Битит

Битит — редок минерал и крајна група на подгрупата маргаритна мика што се наоѓа во рамките на филосиликатната група. Минералот првпат е опишан од Антоан Франсоа Алфред Лакроа во 1908 година, а подоцна неговиот хемиски состав го одредил професорот Хуго Струнц. Бититот има тесна поврзаност со берилот и генерално кристализира во псевдоморфи по него или во шуплини поврзани со реформирани кристали на берил. Бититот се смета за состојка во доцна фаза кај пегматитите што содржат литиум, а се среќава само на одредени локации низ целиот свет. Минералот го именувал Лакроа по планината Бити во Мадагаскар, каде што бил првпат откриен.

 Геолошка појава 
Првиот опис на бититот е од Лакроа во 1908 година. и бил откриен на планината Бити, Мадагаскар, во рамките на поле со пегматит наречено Сахатани. Подоцна бил пронајден во каменолом на фелдспат од Лондондери, Западна Австралија, а понатамошни појавувања се пронајдени од Средниот Урал и три пегматити во Зимбабве. И неодамна, откриени се појавувања од областа Пицо Марчо, Вал Виџецо во Пиемонт, Италија. Најновата анализа за бититот пронајдена во литературата е за примерок од насипот на пегматит Маантиенварси во областа Ерајарви во Оривеси, јужна Финска. Примерокот од Маантиенварси се јавува во тесна поврзаност со берил; или во шуплини со изменети кристали на берил, или како псевдоморф по берил. Минералот е пронајден во шуплини со пертичен микроклина, албитски плагиоклас, мусковит и турмалин; откриено е дека псевдоморфите исполнети со битит содржат количини на флуорит, бертрандит, флуорапатит, кварц и берил. Минералот се заменува во делови од кристали на берил и е или производ на хидротермална промена или магматски минерал во доцна фаза.

 Хемиски состав 
Моменталната хемиска формула за битит е CaLiAl2(AlBeSi2)O10(OH)2. Минералот бил испитуван од Лакроа, кој заклучил дека тоа е нов минерал богат со литиум и берилиум. Во 1947 година, Роулеџ и Хејтон откриле нов минерал од Лондондери, Западна Австралија, со сличен хемиски состав; го нарекле боулит. Сепак, минералошките студии извршени од Струнц подоцна потврдиле дека хемискиот состав и својствата за боулит всушност биле битит. Неодамнешна хемиска анализа пронајдена во литературата е извршена со тешки течности на примерок од битит од насипот Маантиенварси за да се добие пресметана формула за битит врз основа на 24 кислородни атоми; Пресметаната хемиска формула е Ca1.19K0.03Na0.02(Li1.19Al3.68Mg0.35Fe0.13)5.35(Al1.53Be2.21Si4.26)8O19.30(OH)4.54F0.16.

Примероците од планината Бити, Маантиенварси и Лондондери, Западна Австралија покажале слични хемиски состави во споредба со пресметаниот состав на бититот.

 Структура 
Атомската структура добиена со анализа на рендгенски прав и оптичка анализа на бититот е модификација со два слоја, која исто така покажува комплексен афинитет кон збратимување. Од студиите направени на снегулки од мика од примерокот Маантиенварси, минералот е модификација од два слоја од политип 2M1. Бититот има структура на мика, прикажана на соседната слика, која се состои од тетраедарски и октаедарски листови одделени со меѓуслоен катјон. Минералот се смета за кршлива мика, а може да се разликува од вистинските мики по полнежот на слој по единица од приближно -2,0; како последица на тоа, нивниот меѓуслоен катјон е обично калциум или бариум. Структурата на овој минерал се состои од поврзана супституција што може да се забележи помеѓу листовите од полиедрите; поврзаната супституција на берилиум за алуминиум во рамките на тетраедарските места овозможува единечна литиумска супституција за празно место без дополнителни октаедарски супституции. Преносот е завршен со создавање на тетраедарски состав на лист од Si2BeAl.Guggenheim, S. (1984) The brittle micas.  Спојната замена на литиум за празнина и берилиум за тетраедарски алуминиум ги одржува сите полнежи избалансирани; со што се добива триоктаедарскиот краен елемент за маргаритната подгрупа на филосиликатната група.

 Физички својства 
Бититот покажува силен бисерен сјај и се јавува како фина лушпеста бела жолтеникава маса која обично е помала од 0,3 mm во дијаметар; неговата непроѕирност е од транспарентна до проѕирна. Анализите на физичките својства спроведени со прецизни фотографии со употреба на циркониум-филтрирано молибденско зрачење покажале дека бититот покажува моноклинска симетрија и е дел од просторната група C2/c. Димензиите на единечната ќелија се a = 4,99 Å, b = 8,68 Å, c = 19,04 Å, β = 95,17°, со волумен од 821,33 Å3. Индексите на прекршување мерени со методот на потопување се α = 1,650, β = 1,658, γ = 1,660 со пресметка од 2V од 52,9°. Специфичната тежина на бититот е 3,14, а тврдоста му е 4-4,5 врз основа на Мосовата скала на тврдост. Сјајот на бититот е стаклест и бисерен на расцепите, а има и совршено микеозно расцепување според {001} милеровиот индекс. Кристалната структура на бититот може да прикаже тенки и псевдохексагонални плочести кристали.

 Наводи 

Категорија:Моноклински минерали