Израелски напади врз Иран (2025)

На 13 јуни 2025 г., Израел нападнал цели на повеќе од десетина места и градови низ Иран. Под кодното име операција „Лав во подем“, Израелските одбранбени сили (ИОС) и Мосад оштетиле клучни јадрени места и воени инсталации, при што загинале неколкумина од врвните воени водачи на Иран. Во некои од нападите загинале и ирански граѓани, вклучувајќи жени и деца. Овој напад бил најголем врз Иран од Иранско-ирачката војна во 1980-тите години.

Во раните утрински часови на 13 јуни, биле пријавени избувнувања низ Техеран, вклучувајќи ги и оние во близина на воени бази и во станбени населби. Иранските јадрени постројки во Натанз, Хондаб и Корамабад биле цел на овие напади. Иран објавил дека во нападот загинале командантот на Корпусот на исламската револуционерна гарда (КИРГ) Хосеин Салами, началникот на Генералштабот на иранските вооружени сили, генерал-мајор Мохамед Багери, граѓанските јадрени научници Ферејдун Абаси и Мохамед Мехди Техранчи, како и граѓани, вклучувајќи 20 деца. Нападите продолжиле во попладневните и вечерните часови на 13 јуни, со пријавени удари во близина на аеродромот во Табриз и кај јадрените постројки во Натанз и Фордо. Нападнати биле и станбени објекти во Техеран.

Вечерта на 13 јуни 2025 г., Иран започнал серија одмазднички удари врз Израел.

 Напади 
Израелските воздушни напади против иранската јадрена програма биле извршени од над 200 борбени авиони, вклучувајќи повеќе F-35I „Адир“, израелска варијанта на американскиот F-35 Лајтнинг II потаен напаѓачки авион. Израелските борбени авиони гаѓале над 100 места низ Иран, вклучувајќи ја постројката за збогатување Натанз и друга инфраструктура поврзана со иранската јадрена програма. Како последица на воздушните напади, не се случиле јадрени несреќи, бидејќи оперативните атомски реактори, како што е Атомската централа Бушер и постројките во Техеран, не биле нападнати. Иако оштетените јадрени центрифуги можат да ослободат ниско ниво на зрачење и индустриски хемикалии што можат да го загрозат кадарот на местото, тие ниту можат да предизвикаат јадрени избувнувања, ниту можат да предизвикаат големо загадување на подрачјето. Од друга страна, Рафаел Гроси, шефот на Меѓународната агенција за атомска енергија, коментирал дека „јадрените постројки никогаш не смеат да бидат нападнати, без оглед на контекстот или околностите, бидејќи тоа може да им наштети и на луѓето и на животната средина. Ваквите напади имаат сериозни последици за јадрената безбедност и заштита, како и за регионалниот и меѓународниот мир и безбедност.“ 
+ Операција „Лав во подем“Цел на воздушен нападИнформации за штетатаЈадрена постројка НатанзПилотската постројка за збогатување гориво (PFEP), повеќекатна сала за збогатување со 1.700 напредни центрифуги, била уништена. PFEP вклучувала центрифуги од типот IR-4 и IR-6, кои се користеле за производство на 60 % збогатен ураниум. Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) изјавила дека бил уништен само „надземниот“ дел од PFEP, и дека „нема признаци за физички напад врз подземната каскадна сала што содржи дел од Пилотската постројка за збогатување гориво и главната Постројка за збогатување гориво“.Електричните простории и другата инфраструктура за поддршка на збогатувањето биле оштетени или уништени.Јадрената истражувачка опрема и материјал биле оштетени или уништени.Се случила „значителна штета“ на системите за противвоздушна одбрана околу јадрената постројка.Јадрен технолошки/истражувачки центар ИсфаханПостројка за производство на метален ураниум во Јадрениот технолошки центар во Исфахан (ENTC) била оштетена или уништена.Постројката за конверзија на ураниум, која се користи „за реконвертирање на збогатен ураниум за производство на јадрено гориво“, била оштетена.Фабриката за производство на плочи за гориво во центарот била оштетена.Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) објавила дека четврта „критична зграда“ во центарот е оштетена, без да прецизира која зграда.Јадрен комплекс АракОбјектот на реакторот за тешка вода во Арак, сместен во Јадрениот комплекс Арак (IR-40), наводно бил оштетен по израелскиот напад на 12 јуни. На 14 јуни, Би-би-си објавил дека нема видливи оштетувања на објектот на реакторот за тешка вода во Арак.Постројка за збогатување гориво ФордоПостројката за збогатување гориво Фордо била нападната, со непозната количина на штета. Организацијата за атомска енергија на Иран подоцна изјавила дека имало ограничена штета на местото.Штаб на КИРГСе случила штета во штабот на Корпус на исламската револуционерна гарда (КИРГ) во Техеран.Втора тактичка воздухопловна база на Иранските воздухопловни силиБројни згради на аеродромот Табриз Шахид Мадани, кој исто така служи како Втора тактичка воздухопловна база за Иранските воздухопловни сили, биле уништени. Во воздухопловната база се сместени три ирански ескадрили што летаат со Микојан МиГ-29 и Нортроп Ф-5. Воздухопловната база, исто така, содржи системи SA-6 Gainful земја-воздух ракети.Пистата на воздухопловната база била кратерирана, што „го спречила авионот да се меша во израелските операции“.Воздухопловна база ХамаданОштетен е авионски хангар, во кој се сместени авиони F-4 Phantom од 31-та тактичка борбена ескадрила.Радарот сместен во воздухопловната база бил уништен.Ракетна база АмандНеколку згради, во кои биле сместени Ghadr-110 балистички ракети со среден дострел, во ракетната база Аманд биле оштетени или уништени.Копнени сили на КИРГ 29. дивизија Наби АкрамСкладиште за стреливо на 29. дивизија Наби Акрам на Копнените сили на КИРГ (НЕЗСА) било уништено во покраината Керманшах.Место за противвоздушна одбрана Хазрат-е МасоумехМестото за противвоздушна одбрана Хазрат-е Масоумех било уништена, а еден полковник од Иранската армија загинал во нападот.Радарско место СобашиРадарското место Собаши, сместено во зоната за противвоздушна одбрана Хатам ол Анбија Вестерн во покраината Хамадан, кое служело „како команден центар за сите ирански системи за противвоздушна одбрана“, било уништено.Воена база ПираншахрСе случила штета во Воената база Пираншахр.Воздухопловни сили на КИРГ Подземен ракетен објект КерманшахПодземниот ракетен објект Керманшах (УГФ), подземна база на Воздухопловните сили на КИРГ која содржи балистички ракети Qiam 1 и Фатех-110, наводно бил уништен. Воздушните напади „ги урнале влезните точки и отворите на силосите на објектите“. На 14 јуни, Институт за проучување на војната (ИСВ) објавил дека „не е јасно дали Израел го оштетил подземниот објект“, и дека можеле да потврдат само дека Израел ја нападнал земјата над објектот.Техеран База за противвоздушна одбрана од балистички ракетиМосад ја оштетил иранската база за противвоздушна одбрана од балистички ракети сместена во близина на Техеран користејќи беспилотник.КИРГ Ракетни места за истрелување ТабризДве места за истрелување на ракети на Корпус на исламската револуционерна гарда (КИРГ) биле уништени во близина на Табриз, покраината Источен Азербејџан.Поморска база АбаданИранската поморска база во близина на градот Абадан била оштетена или уништена.Копнени сили на КИРГ 216. оклопна бригадаСкладиште за стреливо на 216. оклопна бригада на Копнените сили на КИРГ (НЕЗСА) било уништено во градот Занџан.База на КИРГ во Сардашт, Западен Азербејџан„Неопределена база на Корпус на исламската револуционерна гарда (КИРГ) во Сардашт, покраината Западен Азербејџан“ била нападната.Ракетна база Бид ГанехСе случила штета во ракетната база Бид Ганех, која „веројатно складирала балистички ракети со среден дострел“.Ракетна база ХомеинОбјектот за возење, „кој овозможува ефикасно движење на ракети и друга поврзана опрема“, во ракетната база Хомеин бил уништен.КИРГ Радар ГадирРадарот Гадир управуван од Корпусот на исламската револуционерна гарда (КИРГ) за Западен Техеран бил оштетен.Гасно поле Јужен ПарсИзраел нападнал постројка за преработка на природен гас на Гасното поле Јужен Парс, што предизвикало избувнување и пожар.Рафинерија за гас Фаџр-е ЏамИзраел ја нападнал рафинеријата за гас Фаџр-е Џам покраината Бушер, предизвикувајќи пожар.14-катна станбена зграда на плоштадот Нобонјад14-катна станбена зграда во близина на плоштадот Нобонјад во Североисточен Техеран била уништена и се урнала по израелски воздушен напад. Њујорк тајмс објавил дека „дел од зградата е расцепен на два дела, со отворени станови“. Иранската државна телевизија објавила дека загинале 60 лица, вклучувајќи 20 деца.Фабрика на Фарда моторс Боруџерд„Обемнo оштетување“ се случило во фабриката на Фарда моторс сместена во градот Боруџерд. На 14 јуни, Институт за проучување на војната (ИСВ) изјавил дека „останува нејасно дали Фарда моторс имала какви било врски со ирански воени субјекти или оперирала под раководство на иранските воено-индустриски организации“.Кула „Ван Холдинг“Се случила штета на кулата „Ван Холдинг“ во Северен Техеран.Зграда на Одделот за социјална грижа во Каср-е ШиринЗградата на Одделот за социјална грижа во Каср-е Ширин била уништена.

 Наводи 

 Надворешни врски 

Категорија:Израел во 2025 година
Категорија:Арапско-израелски конфликт
Категорија:Иран во 2025 година