Аполо 10 во Скопје (1970)

Изложбата на командниот модул на „Аполо 10“ во Скопје била подвижна изложба на оригиналниот команден модул од американската вселенска мисија Apollo 10, одржана во Скопје во септември 1970 година. Според достапните податоци, изложбата била поставена на Плоштад Слобода (пред Домот на градежниците), а била дел од поширока европска турнеја во организација на американски институции.

 Контекст 
Командниот модул на Apollo 10 бил еден од клучните елементи на мисијата што во 1969 година ја извршила т.н. „генерална проба“ за слетувањето на Месечината, со екипажот Томас Стафорд, Јуџин Сернан и Џон Јанг. Во печатената документација од турнејата е евидентирано дека во рамките на „USIA 1970 European Tour“ постоел посебен сегмент за Скопје.

 Изложбата во Скопје 
Според текстот објавен во весникот Вечер (пренесен и архивиран во понови извори), командниот модул бил изложен на отворено во централното градско подрачје и предизвикал голем интерес кај граѓаните. Во истиот опис се наведува дека за првиот час по отворањето биле регистрирани 968 посетители, а посетителите биле информирани преку разглас и промотивни материјали, со забрана за допирање на експонатот.

Во сведочењата и описите се спомнува и дека на посетителите им биле делени значки како сувенир, што подоцна се појавуваат и како лични материјални траги за настанот.

 Европска турнеја 
Командниот модул на Apollo 10 бил дел од подвижна изложба во рамки на таканаречената „USIA 1970 European Tour“. Во архивската евиденција на Smithsonian Institution (SIRIS) се наведени фото-сегменти за следниве градови: Белград, Букурешт, Копенхаген, Љубљана, Познањ, Скопје и Виена.

Во дел од тогашниот печат во Југославија било наведено дека изложбата по Скопје ќе продолжи кон Бугарија, меѓутоа таква станица не е документирана во достапните институционални архиви на Smithsonian Institution.

 Подоцнежна документација и сведоштва 
Во 2025 и 2026 година, темата била повторно актуализирана преку објави што ги систематизирале достапните печатени траги и собраните јавни сеќавања на лица кои ја посетиле изложбата како деца. Дел од сведоштвата се придружени со приватни фотографии и предмети (значки), кои функционираат како дополнителни индикатори за одржувањето на настанот.

 Наводи 

Category:Историја на Скопје
Category:Култура во Скопје
Category:Наука и технологија во Северна Македонија
Category:Аполо програма
Category:1970 во Југославија