Љубљанско дрвено тркало

Љубљанското дрвено тркало е тркало кое било пронајдено во Љубљанското мочуриште на околу 20км јужно од Љубљана, главниот град на Словенија, во 2002 година.  Радиојаглеродното датирање, изведено во лабораторијата ВЕРА (Виенски акцелератор за истражување на животната средина ) во Виена, покажало дека е старо приближно 5.100 до 5.350 години, што го прави најстарото дрвено тркало досега откриено. Откриен е од тим словенечки археолози од Љубљанскиот институт за археологија, дел од Истражувачкиот центар при Словенечката академија на науките и уметностите, под водство на Антон Велушчек.

 Археолошкиот локалитет 
Остатоци од колиби на столбови биле откриени во Љубљанското Блато уште во 1875 година. Од 2011 година, местото е заштитено како светско наследство на УНЕСКО, како пример за праисториски колиби на столбови околу Алпите – посебен вид живеалишта во области со езера и мочуришта. Археолозите на ископувачкото место идентификуваа повеќе од илјада дрвени столбови во коритото на реката Ишка, во близина на Иг. Тие реконструирале живеалишта со димензии од 3,5 × 7 метри, распоредени на растојание од приближно 2 до 3 метри. Анализите на столбовите покажале дека живеалиштата биле поправани секоја година и дека нова куќа требало да се изгради на истото место во рок од 10 до 20 години.

Најраните жители се населиле во овој регион уште пред 9.000 години. Во мезолитот, тие изградиле привремени живеалишта на изолирани карпи во мочуриштето и на неговите рабови, живеејќи од лов и собирање храна. Постојани населби не биле изградени сè додека не се појавиле првите земјоделци пред околу 6.000 години, за време на неолитот.

 Дрвеното тркало 
Дрвеното тркало припаѓало на праисториска двоколка – рачна кола. Слични тркала се пронајдени во ридските предели на Швајцарија и југозападна Германија, но тркалото од Љубљанското Блато е поголемо и постаро. Ова укажува на тоа дека дрвените тркала можеби се појавиле речиси истовремено во Месопотамија и Европа, иако досега пронајдените тркала од Месопотамија потекнуваат од значително подоцнежен период.

Тркалото има дијаметар од 72 сантиметри (28+3⁄8 инчи) и е изработено од јасеново дрво, додека неговата оска од 124 сантиметри (48+7⁄8 инчи) е направена од даб. Оската била прикачена на тркалата со клинови од дабово дрво, што значи дека оската се вртело заедно со тркалата. Тркалото е направено од дрво што растело во близина на колибите на столбови и во времето на изградбата на тркалото имало околу 80 години.

Се чини дека самото тркало е првенствено направено од две дрвени штици кои се држат заедно со четири попречни загради. Се чини дека вкрстените протези се држеле на место едноставно со распоред на жлеб, а заградите се поставени во затегнати процепи врежани во двата главни делови на тркалата.

 Поврзано 

 Изум на тркалото
 Праисториска Европа

 Наводи 

Категорија:Тркала
Категорија:Праисторија на Словенија