Халштатско археолошко наоѓалиште во Ваче

Халштатско археолошко наоѓалиште во Ваче — источно халштатско археолошко наошалиште во Кленик, село блиску до Ваче, на границата помеѓу регионите Штаерска и Долна Крањска во централно-источна Словенија. Најпознат е по вачката ситула, едно од најзначајните археолошки богатства на Словенија.

 Истраги 
Археолошките истражувања во близина на Ваче, северно од Кленик и источно од ридот Слемшек (680 метри), откриле темели на голем број куќи и гробови од илирска населба од железното време. Локалните фармери ги пронашле првите гробови на местото во 1877 година,,Savnik, Roman, ed. 1971. Krajevni leksikon Slovenije, vol. 2. Ljubljana: Državna založba Slovenije. а организираните ископувања започнале во 1878 година под водство на Карел Дежман, Фердинанд Шулц (1849–1936) и Фердинанд фон Хохштетер.Cestnik, Vojka. Arheološka pot Vače. Grobovi na Rebri in v Dragah. Signboard in Klenik. Принцот Ернст Виндишгрец (1827–1918) раководел со ископувањата од 1879 до 1881 година, по што следела Академијата на науките во Виена во 1881 година.

Во 1882 година, Ваче Ситулата била пронајдена во Ронкарските Провали од локалниот земјоделец Јанез Грилц од фармата Плеже, кој ја продал на Провинцискиот музеј на Крањска.

Понатамошни ископувања биле спроведени од страна на принцезата Марија од Виндиш-Граец во 1905, 1907 и 1913 година, од Валтер Шмид (1875–1951) од 1932 до 1935 година, и од Франце Старе (1924–1974) во 1945 година.

 Музеи 
Поголемиот дел од артефактите, кои биле ископани на наоѓалиштето, сега се дел од колекциите на Националниот музеј на Словенија во Љубљана и Националниот музеј за историја во Виена. Некои од нив биле продадени на музеите во Харвард, Оксфорд и Берлин од страна на војвотката Марија Антоанета од Мекленбург, ќерка на принцезата која ги надгледувала некои од ископувања. Тие сега се чуваат во музеите во Грац, Австрија; Музејот на преисторијата и раната историја, Берлин, Германија; Аштмолеан музеј, Оксфорд, Велика Британија; и Пибоди музеј, Харвард, САД.Vače , Arzenal, online website of the Institute of Archeology at the Slovenian Academy of Art and Science, Ljubljana

 Локална патека 
Локална археолошка патека со единаесет станици и објаснителни табли е поставена во природата, која вклучува гробишта од железно време и наоѓалиште од железно доба кое е ископано таму.
 Наводи 

Категорија:Општина Литија
Категорија:Археолошки наоѓалишта во Словенија