Соколница

Соколница или Соколац е тврдина во Србија која се споменува единствено во изворите во делото на Константин Филозоф „ Животот на Стефан Лазаревиќ деспот српски“, во врска со настаните кои се датираат од 1413 година. Повеќето историчари ова утврдување го идентификуваат со денешниот Соко Град кај Соко Бања, но има и такви историчари кои ја оспоруваат оваа идентификација.

 Споменување на утврдувањето 
Во завршната фаза од граѓанската војна која ја зафатила Отоманската Империја по Битката кај Ангора (1402) и смртта на султанот Бајазит (1389-1403), неговиот син Муса бил на почетокот на својот поход против Србија во 1412-1413  година, го нападнал бегот Хамза, кој се одметнал од неговата власт. Тврдините Сврљиг и Соколница, кои ги држел, биле заземени, тој бил заробен и испратен во престолнината Хадријанопољ, а локалното население било раселено, бидејќи го поддржувало деспотот Стефан (кнез 1389-1402, деспот 1402-1427). После тоа, Муса го продолжил походот со напаѓање на Србија, најпрво ги завзел Липовац и Бован, потоа ја нападнал Моравската долина и ги освоил Сталаќ, Петрус, Крушевац и Копријан .

 Проблем со идентификација 
Во постарата литература, Соколница редовно се идентификува со Соко Град, што е случај и со поновите научни трудови, но оваа идентификација ја оспорил Синиша Мишиќ. Тој укажува на неколку проблеми во оваа идентификација:

 етимологија на името
 правецот на навлегувањето на Муса (тој верува дека Муса се движел од долината на Сврљишки Тимок преку јужните рабови на Девица и Озрен, на чиј југоисточен дел се наоѓа Липовац, додека Соко Град се наоѓа во северозападното подножје на Девица)
 нема потврда дека Соко Град во тоа време (1413) бил активно утврдување.
 областа околу Соко Град во тоа време (1413) била дел од Српската деспотовина, а не од Отоманската Империја.

Наместо Соко Град, тој смета дека Соколница би можела да биде неистражени остатоци од утврдувањето кај Градиште покрај Горња Соколовица, југоисточно од Књажевац.

 Поврзано 

 Соко Град
 Горња Соколовица

 Литература 

 Мишић, Синиша, ур. (2010). Лексикон градова и тргова средњовековних српских земаља: према писаним изворима (на језику: српски). Београд: Завод за уџбенике. стр. 275-276. ISBN 978-86-17-16604-3. Приступљено 10. 10. 2023.

Категорија:Тврдини во Србија