Миграции на рибите

мини|290x290пкс| Дозволувањето на рибите и другите миграциски животни да патуваат по реките може да помогне во одржувањето на здрави популации на риби
Миграции на риби ― голема преселба на рибите од една област или водна површина во друга. Редовно се селат многу видови на риби, во временски интервали кои се движат од дневни до годишни или подолги, и на растојанија кои се движат од неколку метри до илјадници километри. Ваквите преселби обично се прават за подобра исхрана или за размножување, но во некои случаи причините не се јасни.

Преселбата на рибите вклучува движење на јата риби во обем и времетраење поголемо од оние што се појавуваат за време на нормалните дневни активности. Анадромните, се едни од посебните видови на преселби кај кои возрасните риби живеат во море и се селат во слатки води за мрестење, кај кои возрасните риби живеат во слатки води и се селат во солени води за мрестење. 

Поради храната, морските риби често се селат подалеку од нивните места за мрестење, хранење и размножување. Нивните преселби се поврзани со океанските струи и со достапната храна во различни области и во различни периоди од годината. преселбита делумно може да се поврзат со фактот дека рибите не можат да го изедначат своето потомство и движењето на овој начин го спречува канибализмот. Од Конвенцијата на Обединетите нации за правото на морето се опишани некои видови на риби како високи мигациски видови на риби. Ова се големи пелагични риби кои се движат внатре и надвор од ексклузивните економски зони на различни нации, и тие се опфатени поинаку во договорот од другите риби.

Лососот и пругастиот бас се добро познати анадромни риби, а слатководните јагули се катадромни риби кои прават големи миграции. Биковата ајкула е еурихалин вид кој се движи по волја од слатка во солена вода, а многу морски риби прават вертикална миграција, издигнувајќи се на површината за да се хранат ноќе и тонејќи во пониските слоеви на океанот преку ден. Некои риби како туната се селат на север и југ во различни периоди од годината следејќи ги температурните градиенти.Сомот дурада е рибата со најдолгата миграција во слатки води, кој патува 5,500 километри по реката Амазон. Начините на миграција се од голем интерес за рибарската индустрија. Се случуваат миграции на риби во слатки води; рибите често пливаат низводно за да се мрестат, а овие традиционални движења сè повеќе се нарушуваат со изградбата на брани. 
десно|мини|Океанска миграција на атлантскиот лосос од реката Конектикат 
Како и со разни други аспекти на животот на рибите, зоолозите развиле емпириски класификации за преселувањето на рибите. Првите два термина се во долгогодишна широка употреба, додека поновите се повеќе за пари.

 Анадромни – риби што се селат од морето нагоре во свежа вода за мрестење, како што се лососот, пругастиот бас, и морската ламбреја
 Катадромни – риби кои се селат од слатки води надолу до морето за мрестење, како што се јагулите.

Следниве термини ги измислил Џорџ Ц. Мајерс во статија од 1949 година:

 Дијадром – сите риби што мигрираат помеѓу морето и слатката вода. Како и двата претходно споменати, добро познати термини, дијадром е формиран од класичниот грчки
 Амфидромни – риби кои мигрираат од слатка вода во море или обратно, но не со цел размножување. Наместо тоа, тие влегуваат во солена или слатка вода како ларви, каде што ќе пораснат во млади пред да се вратат во живеалиштето од кое првично дошле и ќе останат таму до крајот на својот живот, растејќи во сексуално зрели возрасни единки. 
 Потамодром – риби чии миграции се случуваат целосно во слатка вода
 Океанодромни – риби кои живеат и мигрираат целосно во морето.

Иако овие класификации потекнуваат од рибите, тие можат да се применат на било кој воден организам.

десно|мини|Миграција на исландски капелин
Фуражните риби често се селат подалеку од нивните места за мрестење, хранење и размножување. Јатата од одреден фонд обично патуваат во триаголник помеѓу овие места. На пример, еден фонд харинга има место за мрестење во јужна Норвешка, место за хранење во Исланд, а место за размножување во северна Норвешка. Широките триаголни патувања како овие може да бидат важни бидејќи фуражните риби кога јадат тие не ги разликуваат своите потомци. 

Капелините се риби од семејството топилници кои се наоѓаат во Атлантскиот и Арктичкиот океан. Тие пасат густи роеви планктон на работ на ледениот гребен во лето. Исто така поголемите  капелинијадат крил и други ракообразни животни.Капелините се движат кон брегот во големи јата за мрестење и се селат во пролет и лето за да се хранат во области богати со планктон помеѓу Исланд, Гренланд и Јан Мајен . Миграцијата е под влијание на океанските струи. Зрелите капелини прават големи миграции кон север за исхрана во пролет и лето околу Исланд. Повратната миграција се одвива од Септември до Ноември. Миграцијата за мрестење започнува северно од Исланд во Декември или Јануари.

Дијаграмот на десно ги покажува главните места за мрестење и патеките на ларвите. Капелинот на патот кон местата за хранење е обоен со зелена боја, капелинот на враќање е син, а местата за размножување се црвени.

Во труд објавен во 2009 година, истражувачи од Исланд раскажуваат за нивната примена на модел на интерактивни честички врз залихите на капелин околу Исланд, успешно предвидувајќи го патот на миграција за мрестење за 2008 година. 

 Високо миграциски видови 
десно|мини|Отвореното море, означено со сина боја, се морињата кои се надвор од  ексклузивни економски зони
Терминот високомиграторен вид (HMS) потекнува од член 64 од Конвенцијата на Обединетите нации за правото на морето (UNCLOS). Конвенцијата не дава оперативна дефиниција на терминот, но во анекс (UNCLOS Анекс 1) ги наведува видовите што страните на конвенцијата ги сметаат за високомиграторски. Листата вклучува: туна и видови слични на туна (албакор, синоперка, големоока туна, скипџек, жолтоперка, црна, мала туна, јужно синоперка и куршум), ваху, помфрет, марлин, едрилица, мечорка, соури и океански ајкули, делфини и други китови.

Овие океанодромни видови со високо трофично ниво мигрираат на значајни, но променливи растојанија низ океаните за исхрана, често на риби за добиточна храна или за размножување, а исто така имаат и широка географска распространетост. Така, овие видови се наоѓаат и во рамките на ексклузивните економски зони од  и во отвореното море надвор од овие зони. Тие се пелагични видови, што значи дека претежно живеат на отворен океан и не живеат во близина на морското дно, иако може да поминат дел од својот животен циклус во крајбрежни води.

Високо миграторните видови можат да се споредат со преселувачки фонд и прекуграничен фонд . Опсег на преселувачки фонд и во рамките на една ЕЕЗ, како и на отворено море. Прекуграничен опсег на фонд во ЕЕЗ на најмалку две земји. Еден фонд може да биде и прекуграничен и преселувачки. 

Може да биде тешко да се одреди структурата на популацијата на високо миграциските видови со користење на физичко означување. Традиционалните генетски маркери како што се производите со краток дострел, микросателитите и SNP-низите се мачеле да ја идентификуваат структурата на популацијата и да ги разликуваат рибните резерви од одделни океански басени. Сепак, истражувањето на геномиката на населението со користење на секвенционирање кај жолтоперката туна, албакор, и ваху успеа да ги разликува популациите од различни океански басени и да ја открие структурата на популацијата во фини размери. Слични методи на популациска геномика, исто така, обезбедија подобрен увид во структурата на популацијата кај пругастиот марлин.

 Други примери 
Некои од најпознатите анадромни риби се видовите лосос од Тихиот Океан, како што се чинук (кралски), кохо (сребрен), чум (кучешки), розов (грбав) и сокај (црвен) лосос. Овие лососи се изведуваат во мали слатководни потоци. Оттаму мигрираат во морето за да созреат, живеејќи таму од две до шест години. Кога ќе созреат, лососот се враќа во истите потоци каде што бил изведен за мрестење. Лососот е способен да оди стотици километри низводно, а луѓето мора да инсталираат рибни скали во браните за да му овозможат на лососот да помине. Други примери на анадромни риби се морската пастрмка, тробојадиот стапче, морската ламбреја и шад.

Неколку тихоокеански лососи се воведени во Големите езера во САД и станале потамодромни, преселувајќи се помеѓу нивните родни води кон местата за јадење во целосно слатка вода.
десно|мини|Животен циклус на анадромни риби. Од памфлет на Владата на САД. (Кликнете на сликата за да ја зголемите.)
Јагулите кои сакаат слатки води вршат забележителни катадромни миграции. Примери се американската и европската јагула кои се селат на преголеми растојанија од слатките реки за да се мрестат во Саргаското Море, а чии последователни ларви можат да лебдат во струите со месеци, па дури и со години пред да се вратат во своите родни реки и потоци како стаклени јагули или вилењаци.

Пример за еурихалин вид е биковата ајкула, која живее во езерото Никарагва во Централна Америка и реката Замбези во Африка. Двете живеалишта се слатти води, но биковите ајкули исто така се селат од и кон океанот. Односно, биковите ајкули од езерото Никарагва се селат во Атлантскиот Океан, а биковите ајкули од Замбези се селат во Индискиот Океан.

Дневно вертикално преселување е вообичаено однесување, многу морски видови преку ноќ се движат на површината за да јадат, потоа во текот на денот се враќаат во длабочините.

Голем број на големи морски риби, како што е туната, се селат на север и југ секоја година, следејќи ги температурните варијации во океанот. Тие се од големо значење за рибарството.

преселбита на слатките води риби се обично пократки, обично од езеро до поток или обратно, за потребите на мрестење. Сепак, потамодромните миграции на загрозената колорадова штука од речниот систем Колорадо можат да бидат големи. преселбита кон наталните места за мрестење лесно можат да бидат 100 км, со најголеми растојанија од 300 км пријавени од студии за радиообележување. Исто така Миграциите на штуките од Колорадо покажуваат висок степен на враќање дома и рибите можат да се селат спротиводно или низводно за да стигнат до многу специфични места за мрестење во кањони со диви води.

Понекогаш рибите можат да бидат преместени од птици кои јадат рибни јајца. Тие носат јајца во дигестивниот тракт, а потоа ги преместуваат во својот измет на ново место. Шансата за преживување на рибните јајца кои поминале низ дигестивниот тракт на птицата е мала. 

 Историска експлоатација 
Уште од праисториските времиња, луѓето експлоатирале одредени анадромни риби за време на нивните миграции во слатководни потоци, кога се поранливи на фаќање. Познати се општества кои датираат од Милингстоун Хорајзон и кои го експлоатирале анадромниот риболов во потокот Моро  и други утоки на брегот на Пацификот . Во Невада, племето Пајуте ловела миграциска пастрмка Лахонта по должината на реката Траки уште од праисториските времиња. Оваа риболовна практика продолжува до денес, а Агенцијата за заштита на животната средина на САД поддржа истражувања за да се осигури дека квалитетот на водата во Траки може да поддржи соодветни популации на пастрмката Лахонта.

 Миксовирусни гени 
Бидејќи салсоните живеат анадромен начин на живот, тие се среќаваат со многу вируси и од слатките води и од морските екосистеми. Протеините за отпорност на миксовируси се дел од семејството GTP-ази кои помагаат во вирусниот имунитет, а претходно, за виножитната пастрмка беше покажано дека поседува три различни Mx гени за да помогне во вирусната одбрана во двете средини. Бројот на Mx гени може да с менува кај различните видови риби, со броеви кои се движат од 1 до 9 и некои отстапувања кои целосно ги изгубиле своите Mx гени. Студија спроведена од Wang et al. (2019)  за да се идентификуваат повеќе потенцијални Mx гени кои се наоѓаат кај виножитната пастрмка. Во таа студија беа идентификувани дополнителни шест Mx гени. Тие исто така заклучија дека Mx гените на пастрмката се „диференцијално експресирани конститутивно во ткивата“ и дека ова се зголемува за време на развојот. Семејството гени Mx се менува на високи нивоа во крвта и цревата за време на развојот, што сугерира дека тие се клуч за имунолошката одбрана на рибите во раст. Идејата дека овие гени играат важна улога во развојот против вируси тврди дека тие се клучни за успехот на пастрмката во анадромен начин на живот.

 Наводи 

Категорија:Водна екологија
Категорија:Ихтиологија