Утрена

Утрена () — вид богослужба што се одржува наутро, а во минатото започнувала пред зори.

Прв ја спомнува Плиниј во своите списи, во неговото писмо до царот Трајан помеѓу 111 и 114година. Утрената започнувала ноќе, бидејќи христијаните во древно време очекувале дека Второто Христово доаѓање ќе се случи ноќе, тропарот од првите три дена од Страсната седмица гласи: „Ете, младоженецот доаѓа на полноќ...“, што се пее и на полноќницата."Offer up your prayers in the morning, at the third hour, the sixth, the ninth, the evening, and at cock-crowing" (Constitutions of the Holy Apostles , VIII, iv, 34)

 Историја 
За утринската богослужба во 3 век зборуваат Тертулијан и Заветот на Господ Исус Христос кој зборува за архијерејската и презвитерската утрена. Апостолските установи ја ограничувале утрената само на молитви. Меѓутоа, утрената морала да има псалми, како и други песни што се пееле. Опширен опис на утрената дава и Симеон Солунски во 1429 година, а исто така и типиците што биле создадени подоцна. Утрената се служи како самостојна аколутија, а воедно и како составен дел, и тоа најважниот, од сеноќното бдение според Ерусалимскиот типик. Утрената се состои од цела низа псалми, песни и молитви во кои се слави Раѓањето на Исус Христос, неговото Воскресение, а исто така и неговите светители преку кои тој се прославува и кои го прославиле со својот христијански живот или маченичка смрт.

Во црквата има неколку видови утрени кои се служат во текот на литургиската година:

 Секојдневна, во текот на која се чита мало славословие.
 Празнична на која се пее големо славословие.
 Празнична на која се пее полиелеј и големо славословие.
 Велигденска утрена се служи на Велигден и цела Страсна седмица.

Сите утрени започнуваат со ангелската песна што се слушала во времето на Христовото раѓање: „Слава на Бога во висините и на земјата мир, меѓу луѓето добра волја“. (Лк 2:4) Утрената понекогаш се служи како продолжение на полноќницата, понекогаш како дел од сеноќното бдение, а во пресрет на празникот Рождество Христово, Богојавление и Благовештение како дел од вечера. На празничните утрени има полиелеј, величание и Евангелие што се чита на царските двери, а на велигденската утрена на чесната трпеза се чита едно од единаесетте велигденски евангелија, кое симболично го претставува Христовиот гроб. Со оглед на тоа што утринските воскресни евангелија имаат посебно место во богослужбата, тие ги чита свештеникот, а ѓаконот го чита Евангелието на литургијата.Cabrol, Fernand. "Matins." The Catholic Encyclopedia. Vol. 10. New York: Robert Appleton Company, 1911. 2 May 2014

 Наводи 

Категорија:Православие
Категорија:Богослужба