Hericium erinaceus

Hericium erinaceus, позната како лавовска грива, јамабушитаке, брадеста забна габа или брадест еж, е вид на хидноидна габа. Има тенденција да расте како една грутка со висечки боцки подолги од еден сантиметар. Може да се помеша со други видови Hericium кои растат во истите области.

По потекло од Северна Америка и Евроазија, печурките се вообичаени кон крајот на летото и есента на дрва, особено на американската бука и јавор. Обично H. erinaceus се смета за сапрофит, бидејќи најмногу се храни со мртви дрвја. Може да се најде и на живи дрвја, обично во асоцијација со повреди. Плодоносните тела може да се собираат за кулинарска употреба и се користат во традиционалната кинеска медицина.

 Таксономија 
И покрај нејзината поголема распространетост во Азија, Hericium erinaceus првпат била научно опишана во Северна Америка.

 Етимологија 
Латинското име на родот  и името на видот  значат „еж“ на латински. Ова се одразува и со германското име  (буквално, 'еж-коза'), и некои од неговите вообичаени англиски имиња, како што се брадест еж и ежова печурка. Во Јапонија е позната како  (Канџи:, Катакана:) во врска со јамабуши или планински аскети од синкретистичката религија позната како Шугендо; додека на кинески е позната како  (симплифициран кинески: 猴头菇; традиционален кинески: 猴頭菇) што значи „печурка мајмунска глава“, а во Европа и САД како лавовска грива.

 Опис 
мини|Примерок на живо дрво
Плодните тела на H. erinaceus се големи, неправилни луковични туберкули. Тие се 5-40 цм во дијаметар, а доминираат бројни, висечки боцки што создаваат спори, кои се 1-5 цм долги, дури и подолги.

Хифалниот систем е мономитски, амилоиден и составен од хифи со тенки до дебели ѕидови кои се приближно 3-15 μm широки. Хифите исто така содржат затегнати прегради и глоеоплорозни елементи (исполнети со масни и смолести материи), кои можат да влезат во химениумот како глоеоцистидија.

Базидиите се долги 25–40 μm и широки 5–7 μm, а содржат по четири спори и поседуваат базална клешта. Белите амилоидни спори се приближно 5-7 μm во должина и 4–5 μm во ширина. Обликот на спорите е опишан како субглобозен до краток елипсоид, а површината на спорите е мазна до фино груба.Sokół, Sławomir; Golak-Siwulska, Iwona; Sobieralski, Krzysztof; Siwulski, Marek; Górka, Katarzyna (29 January 2016). "Biology, cultivation, and medicinal functions of the mushroom Hericium erinaceum". Acta Mycologica. 50 (2). doi:10.5586/am.1069.Wald, Paul; Pitkkänen, Sini; Boddy, Lynne (December 2004). "Interspecific interactions between the rare tooth fungi Creolophus cirrhatus, Hericium erinaceus and H. coralloides and other wood decay species in agar and wood". Mycological Research. 108 (12): 1447–1457. doi:10.1017/s0953756204001340. PMID 15757181.

 Развој 
Забележано е дека H. erinaceus може наизменично да плоди 20 години на истото мртво дрво. Се претпоставува дека H. erinaceus може да преживее 40 години.Sokół, Sławomir; Golak-Siwulska, Iwona; Sobieralski, Krzysztof; Siwulski, Marek; Górka, Katarzyna (29 January 2016). "Biology, cultivation, and medicinal functions of the mushroom Hericium erinaceum". Acta Mycologica. 50 (2). doi:10.5586/am.1069. Системот за парење се покажа дека е бифакторски хетеротален.

Монокариотскиот мицелиумски раст на H. erinaceus е побавен од дикариотскиот раст и само релативно мал процент на монокариотски култури даваат плодни тела. Монокариотските плодни тела се исто така помали од дикариотските плодни тела.Sokół, Sławomir; Golak-Siwulska, Iwona; Sobieralski, Krzysztof; Siwulski, Marek; Górka, Katarzyna (29 January 2016). "Biology, cultivation, and medicinal functions of the mushroom Hericium erinaceum". Acta Mycologica. 50 (2). doi:10.5586/am.1069. Утврдено е дека монокариотскиот мицелиум произведува фузоидни до субглобозни хламидоспори од 6-8 x 8-10 μm големина. Овие спори можат да останат одржливи повеќе од седум години и да се складираат во анаеробни услови. За 'ртење на хламидоспората се потребни 30 до 52 часа, со стапка на успех на 'ртење од 32 до 54%.Ginns, J. (1985-09-01). "Hericium in North America: cultural characteristics and mating behavior". Canadian Journal of Botany. 63 (9): 1551–1563. Bibcode:1985CaJB...63.1551G. doi:10.1139/b85-215. ISSN 0008-4026. Archived from the original on 2023-04-04. Retrieved 2020-11-26.

Продукцијата на спори е највисока напладне, во однос на зголемувањето на температурата и намалувањето на релативната влажност. Дневните трендови кон пониска релативна влажност може да ја фаворизираат спорулацијата, меѓутоа, прениските нивоа на релативна влажност не го фаворизираат високото вкупно производство на спори.

 Микохемија 
H. erinaceus содржи различни фитохемикалии, вклучувајќи полисахариди, како што е β-глуканот, како и хериценони и еринацини."Lion's mane mushroom". Drugs.com. 23 November 2020. Archived from the original on 5 June 2023. Retrieved 2 September 2021. Од есенцијалното масло, идентификувани се 77 ароматични и густаторни соединенија, вклучително и хексадеканоична киселина (26% од вкупниот состав на маслото), линолеична киселина (13%), фенилацеталдехид (9%) и бензалдехид (3%) и други масла, како што се 2-метил-3-фурантиол, 2-етилпиразин и 2,6-диетилпиразин. Присутни се ниски концентрации на ергостерол.

 Слични видови 
Слични видови во родот вклучуваат H. americanum и H. coralloides,Davis, R. Michael; Sommer, Robert; Menge, John A. (2012). Field Guide to Mushrooms of Western North America. Berkeley: University of California Press. pp. 280–281. ISBN 978-0-520-95360-4. OCLC 797915861. и двете пронајдени во источните делови на Северна Америка. Дополнителни видови со сличност вклучуваат Donkia pulcherrima, Radulomyces copelandii и некои видови во рамките на Sarcodontia. 

 Распространетост и живеалиште 
Во Европа, плодните тела на H. erinaceus главно растат од август до ноември. Во Северна Америка, тие се појавуваат од октомври до февруари на запад, од јули до октомври во планинските држави и од септември до февруари на исток.Audubon (2023). Mushrooms of North America. Knopf. p. 163. ISBN 978-0-593-31998-7.

Во дивината, H. erinaceus обично се поврзува со повреда на дрво и предизвикува гниење наречено „бел џеб“ . Распаднатото ткиво станува сунѓересто и на крајот се распаѓа за да формира празнина. Карактеристичните плодни тела (базидиокарпи) обично се појавуваат во близина на рабовите на старите повреди наесен. Може да биде паразит на дрво, што веројатно укажува на ендофитско живеалиште.

Домаќини на H. erinaceus во Северна Америка вклучуваат јавор, јасен, даб и еукалиптус. Во Калифорнија, лавовската грива е пронајдена на различни видови дабови.

Лавовската грива е способна да издржи ниски температури и услови на мраз.

 Екологија 

 Болести 
Brennandania lambi (Acari: Pygmephoroidea) е грини штетник на габичните култури во Кина. Грините може да се развијат и да се репродуцираат на мицелиумот на H. erinaceus. Хигиената на фармата и топлинските третмани се најважните стратегии за справување со штетници.

 Конкуренција со други габи 
Видовите Hericium се добри конкуренти против другите колонизатори на дрво. Тие покажуваат способност да го задржат своето место на мртвото дрво, исто така кога се соочуваат со секундарни колонизатори, како што се Trametes versicolor и Stereum hirsutum.Sokół, Sławomir; Golak-Siwulska, Iwona; Sobieralski, Krzysztof; Siwulski, Marek; Górka, Katarzyna (29 January 2016). "Biology, cultivation, and medicinal functions of the mushroom Hericium erinaceum". Acta Mycologica. 50 (2). doi:10.5586/am.1069. Hericium erinaceus покажа дека е малку поконкурентен од другите видови забни габи, вклучувајќи ги Creolophus cirrhatus и H. coralloides.

 Конзервација 
Иако H. erinaceus е нативна во Европа, таа е на црвената листа во 13 европски земји поради релативно слабото 'ртење и раст.

 Употреба 

 Кулинарство 
мини|Порција на риба со H. erinaceus
Јадливите плодни тела се вообичаени во гурманското готвење, а младите примероци се сметаат за најдобри. Покрај печурките шитаке (Lentinus edodes) и буковката (Pleurotus ostreatus), H. erinaceus се користи како специјална печурка во рецепти.

Плодните тела на H. erinaceus содржат 57% јаглени хидрати (8% како диетални влакна ), 4% масти и 22% протеини.

 Медицинска употреба 
H. erinaceus се користела во традиционалната кинеска медицина со векови."Lion's mane mushroom". Drugs.com. 23 November 2020. Archived from the original on 5 June 2023. Retrieved 2 September 2021. Во поново време, била вклучена во производи како што се кафе и промовирана како адаптоген.

 Поврзано 

 Лековити габи
 Јамабуши

 Наводи 

Категорија:Габи на Северна Америка
Категорија:Габи на Европа
Категорија:Габи на Азија
Категорија:Јадливи габи
Категорија:Гулапковидни
Категорија:Статии со текст на традиционален кинески
Категорија:Страници со непрегледан превод