Јан Сверак

Јан Сверак (роден на 6 февруари 1965) — чешки филмски режисер и сценарист. Тој е син на сценаристот и актер Здењек Сверак, со кого соработувал на своите најуспешни филмови. Тој е меѓу најпрепознатливите чешки филмски режисери. Негови најпознати филмови се добитникот на Оскар Коља и номинираниот за Оскар Основното училиште .

 Живот 
Јан Сверак е роден на 6 февруари 1965 година во Жатец, во семејство на педагози. Околу една година по неговото раѓање, семејството се преселило во Прага, а неговиот татко Здењек Сверак станал сценарист и актер. Своите први аматерски обиди за снимање филмови ги направил на дванаесетгодишна возраст. Како тинејџер, заработил дополнителни пари работејќи во студијата Барандов . Првично сакал да биде снимател, но дипломирал на документарно снимање на Филмското и ТВ училиште на Академијата за сценски уметности во Прага (1983–1988).

Јан Сверак е оженет и има три деца, синовите Франтишек и Ондрешеј, и ќерката Катерина. Франтишек станал филмски монтажер и соработувал со својот татко на филмот Витлеемска ноќ (2022).

 Работа 
Сверак се смета за еден од најталентираните и најуспешните чешки филмски режисери, поради тоа понекогаш го нарекуваат „Чешкиот Спилберг“. Неговиот мокументарен деби Ослободувачи (1988) ја освоил студентската награда за најдобар студентски филм. Неговите значајни дела ги вклучуваат филмовите Коља (1996), кој ја освоил наградата Оскар за најдобар филм на неанглиско говорно подрачје и Основното училиште (1991), номиниран за наградата Оскар . Успехот на овие филмови го натерало да добие понуди од Холивуд да ги режира Животот нема правила (1999) и Чоколада (2000), но тој одбил. Друг негов успешен филм е бајковитиот филм Три браќа , кој бил најпосетениот филм во чешките кина во 2014 година.

Севјрак се појавил во камео улоги во неколку филмови, вклучувајќи ги Неизвесна сезона (1987), Двосмислен извештај за крајот на светот (1997), Бунтов (2001), Роман за жена (2005), Чувар бр. 47 (2008) и Бос (2017).

 Филмографија 
ГодинаАнглиски насловЧешки насловНагради1988Нафтени голтачиРопачиНаграда на Студентската академија за најдобар студентски филм1991Основното училиштеОбично училиштеНоминација за наградата Оскар1994ВозењетоЈиздаНаграда Кристален глобус на фестивалот во Карлови Вари1994Акумулатор 1Акумулатор 11996КољаКољаОскар за најдобар филм на странски јазик,
Награда Чешки лав за најдобар режисер2001Темно син светМодерен светНаграда Чешки лав за најдобар режисер2004ТатинекТато2007Празни местаВратне лахвеНаграда Чешки лав за најдобар режисер2010КукиКуки се враци2014Три браќаТри браќа2017БосПо стрништи бос2022Витлеемска ноќБетлемске светло

 Литературно и театарско творештво 
По снимањето на филмот Бос (2017), Јан Сверак изразил желба да се повлече во осаменост, подалеку од популарноста. Тој почнал да ги пишува мемоарите Светски убавини, кои биле објавени во 2023 година. Неговите други книги се детската книга Кукавиците се враќаат (2010), заснована на неговиот истоимен филм и Бохемија (роман објавен во 2019 година).

Во 2024 година, дебитирал со неговата прва театарска претстава, Добро утро со Финда.

 Наводи 

 Надворешни врски 



Категорија:Родени во 1965 година
Категорија:Чешки режисери
Категорија:Добитници на Златен глобус