Дашики

Дашики е шарена облека што ја покрива горната половина од телото, носена претежно во Западна Африка. Имале формални и неформални верзии и варира од едноставна драпирана облека до целосно скроени одела. Честа форма е широко припиена облека од пуловер, со украсна јака во облик на V и скроените и везените линии на вратот и ракавите. Често се носи со куфи шапка без обод (која се носи во исламските заедници во Африка и африканската дијаспора) и панталони. Популаризирана е и барана и од заедниците во африканската дијаспора, особено од Афроамериканците.

Дизајнот на дашики, кој сега е заштитен знак, е роден од восочен принт од холандскиот дизајнер Тун ван де Манакер за холандската компанија „Влиско“. Принтот на Ван де Манакер е инспириран од свилените везени туники што ги носеле христијанските етиопски благороднички во 19 век. Принтот станал познат како Анџелина на западноафриканскиот пазар по објавувањето на ганската хајлајф песна „Анџелина“ од „Свит Токс“. Во Конго е позната како Миријам Макеба или Ја Мадо: Миријам Макеба била јужноафриканска музичарка која често носела восочни принтови; „ја мадо!“ е незаборавен стих од песната на Фабрегас „Маскара“, во која биле прикажани танчери кои носат дашики во музичкото видео.

Зборот „дашики“ доаѓа од , јорупски заемката од хауса , што буквално значи „кошула“ (во споредбата со надворешната облека, бабарига).

 Верзии 
Неформалната верзија на дашики е традиционален принт или везен дашики. Постојат три формални верзии. Првиот тип се состои од дашики, сокото (панталони со врвки) и куфи во иста боја. Овој стил се нарекува дашики одело или панталони дашики и е облека што ја носат повеќето младоженци за време на свадбените церемонии. Втората верзија се состои од кошула до глужд, куфи во иста боја и сокото и се нарекува сенегалски кафтан. Третиот тип се состои од дашики и панталони во иста боја. Врз нив се носела лелеава наметка. Овој тип се нарекува гранд бубу или агбада.

Постојат неколку на различни стилови на дашики одела достапни во продавниците за облеката. Видот на кошулите вклучени во комплетот го одредуваат името. Традиционалното дашики одело вклучува кошула со должина до бутовите. Традиционалниот стил со кратки ракави е претпочитан од пуристите. Долгото дашики одело вклучува кошула со должина до колената или подолга. Меѓутоа, ако кошулата достигнува до глуждовите, тоа е сенегалски кафтан. Конечно, чипканото дашики одело вклучува кошула направена од чипка. Хибрид од дашики и кафтан што го носат жените е традиционалното машко дашики со западно здолниште.

 Свадбени бои 
Сивата е традиционална боја за некои западноафрикански свадби. Некои младоженци носеле бели дашики костуми за време на свадбените церемонии. Други парови носат нетрадиционални бои. Најчесто нетрадиционални бои се виолетова и сина.

 Виолетова и лаванда: боите на африканското кралско семејство.
 Сина: бојата на љубовта, мирот и хармонијата.

 Погребни бои 
Црната и црвената се традиционални бои на жалост.

 Дашики во САД 
Дашикито се појавило на пазарот во Америка за време на движењата за граѓански права и движењето за црната моќ. Терминот дашики почнал да се појавува во печатените медиуми барем уште во 1967 година. Известувајќи за немирите во Њуорк во 1967 година во „Амстердам њуз“ на 22 јули 1967 година, Џорџ Б. се свфрува на нова африканска облека наречена „даншики“. Статијата од Фејт Бери во списанието „Њујорк тајмс“ го вклучува на 7 јули 1968 година. Дашики формално се појавило во речникот на Вебстеровиот нов свет, прво колеџ издание од 1970/72 година. Го цитира Џ. Бенинг со првата пишана употреба на зборот во 1967 година. Џ. Бенинг, М. Кларк, Х. Дејвис и В. Смит биле основачи на „Њу Брид оф Харлем“ во Менхетен, Њујорк и првиот производител на облеката во Соединетите Американски Држави.

Џим Браун, Вилт Чемберлен, Семи Дејвис Џуниор и Бил Расел биле меѓу познатите афроамерикански спортисти и забавувачи кои го носеле дашикито во ток-шоуа. Хипиците, исто така, ги усвоиле дашиките во својата гардероба како средство за изразувањето на контракултурните вредностите. Поранешната градоначалничка на округот Колумбија и членка на советот, Марион Бери, била позната по носењето дашики пред изборите. Дашиките биле видени кај многу музичари, рапери и пејачи, претежно Афроамериканци, вклучувајќи ги Бијонсе, Ријана, Крис Браун, Виз Калифа, и многу други.

Фред Хемптон од Партијата на црните пантери го забележал носењето дашики од страна на црните сопственици на бизнисите во својот говор од 1969 година „Моќ насекаде каде што има луѓе“: „[Се]кој што доаѓа во заедницата за да оствари профит од луѓето преку нивно експлоатирање може да се дефинира како капиталист. И не ни е грижа колку програми имаат, колку долго имаат дашики. Бидејќи политичката моќ не тече од ракавот на дашики; политичката моќ течела од цевката на пиштолот.“

Во февруари 2023 година, пратеникот, Џастин Џ. Пирсон, бил инаугуриран во Претставничкиот дом на Тенеси носејќи дашики, предизвикувајќи непосредна реакција од конзервативните пратеници. Партијата на републиката на Претставничкиот дом на Тенеси објавила на Твитер дека Пирсон „треба да истражи поинаква можност за кариера“ и се осврна на недефинираните правила за облекување во Претставничкиот дом.

 Поврзано 
 Хабеша кемис
 Народна носија
 Африкански текстил
 Туника

 Наводи 

 Литература 
 Аниам, Тони Ц. (2007), Скокање на метла со стил, Авторска куќа,  .
 Кол, Хариет (2004), Скокање по метла: Афроамериканскиот организатор на свадби, 2-ро издание, Owl Books, стр. 117,  .
 Хојт-Голдсмит, Дајан (1994), Прославувајќи го Кванзаа, Куќа за одмор,  .

 Надворешни врски 

Категорија:Нигериски ракотворби