Влашка дијаспора

Влашка дијаспора () — секое етнички влашко население кое живее надвор од својата традиционална татковина — Балканот. Власите се мала балканска етничка заедница кои се претежно сконцентрирани во Албанија, Бугарија, Грција, Македонија, Романија и Србија.Според некои научни истражувања, тие порано живееле и во други земји како Босна и Херцеговина и Хрватска, но денес тоа малцинство е целосно асимилирано.

 Историја 
Голем дел од влашката дијаспора потекнало од селото Москополе, кое се смета за историски центар на влашката култура. Порано, Москополе бил важен и влијателен град и еден од најголемите во Балканот, со конкуренција само од Истанбул во рамките на европската територија на Отоманското Царство. Но, градот бил целосно уништен во 1788 година од страна на Али-паша Јанински. Многу Власи биле убиени или поробени, а многумина го напуштиле Москополе и заминаа во други делови на Балканот, основајќи населби како што се Крушево (), но некои го напуштиле балканскиот полуостров и заминале на подалечни места како што се Будимпешта (сега во Унгарија), Виена (во Австрија) и многу мал број се доселиле во територите на денешна Италија.

Како резултат на тоа, во 19 век, Будимпешта и Виена станале новите културни центри на влашката дијаспора. Одредени влашки автори во Австроунгарија почнале да објавуваат текстови на својот мајчин јазик каде што го промовираа влашкиот јазик и култура.  Влашката дијаспора во овие градови се истакнувале по тоа што биле едно од првите влашки жители од кои некои од нивните членови развиле строго влашки идентитет.  Некои значајни влашки фигури од Австроунгарија во оваа епоха биле Михаил Г. Бојаџи, Георге Константин Рожа и Константин Укута. Влашката дијаспора овде, исто така, стапила во контакт со романското национално движење во Трансилванија (кое исто така било дел од Австрија или Австроунгарија во тоа време), кое можеби ги поттикнало во нивните дејства. 

Дополнително, порано, и покрај тоа што бил претежно влашки културен центар, Москополе било под влијание на грчката култура и грчкиот јазик бил службен на градот.  Како резултат од тоа, многу поединци кои се сметаат за дел од грчката дијаспора во Австроунгарија, всушност биле хеленизирани етнички Власи. Дополнително, некои дејци на влашката дијаспора се спротивставиле на грчкото влијание врз Власите. Еден познат случај е од влашкиот националист Роха, кој ги навредил т. н. „нови Грци“ (хеленизирани Власи), наведувајќи: „како можеле да се осмелат да ги разделат мојот народ и оние од другата страна на Дунав“. Роха исто така ги сметал и Романците како „наши браќа“.

Денес, влашката дијаспора се занимава со значајни акции со цел да си ја зачуваат својата култура. Тие во Унгарија, на пример, пред долго време биле асимилирани, но некои здруженија во Австралија, Канада, Франција, Германија и САД формирале културни организации за Власите со цел да ја промовираат влашката култура, идентитет и јазик. Некои примери се Здружението на француски Власи Trâ Armânami (Франција), Сојуз за влашки јазик и култура (Германија) и Друштвото Farsharotu (САД).

 Наводи 

Категорија:Историја на Власите
Категорија:Власи