Милан Комар

Милан Комар, познат и како Емилио Комар (4 јуни 1921 – 20 јануари 2006 година) бил словенечки аргентински католички филозоф и есеист.
 Живот 
Роден во Љубљана, Словенија, која тогаш била дел од Кралството на Србите, Хрватите и Словенците, потекнува од словенечко семејство. Неговиот татко Лудвик бил пензиониран офицер во Австроунгарската армија. Детството го минал во Љубљана и Шкофја Лока, а во 1939 година се запишал на Универзитетот во Љубљана, каде што студирал право. Се специјализирал во областа на канонското право и подоцна ги продолжил студиите на Универзитетот во Торино, каде дипломирал во 1942 година.

Првиот интерес за филозофијата го развил во Љубљана под менторство на словенечкиот неотомистички мислител Алеш Ушеникник и рускиот емигрант Евгениј Василиевич Спекторски (1875–1951), кој предавал филозофија на правото на Универзитетот во Љубљана. Своето филозофско познавање дополнително го проширил во Торино под влијание на Џузепе Гемеларо и Карло Мацантини. Во овој период, се запознал и со мислата на француските персоналисти Жак Маритен и Емануел Муние. Исто така, бил под влијание на политичките списи на Луиџи Стурцо, кои во тоа време кружеле низ католичките антифашистички кругови.

Веќе како студент во Љубљана, тој се вклучи во католичка интегралистичка младинска група, организирана во рамките на Словенечката католичка акција . Оваа група наречена Борци (според нивното тајно списание „Ние младите борци“) имала антикомунистичка идеологија. За нив, комунизмот бил најголемата опасност за човештвото..Сепак, тие инсистираа да се борат на културно, интелектуално и уметничко поле, отфрлајќи ги и директниот политички ангажман и вооружената борба.

По капитулацијата на Италија во септември 1943 година, Комар се вратил во Словенија, која тогаш била окупирана од нацистичка Германија. Во словенечкото приморје, тој се приклучил на Словенечкиот народен одбранбен корпус, мала колаборационистичка милиција, тесно поврзана со словенечката домашна гарда, која се борела против партизанскиот отпор во Јулилиска Краина. До 1945 година работел во делот за пропаганда и култура, а помогнал во формирањето на повеќе културни установи (списанија, издавачки куќи, училишта) низ Горишкиот крај. Во мај 1945 година, тој се повлекол во окупираната од сојузниците Северна Италија за да го избегне комунистичкиот прогон. Оттаму емигрирал во Аргентина во 1948 година.

Тој се населил во Буенос Аирес, каде што го поминал најголемиот дел од својот подоцнежен живот. Во почетокот работел како физички работник во фабрика за стакло. Кон крајот на 1940-ти години, тој започнал да предава филозофија и класични јазици во различни средни училишта, а подоцна филозофија и педагогија на Универзитетот во Буенос Аирес. Во 1959 година, започнал да предава историја на модерната филозофија на Папскиот католички универзитет во Аргентина. Од 1981 до 1982 година бил декан на Филозофскиот факултет на истиот универзитет. Тој се повлекол од својата професорска позиција во 1998 година.

За време на емиграцијата почнал да објавува есеи во локалниот словенечки, но и во шпанскиот печат. Сепак, особено се прославил како учител и педагог и околу него се развило таканареченото „Комарско училиште“. Во 1992 година, папата Јован Павле Втори му ги дал ознаките на Орденот на Свети Григориј Велики. Последните децении од својот живот ги поминал во градот Булоњ сур Мер во покраината Буенос Аирес. Тој починал на 84-годишна возраст во аргентинскиот град Сан Исидро и бил погребан на гробиштата Жале во неговата родна Љубљана.

Комар бил полиглот: течно говорел словенечки, шпански, италијански, германски, српско-хрватски, француски, латински и грчки, а читал и на полски, каталонски и португалски.

 Мисла 
Тој започнал како специјалист за рационалистичката филозофија на Кристијан Волф, но подоцна се насочил кон учењата на Кант и Хегел. Бил критички настроен кон модерната иманентистичка филозофија, што го доближило до одредени аспекти на феноменологијата, особено оние претставени од Едит Стајн. Дополнително, врз неговата мисла значително влијаеле шпанскиот филозоф Хозе Ортега и Гасет, а во помала мера и Мигел де Унамуно. Подоцна покажал интерес и за психологијата, особено за теориите на Зигмунд Фројд, со кого имал почитувано несогласување, како и за идеите на Ерик Ериксон.

Тој, исто така, бил под влијание на неконформистичките католички мислители како што се Г.К. Честертон и Жорж Бернанос, но тој секогаш останал поврзан со нео-школастичката традиција. Во средината на 1960-тите, тој развил силно интелектуално и лично пријателство со италијанскиот филозоф и политиколог Аугусто Дел Носе, кого го сметал за свој „духовен брат“. Заедно со него и со полскиот филозоф Стефан Свиежавски, тој започнал да работи на својот незавршен животен проект, имено репериодизација на модерната филозофија.

За време на комунистичкиот режим, сите негови текстови биле забранети во Словенија, а првпат биле објавени во раните 1990-ти години.

 Надворешни врски 

 Interview with Komar for the journal Huellas 
 Interview with Komar in the journal Tracce 
 Obituary in La Nación 
 Obituary in the AICA 
 „Milan Komar - Maestro de realismo vivido“,
 Obituary on the webpage of the Slovenian Television

Категорија:Починати во 2006 година
Категорија:Родени во 1921 година
Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет
Категорија:Римокатолички филозофи