Лепидолит

Лепидолит е заедничко име за серија минерали во виолетово-сива или розова боја од групата лискун. Минеролошкото име за оваа серија е полилитионит-трилитионит серија. Лепидолит има хемиска формула на .  Тој е најзастапениот минерал кој носи литиум и е секундарен извор на овој метал. Тој е главниот извор на алкалниот метал рубидиум.

Лепидолит се наоѓа со други минерали кои содржат литиум, како што е сподумен, во пегматитни тела. Исто така, пронајден е во високотемпературни кварцни вени, гризенс и гранит.

 Опис 
Лепидолит е филосиликатен минерал Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis (1985), Manual of Mineralogy, Wiley, (20th ed.)  и член на серијата полилитионити-трилитионити."Lepidolite".  Лепидолит е дел од триделна серија која се состои од полилитионит, лепидолит и трилитионит. Сите три минерали имаат слични својства и се предизвикани поради различните соодноси на литиум и алуминиум во нивните хемиски формули. Односот Li:Al варира од 2:1 кај полилитионит до 1,5:1,5 кај трилитионит.

Лепидолитот се наоѓа природно во различни бои, главно розова, виолетова и црвена, но и сива и, ретко, жолта и безбојна. Бидејќи лепидолитот е литиумска лискун, често погрешно се претпоставува дека литиумот е она што предизвикува розови нијанси кои се толку карактеристични за овој минерал. Наместо тоа, тоа се траги од манган кои предизвикуваат розова, виолетова и црвена боја.

 Структура и состав 
Лепидолит припаѓа на групата триоктаедрални лискуни,Rieder, M.; Cavazzini, G.; D’yakonov, Yu.  со структура слична на биотит. Оваа структура понекогаш се опишува како TOT-c . Кристалот се состои од наредени TOT слоеви слабо врзани заедно со јони на калиум ( c ). Секој TOT слој се состои од два надворешни Т (тетраедарски) листови во кои силициум или алуминиумски јони се врзуваат со четири атоми на кислород, кои пак се врзуваат за друг алуминиум и силициум за да ја формираат структурата на листот. Внатрешниот O (октаедарски) лист содржи јони на железо или магнезиум, секој поврзан со шест јони на кислород, флуорид или хидроксид. Во биотитот, силиконот зафаќа три од секои четири тетраедални местаа во кристалот, а алуминиумот ги зафаќа преостанатите тетраедарски места, додека магнезиумот или железото ги исполнуваат сите достапни октаедарски места.

Лепидолит ја дели оваа структура, но алуминиумот и литиумот го заменуваат магнезиумот и железото во октаедарските места. Ако речиси еднакви количества алуминиум и литиум ги заземаат октаедралните места, добиениот минерал е трилитионит,  Ако литиумот зафаќа две од три октаедрални места и алуминиум преостанатото октаедра, тогаш рамнотежата на полнежот може да се зачува само ако силиконот ги зафаќа сите тетраедарски места. Резултатот е полилитионит,  . Лепидолит има среден состав помеѓу овие крајни членови Rieder, M.; Cavazzini, G.; D’yakonov, Yu. 

Флуоридните јони можат да заменат дел од хидроксидот во структурата, додека натриумот, рубидиумот или цезиумот може да го заменат калиумот во мали количини.

 Појави 
Лепидолит е поврзан со други минерали кои содржат литиум како сподумен во пегматитните тела. Тој е главен извор на алкалниот метал рубидиум. Во 1861 година, Роберт Бунзен и Густав Кирхоф извлекле 150 кг лепидолит за да се добијат неколку грама соли на рубидиум за анализа, и затоа го открил новиот елемент рубидиум.

Се јавува во гранитни пегматити, во некои високотемпературни кварцни вени, гризенс и гранити. Поврзани минерали вклучуваат кварц, фелдспат, сподумен, амблигонит, турмалин, колумбит, каситерит, топаз и берилиум.

Забележителни појави вклучуваат Бразил, Планините Урал, Русија; Калифорнија и САД; Рудник Танко, езеро Берник, Манитоба, Канада и Мадагаскар. 

 Наводи 

Категорија:Соединенија на рубидиумот
Категорија:Скапоцени камења
Категорија:Моноклински минерали
Категорија:Минерали на алуминиумот
Категорија:Минерали на калиумот
Категорија:Минерали на литиумот
Категорија:Филосиликати
Категорија:Луминисцентни минерали