Милан Апих

Милан Апих (1906–1992) бил словенечко - југословенски учител, политички активист и писател.

Апих е роден во Цеље, во Војводството Штаерска на Австроунгарската империја (денешна Словенија). Во 1925 година дипломирал на Учителскиот факултет. Извесно време работел како учител во училиште. Во 1932 година се приклучил на Сојуз на комунистите на  Југославија. Поради активно членство бил уапсен и 1934 година четири години бил затворен во Сремска Митровица. Се вратил во Цеље, каде во 1940 година бил повторно уапсен, овој пат девет месеци затвор во Билеќа. Таму ја напишал добро познатата песна Билеќанка и компонирал музика.

Во 1941 година им се придружил на југословенските партизани во Словенија и набрзо се искачил на истакната воена позиција. За време на окупацијата на Оската на Југославија, неговото семејство претрпело неколку трагедии. Две од неговите деца починале поради неухранетост. Неговиот прв син Јуре Апих ја преживеал војната како бегалец криејќи се од властите во Загреб.

По Втората светска војна, Апих станал важен комунистички функционер. Тој бил еден од  соработниците на југословенскиот министер за внатрешни работи Александар Ранковиќ, задолжен за финансии и набавки. Во 1954 година се преселил од Белград во Словенија, назначен на повеќе должности: директор на Радио Љубљана, подоцна претседател (градоначалник) на округот Марибор, потоа пратеник во парламентот, во 1963 година станал член на Уставниот суд на СР Словенија. Меѓутоа, во 1960-тите, тој станал критичен кон режимот. Во 1980-тите, се поврзал со алтернативното дисидентско списание Нова ревија. За време на судењето за ЈБТЗ во 1988 година, тој бил меѓу поддржувачите (заедно со Аленка Пухар и Драго Јанчар ) на првите масовни демонстрации во комунистичкиот режим, барајќи промени.

Во текот на 1962-1990 година објавил мемоари, стихозбирка, превел некои странски автори и ја уредувал книгата со револуционерни песни од целиот свет, насловена „Стани ги робовите“. Во 1980-тите тој ја бранел идејата за помирување (меѓу борците обединети во соработниците на Ослободителниот фронт и Оската) изнесена од Споменка Хрибар во нејзиниот есеј Вината и гревот посветен на Едвард Коцбек.

Апих починал во Љубљана во 1992 година. Неговата необична животна судбина, од комунистички активист до борец на отпорот, комунистички функционер, до дисидент и на крајот антикомунистички активист, бил изворот на романот на Драго Јанчар  „Градител“.
Категорија:Композитори од 20 век
Категорија:Починати во 1992 година
Категорија:Родени во 1906 година
Категорија:Словенечки писатели