Изотопи на актиниумот

Актиниумот (89Ac) нема стабилни изотопи и нема својствен земен изотопски состав, па затоа не може да се даде стандардна атомска тежина. Познати се 34 изотопи, од 203Ac до 236Ac, и 7 изомери. Во природата се наоѓаат три изотопи, 225Ac, 227Ac и 228Ac, како производи на средно распаѓање од, соодветно, 237Np, 235U и 232Th. 228Ac и 225Ac се исклучително ретки, така што речиси целиот природен актиниум е 227Ac.

Најстабилни изотопи се 227Ac со време на полураспад од 21.772 години, 225Ac со време на полураспад од 10,0 дена и 226Ac со време на полураспад од 29,37 часа. Сите други изотопи имаат време на полураспад под 10 часа, а повеќето под една минута. Најкратковечен изотоп е 217Ac со време на полураспад од 69 ns.

Прочистениот 227Ac доаѓа во рамнотежа со производите на распаѓање ( 227Th и 223Fr) по 185 дена.

 Список на изотопи 

|-id=Актиниум-203
| 203Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 114
| 
| 
| α
| 199Fr
| (1/2+)
|
|-id=Актиниум-204
|204Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 115
|
| 
| α
| 200Fr
|
|
|-id=Актиниум-205
|205Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 116
|
| 
| α
| 201Fr
| 9/2−?
|
|-id=Актиниум-206
| 206Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 117
| 206,01450(8)
| 25(7) мс
| α
| 202Fr
| (3+)
|
|-id=Актиниум-206m1
| style="text-indent:1em" | 206m1Ac
|
| colspan="3" style="text-indent:2em" | 80(50) keV
| 15(6) мс
| α
| 202Fr
|
|
|-id=Актиниум-206m2
| style="text-indent:1em" | 206m2Ac
|
| colspan="3" style="text-indent:2em" | 290(110)# keV
| 41(16) мс
| α
| 202mFr
| (10−)
|
|-id=Актиниум-207
| 207Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 118
| 207,01195(6)
| 31(8) мс[27(+11−6) мс]
| α
| 203Fr
| 9/2−#
|
|-id=Актиниум-208
| rowspan=2|208Ac
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 119
| rowspan=2|208,01155(6)
| rowspan=2|97(16) мс[95(+24−16) мс]
| α (99%)
| 204Fr
| rowspan=2|(3+)
| rowspan=2|
|-
| β+ (1%)
| 208Ra
|-id=Актиниум-208m
| rowspan=3 style="text-indent:1em" | 208mAc
| rowspan=3|
| rowspan=3 colspan="3" style="text-indent:2em" | 506(26) keV
| rowspan=3|28(7) мс[25(+9−5) мс]
| α (89%)
| 204Fr
| rowspan=3|(10−)
| rowspan=3|
|-
| IT (10%)
| 208Ac
|-
| β+ (1%)
| 208Ra
|-id=Актиниум-209
| rowspan=2|209Ac
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 120
| rowspan=2|209,00949(5)
| rowspan=2|92(11) мс
| α (99%)
| 205Fr
| rowspan=2|(9/2−)
| rowspan=2|
|-
| β+ (1%)
| 209Ra
|-id=Актиниум-210
| rowspan=2|210Ac
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 121
| rowspan=2|210,00944(6)
| rowspan=2|350(40) мс
| α (96%)
| 206Fr
| rowspan=2|7+#
| rowspan=2|
|-
| β+ (4%)
| 210Ra
|-id=Актиниум-211
| rowspan=2|211Ac
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 122
| rowspan=2|211,00773(8)
| rowspan=2|213(25) мс
| α (99,8%)
| 207Fr
| rowspan=2|9/2−#
| rowspan=2| 
|-
| β+ (,2%)
| 211Ra
|-id=Актиниум-212
| rowspan=2|212Ac
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 123
| rowspan=2|212,00781(7)
| rowspan=2|920(50) мс
| α (97%)
| 208Fr
| rowspan=2|6+#
| rowspan=2|
|-
| β+ (3%)
| 212Ra
|-id=Актиниум-213
| rowspan=2|213Ac
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 124
| rowspan=2|213,00661(6)
| rowspan=2|731(17) мс
| α
| 209Fr
| rowspan=2|(9/2−)#
| rowspan=2|
|-
| β+ (rare)
| 213Ra
|-id=Актиниум-214
| rowspan=2|214Ac
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 125
| rowspan=2|214,006902(24)
| rowspan=2|8,2(2) с
| α (89%)
| 210Fr
| rowspan=2|(5+)#
| rowspan=2|
|-
| β+ (11%)
| 214Ra
|-id=Актиниум-215
| rowspan=2|215Ac
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 126
| rowspan=2|215,006454(23)
| rowspan=2|0,17(1) с
| α (99,91%)
| 211Fr
| rowspan=2|9/2−
| rowspan=2|
|-
| β+ (,09%)
| 215Ra
|-id=Актиниум-216
| 216Ac
| 
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 127
| 216,008720(29)
| 440(16) μс
| α
| 212Fr
| (1−)
| 
|-id=Актиниум-216m1
| style="text-indent:1em" | 216m1Ac
|
| colspan="3" style="text-indent:2em" | 38(5) keV
| 441(7) μс
| α
| 212Fr
| (9−)
|
|-id=Актиниум-216m2
| style="text-indent:1em" | 216m2Ac
|
| colspan="3" style="text-indent:2em" | 422#(100#) keV
| ~300 ns
| IT
| 216Ac
| 
|
|-id=Актиниум-217
| 217Ac
| 
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 128
| 217,009347(14)
| 69(4) ns
| α
| 213Fr
| 9/2−
| 
|-id=Актиниум-217m
| style="text-indent:1em" | 217mAc
|
| colspan="3" style="text-indent:2em" | 2012(20) keV
| 740(40) ns
|
|
| (29/2)+
|
|-id=Актиниум-218
| 218Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 129
| 218,01164(5)
| 1,08(9) μс
| α
| 214Fr
| (1−)#
|
|-id=Актиниум-218m
| style="text-indent:1em" | 218mAc
|
| colspan="3" style="text-indent:2em" | 607(86)# keV
| 103(11) ns
| IT
| 218Ac
| (11+)
|
|-id=Актиниум-219
| 219Ac
| 
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 130
| 219,01242(5)
| 11,8(15) μс
| α
| 215Fr
| 9/2−
| 
|-id=Актиниум-220
| 220Ac
| 
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 131
| 220,014763(16)
| 26,36(19) мс
| α
| 216Fr
| (3−)
| 
|-id=Актиниум-221
| 221Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 132
| 221,01559(5)
| 52(2) мс
| α
| 217Fr
| 9/2−#
|
|-id=Актиниум-222
| rowspan=2|222Ac
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 133
| rowspan=2|222,017844(6)
| rowspan=2|5,0(5) с
| α (99(1)%)
| 218Fr
| rowspan=2|1−
| rowspan=2|
|-
| β+ (1(1)%)Овој режим на распаѓање е забележан, но експериментално е позната само горната граница на соодносот на разгранување.
| 222Ra
|-id=Актиниум-222m
| rowspan=3 style="text-indent:1em" | 222mAc
| rowspan=3|
| rowspan=3 colspan="3" style="text-indent:2em" | 78(21) keV
| rowspan=3|1,05(5) мин
| α (98,6%)
| 218Fr
| rowspan=3|5+#
| rowspan=3|
|-
| β+ (1,4%)
| 222Ra
|-
| IT?
| 222Ac
|-id=Актиниум-223
| rowspan=3|223Ac
| rowspan=3|
| rowspan=3 style="text-align:right" | 89
| rowspan=3 style="text-align:right" | 134
| rowspan=3|223,019137(8)
| rowspan=3|2,10(5) мин
| α (99%)
| 219Fr
| rowspan=3|(5/2−)
| rowspan=3|
|-
| EC (1%)
| 223Ra
|-
| CD (3,2×10−9%)
| 209Bi14C
|-id=Актиниум-224
| rowspan=3|224Ac
| rowspan=3|
| rowspan=3 style="text-align:right" | 89
| rowspan=3 style="text-align:right" | 135
| rowspan=3|224,021723(4)
| rowspan=3|2,78(17) ч
| β+ (90,9%)
| 224Ra
| rowspan=3|0−
| rowspan=3|
|-
| α (9,1%)
| 220Fr
|-
| β− (1,6%)
| 224Th
|-
| rowspan=2|225AcИма медицински примени
| rowspan=2|
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 136
| rowspan=2|225,023230(5)
| rowspan=2|10,0(1) д
| α
| 221Fr
| rowspan=2|(3/2−)
| rowspan=2|ТрагиРаспаден меѓупроизвод на 237Np
|-
| CD (6×10−10%)
| 211Bi14C
|-
| rowspan=3|226Ac
| rowspan=3|
| rowspan=3 style="text-align:right" | 89
| rowspan=3 style="text-align:right" | 137
| rowspan=3|226,026098(4)
| rowspan=3|29,37(12) ч
| β− (83%)
| 226Th
| rowspan=3|(1)(−#)
| rowspan=3|
|-
| EC (17%)
| 226Ra
|-
| α (,006%)
| 222Fr
|-
| rowspan=2|227Ac
| rowspan=2|АктиниумИзвор на името на елементот
| rowspan=2 style="text-align:right" | 89
| rowspan=2 style="text-align:right" | 138
| rowspan=2|227,0277521(26)
| rowspan=2|21,772(3) г
| β− (98,62%)
| 227Th
| rowspan=2|3/2−
| rowspan=2|ТрагиРаспаден меѓупроизвод на 235U
|-
| α (1,38%)
| 223Fr
|-id=Актиниум-228
| 228Ac
| Мезоториум 2
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 139
| 228,0310211(27)
| 6,13(2) ч
| β−
| 228Th
| 3+
| ТрагиРаспаден меѓупроизвод на 232Th
|-id=Актиниум-229
| 229Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 140
| 229,03302(4)
| 62,7(5) мин
| β−
| 229Th
| (3/2+)
|
|-id=Актиниум-230
| 230Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 141
| 230,03629(32)
| 122(3) с
| β−
| 230Th
| (1+)
|
|-id=Актиниум-231
| 231Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 142
| 231,03856(11)
| 7,5(1) мин
| β−
| 231Th
| (1/2+)
|
|-id=Актиниум-232
| 232Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 143
| 232,04203(11)
| 119(5) с
| β−
| 232Th
| (1+)
|
|-id=Актиниум-233
| 233Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 144
| 233,04455(32)#
| 145(10) с
| β−
| 233Th
| (1/2+)
|
|-id=Актиниум-234
| 234Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 145
| 234,04842(43)#
| 44(7) с
| β−
| 234Th
|
|
|-id=Актиниум-235
| 235Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 146
| 235,05123(38)#
| 60(4) с
| β−
| 235Th
| 1/2+#
|
|-id=Актиниум-236
| 236Ac
|
| style="text-align:right" | 89
| style="text-align:right" | 147
| 236,05530(54)#
| 
| β−
| 236Th
|
|

 Актиниди спроти фисиони производи 

 Забележителни изотопи 

 Актиниум-225 
Актиниум-225 е високорадиоактивен изотоп со 136 неутрони. Тој е алфа емитер и има време на полураспад од 9.919 дена. Од 2024 година, се истражува како можен алфа-извор во алфа-терапијата. Актиниумот-225 е подложен на низа од три алфа распаѓања - преку краткотрајните франциум-221 и астатин-217 - до 213Bi, кој самиот се користи како алфа-извор. Друга придобивка е тоа што низата на распаѓање од 225Ac завршува во нуклидот <sup id="mwARg">209</sup>Bi, [ забелешка 1 ] кој има значително пократок биолошки полуживот од оловото. Сепак, главен фактор што ја ограничува неговата употреба е тешкотијата во производството на краткотрајниот изотоп, бидејќи тој најчесто се изолира од старите матични нуклиди (како 233U ). Може да се произведува и во циклотрони, линеарни акцелератори или оплодни реактори.

 Актиниум-226 
Актиниум-226 е изотоп на актиниумот со време на полураспад од 29,37 часа. Главно (83%) е подложен на бета-распаѓање, понекогаш (17%) е подложен на зафаќање на електрони, а ретко (0,006%) е подложен на алфа-распаѓање. Постојат истражувања на 226Ac за да се користи во томографија со монофотонска емисија.

 Актиниум-227 
Актиниум-227 е најстабилниот изотоп на актиниумот, со време на полураспад од 21.772 години. Главно (98,62%) е подложен на бета-распаѓање, но понекогаш (1,38%) наместо тоа претрпува алфа-распаѓање. 227Ac е член на актиниумова низа. Се наоѓа само во траги во руди на ураниум – еден тон ураниумова руда содржи околу 0,2 милиграми 227Ac. 227Ac се подготвува, во милиграмски количини, со неутронско зрачење на во јадрен реактор.

 ^{226}_{88}Ra + ^{1}_{0}n -> ^{227}_{88}Ra ->[\beta^-][42.2 \ \ce{min}] ^{227}_{89}Ac

227Ac е високорадиоактивен и затоа е проучен за употреба како активен елемент на радиоизотопски термоелектрични генератори, на пример во вселенски летала. Оксидот на 227Ac притиснат со берилиум е исто така ефикасен извор на неутрони со активност што ја надминува онаа на стандардните парови америциум-берилиум и радиум-берилиум. Во сите тие примени, 227Ac (бета-извор) е само прогенитор кој генерира алфа-емитирачни изотопи при неговото распаѓање. Берилиумот фаќа алфа-честички и емитира неутрони поради неговиот голем пресек за (α,n) јадрена реакција:

 ^{9}_{4}Be + ^{4}_{2}He -> ^{12}_{6}C + ^{1}_{0}n + \gamma

Изворите на неутрони 227AcBe може да се применат во неутронска сонда – стандарден уред за мерење на количината на вода присутна во почвата, како и влага/густина за контрола на квалитетот во изградбата на автопатишта.Majumdar, D. K. (2004) Irrigation Water Management: Principles and Practice. Chandrasekharan, H. and Gupta, Navindu (2006) Fundamentals of Nuclear Science – Application in Agriculture.  Ваквите сонди се користат и во апликации за евиденција на бунари, во неутронска радиографија, томографија и други радиохемиски испитувања.

Средното време на полураспад на 227Ac го прави многу соодветен радиоактивен изотоп за моделирање на бавното вертикално мешање на океанските води. Придружните процеси не можат да се проучат со потребната точност со непосредни мерења на тековните брзини (од редот 50 метри годишно). Меѓутоа, евалуацијата на профилите за длабочина на концентрацијата за различни изотопи овозможува проценка на стапките на мешање. Физиката зад овој метод е како што следува: океанските води содржат хомогено дисперзиран 235U. Неговиот производ на распаѓање, 231Pa, постепено се таложи на дното, така што неговата концентрација прво се зголемува со длабочината, а потоа останува речиси константна. 231Pa се распаѓа на 227Ac, сепак, концентрацијата на вториот изотоп не го следи профилот на длабочина од 231Pa, туку наместо тоа се зголемува кон дното на морето. Ова се случува поради процесите на мешање кои подигаат дополнителни 227Ac од дното на морето. Така, анализата на профилите за длабочина од 231Pa и 227Ac им овозможува на истражувачите да го моделираат однесувањето на мешањето.

 Поврзано 
 Актиниумова низа
 Актинид

Белешки

 Наводи 

Актиниум
Категорија:Актиниум
Категорија:Изотопи на актиниумот