Парламент на Обединетото Кралство

Парламентот на Обединетото Кралство на Велика Британија и Северна Ирска е врховното законодавно тело на Обединетото Кралство, а исто така може да донесува закони за Зависните од Кралството и Британските прекуморски територии. Се состанува во Вестминстерска палата во Лондон. Парламентот поседува законодавна надмоќ и со тоа ја има крајната моќ над сите други политички тела во Обединетото Кралство и прекуокеанските територии. Иако Парламентот е дводомен, тој има три дела: суверен, Дом на лордовите и Дом на општините. Круната вообичаено дејствува по совет на премиерот, а овластувањата на Домот на лордовите се ограничени само на одложување на законодавството.

Домот на општините е избраниот долен дом на парламентот, со избори за 650 едночлени изборни единици кои се одржуваат најмалку на секои пет години според системот „најпрво после постот“. Според уставната конвенција, сите владини министри, вклучително и премиерот, се членови на Домот на општините или поретко Домот на лордовите, и затоа се одговорни пред соодветните гранки на законодавниот дом. Повеќето министри во кабинетот се од општините, додека помладите министри можат да бидат од кој било дом.

Домот на лордовите е горниот дом на парламентот, кој се состои од два вида членови. Најбројни се ''Lords Temporal'', кои се состојат главно од доживотни врсници назначени од суверенот по совет на премиерот, плус до 92 наследни врсници. Помалку бројните лордови спиритуал се состојат од најмногу 26 епископи на Англиската црква. Пред формирањето на Врховниот суд на Обединетото Кралство во 2009 година, Домот на лордовите ги извршуваше судските функции преку лордовите на законот.

Парламентот на Обединетото Кралство е еден од најстарите законодавни тела во светот и се карактеризира со стабилноста на неговите раководни институции и неговиот капацитет да ги апсорбира промените. Вестминстерскиот систем ги обликуваше политичките системи на нациите некогаш управувани од Британската империја, и затоа е наречена „мајка на парламентите“.

 Историја 
Парламентот на Велика Британија е формиран во 1707 година по ратификацијата на Договорот за Унијата со акти на Унијата донесени од Парламентот на Англија (основан 1215) и Парламентот на Шкотска (околу  1235), двата акти на Унијата наведуваат: „Тоа Обединетото Кралство на Велика Британија да биде претставено од еден ист Парламент кој ќе биде именуван како Парламент на Велика Британија“. На почетокот на 19 век, Парламентот беше дополнително проширен со Акти на Унијата ратификувани од Парламентот на Велика Британија и Парламентот на Ирска, кои го укинаа вториот и додаде 100 ирски пратеници и 32 лордови на првите за да се создаде Парламентот на Обединетото Кралство на Велика Британија и Ирска. Законот за кралски и парламентарни титули од 1927 година формално го измени името во „Парламентот на Обединетото Кралство на Велика Британија и Северна Ирска“, пет години по отцепувањето на Ирската слободна држава.

 Парламентот на Обединетото Кралство на Велика Британија и Ирска 
Обединетото Кралство на Велика Британија и Ирска е создадено на 1 јануари 1801 година, со спојување на кралствата на Велика Британија и Ирска според Актите на Унијата од 1800 година. 19 век - Домот на лордовите беше супериорен во однос на Домот на општините и во теорија и во пракса. Членовите на Домот на општините (пратеници) беа избрани во застарен изборен систем, според кој постоеја изборни единици со многу различни големини. Така, округот Стар Сарум, со седум гласачи, можеше да избере два члена, како и округот Данвич, кој речиси целосно исчезна во морето поради ерозија на копното.

Многу мали изборни единици, познати како џебни или гнили општини, беа контролирани од членови на Домот на лордовите, кои можеа да обезбедат избор на нивните роднини или поддржувачи. За време на реформите во 19 век, почнувајќи со Реформскиот акт од 1832 година, изборниот систем за Долниот дом постепено се регулираше. Не зависни повеќе од лордовите за нивните места, пратениците станаа понаметливи.

На почетокот на 20 век беше реафирмирана превласта на британскиот Дом на општините. Во 1909 година, Домот на општините го усвои „Народниот буџет“, кој направи бројни промени во даночниот систем кои беа штетни за богатите земјопоседници. Домот на лордовите, кој се состоеше главно од моќни земјопоседници, го отфрли Буџетот. Врз основа на популарноста на Буџетот и последователната непопуларност на лордовите, Либералната партија тесно победи на два општи избори во 1910 година.

Користејќи го резултатот како мандат, либералниот премиер, Х. Х. Асквит, го претстави предлог-законот на парламентот, кој се обидуваше да ги ограничи овластувањата на Домот на лордовите. (Тој не ја воведе одредбата за данок на земја од Народниот буџет.) Кога лордовите одбија да го усвојат законот, Асквит возврати со ветување извлечено од кралот во тајност пред вториот општи избори во 1910 година и побара создавање на неколку стотици либерали врсници, за да се избрише конзервативното мнозинство во Домот на лордовите. Соочени со таквата закана, Домот на лордовите тесно го изгласа законот.

Парламентарниот закон од 1911 година, како што стана, ги спречи лордовите да ја блокираат сметката за пари (закон кој се занимава со оданочување) и им дозволи да го одложат секој друг предлог-закон за најмногу три седници (намалени на две седници во 1949 година), по што може да стане закон за нивните приговори. Сепак, без оглед на актите на парламентот од 1911 и 1949 година, Домот на лордовите отсекогаш ја задржал неограничената моќ да стави вето директно на секој предлог-закон што се обидува да го продолжи животниот век на парламентот.

 Наводи 

Категорија:Британско општество