Геминга

Геминга ― извор на гама и рендгенски пулсар за кој е сметано дека е неутронска ѕвезда приближно 250 парсеци (околу 800 светлосни години) од Сонцето во соѕвездието Близнаци.

Неговото име, припишано од неговиот откривач Џовани Бињами, е и контракција на англиските зборови Gemini gamma-ray (гама-зрак на Близнаци), и транскрипција на зборовите ghè minga (ге минга), што значи „не е таму“ на миланскиот дијалект на ломбардскиот јазик. Името било одобрено од Меѓународниот астрономски сојуз на 4 април 2022 година.

 Пулсар 
лево|мини| лево: Геминга, IC 443 и Раковидната Маглина. десно: Ореолот околу пулсарот Геминга што го видел Фермиевиот телескоп откако ги отстранил светлите извори.
Природата на Геминга била сосема непозната 20години по нејзиното откритие од Вториот мал астрономски сателит на НАСА (МАС-2 / SAS-2). Конечно, во март 1991 година, сателитот РОСАТ забележал периодичност од 0,237 секунди во мека рендгенска емисија. Така, претпоставувано е дека Геминга е еден вид неутронска ѕвезда: изродено јадро на масивна ѕвезда што експлодирала како супернова околу 300.000 пред години.

Некогаш било мислено дека оваа блиска експлозија е одговорна за малата густина на меѓуѕвездената средина во непосредна близина на Сончевиот Систем. Оваа област со мала густина е позната како Месен Меур. Можни докази за ова ги вклучуваат наодите на Аресипката набљудувачница дека месните меѓуѕвездени метеорски честички со големина на микрометар, се чини дека потекнуваат од нејзината насока. Во поново време, сепак, било предложено дека повеќе супернови во подгрупата B1 од подвижната група Плејади се поверојатно одговорни, станувајќи преостаната супермеур.

Една студија од 2019 година, користејќи податоци од Фермиевиот вселенскиот телескоп  за гама-зраци на НАСА, откри голем ореол на гама-зраци околу Геминга. Забрзаните електрони и позитрони се судираат со блиската ѕвездена светлина. Судирот ја зголемува светлината до многу повисоки енергии. Само Геминга може да биде одговорен за дури 20% од високоенергетските позитрони видени од опитот АМС-02. Претходните студии со помош на податоци од Черенковата гама-набљудувачница за вода на висока надморска височина откриле само мал ореол од гама-зраци околу Геминга со повисоки енергии.

 Откривање и идентификација 
десно|мини|350x350пкс| Положба на Геминга на небото со гама-зраци во Млечниот Пат. Кредит: НАСА/МЕ/Меѓународna група при  ТГП.
Геминга бил првиот пример на неидентификуван извор на гама-зраци, извор кој не може да биде поврзан со тела познати на други бранови должини. Најпрво била откриена како значителен вишок на гама-зраци над очекуваната заднина на расеана галактичка емисија, од сателитот SAS-2 (Фихтел и соработниците, 1975), а потоа и од сателитот COS-B. Групата SAS-2 пријавила пулсирање во сигналот за гама-зраци, со период приближно 59 секунди, иако ограничениот број на откриени гама зраци (121 во период од четири месеци) ги навеле да заклучат дека пулсирањето не е статистички привлечно. Поради ограничената аголна резолуција на инструментот (приближно 2,5° на 100 MeV) и малиот број на откриени гама-зраци, точната местоположба на изворот била неизвесна, ограничена само да биде во релативно големо „подрачје со грешка“. Во моментот на откривање, четири слаби радиоизвори биле познати во овој регион, два остатоци од супернова се граничат со него и позната сателитска галаксија до Млечниот Пат се наоѓала во близина. Ниту еден од овие познати извори не бил убедлив поврзан со изворот на гама-зраци, а тимот на SAS-2 предложил дека неоткриен радио-пулсар е најверојатниот родоначалник.

И покрај вложувањето на значителен износ на време за набљудување, изворот останал неидентификуван во времето на COS-B; нивните податоци, сепак, ја отфрлиле тврдената пулсација од 59 секунди. Во тоа време биле направени многу тврдења за изворот, но неговата природа остана загадочност сè до идентификацијата на изворот кандидат од страна на Ајнштајновиот рендгенскиот сателит за рендген на, 1E 0630+178. Особините на рендгенскиот изворот биле единствени: голема рендгенска светлина до оптичка сјајност, без радиоемисија откриена од осетливиот инструмент на Многу големата низа, емисија слична на точка во Ајнштајновиот отсликувач и проценето растојание од приближно 100 парсеци, ставајќи го во Галаксијата. Поврзаноста помеѓу изворите на гама-зраци и рендгенски зрани не биле дефинитивно направена се додека рендгенскиот отсликувачч ROSAT не открил пулсација од 237 ms, што исто така било забележано во гама-зраците со инструментот на Телескопот за Енергетскиот гама-телеско и ретроспективно во Податоци COS-B и SAS-2. Така, Геминга се чинело дека е првиот пример на радио-тивок пулсар и служел како илустрација за тешкотијата да биде поврзана емисијата на гама-зраци со телави должини: некои особини на изворот на гама-зраци, како што се периодичност или променливост, мора да бидат идентификувани во кандидатските колеги на други бранови должини за да биде направено поврзување на нивниот идентитет.

Конечно, овој принцип важи кога биле пронајдени радиоемисии со соодветна периодичност од 237 ms на претходно неистражени честоти од 100 MHz и подолу.

 Сопствено движење 
Сопственото движење на Геминга е 178,2 мас/година што одговара (на растојание од 250 парсеци) на проектирана брзина од 205 километри во секунда. Оваа брзина е многу голема за ѕвезда, споредлива со ѕвездата на Барнард.

 Мерења на времето 
Геминга претрпе мала грешка кон крајот на 1996 година, со фракционална промена во фреквенцијата од 6,2 × 10−10.

Студијата од 1998 година за ефемерисот пред дефектот, предложила дека мерењето време е под влијание на одбивното движење поради присуството на планета со мала маса во орбита од 5,1 година; сепак, подоцна било покажано дека ова е артефакт на бучава што влијае на времето на пулсот од Геминга наместо вистински орбитален ефект.

 Поврзано 

 Близнаци (кинеска астрономија)
 Список на ѕвезди во соѕвездието Близнаци

 Наводи 



 Надворешни врски 

 Spaceflight Now: „Топовски пулсар“ виден како лета низ вселената
 ESA : Hipparcos означува неверојатен часовник со гама-зраци

Категорија:Пулсари
Категорија:Близнаци (соѕвездие)