Евангелистар

Евангелистар или апракос () — книга или зборник што содржи едно или повеќе од четирите евангелија на христијанскиот Нов завет, обично вклучувајќи ги сите четири. Се сосредоточува на животот на Исус од Назарет и потеклото на христијанската вера. Поимот се однесува и на литургиска книга, наречена Евангелијар, која се користи во црковните служби за читање избрани делови од евангелијата, организирани според литургискиот календар.

Во источното христијанство, употребата на посебен евангелистар останува стандардна и често потребна, додека исто така е многу честа појава во римокатолицизмот, како и во некои гранки на англиканството и лутеранството.

Евангелистарот во поширока смисла може да значи и секоја книга или зборник што содржи евангелија.

 Историја 
Во средновековието, создавањето целосни копии од Библијата било невообичаено поради високата цена на пергаментот. Наместо тоа, се произведувале поединечни книги или збирки книги за конкретни цели. Од IV век наваму, евангелистрите биле создадени за литургиска употреба, лично проучување и свечено прикажување. Ран пример за таква книга е Вашингтонскиот кодекс, кој ги содржи само четирите евангелија на грчки јазик и потекнува од IV или V век. До VII век, одредени евангелски текстови биле доделени на одредени денови во литургискиот календар, што претставува поместување од претходната практика на читање на евангелијата во низа.

Многу од овие евангелистри биле подробно украсени и биле најчесто илуминираните ракописи до околу XI век кога романескните библии и псалтири станале позастапени на запад. На исток, евангелистрите продолжиле да бидат значајни теми за илуминација до појавата на печатењето. Евангелистичките портрети биле посебно обележје на нивниот украс, а ремек-делата на островската и отонска илуминација често биле евангелистри.Калкинс, 18–19

Меѓутоа, повеќето евангелистри не биле силно илуминирани, туку вклучувале само украсени иницијали и други помали украси. Покрај евангелските текстови, тие често содржеле придружни материјали како што се канонски табели, резимеа, речници и објаснителни белешки. Латинските евангелски книги често го вклучувале Писмото на Јероним до папата Дамас, кое го опишува подробно неговиот нов превод на Вулгата и распоредот на текстот, додека грчките може да го содржат „Писмото до Карпијан“ (Epistula ad Carpianum) на Евсевиј Кесариски, објаснувајќи ги Евсевиевите канони што тој ги смислил.Калкинс, 25

Раскошно илуминираните евангелистри биле првенствено одлика на раното средновековие. Како што евангелијата или општите лекционери станале сѐ почести за литургиска употреба, другите текстови почнале да добиваат посложен украс.

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Getty Museum feature on gospel books, and another
 Photo of Orthodox deacon holding Gospel Book
 Photo of Paschal Liturgy (the Gospel Book can be seen lying on the Epitaphios)
 Reading the Gospel at All-Night Vigil
 Photo of Confession
 Photo of Gospel Book enthroned at council
 Photo of deacon reading the Gospel
 Funeral of an Orthodox Bishop (St. John Maximovitch) showing Gospel Book in coffin
 Jewelled Gospel book-Romanov collection at the Alexander Palace

__СОСОДРЖИНА__
__ИНДЕКС__

Категорија:Богослужбени книги