Либерална демократија на Словенија

Либерална демократија на Словенија (словенечки: Liberalna demokracija Slovenije, ЛДС) е социјално-либерална политичка партија во Словенија. Помеѓу 1992 и 2004 година, таа (и нејзиниот главен претходник, Либерално-демократската партија) била најголемата (и владејачка) партија во земјата. На словенечките парламентарни избори во 2011 година, партијата не успеала да влезе во Националното собрание на Словенија. Партијата била членка на Либералната интернационала и Алијансата на либералите и демократите за Европа.

ЛДС доминирале во словенечката политика во првата деценија по независноста. Освен за краток период во 2000 година, таа имаше парламентарно мнозинство помеѓу 1994 и 2004 година, кога ги загуби изборите од конзервативната Словенечка демократска партија. Поразот бил проследен со пад, внатрешни конфликти и политичка фрагментација. Во пресрет на парламентарните избори во 2008 година, ЛДС се приклучиле на неофицијална коалиција со Социјалдемократите и ЗАРЕС, но загубиле речиси 80% од своите места, паѓајќи од 23 на само 5 и станувајќи најмалата парламентарна партија. На парламентарните избори одржани на 4 декември 2011 година, нејзината поддршка уште повеќе се намалила: освоиле само 1,48% од гласовите, не достигнувајќи го прагот од 4% за влез во парламентот. Оттогаш, партијата не успеала да си поврати места во парламентот или статус на значајна политичка сила, задржувајќи само минорно влијание на локално ниво во некои општини.

 Историја 
Во 1990 година, познатиот словенечки социолог, филозоф и културен критичар Славој Жижек бил кандидат за Претседателството на Словенија (помошно тело на Претседателот на Републиката, укинато во 1992 година) од страна на една од претходничките партии на ЛДС, Социјалистичката младина на Словенија – Либерална партија (подоцна Либерално-демократска партија).

ЛДС биле дел од владејачките коалиции на Словенија од 1992 до 2004 година, со прекин од неколку месеци во 2000 година. Првиот премиер на Словенија од редовите на ЛДС бил Јанез Дрновшек, кој подоцна станал претседател на Словенија во 2002 година, а на премиерската функција го наследил Антон Роп, поранешен министер за финансии.

На европските избори во 2004 година, ЛДС освои 21,9% од гласовите, што резултирало со два мандати во Европскиот парламент од вкупно седум доделени на Словенија. На истите парламентарни избори во 2004 година, партијата претрпела значителен пад на поддршката. Словенечката демократска партија станала најголема партија, а ЛДС преминале во опозиција. Партијата задржала 23 пратенички места (22,8% од гласовите) во Националното собрание до 2007 година, кога 12 членови поднеле оставка и ја напуштиле партијата.

По поразот во 2004 година, партијата претрпела серија внатрешни кризи и постојан одлив на истакнати членови. Во 2005 година, Антон Роп поднел оставка од функцијата претседател и бил наследен од Јелко Кацин. Две години подоцна, група предводена од Матеј Лаховник и поранешниот генерален секретар на партијата, Грегор Голобич, ја напушти ЛДС и основа нова социјално-либерална политичка партија наречена Зарес. Истовремено, неколку други истакнати членови, вклучувајќи го и поранешниот премиер Антон Роп, преминале во Социјалдемократите. По овие настани, Јелко Кацин поднел оставка како претседател, а на негово место била избрана Катарина Кресал. По изборот на Кресал, неколку други истакнати членови, вклучувајќи го и поранешниот министер за здравство Душан Кебер, исто така одлучиле да ја напуштат партијата.

Во 2008 година, партијата освоила 5,3% од гласовите и пет пратенички места, влегувајќи во централно-левата коалиција на социјалдемократот Борут Пахор, со двајца министри во владата. На предвремените избори во 2011 година, партијата не успеала да влезе во Парламентот. Поради финансиски тешкотии, ЛДС не учествувале на парламентарните избори во 2014 година, ниту на кој било подоцнежен изборен циклус. Сепак, партијата не се распуштила ниту се спои со друга политичка партија. На претседателските избори во Словенија во 2022 година, ЛДС го поддржале Иво Вајгл, поранешен член на партијата. До таа година, единствените функции што ги држела партијата биле градоначалничката позиција и четири советнички места во малата општина Марковци, близу Птуј.

 Истакнати членови 

 претседатели

 Јожеф Школч (1990−1992)
 Јанез Дрновшек (1992−2002)
 Антон Роп (2002−2005)
 Јелко Кацин (2005−2007)
 Катарина Кресал (2007−2011)
 Изток Подбрегар (2012−2013)
 Тоне Андерлич (2013-сега)

 Други истакнати членови

 Мојца Дрчар Мурко
 Јоже Пирјевец

 Други истакнати поранешни членови

 Игор Бавчар
 Аленка Братушек 
 Јоже Дежман
 Грегор Голобич
 Димитриј Рупел
 Иво Вајгл
 Славко Зихерл
 Славој Жижек
 Роберт Голоб

 Изборни резултати 

 Парламентот 
Избор Гласови % Седишта +/- Позиција Владата 1990 година 156.843 14.5  +12 опозиција 1992 година 278.851 23.5  +10 коалиција 1996 година 278.883 27.0  +3 коалиција 2000 година 390.306 36.3  +9 коалиција 2004 година 220.848 22.8  -11 опозиција 2008 година 54.771 5.2  -18 коалиција 2011 година 16.268 1.5  -5 не учествувале

 Поврзано 

 Список на партии во Словенија

Категорија:Политички партии во Словенија