Кофинит

Кофинит — силикатен минерал што содржи ураниум со формула: U(SiO4)1−x(OH)4x.

Се јавува како црни наслаги, темно до светлокафеав во тенок пресек. Има сивкаво-црна боја. Покажува кршлив до школкаст прелом. Тврдоста на кофинитот е помеѓу 5 и 6 според Мосовата скала.

Првпат бил опишан во 1954 година од наоѓалиште во рудникот Ла Сал бр.2, округ Меса, Колорадо, САД, и е именуван по американскиот геолог Рубен Клер Кофин (1886–1972).

Има широко распространување во ураниумски рудни лежишта од типот на Колорадовата висорамнина, каде што ураниумот е поврзан со ванадиум. Го заменува органскиот материјал во песочник и се јавува во хидротермални вени. Се среќава заедно со уранинит, торит, пирит, марказит и други минерали.

Состав
Хемиската формула на кофинитот е U(SiO4)1−x(OH)4x. Рендгенските анализи овозможиле негово издвојување како нов минерал во 1955 година. Споредбата со циркон (ZrSiO4) и торит (ThSiO4) била основа за класификацијата.

Хемиските анализи покажале замена на (SiO4)4− со (OH)44−. Подоцнежните анализи со електронска микросонда откриле присуство на калциум, итриум, фосфор и минимални замени со олово, како и траги од реткоземни елементи.

Кристална структура
Кофинитот е изоструктурен со ортосиликатите циркон (ZrSiO4) и торит (ThSiO4). Има тетрагонална структура. Урановите катјони U4+ се координирани во UO8 полиедри, поврзани со SiO4 тетраедри во ланци по должината на c-оската.

Физички својства
Првичните описи го наведуваат како црн минерал со адамантински сјај, тешко разликуван од уранинитот. Нема јасно изразена цепливост, но покажува школкаст прелом и е многу ситнозрнест. Специфичната тежина е околу 5,1. Во полиран тенок пресек има кафеава боја и анизотропен пренос на светлина. Индексот на пречупување е околу 1,74.

Геолошка појава
Првично бил откриен во седиментни ураниумски лежишта на Колорадовата висорамнина, но подоцна е пронајден и во други седиментни лежишта и хидротермални вени. Во некои случаи се јавува во изменет гранит, каде што кофинитот и уранинит таложат во испукани зони.

Кофинитот е метастабилен во споредба со уранинитот и кварцот, па неговото формирање бара извор на ураниум во редукциски услови. Често е поврзан со органска материја, што укажува дека може да се формира и при ниски температури во присуство на органски јаглерод.

Посебни карактеристики
Значителен дел од светските резерви на ураниум се поврзани со лежишта на кофинит, што го прави важен од аспект на јадрената енергија. Во 1950-тите години, истражувачи од Универзитетот во Харвард, Геолошки завод на Соединетите Американски Држави и други институции безуспешно се обидувале да синтетизираат кофинит. Во 1956 година биле добиени стабилни синтетички примероци во рамки на истражувања спроведени за Комисија за атомска енергија на Соединетите Американски Држави.

 Наводи 

Категорија:Четириаголни минерали
Категорија:Незосиликати
Категорија:Минерали на ураниумот