Брукит

Брукит — орторомбична варијанта на титаниум диоксид (TiO2), кој се јавува во четири познати природни полиморфни форми (минерали со ист состав, но различна структура). Другите три од овие форми се акаогиит (моноклиничен), анатаза (тетрагонален) и рутил (тетрагонален). Брукитот е редок во споредба со анатазата и рутилот и, како и овие форми, покажува фотокаталитичка активност. Брукитот исто така има поголем клеточен волумен од анатазата или рутилот, со 8 TiO2 групи по единична клетка, во споредба со 4 за анатаза и 2 за рутил. Железото (Fe), танталот (Ta) и ниобиумот (Nb) се вообичаени нечистотии во брукитот. 

Брукитот бил именуван во 1825 година од францускиот минералог Арман Леви по Хенри Џејмс Брук (1771–1857), англиски кристалограф, минералог и трговец со волна. 

Арканзитот е вид брукит од Магнет Коув, Арканзас, САД. Може да се пронајде во масивот Мурун на висорамнината Ољокма-Чара во Источен Сибир, Русија, дел од Алданскиот штит.

На температури над околу 750°C, брукит ќе се врати во рутилна структура.

 Единечна ќелија 
Брукитот припаѓа на орторомбичната дипирамидална кристална класа 2/m 2/m 2/m (исто така означена како mmm). Просторната група е Pcab, а параметрите на единичната ќелија се a = 5,4558 Å, b = 9,1819 Å и c = 5,1429 Å. Формулата е TiO2, со 8 формулни единици по единична ќелија.   

 Структура 
лево|мини|Кристална структура на брукит|260x260пкс
Брукитната структура е изградена од искривени октаедри со титаниумски јон во центарот и кислородни јони на секое од шесте темиња. Секој октаедар дели три рабови со соседните октаедри, формирајќи орторомбична структура.

 Изглед 
лево|мини|Брукит од Пакистан|260x260пкс
Кристалите на брукит се типично табеларни, издолжени и набраздени паралелно со нивната должина. Тие исто така можат да бидат пирамидални, псевдохексагонални или призматични.  Брукитот и рутилот можат да растат заедно во епитаксијален однос. 

Брукитот обично е кафеав по боја, понекогаш жолтеникав или црвеникаво-кафеав, па дури и црн. Познати се и убави, темноцрвени кристали (се гледаат горе-десно) слични на пироп и алмандит гранат. Брукитот покажува субметален сјај. Тој е непроѕирен до проѕирен, транспарентен во тенки фрагменти и жолтеникаво-кафеав до темнокафеав при пропуштена светлина.   

 Оптички својства 
Брукитот е двојно прекршувачки, како и сите орторомбични минерали и е биаксијален (+). Индексите на прекршување се многу високи, над 2,5, што е дури и повисоко од дијамантот со 2,42. За споредба, обичното прозорско стакло има индекс на прекршување од околу 1,5.

Брукитот покажува многу слаб плеохроизам, жолтеникав, црвеникав и портокалов до кафеав. Не е ниту флуоресцентен ниту радиоактивен. 

 Физички својства 
мини|Црешово-црвен брукит од Каран, Белуџистан, Пакистан|330x330пкс
Брукитот е кршлив минерал, со субконхоидна до неправилна фрактура и слаб расцеп во една насока паралелна со c кристалната оска и траги од расцепување во насока нормална на a и b кристалната оска.Webmineral.com. Преземено на 14.10.2011. Збратимувањето е неизвесно. Минералот има Мосова тврдост од  6, помеѓу апатит и фелдспат. Ова е иста тврдост како анатазата и малку помала од онаа на рутилот (6 до ). Специфичната тежина е од 4,08 до 4,18, помеѓу онаа на анатазата на 3,9 и рутилот на 4,2.  

 Појава и асоцијации 
Брукитот е помошен минерал во алпските вени во гнајс и шкрилец; тој е исто така чест детритален минерал.Прирачник за минералогија. (PDF). Преземено на 14.10.2011.Mindat.org (17.09.2011). Преземено на 14.10.2011. Поврзаните минерали ги вклучуваат неговите полиморфи анатаза и рутил, а исто така и титанит, ортоклас, кварц, хематит, калцит, хлорит и мусковит. 

Локалитет од типот е Твл Маен Грисијал, Фрон Олау, Прентег, Гвинед, Велс. Во 2004 година, кристали од брукит беа пронајдени во Каран, во Балучистан, Пакистан.

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Брукитска структура
 Кристални структури на рутил, анатаза и брукит   
 ЏМол
Категорија:Орторомпски минерали
Категорија:Оксидни минерали
Категорија:Минерали на титанот