го намалува отпорот на водата при пливање и ѝ овозможува лесно да сече низ вода.Нејзината глава е нефлексибилна,што ѝ помага да го одржува напречниот потег.  Неговите лушпи се преклопуваат и се насочени на кај назад,дозволувајќи водата да поминува преку рибата без непотребни пречки.Триењето со вода е дополнително намалено со слуз што тилапијата го лачи над своето тело.
десно|мини|Како авион или подморница, рибата има шест степени на слобода

 Погон на телото/каудалната перка 
Постојат пет групи кои се разликуваат по делот од нивното тело што е поместен странично:
мини|Јагулите шират флексибилен бран со повеќе или помалку константна големина по нивните тенки тела.
Во групата на ангвилиформни риби,која содржи некои долги,тенки риби како што се јагулите,има малку зголемување на амплитудата на флексиониот бран додека минува по телото. 

 Карангиформни 
Групата карангиформни, именувана по Карандигае, е покрута и се движи побрзо од другите групи. Огромното мнозинство од движењето е концентрирано во самиот заден дел од телото и опашката.Карангиформните пливачи генерално имаат брзо осцилирачки опашки.

 Форми на туна 
мини|Туните како што е синоперката пливаат брзо со нивните големи опашки во облик на полумесечина.

 Среден/парен погон на перките 
алт=A bright yellow boxfish swims with its pectoral fins only.|мини|Куклата риба плива со средна парна перка, бидејќи не е добро насочена, и првенствено ги користи своите пекторални перки за да произведе потисок.
Многу риби пливаат користејќи комбинирано однесување на нивните 2 прни перки или на аналната и грбната перка .Различни видови на погон на средната парна перка може да се постигнат со преференцијално користење на 1 пар перки пред другиот и вклучуваат раиформни , диодонтиформни,амиформни,гимнотиформни и балистиформни модови.

 Раџиформа 
мини|Рибите еж (овде, Diodon holocanthus ) пливаат со бранување на нивните прни перки.
Во амиоформното движење од бранови на долгата грбна перка,додека оската на телото е исправена и стабилна,како што се гледа кај лакотната перка.

 Гимнотиформа 
мини| Gymnotus одржува исправен грб додека плива за да избегне нарушување на неговото електрично чувство .

При балистиформно движење и аналните и грбните перки се брануваат.Ова е карактеристично за семејството Балесидае( тригер риби ).Може да се види и кај Зеидае.

 Осцилаторно 
При тетраодонтиформното движење,грбните и аналните перки се мавтаат како единица,или во фаза или точно спроти една на друга,како што се гледа кај Tetraodontiformes (кутио-рипки и пуфер-рипки) . Океанската сончева рипка прикажува екстремен пр. за овој режим.
мини|Ајкулите се погусти од водата и мора постојано да пливаат за да ја одржат длабочината, користејќи динамичен подигнување од нивните пекторални перки.
алт=Sardines swim in an aquarium tank.|мини|Сардините користат погон на телесната опашка перка за пливање, држејќи ги прните, грбните и аналните перки рамни на телото, создавајќи поедноставно тело за да се намали отпорот на воздухот.

 Адаптација 
Живеалиштата што ги зафаќаат рибите често се поврзани со нивните способности за пливање.На коралните гребени,видовите риби што пливаат побрзо обично живеат во живеалишта зафатени од бранови,подложни на брзи брзини на проток на вода,додека побавните риби живеат во заштитени живеалишта со ниски нивоа на движење на водата.
алт=flying fish.|мини|Летачките риби добиваат доволен подигнување за да лебдат над водата благодарение на нивните зголемени прни перки.

 Компромиси 
Додека повеќето риби имаат опашни перки со рамномерни лобуси (то ест. хомокаудални), летачките риби имаат зголемен вентрален лобус (то ест хипокаудален) што овозможува спуштање само на дел од опашката назад во водата за дополнително производство на потисок и управување. 

 План на каросеријата на двокрилна плоча 
алт=illustration of a typical flying fish body plan|мини|Во монорамнинскиот план на телото на Exocoetus, само градните перки се ненормално големи, додека карличните перки се мали.
мини|220x220пкс|Скокање на Alticus arnoldorum
мини|220x220пкс|Alticus arnoldorum се искачува на вертикално парче плексиглас
„ Риба што се движи“е риба што е способна да патува по копно подолг временски период.Некои други случаи на нестандардно движење на риби вклучуваат риби што „ одат “ по морското дно, како што се рибата-рака или рибата-жаба.

 Копање 
Многу риби,особено рибите во облик на јагула како што се вистинските јагули,мурените и трнливите јагули,се способни да се закопуваат во песок или кал. Офихтидите,змиските јагули,се способни да се закопуваат напред или назад.

 Во ларви 

 Пливање 
мини|Ларва на лосос излегува од своето јајце
Ларвите на зракоперките,Actinopterygii,пливаат во прилично голем опсег на Рејнолдсов број( Re ≈десет до деветстотини ).Ова ги става во среден режим на проток каде што и инерцијалните и вискозните сили играат важна улога.Како што се зголемува големината на ларвите,се зголемува употребата на сили на притисок за пливање при повисок Рејнолдсов број .

 Галерија  

 Поврзано 
 Лазење

 Наводи 

Категорија:Ихтиологија