Целестин (минерал)

Целестин (име прифатено од IMA) или целестит — минерал кој се состои од стронциум сулфат (SrSO). Минералот го добил името по неговата повремена деликатна сина боја. Целестин и карбонатниот минерал стронцианит се главни извори на елементот стронциум, кој најчесто се користи во огномет и во разни метални легури.

 Етимологија 
Целестинот го добил своето име од латинскиот збор caelestis што значи небесен, кој пак бил изведен од латинскиот збор caelum што значи небо, воздух, време, атмосфера и небо.

Појава
Целестинот се јавува како кристали, а исто така и во компактни масивни и фиброзни форми. Најчесто се наоѓа во седиментни карпи, често поврзани со минералите гипс, анхидрит и халит. Повремено, на некои локации, може да се најде и со сулфурни инклузии.

Минералот се наоѓа низ целиот свет, обично во мали количини. Бледо сини кристални примероци биле пронајдени на Мадагаскар. Бели и портокалови варијанти биле пронајдени и во Јејт, Бристол, Велика Британија, каде што бил екстрахиран за комерцијални цели до април 1991 година.

Скелетите на протозоата Алкантара се од целестин, за разлика од оние на другите радиоларијани кои се состојат од силициум диоксид.

Во карбонатни морски седименти, растворањето во закоп е препознаен механизам на таложење на целестин. Понекогаш тој се користи како скапоцен камен. 

Геоди
Целестинските кристали се наоѓаат во некои геоди. Најголемиот познат геод во светот, целестински геод со дијаметар од 11 метри во најшироката точка, се наоѓа во близина на селото Пут-ин-Беј, Охајо, на островот Саут Бас во езерото Ири. Геодата била претворена во пештера за набљудување наречена Кристална пештера, а кристалите кои некогаш го сочинувале дното на геодата биле отстранети. Геодата има целестински кристали со ширина од 46 см во пречник, а се проценува дека тежина на секој кристал е околу 140 кг.

Се верува дека целестинските геоди се формираат преку замена на алабастерните нодули кои се состојат од калциум сулфати, гипс или анхидрит. Калциум сулфатот е ретко растворлив, но стронциум сулфатот е претежно нерастворлив. Растворите што содржат стронциум, а кои доаѓаат во контакт со нодули од калциум сулфат, го раствораат калциумот, оставајќи празнина. Стронциумот веднаш се таложи како целестин, при што кристалите растат во новоформираната празнина.

 Наводи 

 Надворешни врски 


Категорија:Скапоцени камења
Категорија:Евапорит
Категорија:Луминисцентни минерали
Категорија:Орторомпски минерали
Категорија:Сулфатни минерали
Категорија:Минерали на стронциумот
Категорија:Статии со извори на германски (de)