Маседонио Фернандез

Маседонио Фернандез (1 јуни 1874 – 10 февруари 1952) -аргентински писател, хуморист и филозоф. Пишувал романи, приказни, поезија, новинарските текстови и дела кои не е лесно да се класифицираат. Тој бил ментор на Хорхе Луис Борхес и други авангардни аргентински писатели. Седумнаесет години од неговата преписка со Борхес е објавена во 2000 година. Неговата поезија е објавена со наслов „Верував“.

 Живот 
Маседонио (како и Уругваецот Фелисберто Хернандез, тој најчесто се нарекува само по неговото име) бил син на Маседонио Фернандез, земјоделец и воен офицер и Роза дел Мазо Агилар Рамос. Во 1887 година, се запишал во аргентинскиот Колехио Национал Централ. 

Во 1891–1892 година, како студент на универзитет, тој објавил во Eл Прогресо, серија критички есеи за обичаите и манирите. Како и неговиот пријател Хорхе Гилермо Борхес (татко на Хорхе Луис Борхес), бил заинтересиран за психологијата и за филозофот Артур Шопенхауер.

Во 1897 година добил диплома за доктор по право од страна на Правниот факултет на Универзитетот во Буенос Аирес. Во овој период, тој пишувал за Ла Монтања, социјалистички дневен весник во режија на Леополдо Лугонес и Хозе Ингениерос. Бил личен пријател на лекарот, новинар, политичар и писател Хуан Б. Хусто, со кого одржувал кореспонденција. Во 1898 година бил примен во правната комора, а во 1899 година се оженил со Елена де Обиета, со која имал четири деца.

Во 1904 година објавил неколку песни во списанието Мартин Фиеро (не попознатото списание со исто име објавено две децении подоцна). Во 1910 година ја добил функцијата јавен обвинител во Хузгадо Летрадо де Посадас, која ја извршувал неколку години.

Неговата сопруга починала во 1920 година, а нивните деца биле оставени на грижа на баба, дедо и тетка. Маседонио ја напуштил професијата адвокат. По враќањето на семејството Борхес од Европа во 1921 година, тој го обновил пријателството со својот стар пријател, а започнал и пријателство со Хорхе Луис Борхес, во тоа време млад ултраистички поет. 

Во 1928 година го објавил Не е будност се што е со отоворени очи (шпа: No toda es vigilia la de los ojos abiertos) на барање на Раул Скалабрини Ортиз и Леополдо Маречал; следната година го објави Документи за добредојде (шпа: Papeles de Recienvenido). 

Во 1947 година, Маседонио се преселил во домот на неговиот син Адолфо де Обиета, каде што живеел до крајот на својот живот.

 Маседонио и Борхес 
Маседонио  бил најважниот аргентински ментор и имал пресудно влијание на Хорхе Луис Борхес. Односот меѓу писателите, сепак, бил многу покомплексен отколку што ни го прикажува Борхес или неговите современици. Во неговите подоцнежни години, Борхес се заложил за именување на Маседонио како негово рано влијание, кого Борхес во виорот на неговата младост го имитирал „до степен на плагијат“. Во исто време, Борхес негирал дека Маседонио поседува некаков книжевен талент или важност, зајакнувајќи ја долгогодишната перцепција за постариот човек како еден вид локален сократовски философ, специфичен за Аргентина и формативен за аргентинска митска димензија.

Во неодамнешните студии на Ана Кемблонг, Хулио Прието, Даниел Атала и Тод С. Гарт, меѓу другите, гледаме дека книжевното влијание на Маседонио врз Борхес било многу подлабоко и потрајно отколку што Борхес кога и да е признал, и дека Борхес вложил големи напори да го скрие ова влијание. Многу од фундаменталните концепти кои ја поткрепуваат фикцијата на Борхес доаѓаат директно од Маседонио. Тие вклучуваат преиспитување на просторот и времето и нивниот континуитет; збунетоста на сонот и будноста; несигурноста на сеќавањето и важноста на заборавот; лизгавоста (или непостоењето) на личниот идентитет; негирањето на оригиналноста и акцентот на текстовите како рециклирање и преводи на претходни текстови; и преиспитување и мешање на улогите на автор, читател, уредник и коментатор.

Овие влијанија се прошируваат на тематскиот материјал. Ваквите теми вклучуваат замисла за алтернативна, фиктивна димензија, елаборирана анонимно во соработка, која го напаѓа познатиот, опиплив свет („Тлон, Укбар, Орбис Терциус“ на Борхес и кампањата на Маседонио  да го трансформира Буенос Аирес со претворање во роман, компонента на неговиот Музеј на вечниот роман ); и херметичкиот свет на имигрантските работни девојки кои мора да преговараат за градот сами, тајни услови засновани чисто на инстинкт и страст („ Ема Зунц “ на Борхес и Адријана Буенос Аирес од Маседонио). Иако е очигледно дека и двајцата биле инспирирани од идеите што ги читале во делата на филозофите од крајот на деветнаесеттиот и почетокот на дваесеттиот век (конкретно Шопенхауер и Бергсон ), нема сомнеж дека двајцата Аргентинци заедно развиле некои од нивните најкарактеристични и трајни идеи, во разговор, во текот на 1920-тите. Маседонио експлицитно се појавува во „Дијалог за дијалог“ на БорхесBorges, Jorges Luis. Trans. Mildred Boyer and Harold Morland. Dreamtigers. University of Texas Press, 1985, p. 25. во кој двајцата разговараат за бесмртноста на душата.

Врската меѓу овие двајца мажи започнала најрано во 1921 година, кога Борхес се вратил во Буенос Аирес со своето семејство по нивниот подолг престој во Швајцарија (патувал и на други места во Европа), каде што го завршил своето образование. Таткото на Борхес, Хорхе Гилермо Борхес Хаслам, бил близок придружник на Маседонио  и заедно со него го посетувал правниот факултет. По дипломирањето на правниот факултет, Маседонио, постариот Борхес и неговиот придружник Хулио Молина и Ведија смислиле план да основаат утопистичка колонија заснована на анархистичките принципи на Елисе Реклус. Овој план очигледно никогаш не сигнал подалеку од истражувачката посета што тројцата ја направиле околу 1897 година на плантажата на семејството Молина и Ведија во сопственост на аргентинскиот Чако, во близина на границата со Боливија. Во текот на годините пред 1921 година, Маседонио се оженил, почнал да се занимава со адвокатура и се посветил семејството. На оваа идила и дошол крајот кога сопругата на Маседонио, Елена де Обиета, ненадејно починала во 1920 година. Потоа, Маседонио  ја затворил својата адвокатска пракса, го растурил неговото домаќинство и, приближно во исто време кога го обновил своето пријателство со сега веќе возрасениот Хорхе Луис Борхес, го започнал животот како идиосинкратичен писател-филозоф.

Борхес и другите членови на Мартинфиериста генерација биле привлечени кон Маседонио како ментор и фигура што може да послужи како котва за зародишната авангарда во Буенос Аирес и фолија за Леополдо Лугонес, водач на модернистичкото движење од една генерација порано. Маседонио  направил ретко значаен придонес на книжевните собири на ултраистичкото движење и поврзаната група писатели и уметници „Флорида“. Борхес бил активен учесник во интимните тертулии на Маседонио, како во баровите и кафулињата во Буенос Аирес, така и во колибата што Маседонио  понекогаш ја позајмувал на ранчот на пријател надвор од градот. Тој, исто така, бил еден од соработниците во бурлеските кампањи на Маседонио за претседател на Аргентина (во 1921 година и повторно во 1927 година), епизоди кои очигледно ја покренале аналогната фиктивна кампања во Музеј на вечниот роман. Дополнително, Борхес бил одговорен Маседонио да објави барем едно од двете дела со должина на книги отпечатени во текот на животот на Маседонио.

Односот меѓу Борхес и Маседонио се чини дека почнал да се влошува околу 1927 или 1928 година, кога кореспонденцијата (објавена и анализирана од Карлос Гарсија) укажува на видлив јаз меѓу нив. Ова е исто така времето кога Борхес го направил својот познат раскин со авангардата и ја изрекол смртта на аргентинскиот ултраизам, во суштина принудувајќи го затворањето на неговото најважно издание, малото списание Мартин Фиеро, по неговото шеснаесетто издание. Двата настани можеби не се случајни. Од 1927 година наваму, Борхес не само што започнал да пишува, објавува и промовира својата карактеристична кратка фантастика, туку и  агресивно се откажал од својата претходна естетска продукција и вложил значителна енергија за да ја закопа засекогаш. Голем број извори (особено Доналд Шо) сугерираат дека Борхес почнал да ги смета повеќето од неговите рани текстови и идеите зад нив, како потенцијално погубни, особено во рацете на националистите. Поддршка на овој поим е и фактот што многу од приказните на Борхес во кои влијанието на Маседонио е најочигледно имплицираат предупредување против концептите и принципите што ги претставувал Маседонио: апсолутен релативизам; приоритетот на мислата, емоциите и имагинацијата над номиналното постоење; и имплицитното херојство на херметичкото постоење.

 Литература 

 Абос, Алваро: Маседонио Фернандез . Невозможна биографија . Плаза и Јанес, Буенос Аирес 2002 година, .
 Кемблинг, Ана: Маседонио .Retórica y política de los discursos paradójicos . Буенос Аирес: Еудеба 2003 година.
 Енгелберт, Џо Ана: Маседонио Фернандез и шпанскиот американски нов роман . Њујорк: NYU Press 1978 година.
 Flammersfeld, Waltraud: Macedonio Fernández (1874–1952) . Reflexion und Negation als Bestimmung der Modernität . Ланг, Франкфурт на Мајна 1976 година, .
 Гарт, Тод С. „Збунето ораторство: Борхес, Маседонио и создавањето на митолошкиот автор“. Забелешки за модерен јазик 116 (2) (2001): 350–370 Стабилна URL: https://www.jstor.org/stable/3251624
 Гарт, Тод С.: Јас на градот . Маседонио Фернандез, аргентинската авангарда и модерноста во Буенос Аирес . University Press, Lewisburg, Pa 2005, .
 Гарт, Тод С. и Хедер Дабник. „Непоканети инверзии: Борхес, Маседонио и генезата на „Тлон, Укбар, Орбис Терциус“. Во: Variaciones Borges 26 (2008): 157–170.
  Roberto Bardini, Macedonio Fernández at the Wayback Machine (archived October 24, 2007), RATACRUEL (e-zine)
 Наводи 

Категорија:Починати во 1952 година
Категорија:Родени во 1874 година
Категорија:Аргентински писатели