Парламентарни избори во Југославија (1938)

Парламентарни избори биле одржани во Југославија на 11 декември 1938.Dieter Nohlen, Dolf Sternberger, Bernhard Vogel, Klaus Landfried (1969) Die Wahl der Parlamente und andere Staatsorgane, Walter de Gruyter, p784 Резултатот бил победа за владејачката Југословенската радикална заедница, која освоила 306 од вкупно 373 мандати во Народната скупштина.

Тие биле последните избори одржани во Југославија пред Втората светска војна. До времето на првите повоени избори, во 1945 година, Комунистичката партија на Југославија брзо ја консолидираше власта, а некомунистичката опозиција го бојкотираше гласањето откако тврдеше дека била мета на тешко заплашување."Elections In Yugoslavia", The Times, 9 November 1945 Како резултат на тоа, изборите од 1938 година ќе бидат последните повеќепартиски избори одржани во Југославија сè до комунистите да се откажат од својот монопол на власта во 1990 година.

Коалиции
Југословенската радикална заедница (JRZ, Jereza) предводена од премиерот Милан Стојадиновиќ, формирала десничарска до крајнодесничарска коалиција со:
Југословенската национална партија предводена од Богољуб Јевтиќ,
Југословенската муслиманска организација предводена од Мехмед Спахо,
Словенечката народна партија предводена од Антон Корошец и
Народната радикална партија предводена од Аца Станоевиќ, која ја напуштила коалицијата и се приклучила на обединетата опозиција.

Обединетата опозиција се состоела од:
Хрватска селска партија предводена од Влатко Мачек
Самостојната демократска партија предводена од Срѓан Будисављевиќ
Демократската партија предводена од Љубомир Давидовиќ
Земјоделската партија предводена од Јован Јовановиќ - Пижон
Црногорската федералистичка партија предводена од Секула Дрљевиќ

Резултати

 Резултати по бановина 
Резултатите од изборите по бановини биле следниве:
Легенда Бановина во која победил Стојадиновиќ Бановина во која победил Мачек
 БановинаСтојадиновиќМачекЉотиќ Гласови % Гласови % Гласови % Белград, Земун и Панчево39.68376,68%11.56122,34%5100,98%Дравска170.25278,64%45.12820,84%1.1320,52% Савска111.48317,33%529.71282,34%2.1370,33% Врбаска107.42151,06%101.87348,43%1.0710,51% Приморска42.78120,91%159.42877,92%2.3871,17% Дринска189.29157,47%136.29741,38%3.8061,15% Зетска128.17464,09%74.97735,39%1.0410,52% Дунавска373.08571,74%129.29624,93%17.2913,33% Моравска248.73375,98%77.81823,77%8020,24% Вардарска226.71675,11%74.97724,84%1330,05% Стојадиновиќ Мачек Љотиќ

 Последици 
Иако Обединетата опозиција, де факто предводена од лидерот на Хрватската селјачка партија Мачек, освоила 44,9% од гласовите, поради изборните правила според кои владејачките партии добивале 40% од местата во Народното собрание пред пребројувањето на гласовите, гласовите за опозицијата се претвориле само во 67 места од вкупно 373. Вториот кабинет на Милан Стојадиновиќ пропаднал во февруари 1939 година, поради неговата политика наклонета кон силите на Оската. Тој бил заменет од Драгиша Цветковиќ како премиер и де јуре лидер на ЈРЗ. Кабинетот Цветковиќ–Мачек бил формиран во август 1939 година, со што била воспоставена автономната Бановина Хрватска. Мачек станал заменик-премиер на Југославија, а неколку членови на Обединетата опозиција биле додадени во новиот кабинет. 

По потпишувањето на пристапувањето на Југославија кон Трипартијниот пакт од страна на владата на Цветковиќ во март 1941 година, фракција предводена од командантот на Кралското југословенско воздухопловство (ВВКЈ), генералот Душан Симовиќ, успешно реализираше про-сојузнички државен удар.

Извори




Наводи

Надворешни врски
The Elections to the Parliament of the Kingdom of the Serbs, Croats & Slovenes 1920 - 1938

Категорија:Избори во Југославија