Присилно раселување во Советскиот Сојуз

Присилно раселување во Советскиот Сојуз — период од 1930 до 1952 година кога владата на Советскиот Сојуз, по наредба на советскиот водач Јосиф Сталин и под раководство на службеникот на НКВД, Лаврентиј Берија, насилно раселувала население од различни групи. Овие акции може да се класифицираат во следните широки категории: депортации на „антисоветски“ категории на население (често класифицирани како „непријатели на народот“), депортации на цели националности, пренос на работна сила и организирани миграции во спротивни насоки за да се пополнат етнички исчистените територии. Декулакизацијата за прв пат кзапочнала кога цела класа групи била депортирана, додека депортацијата на советските Корејци во 1937 година била преседан на одредена етничка депортација на цела националност. 

Во повеќето случаи, нивните одредишта биле недоволно населени оддалечени области. Ова вклучува депортации во Советскиот Сојуз на несоветски граѓани од земји надвор од СССР. Се проценува дека, во целост, внатрешните принудни миграции погодиле најмалку 6 милиони луѓе.  Од овој вкупен број, 1,8 милиони кулаци биле депортирани во 1930–31 година, 1 милиони селани и етнички малцинства во 1932-39 година, додека околу 3,5 милиони етнички малцинства биле дополнително населени во текот на 1940-1952 година.

Советските архиви документирале 390.000 смртни случаи за време на присилното преселување на кулаците и до 400.000 смртни случаи на луѓе депортирани во принудните населби во текот на 1940-тите; сепак, Николас Верт ги става вкупните смртни случаи поблиску до околу 1 до 1,5 милиони  како резултат на депортациите.  Современите историчари ги класифицираат овие депортации како злосторство против човештвото и етнички прогон. Два од овие случаи со највисока стапка на смртност се опишани како геноциди - депортацијата на Кримските Татари била прогласена за геноцид од Украина и неколку други земји, додека депортацијата на Чеченците и Ингушите била прогласена за геноцид од Европскиот парламент, соодветно. На 26 април 1991 година, Врховниот совет на Руската Социјалистичка Федеративна Советска Република, под неговиот претседавач Борис Елцин, донела закон за рехабилитација на репресираните народи со член 2, кој ги осудува сите масовни депортации како „Политика на клевета и геноцид на Сталин“.

Советскиот Сојуз, исто така, практикувал прогони на окупираните територии, при што над 50.000 загинале од балтичките држави и 300.000 до 360.000 загинале за време на протерувањето на Германците од Источна Европа поради советската депортација, масакрите и интернациите и работните логори.Vertreibung und Vertreibungsverbrechen 1945–1978. Bericht des Bundesarchivs vom 28 Mai 1974. Archivalien und ausgewälte Erlebenisberichte, Bonn 1989, pp. 40–41, 46–47, 51–53

 Прогони на општествени групи 
Многу советски земјоделци, без оглед на нивниот реален приход или имот, биле означени како „Кулаци“ поради отпорот на колективизацијата. Овој термин историски се однесува на релативно богатите земјоделци уште од подоцнежното Руско Царство. Кулакот претставувал најчестата категорија на прогонети советски граѓани. Преселувањето на луѓето официјално означени како кулаци продолжило до почетокот на 1950 година, вклучително и неколку големи бранови: на 5 септември 1951 година советската влада наредила депортација на кулаците од Литванската ССР за „непријателски дејствија против колхозите “, што било едно од последните преселби на таа општествена група.

Голем број „кулаци“, без разлика на нивната националност, биле преселени во Сибир и Средна Азија. Според податоците од советските архиви, објавени во 1990 година, 1.803.392 луѓе биле испратени во работните колонии и логори во 1930 и 1931 година, а 1.317.022 стигнале до дестинацијата. Депортациите во помал обем продолжиле и по 1931 година. Пријавениот број на кулаци и нивните роднини кои загинале во работните колонии од 1932 до 1940 година изнесувал 389.521. Спорен е вкупниот број на депортирани лица. Конзервативните проценки претпоставуваат дека 1.679.528-1.803.392 луѓе биле депортирани, додека највисоките проценки се дека 15 милиони кулаци и нивните семејства биле депортирани до 1937 година, и дека за време на депортацијата загинале многу луѓе, но целосниот број не е познат

Етнички операции
Во текот на 1930-тите, категоризацијата на таканаречените непријатели на народот се префрлила од вообичаените марксистичко-ленинистички, класни поими, како што е кулак, на етнички.. Делумното отстранување на етничките групи што може да предизвикаат проблеми била техника која постојано ја користел Јосиф Сталин за време на неговата влада;. Само помеѓу 1935 и 1938 година, најмалку десет различни националности биле депортирани.Германската инвазија на Советскиот Сојуз доведе до масовна ескалација на советското етничко чистење. Germany's invasion of the Soviet Union led to a massive escalation in Soviet ethnic cleansing..

Депортацијата на Корејците во Советскиот Сојуз, првично замислена во 1926 година, иницирана во 1930 година и спроведена во 1937 година, бил првиот масовен прогон  на цела националност во Советскиот Сојуз. Речиси целото советско население од етнички Корејци (171.781 луѓе) било насилно преместено од рускиот Далечен Исток во ненаселените области на Казашка ССР и Узбечка ССР во октомври 1937 година.First deportation and the "Effective manager" , Novaya gazeta, by Pavel Polyan and Nikolai Pobol
Гледајќи го целиот период на владеење на Сталин, може да се наведат: Полјаци (1939–1941 и 1944–1945), Колски Норвежани (1940–1942), Романци (1941 и 1944–1953), Естонци, Летонци и Литванци (1941 и 1949 год. – Германци) (1941 и 1949 год.) Ингријански Финци (1929–1931 и 1935–1939), фински народи во Карелија (1940–1941, 1944), Кримски Татари, Кримски Грци (1944) и Грци од Кавказ (1949–50), калмици, Балкари, италијанци Балкари, Карапапаци, Месхетски Турци, Далечноисточни Корејци (1937), Чеченци и Ингуши (1944). Непосредно пред, за време и непосредно по Втората светска војна, Сталин извршил серија депортации во огромни размери кои длабоко влијаеле на етничката карта на Советскиот Сојуз. Се проценува дека помеѓу 1941 и 1949 година речиси 3,3 милиони биле депортирани во Сибир и централноазиските републики. [2] Според некои проценки, до 43% од раселеното население починало од болести и неухранетост. By some estimates, up to 43% of the resettled population died of diseases and malnutrition.

Западни анексии и депортации, 1939–1941 година
Лаврентиј Берија, началникот на НКВД, советската тајна полиција, бил одговорен за организирање и извршување на бројни депортации на етничките малцинства во тоа време.

По советската инвазија на Полска по соодветната германска инвазија која го означила почетокот на Втората светска војна во 1939 година, Советскиот Сојуз ги анектирала источните делови на Полска (познати како Креси во Полска или познати како Западна Белорусија и Западна Украина во СССР, како и во Белорусија и Украина) на Втората Полска Република, која потоа станала дел од Белоруска ССР на Украинска ССР. Од 1939–1941 година, 1,45 милиони луѓе кои го населувале регионот биле депортирани од советскиот режим. Според полските историчари, 63,1% од овие луѓе биле Полјаци, а 7,4% од нив биле Евреи.Poland's Holocaust, Tadeusz Piotrowski, 1998 , P.14 Претходно се верувало дека околу 1.0 милиони полски граѓани умреле од рацете на Советите,Franciszek Proch, Poland's Way of the Cross, New York 1987 P.146 но неодамна, полските историчари, главно врз основа на нивното проучување на советските архиви, проценуваат дека умреле околу 350.000 луѓе кои биле депортирани од 1939 до 1945 година.

Истата политика била спроведена во балтичките републики Латвија, Литванија и Естонија. Се проценува дека повеќе од 200.000 луѓе биле депортирани од Балтикот во 1940-1953 година . Покрај тоа, најмалку 75.000 биле испратени во Гулаг. 10% од целото возрасно балтичко население било депортирано или испратено во работни логори. Во 1989 година, домородните Летонци претставувале само 52% од населението на нивната земја. Во Естонија оваа бројка била 62%.Laar, M. (2009). The Power of Freedom. Central and Eastern Europe after 1945. Centre for European Studies, p. 36.  Во Литванија, ситуацијата била подобра бидејќи мигрантите испратени во таа земја всушност се преселиле во поранешната област на Источна Прусија (денес Калининград), која, спротивно на првичните планови, никогаш не станала дел од Литванија.Misiunas, Romuald J. and Rein Taagepera. (1983). Baltic States: The Years of Dependence, 1940–1980. University of California Press. Hurst and Berkeley.

Исто така, Романците од Черновечката Област и Молдавија биле депортирани во голем број кој се движи од 200.000 до 400.000.

Втора светска војна, 1941–1945

За време на Втората светска војна, особено во 1943-1944 година, советската влада спровела серија депортации. Некои 1,9 милиони луѓе биле депортирани во Сибир и средноазиските републики. Според Советите, од приближно 183.000 Кримски Татари, 20.000 или 10% од целото население служело во германски баталјони,Alexander Statiev, "The Nature of Anti-Soviet Armed Resistance, 1942–44", Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History (Spring 2005) 285–318 иако оваа бројка е изведена од еден извештај на СС за тоа колку поединци се очекува да бидат подготвени да соработуваат и се спротивставува со официјалните статистички записи, кои всушност биле 300 волонтери. Следствено, и Татарите биле масовно префрлени од Советите по војната.A. Bell-Fialkoff, A Brief History of Ethnic Cleansing. Foreign Affairs, 1993, 110–122 Вјачеслав Молотов ја оправдал оваа одлука велејќи: „Факт е дека за време на војната добивме извештаи за масовно предавство. Баталјони од Кавказ ни се спротивставија на фронтовите и нè нападнаа одзади. Тоа беше прашање на живот и смрт; немаше време да се истражат деталите. Се разбира, невините страдаа. Но сметам дека со оглед на околностите, постапивме правилно“.Chuev, Feliks. Molotov Remembers. Chicago: I. R. Dee, 1993, p. 195 Историчарот Иан Греј пишува „Кон муслиманските народи, Германците водеа бенигна, речиси патерналистичка политика. Карачајците, Балкарите, Ингушите, Чеченците, Калмуците и Татарите на Крим, сите покажаа прогермански симпатии до одреден степен. Само избрзаното повлекување на Германците од Кавказ по Битката кај Сталинград го спречи нивното организирање на муслиманскиот народ за ефективна антисоветска акција. Германците сепак гласно се пофалија дека оставиле силна „петта колона“ зад себе на Кавказ.“.Grey, Ian. Stalin, Man of History. London: Weidenfeld and Nicolson, 1979, p. 373

Волшките Германци  и седум (несловенски) националности од Крим и северен Кавказ биле депортирани: Кримските Татари,  Калмиците, Чеченците, Ингушите, Балкарците, Карачајците и Турците Месхети. Сите Кримски Татари биле депортирани масовно, во форма на колективна казна, на 18 мај 1944 година како специјални доселеници во Узбекистан и други далечни делови на Советскиот Сојуз. Според податоците на НКВД, речиси 20% умреле во егзил во текот на следната година и половина. Активистите на Кримските Татари објавиле дека оваа бројка е речиси 46%. (Види Прогон на Кримските Татари.)

Други малцинства иселени од крајбрежниот регион на Црното Море бие Бугарите, Кримските Грци, Романците и Ерменците.

Советскиот Сојуз, исто така, прогонил луѓе од окупираните територии како што се балтичките држави, Полска и териториите окупирани од Германците. Студијата објавена од германската влада во 1974 година процени дека бројот на германски цивилни жртви на злосторства за време на протерувањето на Германците по Втората светска војна, помеѓу 1945 и 1948 година, е над 600.000, со околу 400.000 смртни случаи во областите источно од Одра и Неис (околу 120.000 случаи на насилство од страна на Советскиот сојуз. Полјаци, 60.000 на полски и 40.000 во советски концентрациони логори или затвори главно од глад и болести, и 200.000 смртни случаи меѓу цивилните прогонети на принудна работа на Германците во Советскиот Сојуз), 130.000 во Чехословачка (од таму 100.000 во Југославија, и во 100.000 во логорите во Југославија, Од 15.000 до 20.000 од насилство надвор од и во кампови и 59.000 смртни случаи од глад и болести во камповите).

До јануари 1953 година, имало 988.373 специјални доселеници кои живееле во Казашката Советска Социјалистичка Република, вклучувајќи 444.005 Германци, 244.674 Чеченци, 95.241 Корејци, 80.844 Ингуши и други. Како последица на овие депортации, Казаците сочинувале само 30% од населението на нивната родна Република.
Повоено протерување и депортација
По Втората светска војна, германското население на Калининградската Област, поранешна Источна Прусија, било протерано, а населената област била преселена од советски граѓани, главно од Руси. Помеѓу 1944 и 1953 година, различни групи од регионот на Црното Море - Курди, Иранци, Грци, Бугари, Ерменци и Хемшини биле прогонети подалеку од советските погранични региони на Крим и Закавказје. [1].Bugai, Nikolai FL, and Berija I. Stalinu. "Soglasno vashemu ukazaniiu." O deportatsii narodov SSSR 30 (1995).

Полска и Советска Украина спровеле размена на население; Полјаците кои живееле источно од воспоставената полско-советска граница биле депортирани во Полска (околу 2.100.000 луѓе), а Украинците кои живееле западно од воспоставената граница помеѓу Полска и Советскиот Сојуз биле депортирани во Советска Украина. Пренбосот на населението во Советска Украина се случил од септември 1944 година до април 1946 година (околу 450.000 луѓе). Некои Украинци (околу 200.000 луѓе) ја напуштиле југоисточна Полска повеќе или помалку доброволно (помеѓу 1944 и 1945 година).

Работна сила

Постоеле неколку забележителни кампањи насочени кон работната сила.

 Дваесет и пет илјади
 Трудови работници на НКВД
 Кампања на Девствените Земји
 Пренос на работници од нафтената индустрија во Баку: за време на германско-советската војна, во октомври 1942 година, околу 10.000 работници од нафтените места во Баку, заедно со нивните семејства, биле префрлени на неколку места со потенцијално производство на нафта (област „Второ Баку“ (нафтеното поле Волга - Урал), Казахстан и Сахалин, иако не успеале да ја загрозат Германија.
 Кетагуровска кампања

Репатријација по Втората светска војна

Кога војната заврши во мај 1945 година, илјадници советски граѓани биле насилно репатрирани (против нивна волја) во СССР.The United States and Forced Repatriation of Soviet Citizens, 1944–47 by Mark Elliott Political Science Quarterly, Vol. 88, No. 2 (Jun. 1973), pp. 253–275 На 11 февруари 1945 година, на крајот на Конференцијата во Јалта, Соединетите Американски Држави и Обединетото Кралство потпишале Договор за репатријација со СССР.

Толкувањето на овој договор резултирало со присилна репатријација на сите советски граѓани без разлика на нивните желби. Сојузничките власти им наредиле на своите воени сили во Европа да депортираат во Советскиот Сојуз милиони поранешни жители на СССР (од кои некои соработувале со Германците), вклучително и многу луѓе кои ја напуштиле Русија и воспоставиле различни државјанства до децении пред тоа. Операциите за присилна репатријација се одржале од 1945 до 1947 година. 

На крајот на Втората светска војна, повеќе од 5 милиони „раселени луѓе“ од Советскиот Сојуз преживеале во германско заробеништво. Околу 3 милиони биле принудени работници во Германија и окупираните територии.

Преживеани заробеници, околу 1,5 милиони, репатрирани Остарбајтери и другите раселени лица, вкупно повеќе од 4.000.000 луѓе биле испратени во специјални филтрациони кампови на НКВД. До 1946 година, 80% од цивилите и 20% од воени лица биле ослободени, 5% од цивилите и 43% од воените борци повторно биле регрутирани, 10% од цивилите и 22% од воените борци биле испратени во работнички баталјони и 2% од цивилите и 15% од воените борци (226,127 од 1,539,475).Земское В.Н. К вопросу о репатриации советских граждан. 1944–1951 годы // История СССР. 1990. No. 4 (Zemskov V.N. On repatriation of Soviet citizens). Istoriya SSSR., 1990, No.4
Рехабилитација
Во СССР
На 17 јануари 1956 година, бил издаден Указ на Президиумот на Врховниот Совет за укинување на ограничувањата за Полјаците иселени во 1936 година; на 17 март 1956 година за Калмиците; 27 март за Грците, Бугарите и Ерменците; 18 април за Кримските Татари, Балкарците, Месхетските Турци, Курдите и Хемшините; 16 јули за Чеченците, Ингушите и Карачајците (сите без право да се вратат во својата татковина).

Во февруари 1956 година, Никита Хрушчов, во својот говор „За култот на личноста и неговите последици“, ги осудил депортациите како кршење на ленинистичките принципи:

Во 1957 и 1958 година БИЛЕ обновени националните автономии на Калмиците, Чеченците, Ингушите, Карачајците и Балкарците; на овие народи им било дозволено да се вратат на своите историски територии. Враќањето на репресираните народи не било извршено без тешкотии, што и тогаш и последователно довеле до национални судири (така, започнале судири меѓу повратените Чеченци и Русите кои се населиле за време на нивниот егзил во областа Грозни; Ингушите во областа Пригородни, населена со Осети и префрлени во автономната советска социјалистичка република).

Сепак, значителен број од потиснатите народи (Волшки Германци, Кримски Татари, Турци Месхети, Грци, Корејци итн.) сè уште не добиле ниту национална автономија ниту право да се вратат во својата историска татковина.

На 29 август 1964 година, 23 години по почетокот на депортацијата, Президиумот на Врховниот Совет на СССР, со декрет од 29 август 1964 година бр. 2820-VI, ги укинал опсежните обвинувања против германското население кое живее во регионот на Волга. Декрет со кој целосно се укинале ограничувањата на слободата на движење и се потврдило правото на Германците да се вратат на местата каде што биле протерани во 1972 година.

Во средината на 1960-тите, процесот на рехабилитација на „казнетите народи“ бил речиси запрен.

Според таен извештај на советското Министерство за внатрешни работи од декември 1965 година, за периодот од 1940 до 1953 година, 46.000 луѓе биле депортирани од Молдавија, 61.000 од Белорусија, 571.000 од Украина, 119.000 од Литванија, 53.000 од Естонија и 330, Латвија.

Во годините на перестројката
За време на советскиот период, проблемите што ги доживеале луѓето кои биле депортирани од нивните историски места на живеење откако биле обвинети за помагање на непријателите на советската држава не станале предмет на внимание на јавноста сè до годините на перестројката. Еден од првите чекори кон обновувањето на историската правда во однос на репресираните народи било објавувањето на Декларацијата на Врховниот совет на СССР на 14 ноември 1989 година „За признавање на незаконски и криминални репресивни дејствија врз народите подложени на принудно преселување и обезбедување на нивните права“. Во согласност со овој декрет, сите репресирани народи биле рехабилитирани, а на државно ниво, репресивните дејствија против нив кои биле во форма на политика на клевета, геноцид, присилна преселба, укинување на национално-државните ентитети и воспоставување режим на терор и насилство во местата на посебни населби биле признати како незаконски и криминални мерки.

Во постсоветска Русија
На 26 април 1991 година бил усвоен Законот на РСФСР бр. 1107-I „За рехабилитација на репресираните народи“, кој ја признал депортацијата на народите како „политика на клевета и геноцид“ (член 2). Меѓу другото, законот им го признал правото на репресираните народи да го вратат територијалниот интегритет што постоел пред неуставната политика на насилно прекројување на границите, да ги обноват национално-државните формации кои постоеле пред нивното укинување и да ја надоместат штетата предизвикана од државата.

Мухарбек Дидигов овој закон го нарекол триумф на историската правда. Според него, фактот што државата ја препознава репресијата како незаконски, нехумани дејствија насочени против невини луѓе е показател за развојот на демократските институции, што има посебно морално значење за депортираните народи. Според него, законот дава уверување дека тоа нема да се повтори

Во прилог на законот „За рехабилитација на репресираните народи“, биле усвоени неколку законски акти, вклучувајќи ја и резолуцијата на Врховниот суд на Руската Федерација од 16 јули 1992 година „За рехабилитација на Козаците“; Резолуцијата на Врховниот суд на Руската Федерација од 1 април 1993 година „За рехабилитација на руските Корејци“; Уредбата на Владата на Руската Федерација од 24 јануари 1992 година „За приоритетни мерки за практично обновување на законските права на репресираните народи на Дагестанската автономна Советска Социјалистичка Република“; Резолуцијата на Врховниот суд на Руската Федерација од 29 јуни 1993 година „За рехабилитација на руските Финци“ итн.

15 години по признавањето во СССР, во февруари 2004 година, Европскиот парламент исто така ја признал депортацијата на Чеченците и Ингушите во 1944 година како чин на геноцид.

На 24 септември 2012 година, пратениците од Единствена Русија поднеле предлог-закон за дополнителна помош на претставниците на репресираните народи во Државната Дума. Авторите на законот предложиле да се издвојат 23 милијарди рубљи од федералниот буџет за помош на политичките затвореници. Според авторите, овие пари треба да се користат за месечни исплати и компензација за изгубен имот во износ до 35 илјади рубли.
Современи погледи
Неколку историчари, меѓу кои и рускиот историчар Павел Полијан  и литванскиот вонреден истражувачки научник на Универзитетот Јеил, Виолета Даволиуте сметаат дека овие масовни прогони на цивили се злосторство против човештвото. Тие, исто така, често се опишуваат како советско етничко чистење. Тери Мартин од Универзитетот Харвард забележува:

Други академици и земји одат понатаму и ги нарекуваат прогоните на Кримските Татари, Чеченците и Ингушите какогеноцид. Рафаел Лемкин, адвокат со полско-еврејско потекло кој ја иницирал Конвенцијата за геноцид и самиот го измислил терминот геноцид, претпоставува дека геноцидот бил извршен во контекст на масовната депортација на Чеченците, Ингушите, Германците од Волга, Кримските Татари, Калмуците  и Карачајците.Courtois, Stephane (2010). "Raphael Lemkin and the Question of Genocide under Communist Regimes". In Bieńczyk-Missala, Agnieszka; Dębski, Sławomir (eds.). Rafał Lemkin. PISM. pp. 121–122. . LCCN 2012380710. Професорот Лајман Х. Легтерс тврдел дека советскиот казнен систем, во комбинација со неговите политики за преселување, треба да се смета за геноциден, бидејќи казните најмногу се однесуваат конкретно на одредени етнички групи, и дека преместувањето на овие етнички групи, чиј опстанок зависи од врските со нивната конкретна татковина, „имаше геноциден ефект само за ремедија на нејзината татковина". Советските дисиденти Илја Габај  и Пјотр Григоренко ги класифицирале преносот на населението на Кримските Татари како геноцид. Историчарот Тимоти Снајдер го вклучил во списокот на советски политики кои „го исполнуваат стандардите на геноцид“. Францускиот историчар и експерт за комунистички студии Николас Верт, германскиот историчар Филип Фер, професорот Ентони Џејмс Џоус, американскиот новинар Ерик Марголис, канадскиот политиколог Адам Џонс, професорот по исламска историја на Универзитетот во Масачусетс, Мајкл Фредхолм  и Фани Брајан  исто така ги сметаат прогоните на население на Чеченците и Ингушите како злосторство на геноцид. Германскиот истражувачки новинар Луц Клевеман ги споредил прогоните на Чеченците и Ингушите со „бавен геноцид".

На 12 декември 2015 година, украинскиот парламент издал резолуција со која го признава прогонот на кримските Татари како геноцид и го прогласил 18 мај како „Ден на сеќавање на жртвите на геноцидот на Кримските ТатариRadio Free Europe, 21 January 2016Парламентот на Латвија го признал настанот како чин на геноцид на 9 мај 2019 година. Парламентот на Литванија го признал настанот како чин на геноцид на 6 јуни 2019 година. Канадскиот парламент усвоил предлог на 10 јуни 2019 година, со кој се признава депортацијата на кримските Татари од 1944 година (Sürgünlik) како геноцид извршен од советскиот диктатор Сталин, со што 18 мај е ден на сеќавање.. Депортацијата на Чеченците и Ингушите била признаена од Европскиот парламент како акт на геноцид во 2004 година:

Експертите од Меморијалниот музеј на холокаустот на Соединетите Американски Држави ги навеле настаните од 1944 година поради тоа што ја ставиле Чеченија на нивниот список за следење на геноцидот поради нејзиниот потенцијал за геноцид.Сепаратистичката влада на Чеченија исто така го признала како геноцид. Некои академици не се согласуваат со класификацијата на прогонот како геноцид. Професорот Александар Статиев тврди дека администрацијата на Сталин немала свесна геноцидна намера да ги истреби различните прогонети народи, туку дека советската „политичка култура, лошото планирање, брзањето и недостигот од војната биле одговорни за стапката на геноцидна смртност меѓу нив“. Тој повеќе ги смета овие депортации за пример за советска асимилација на „непосакуваните народи." Според професорот Амир Вајнер, „...Тоа беше нивниот територијален идентитет, а не нивното физичко постоење или дури и нивниот посебен етнички идентитет што режимот се обиде да го искорени." Според професорката Франсин Хирш, „иако советскиот режим практикуваше политика на дискриминација и исклучување, тој не го практикуваше она што современиците го сметаа за расна политика“. За неа, овие масовни прогони биле засновани на концептот дека националностите се „социоисториски групи со заедничка свест, а не расно-биолошки групи". За разлика од ова гледиште, Џон К. Чанг тврди дека прогоните всушност биле засновани на етничката припадност и дека „социјалните историчари“ на Запад не успеале да ги бранат правата на маргинализираните етникуми во Советскиот Сојуз.

Можни мотивации
Тери Мартин од Харвард предложил концепт на „советска ксенофобија “, кој тој го дефинира како идеолошки мотивиран „претеран советски страв од странско влијание и странска контаминација“. Оваа теорија го поддржува верувањето дека Советскиот Сојуз етничко ги исчистил пограничните народи на СССР од 1937 до 1951 година (вклучувајќи ги Кавказ и Крим) за да ги отстрани советските националности чии политички верности наводно биле сомнителни или непријателски на советскиот социјализам. Според ова гледиште, СССР не практикувал директен негативен етнички анимус или дискриминација („Во ниту еден случај самата советска држава не ги замислуваше овие депортации како етнички“). Политичката идеологија на сите советски народи претставувала примарна грижа. Мартин изјавил дека различните прогони на советските погранични народи биле едноставно „кулминација на постепената промена од претежно класниот терор“, кој започнал за време на колективизацијата (1932–33), кон „национален/етнички“ терор (1937). Според тоа, Мартин понатаму тврдел дека депортациите на националностите биле „идеолошки, а не етнички. Тоа било поттикнато од идеолошка омраза и сомнеж кон странските капиталистички влади, а не од националната омраза кон нерусите." Неговата теорија насловена „Советска ксенофобија“ ги прикажува СССР и сталинистичкиот режим како да практикувале и спроведувале во политиката, образованието и советското општество релативно чист социјализам и марксистички практики. Овој став е поддржан од многу од главните историчари на СССР, оние од руските, па дури и корејските студии како што се Фицпатрик, Сани, Ф. Хирш, А. Вајнер и А. Парк. А. Парк, во својата архивска работа, нашла многу малку докази дека Корејците ја докажале или биле способни да ја докажат својата лојалност без сенка на сомнеж, со што „неопходна“ депортација од пограничните области. Роберт Конквест изјавил дека овие националности биле пренесени затоа што „според Сталин, или ги поздравил или не им се спротивставил на Германците“.

Наспроти тоа, ставовите на Ј. Ото Похл и Џон Ченг потврдуваат дека Советскиот Сојуз, неговите функционери и секојдневните граѓани произведувале и репродуцирале (од Царскиот период) расистички (исконски) ставови и политики во однос на нивните несловенски народи. Норман М. Најмарк верувал дека сталинистичките „прогони на националностите“ се форми на национално-културен геноцид. Прогоните во најмала рака ги промениле културите, начинот на живот и погледите на светот на депортираните народи бидејќи мнозинството биле испратени во советска Средна Азија и Сибир.

„Примордијализам“ е едноставно уште еден начин да се каже етнички шовинизам или расизам бидејќи наведените „првобитни“ народи или етнички групи се сметаат за поседување „постојани“ особини и карактеристики, кои ги пренесуваат, од една генерација на друга. И Чанг и Мартин се согласуваат дека сталинистичкиот режим направил пресврт кон првобитната националност во 1930-тите. По „примордијалистичкиот пресврт“ од страна на сталинистичкиот режим во средината на 1930-тите, се сметало дека советските Грци, Финци, Полјаци, Кинези, Корејци, Германци, Кримските Татари и другите прогонети народи имаат лојалност кон нивните титуларни нации (или кон несоветските политики) бидејќи советската држава во 1930-тите ја сметала националноста (етничката припадност) и политичката лојалност (идеологијата) за првобитни еквиваленти. Така, не беше изненадување што режимот избиран „прогони“.

Различното толкување на Мартин е дека советскиот режим не ги депортирал различните народи од дијаспората поради нивната националност. Наместо тоа, националноста (етничката припадност или фенотип) служела како навод или означувач за политичката идеологија на депортираните народи. Аргументот на Амир Вајнер е сличен на оној на Мартин, заменувајќи го „територијалниот идентитет“ за „ксенофобијата“ на Мартин." Аргументот за „советска ксенофобија“ исто така не важи семантички. Ксенофобијата е страв на домородците од инвазија или губење на територија и влијание на странците. „Русите“ и другите источни Словени влегуваат на територијата на домородците (депортираните народи) кои едноставно биле советски национални малцинства. Тие не претставувале странски елементи. Руското Царство не била нивната „матична“ држава, политика или влада на Азискиот Далечен Исток, Кавказ и многу други региони на депортираните народи. Когурјо проследено со Пархае/Балхае/Бохај биле првите држави на рускиот Далечен Исток. Џон Џ. Стефан го нарекол „бришењето“ на кинеската и корејската историја (формирање на држави, културни придонеси, народи) во регионот од страна на СССР и Русија - намерна генеза на „празна точка“

Чанг забележува дека сите форми на расизам може да се објаснат на сличен начин. Без разлика, сите сталинистички наредби за „тотална депортација“ на тринаесетте националности (од 1937 до 1951 година) го наведуваат секој од народите по етничка припадност, како и обвинение за предавство. Советскиот закон барал нечија вина или невиност (за предавство) да се утврди поединечно и на суд пред изрекувањето на казната (според Уставот од 1936 година). Така, на другиот крај на „првобитниот“ спектар, источните Словени (Руси, Украинци, Белоруси) се сметале за инхерентно полојални и порепрезентативни на советскиот народ. Ова е јасно отстапување од социјализмот и марксизмот-ленинизмот.
Број на загинати
Бројот на смртни случаи што им се припишуваат на протераните луѓе кои живеат во егзил е значителен. Причините за ваквата демографска катастрофа лежат во суровата клима во Сибир и Казахстан, болестите, неисхранетоста, работната експлоатација која траела и до 12 часа дневно, како и недостатокот на секаков вид соодветно домување или сместување за протераните лица. Севкупно, се претпоставува дека жртвите предизвикани од овој пресврт на преместување се движат од 800.000  до 1,500,000.

Делумната документација во архивите на НКВД покажала дека стапката на смртност на овие прогонети етнички групи е значителна. Месхетските Турци имале стапка на смртност од 14,6%, Калмиците 17,4%, луѓето од Крим 19,6%, додека Чеченците, Ингушите и другите луѓе од Северен Кавказ имале најголеми загуби кои достигнале 23,7%. НКВД не забележал вишок смртни случаи за прогонетите советски Корејци, но нивната проценка на стапката на смртност се движи од 10% до 16,3%.%

+ Број на смртни случаи на луѓе во егзил, 1930-1950 Група Проценет број на смртни случаи Наводи Кулаци 1930–1937  389,521   Чеченци  100,000–400,000 Pohl, J. Otto (1999). Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949. Greenwood Press. . LCCN 98046822. pp. 97–99 Полјаци  90,000   Корејци  16,500–40,000  Естонци  5,400  Латвијци  17,400  Литванци  28,000  Финци  18,800  Грци  15,000 Gkikas, Anastasis (2007). Οι Έλληνες στη διαδικασία οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ [Greek Participation in the Building of Socialism in USSR] (in Greek). Athens: Syghxroni Epoxi. ISBN 978-960-451-056-6. p.254 Унгарци  15,000–20,000  Карачајци  13,100–35,000 Советски Германци  42,823–228,800   Калмици  12,600–48,000 Ингуши  20,300–23,000  Балкарци  7,600–11,000  Кримски Татари  34,300–109,956 Allworth, Edward (1998). The Tatars of Crimea: Return to the Homeland: Studies and Documents. Durham: Duke University Press. . LCCN 97019110. OCLC 610947243. pg 6Hall, M. Clement (2014). The Crimea. A very short history. ISBN 978-1-304-97576-8.Месхетски Турци  12,859–50,000 Jones, Stephen F. (1993). "Meskhetians: Muslim Georgians or Meskhetian Turks? A Community without a Homeland". Refuge. 13 (2): 14–16. Вкупно  800,000–1,500,000 

Дополнително, околу 300.000–360.000 Германци прогонети по Втората светска војна од окупираните територии во Источна Европа загинале, но Советската армија не беше единствениот извршител на овие протерувања, бидејќи други европски земји исто така учествувале.

 Време на прогон Целна група  Приближни податоци  Место на почетен престој Место на прогон Причина за прогон април 1920 Козаци, Терски Козаци 45,000 Северен Кавказ Украина, северна Руска СФСР „Декозацикација“, стопирање на руската колонизација на Северен Кавказ 1930–1931 Кулаци 1,679,528- 1,803,392  „Региони на целосна колективизација“, најмногу во Руска СФСР, Украина, други региони Северна Руска СФСР, Урал, Сибир, Северен Кавказ, Казашка АССР, Киргска АССР Колективизација1930–1937Кулаци15,000,000„Региони на целосна колективизација“, најмногу во Руска СФСР, Украина, други региони Северна Руска СФСР, Урал, Сибир, Северен Кавказ, Казашка АССР, Киргска АССР Колективизација ноември-декември 1932 Селани 45,000 - 46,000 Краснодарски Крај (Руска СФСР) Северна Русија Саботажа мај 1933 Луѓе од Москва и Ленинград кои не можеле да добијат внатрешен пасош 6,000 Москва и Ленинград НАзино„чистење на Москва, Ленинград и другите големи урбани центри на СССР од излишни елементи кои не се поврзани со производство или административна работа, како и од кулаци, криминалци и други антисоцијални и општествено опасни елементи.Protocol of the Politburo meeting of 15 November 1932, Istochnik no. 6 (1997), p. 104; quoted in Werth 2007 p.15 
 февруари-мај 1935; September 1941; 1942 Ингерманландици 420,000Council of Europe 2006, p. 158 Ленинградска област, Карелија (Руска СФСР) Астрахањска област, Вологодска област, Западен Сибир, Казашка ССР, Таџичка ССР, Финска февруари-март 1935 Германци, Полјаци 412,000 Средна и западна Украинска ССР Источна Украинска ССР мај 1936 Германци, Полјаци 45,000 Гранични региони на Украинска ССР Казашка ССР јули 1937 Курди 1,325 Гранични региони на Грузиска ССР, Азербејџанска ССР, Ерменска ССР, Туркменска ССР, Узбечка ССР, и Таџичка ССР Казашка ССР, Киргиска ССР  септември-октомври 1937 Коерјци 172,000 Далечен Исток Северна Казашка ССР, Узбечка ССР  септември-октомври 1937 Кинези, Руски Харбини Најмалку 17,500 Јужен Далечен Исток Шјинџјианг,
Казашка ССР, Узбечка ССР Најмалку 12.000 кинески граѓани биле депортирани во Шјинџјианг, додека 5.500 кинески советски граѓани биле депортирани во Средна Азија. 1938 Персиски Евреи 6,000 Покраина Мари (Туркменска ССР) Пустински предели на Туркменска ССР јануари 1938 Азери, Персијци, Курди, Асирци 6,000 Азербејџанска ССР Казашка ССР Иранско државјанство јануари 1940 – 1941 Полјаци, Евреи, Украинци (вклучувајќи и бегалци од Полска) 320,000 Западна Украинска ССР, западна Белоруска ССР Северна Руска СФСР, Урал, Сибир, Казашка ССР, Узбечка ССР јуни 1940 Норвежани, Финци, Швеѓани, Естонци, Литванци, Летонци  6,973Pavel Polian, Not of Their Own Will Мурманск и Мурманска област Карело-Финска ССР и подоцна до Архангелска Област Наредба на Берија од 23 јуни 1940 година за преселување на луѓе со различни државјанстваПриказ Народного комиссариата внутренних дел Союза ССР за 1940 г. О переселении из г. Мурманска и Мурманской обл. граждан инонациональностей. Москва. 23 июня 1940 г. јуни 1940Германци, Полјаци, Кинези, Корејци 1,743 Мурманск и Мурманска област Алтајски Крај Наредба на Берија од 23 јуни 1940 година за преселување на луѓе со различни државјанства  July 1940 to 1953 Естонци, Литванци и Летонци 203,590 Балтички држави Сибир и северна Руска СФСР септември 1941 – March 1942 Германци 855,674 Волга, Кавказ, Крим, Украинска ССР, Москва, средна Руска СФСР Казашка ССР, Сибир август 1943 Карачајци 69,267 Карачајско-Черкешка АО, Ставрополски крај (Руска СФСР) Казашка ССР, Киргиска ССР, other Бандитизам декември 1943 Калмици 93,139 Калмичка АССР, (Руска СФСР) Казашка ССР, Сибир  февруари 1944 Чеченци, Ингуши 478,479  Северен Кавказ Казашка ССР, Киргиска ССР Востание во Чеченија (1940-1944) април 1944 Курди, Азери 3,000 Тбилиси (Грузиска ССР) јужна Грузиска ССР  мај 1944 Балкарци 37,406–40,900 Северен Кавказ Казашка ССР, Киргиска ССР  мај 1944 Кримски Татари 191,014 Кримска АССР Узбечка ССР  мај-јуни 1944 Грци, Бугари, Ерменци, Турци 37,080(9,620 Armenians, 12,040 Bulgarians, 15,040 Greeks) Кримска АССР Узбечка ССР (?)  јуни 1944 Kabardins 2,000 Кабардинско-балкарска АССР, (Руска СФСР) Југоисточна Казашка ССР Соработка со Нацистите јуни 1944Членови на Катакомбна Црква  1,000 Средна Руска СФСР Сибир  ноември 1944 Месхетски Турци, Курди, Хемшени, Понтиски Грци 115,000 Југозападна Грузиска ССР Узбечка ССР, Казашка ССР, Киргиска ССР ноември 1944 – јануари 1945 Унгарци, Германци 30,000–40,000 Карпатска Русија Урал, Донбас, Белоруска ССР  јануари 1945 Предавници и соработници 2,000 Минералние Води (Руска СФСР) Таџичка ССР Соработка со Нацистите 1944–1953 Семејствата на Украинската востаничка армија 204,000Viatrovych, V.; Hrytskiv, R.; Dereviany, I.; Zabily, R.; Sova, A.; Sodol, P. (2007). Volodymyr Viatrovych (ed.). Українська Повстанська Армія – Історія нескорених [Ukrainian Insurgent Army – History of the unconquered] (in Ukrainian). Lviv Liberation Movement Research Centre. pp. 307–310. Западна Украина Сибир  1944–1953 Полјаци 1,240,000 Креси  Полска Отстранување на домородното население од новата територија што ја стекнал Советскиот Сојуз 1945–1950 Германци 10-100 Кенсигсберг Западна или Средна Германија  Отстранување на домородното население од новата територија што ја стекна Советскиот Сојуз 1945–1951 Јапонци, Корејци 400,000 Најмногу од Сахалин, Курилски Острови Сибир, Далечен Исток, North Korea, Japan Отстранување на домородното население од новата територија што ја стекна Советскиот Сојуз 1948–1951 Азери 100,000 Ерменска ССР Курско-арксинска низина, Азербејџанска ССР Мерки за преселување на колективни фармерски работници  мај–јуни 1949 Грци, Ерменци, Турци 57,680(including 15,485 Dashnaks) Брегот на Црно Море (Руска СФСР) Југоисточна Казашка ССР Членови на националистичката Ерменска Револуционерна Партија (Ерменци), а Грци и Турци се обвинуваат во прекугранична соработка. март 1951 Басмачи 2,795 Таџичка ССР Казашка ССР  април 1951 Јеховини сведоци 8,576–9,500 најголем дел од Молдавска ССР и Украинска ССР Западен Сибир Операција „Север“1991Ерменци24 села,Gokhman, M. "Карабахская война" [The Karabakh War]. Russkaya Misl. 29 November 1991. 17,000 луѓеMelkonian. My Brother's Road, p. 186.Нагорно-Карабах ЕрменијаОперација „Прстен“
Желба за повторно обединување со Ерменија и/или добивање поголема автономија од Азербејџанската ССР.Доклад Правозащитного центра общества "Мемориал" Нарушения прав человека в ходе проведения операций внутренними войсками МВД СССР, советской армией и МВД Азербайджана в ряде районов Азербайджанской Республики в период с конца апреля по начало июня 1991 годаReport by Professor Richard Wilson  "On the Visit to the Armenian-Azerbaijani Border, May 25–29, 1991" Presented to the First International Sakharov Conference on Physics, Lebedev Institute, Moscow on 31 May 1991. 1920 to 1953 Вкупно ~20,296,000 -   

 Наводи 

 Надворешни врски 

 These Names Accuse (Soviet Deportations in Latvia) 
 Baltic Deportation Instructions  – Full text, English
 DEPORTATIONS Revelations from the Russian Archives at the Library of Congress
 Chechnya: European Parliament recognises the genocide of the Chechen People in 1944 
 The scale and nature of German and Soviet repression and mass killings, 1930–45
 Эдиев Д.М. Демографические потери депортированных народов СССР. Ставрополь, 2003
 Polish deportees in the USSR List compiled in 1941 by Tadeusz Romer, the Polish ambassador to Japan


Категорија:Политичка репресија во СССР
Категорија:Советски воени злосторства во Втората светска војна
Категорија:Етничко чистење
Категорија:Јосиф Сталин
Категорија:Злосторства против човештвото