Дневник за Елиза

Дневник за Елиза — дело на британскиот автор Лоренс Стерн. Било објавено постхумно во 1904 година. Напишано е како дневник, но наводно било наменето како љубовно писмо до Елиза Дрејпер. Стерн предвидел дека ќе биде објавено долго по неговата смрт и смртта на Дрејпер.

 Историја на составот 
Стерн го напишал во летото 1767 година, кога се приближувал до крајот на својот живот. Во тоа време тој го пишувал и романот „Сентиментално патување низ Франција и Италија“, каде што на почетокот се споменува „малата слика на Елиза“ што Јорик ја носел околу вратот.

Тоа е во форма на дневник - писмо и е инспирирано од неговата длабока наклонетост кон г-ѓа Елизабет Дрејпер, која ја запознал кога таа ја посетила Англија во 1765-1767 година. Таа била 22-годишна сопруга на службеник на источноиндиска компанија и сестра на Росон Харт Бодам. Нејзиниот сопруг ја донел во Англија за да закрепне од болест. Со оглед на тоа што двете страни веќе биле во брак, врската се сметала за скандалозна.

 Псевдонимско пишување 
Авторот го усвоил псевдонимот Парсон Јорик, кој претходно се појавил во неговите два најпознати романи, Животот и мислењата на Тристрам Шенди, Господин и Сентиментално патување низ Франција и Италија. Во Тристрам Шенди, ни е кажано дека покојникот е поврзан со познатиот, измислен шегаџија Јорик, чие размислување е расеано во делото Хамлет на Вилијам Шекспир:

„Често ми доаѓаше во глава дека оваа фикција не може да биде ништо друго освен онаа на главниот шут на кралот; - и дека Хамлетовиот Јорик, во нашиот Шекспир, чии многу драми, знаете, се засновани на автентицирани факти, - беше секако самиот човек“.

 Алузии на Браманите 
Во вториот пример за разиграноста на авторот со имињата, Стерне и Елиза ги добиваат хипокористичките имиња „Брамин“ и „Брамина“. Со оглед на браманската хинду свештеничка каста е позната по строгоста и мудроста, Стерн на тој начин го привлекува вниманието на неговата реална улога како свештеник. Истовремено, епитетот на Елиза Брамина ги истакнува нејзините врски со Индија.

Ова разиграно религиозно повикување нѐ потсетува дека Стерн бил англикански свештеник. Запаметен сега по неговата фикција, во негово време биле објавени повеќе копии од неговите проповеди отколку од неговите романи.

 Автобиографски елементи 
Во Дневникот има карактеристична Стерновска нејасност во врска со тоа дали е напишано како приватно продолжено љубовно писмо до Елизабет Дрејпер или било наменето за објавување како литература. Се чини дека е и автобиографско и фиктивно дело, а Стерн велел дека пишувал за потомството:

„...кога ти и јас ќе мируваме засекогаш - ќе има прилика некој објаснувач на моите дела на ова место, да зборува за пријателството кое опстојуваше толку долго и верно помеѓу Јорик и дамата за која тој зборува.

 Наводи 

Категорија:Дневници