Бенефициум

Бенефициум ( — „добротворство“) — условно доживотно земјиште во сопственост, кое се користело во текот на раниот среден век во Западна Европа.

Се доделувал на вазал од кралот или мајордомот во замена за воена или административна служба во нивна полза. Потекнува од Франкската Држава, а овој вид имот се појавил по земјишната реформа преземена од Карло Мартел. Тоа придонело за појавата на нов општествен слој од професионални воини — витези.

Во периодот од IX до XI век, бенефициумот се претворил во наследна феудална сопственост — феуд.

 Световен бенефициум 
Во средновековието и подоцна, со овој збор се означувало земјишно владение, доделувано на доживотна употреба под услов на вршење служба — дворска, административна, но главно воена. Затоа, под бенефициум обично се подразбира условно воено земјиште (за разлика од прекариумот, кој бил условно земјиште од селски тип). Неисполнувањето на условите од страна на корисникот водело до ликвидација на бенефициумот. Во случај на смрт на корисникот или на доделувачот, бенефициумот се враќал на сопственикот или на неговите наследници. Потоа, бенефициумот можел да се пренесе врз основа на нов договор.

Во широка употреба, бенефициумот бил воведен од Карло Мартел.Н. Басовская «Рождение Средневековья». Знание-Сила, май 1997 г., стр. 121 (руски) Ширењето на бенефициумот е една од пројавите на аграрниот пресврт што се случил во Франкската Држава во VIII век: алодите (подароци со целосна безусловна сопственост) биле заменети со доделување на доживотна употреба. Се променила социјалната структура на франкското општество, се појавил нов воен слој на бенефицијари, поврзани со кралската власт преку земјишни односи.

Во IX и X век, бенефициумот добил одлики на феуд. Тој придонел за појавата на професионални воини витези, како и за појавата на односи на лична верност и покровителство (вазалство) меѓу доделувачот и бенефицијарот (корисникот). Бенефициуми доделувале не само кралевите, туку и крупните феудалци. Набргу, многу бенефицијари станале помоќни од кралевите.

 Литература 




 Ganshof, F. L. “Benefice and Vassalage in the Age of Charlemagne”. Cambridge Historical Journal 6, No. 2 (1939): 147–175.
 Hollister, C. Warren, ed. Medieval Europe: A Short History. (New York: McGraw-Hill, 1994)
 ODCC = Cross & Livingstone, Oxford Dictionary of the Christian Church (OUP, 1974)
 Tierney, Brian. The Crisis of Church and State 1050–1300. (Englewood Cliffs, NJ: Medieval Academy of America, 1988).

 Поврззно 

 Феуд
 Прекариум

 Наводи 

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Феудализам
Категорија:Среден век
Категорија:Средновековна култура
Категорија:Англиканство