Хаплогрупа E-Z827

E-Z827, исто така позната како E1b1b1b,ISOGG (2015), Y-DNA Haplogroup E and its Subclades - 2015 — главна хаплогрупа на ДНК на човечки Y-хромозом. Тоа е родителската лоза на поткладовите E-Z830 и E-V257 и ја дефинира нивната заедничка филогенија. Првата претежно се наоѓа на Блискиот Исток; втората е најчесто забележана во Северна Африка, со нејзин потклад E-M81 помеѓу древните домородци на Гуанче на Канарските Острови. E-Z827 се наоѓа и на пониски честоти во Европа и во изолираните делови на Југоисточна Африка.

 Поткладови на E-Z827 и распространетост 

 Семејно дрво 
Следната филогенија се заснова на дрвото на YCC од 2008 година и на последователните објавени истражувања како што е сумирано од ISOGG.

 E-Z827 (Z827) - E1b1b1b ISOGG 2015
 E-V257/L19 (L19, V257) - E1b1b1b1 
 E-PF2431 (PF2431) 
 E-PF2438
 E-Y10561
 E-FGC18981
 E-FGC38527
 E-Y35933
 E-FGC18960
 E-Y33020
 E-FGC18958
 E-PF2440
 E-PF2471
 E-BY9805
 E-M81 (M81) 
 E-M81*
 E-PF2546
 E-PF2546*
 E-CTS12227
 Е-МЗ11
 Е-МЗ12
 E-A929
 E-Z5009
 E-Z5009*
 E-Z5010
 E-Z5013
 E-Z5013*
 E-A1152
 E-A2227
 E-A428
 Е-МЗ16
 E-PF6794
 E-PF6794*
 E-PF6789
 Е-МЗ21
 Е-МЗ23
 Е-МЗ80
 Е-А930
 E-Z2198/E-MZ46
 E-A601
 E-L351
 E-Z830 (Z830) - E1b1b1b2 
 E-M123 (M123)
 E-M34 (M34)
 E-M84 (M84)
 E-M136 (M136)
 E-M290 (M290)
 E-V23 (V23)
 E-L791 (L791, L792)
 E-V1515
 E-V1515*
 E-V1486
 E-V1486*
 E-V2881
 E-V2881*
 E-V1792
 E-V92
 E-M293 (M293)
 E-M293*
 E-P72 (P72)
 E-V3065*
 E-V1700
 E-V42 (V42)
 E-V1785
 E-V1785*
 E-V6 (V6)

 E-V257/L19 (E1b1b1b1) 

 Во објавените примероци биле пронајдени лица „E-V257/L19*“ кои биле E-V257/L19, но не и E-M81. неколку жители на Блискиот Исток и северноафриканци, еден Корзиканец, еден Сардинец, еден Боран од Кенија, еден јужен Шпанец и еден Кантабриец.

 E-PF2431 
PF2431 претставува сестринска гранка на M81 која била откриена во Паоло Франкалачи (2011). Претходно, таа била означена како L19*/V257*. Оваа мутација била откриена во Северна Африка (во Сус во Мароко, во централен и источен Алжир, Западен Нил во Египет), Сахел (Чад, Гамбија), Западна Европа (Обединето Кралство (Дербишир), Германија, Швајцарија, Шпанија, Италија) и Блискиот Исток (Турција, Карабах и Урмија). Била образувана пред 13.800 години и се смета дека потекнува од „зелената“ Сахара. Неговата TMRCA се проценува на 10.600 години.

Археологијата откопала останки на припадник на унгарската освојувачка елита и тие биле анализирани од гранката E-FGC19010, таа била откриена во Сандорфалва во Унгарија и е датирана во втората половина на десеттиот век.Maroti at al. 2022, Whole genome analysis sheds light on the genetic origin of Huns, Avars and conquering Hungarians https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2022.01.19.476915v1 Бил откриен скелет во манастирот Сан Пјетро, Вила Магна во Италија, чија ДНК припаѓа на истата гранка и живеела во околу 1180 година.Antonio et al. 2019, Ancient Rome: A genetic crossroads of Europe and the Mediterranean Научниците испитале ДНК на масовна гробница на жртви на бубонската чума во Елванген во Германија, која датира од 16 век и припаѓа на друга гранка E-FGC18981.Immel et al. 2021, Analysis of Genomic DNA from Medieval Plague Victims Suggests Long-Term Effect of Yersinia pestis on Human Immunity Genes

 Е-М81 
Се смета дека доминантниот потклад на E-V257 E-M81 потекнува од областа на северозападниот дел на Африка пред 7.000 години, но сите членови се припадници на M183 и имаат TMRCA (најнов заеднички предок)  пред само 2700 години.
мини|Регионална распространетост за хаплогрупата E-M81.
E-M81 е најчестиот потклад на хаплогрупата E-L19/V257. Тој е концентриран во Северна Африка, а доминира нејзиниот потклад E-M183. Се верува дека E-M183 потекнува од северозападниот дел на Африка и има проценета старост од 2284-2984 пред сегашноста.

Под хаплогрупата E-M183 достигнува средна честота од 42% во Северна Африка. Зачестеноста се намалува од 100% кај некои населенија на приближно 28,6% на исток од овој опсег во Египет. Поткладот E-M81 е доминантен кај северноафриканските населенија кои говорат берберски јазик. Во Тунис, таа достигнува 100% честота помеѓу примерокот на Арапи од Зриба, 89,5% кај Андалузијците (Калат-ел-Андалус) и 100% кај Берберите од Шенини-Дуире, Џраду и Такруна. Генерално се наоѓа на честоти околу 45% во крајбрежните градови на Магреб (Оран, Тунис, Алжир).

Таа е исто така распространета помеѓу другите берберски населенија и достигнува честота од 72,4% кај Берберите од Маракеш, 80% во Мозабите и 71% кај Берберите од Среден Атлас (Мојен). Исто така, достигнува високи нивоа (77,8%) кај населението Туарези што ја населува Сахара во Буркина Фасо, во близина на Гор достигнува многу помала честота од 11,1% во околината на Танут во Република Нигер.

Во оваа клучна област од Египет до Атлантскиот Океан, била пријавена шема на намалување на варијацијата на хаплотипот STR (што имплицира намалување на староста на лозата во тие области) од исток кон запад (но  известува од Запад кон Исток за M183), придружено со значително зголемување на честотата. На источната крајност на овој јадро опсег, M81 била пронајдена кај 28,6% (10 од 35 мажи) во ел-Хаџез во Западната Пустина во Египет.

Моделот на распространетост и варијанса е конзистентен со хипотезата за постпалеолитска „демична дифузија“ од Блискиот Исток. Лозата на предците на Е-М81 во нивната хипотеза би можела да се поврзе со ширењето на неолитските технологии за производство на храна од Плодната Полумесечина преку Нил, иако пасторализмот има поглавно место наспроти земјоделството. E-M81, а можеби и протоафроазискиот јазик, можеби биле пренесени или до Азија, или можеби претставуваат „локален придонес во северноафриканската неолитска транзиција“.

Поткладот E-M81 бил пронајден во древните фосили на Гуанчите (Бимбапес) ископани во Пунта Азул, Ел Хиеро, Канарските Острови, кои се датирани во 10 век (~ 44%). Бил пронајден во Ифри Амар што го прави северозападно африканското потекло најверојатно потекло од местото каде што се проширило, а не на Блискиот Исток.

 Европа 
Во Европа, E-M81 има широко распространетост на многу ниски честоти, но најчесто е на Пиринејскиот Полуостров, каде за разлика од остатокот од Европа, покажува просечна честота од 4,3% (49/1140) на Пиринејскиот Полуостров со честоти кои достигнуваат 4% и 9% во две одделни истражувања на Галиција, 10% во Западна Андалузија и северозападна Кастиља. Сепак, оваа иследување вклучува и 153 лица од островите Мајорка, Минорка и Ибица, како и 24 лица од Гасконија кои не се на Пиринејскиот Полуостров. Без овие 177 лица, реалниот просек за Пиринејскиот Полуостров е 4,9% (47/963) тој е почест од E-M78, со просечна честота околу 5%. Неговите честоти се повисоки во западната половина на полуостровот со честоти кои достигнуваат 8% во Екстремадура и Јужна Португалија, 4% во едно иследување и 9% во друго во Галиција, 10% во Западна Андалузија и северозападна Кастиља и 9% до 17% во Кантабрија. Највисоките честоти на овој клад пронајдени досега во Европа биле забележани во Пасиегос од Кантабрија, кои се движат од 18% (8/45) до 41% (23/56). Просечна честота од 8,28% (54/652) била забележана и на шпанските Канарски Острови со честоти над 10% на трите најголеми острови Тенерифе (10,68%), Гран Канарија (11,54%) и Фуертевентура (13,33%).

E-M81 се наоѓа и во други делови на Европа, како што се Британија - особено Велс и Шкотска - и Франција, каде што има вкупна застапеност од 2,7% (15/555), со честоти кои надминуваат 5,0% во Оверњ (5/89 ) и Ил-де Франс (5/91).Only men with French surname were analysed, in order to try to exclude more recent immigrants. E-M81 била забележана и во Италија со честоти од 0,7% до 5,8% на Сардинија,Francalacci et al. (2013), Low-Pass DNA Sequencing of 1200 Sardinians Reconstructs European Y-Chromosome Phylogeny приближно 2,12% вкупно во Сицилија (но до 7,14% на Пјаца Армерина), и во многу помала честота во близина на Лучера (1,7%), во континентална Италија, веројатно поради древните преселби за време на исламската, римската и картагинската империја. Во едно проучување од 2014 година на Стефанија Сарно и нејзините соработници од 326 примероци од Козенца, Реџо Калабрија, Лече и пет сицилијански провинции, E-M81 покажува просечна честота од 1,53%, но типичниот хаплотип на јадрото на Магребин 13-14-30-24-9-11-13 е пронајден единствено во две од пет лица Е-М81. Овие резултати, заедно со занемарливиот придонес од северно-африканските населенија откриен со анализата на парцелата слична на примеси, сугерираат само маргинално влијание на трансмедитеранските генски текови врз сегашниот генетски базен на SSI.

 Латинска Америка 
Како резултат на шпанската и португалската колонизација на Америка, овој потклад се наоѓа низ цела Латинска Америка, на пример 6,1% во Куба, (8 од 132), 5,4% во Бразил (Рио де Жанеиро) (6 од 112), „Присуството на хромозоми од северноафриканско потекло (E3b1b-M81; може да се објасни и со прилив со посредство на Португалија, бидејќи оваа хаплогрупа достигнува честота од 5,6% во Португалија, сосема слично до честотата пронајдена во Рио де Жанеиро (5,4%  и и меѓу Хиспанците од Калифорнија и Хаваи 2,4% (7 од 295)

 Останати 
Во помал број, мажите Е-М81 можат да се пронајдат во областите во контакт со Магреб, и околу Сахара, на места како Судан и околу Средоземно Море на места како Либан, Турција и меѓу сефардските Евреи.

 Распространетост 
Следното дава резиме на повеќето проучувања кои специјално тестирале за E-M81, покажувајќи каде неговата распространетост е поголема од 1% во Европа, Северна Африка, Блискиот Исток и Латинска Америка.
Country/RegionSamplingn%E-M81SourceМавретанијаАрапи1794АлжирАрапи6080ТунисАрапи од Зриба32100ТунисАрапи од Џерба4793.7АлжирМозабитски Бербери6786.6АлжирМозабитски Бербери2080АлжирОран10245.1АлжирАлжир3542.9АлжирКабили1947.4АлжирАрапи и Бербери15644.2АлжирЗената3548.6БразилРио1125.4Буркина ФасоТуарези3877.8Канарски ОстровиФуертевентура7513.3Канарски ОстровиГран Канарија7811.5Канарски ОстровиТенерифе17810.7Канарски ОстровиЛансароте976.2Канарски ОстровиЛа Палма855.9Канарски ОстровиГомера924.4Канарски ОстровиХјеро472.1Куба1326.1КипарТурски Кипар468.7ЕгипетСеверен Египет214.8ЕгипетЗападна пустина3528.6Египет1478.2ЕгипетАрапи37011.8Франција853.5ФранцијаОверњ895.6ФранцијаИл-де Франс915.5ФранцијаСевер-Па де Кале684.4ФранцијаПрованса-Алпи-Азурен Брег452.2ФранцијаЈуг-Пиринеи671.5ФранцијаBéarnais561.8ФранцијаБигор442.3ИберијаШпанија, Португалија6555.2ИберијаШпанија, Португалија11404.3ИзраелБедуини283.6ИталијаЦентрална Италија892.2ИталијаСеверна Италија671.5ИталијаИсточна Кампанија841.2ИталијаЛучера601.7ИталијаИталија9150.3ИталијаСицилија2362.1ИталијаСицилија1360.7ЈорданАрапи1014ЛибанАрапи1041.9ЛибанАрапи9141.2ЛибијаТаурези4748.9ЛибијаАрапи21535.9ЛибијаАрапи и Бербери8345.7МавританијаАрапи и Бербери18955.5МарокоМаракешки Бербери2972.4МарокоЈужни Бербери18798.5МарокоМојен Атлас Бербери6971МарокоМарокански Арапи5431.5МарокоМаракешки3384.8МарокоСеверен Мароко (Бени Снасен)6779.1МарокоСеверен Мароко (Рираја)5479.6МарокоИмигранти во Италија5154.9МарокоАрапи и  Бербери22165МарокоАрапи и  Бербери76067.3МарокоСахарави2976НигерТуарези229.1НигерТуарези3111.1Северна АфрикаСахара8959.6Северна АфрикаАлжир, Тунис20239.1ПортугалијаNorth1095.5ПортугалијаЈуг4912.2ПортугалијаСевер504ПортугалијаЈуг787.7ПортугалијаСевер603.3Португалија3035.6ПортугалијаСевер1016ПортугалијаЦентар1024.9ПортугалијаЈуг1006ПортугалијаМадеира1295.4ПортугалијаАзори1215Португалија6575.6ПортугалијаЕнтре Дуро е Мино2286.6ПортугалијаТрас-ос-Монтес643.1ПортугалијаБеира Литорал1165.2ПортугалијаБеира Интериор585.3ПортугалијаЕстремадура434.6ПортугалијаЛисабон626.5ПортугалијаАлентехо657.7ПортугалијаКоруши649.4ПортугалијаПијас464.3ПортугалијаАлкасер-ду-Сал214.8ПортугалијаТрас-ос-Монтес (евреи)575.3ПортугалијаТрас-ос-Монтес (неевреи)3010Сомалија2011.5ШпанијаПосејгос од Кантабрија1936.8ШпанијаПосејгос од Кантабрија5641.1ШпанијаПосејгос од Кантабрија4517.8ШпанијаШпанска Баскија553.6ШпанијаАстурија902.2Шпанијајужни Шпанци Spaniards621.6ШпанијаКастиља, северозапад10010ШпанијаАндалузија , запад739.6ШпанијаГалиција1910.5ШпанијаGalicia Галиција 2924.1ШпанијаГалиција889.1ШпанијаГалиција449.1ШпанијаГалиција1649.1ШпанијаЕкстремадура527.7ШпанијаВаленсија734.1ШпанијаКастиња, североисток313.2ШпанијаАрагон342.9ШпанијаМинорка372.7ШпанијаАндалузија , исток952.1ШпанијаМајорка621.6ШпанијаКастиља, Ла Манча631.6ШпанијаКаталонија801.3ШпанијаКаталонија1113.6ШпанијаКантабрија16113ШпанијаМалага2611.5ШпанијаКантабија708.6ШпанијаКордоба277.4ШпанијаВаленсија316.5ШпанијаВаленсија595.1ШпанијаАлмерија365.6ШпанијаЛеон605ШпанијаКастиља214.8ШпанијаСевиља1554.5ШпанијаУелва224.5ШпанијаБаскија452.2ШпанијаУелва1673ШпанијаГранада2503.6ШпанијаПедрохес681.5ШпанијаАндалузија942.1ШпанијаZamora2355.5ТунисТунис14837.9ТунисИмигранти од Италија5232.7ТунисБербери од Боу Омран4087.5ТунисБербери од Бу Сад4092.5ТунисАрапи од Џерба4660.8ТунисБербери од Џерба4776.6ТунисБербери од Шенини27100ТунисБербери од Сенед3565.7ТунисАрапи од Џраду32100ТунисАндалузијци од Загван3240.6ТунисТунис3354.4ТунисАрапи60162.7ТурцијаИстанбул Турција355.7ТурцијаСефарди од Турција195.3ТурцијаСеверозападнаТурција402.5ТурцијаСевероисточна Турција412.4ЕгипетБербери931.1

 E-Z830 (E1b1b1b2) 
Неодамна потврдениот потклад на E-Z827, Z830, ги вклучува потврдените поткладови на E-M123, E-M293 и E-V42 и е брат/сестра на E-L19. Во моментов, E-M35 филогенскиот проект препознава четири различни кластери на Z830* носачи, од кои две се исклучиво еврејско потекло. Останатите две се значително помали и вклучуваат расфрлани поединци во Германија, Шпанија, Латинска Америка, Египет и Етиопија.

 Е-М123 
E-M123 е претежно позната по својата главен потклад E-M34, кој доминира во овој клад.

 E-V1515 
Нов клад (E-V1515) бил дефиниран од Тромбета и неговите соработници во 2015 година, кој потекнува од околу 12 киа (95% CI 8,6-16,4) во Источна Африка каде што во моментов е главно распространет. Овој клад ги вклучува сите потсахарски хаплогрупи (E-V42, E-M293, E-V92, E-V6) пријавени како E-M35 базални кладови во претходната филогенија.Набљудувавме најголема честота и разновидност на оваа хаплогрупа во северниот дел на Африканскиот Рог (денешна Еритреја и северна Етиопија), каде што беа пронајдени поголемиот дел од најдлабоките подхаплогрупи и парагрупи E-V1515. Во јужниот дел на Африканскиот Рог (јужна Етиопија, Сомалија и северна Кенија), хаплогрупата E-V1515 е речиси исклучиво претставена со неодамнешната (3,5 ka; 95% CI: 1,7-5,9 ka) потхаплогрупа E-V1486. Понатаму на југ, во јужна Кенија и јужна Африка, беше пронајден единечен терминал E-V1486, познат како E-M293 (Хен и неговите соработници, 2008) (сл. 3). Овој филогеографски модел силно сугерира на човечки движења од северниот дел на Африканскиот Рог до етиопските/кениските граници помеѓу 12 ka (спојување на E-V1515) и 3,5 ka (спојување на E-V1486), а од тука кон јужниот дел Африка преку екваторијалниот појас во поново време.Повеќе случаи на комерцијално набљудуваната E-V1515 биле откриени и во Арабија.

 Е-М293 
E-M293 претставува потклад на E-V1515. Истиот била идентификуван од ISOGG како втор клад во рамките на E-Z830. Откриен е пред E-Z830 и е поврзан со ширењето на пасторализмот од Источна Африка од страна на јужните Кушити во Јужна Африка. Досега високи нивоа биле откриени кај одредени етнички групи во Танзанија и Јужна Африка. Највисоки биле кај Датогите (43%), Кве (Ксое) (31%), Бурунге (28%) и Сандаве (24%). Пронајдени се двајца мажи од Кенија кои зборуваат банту со мутација M293. Другите поткладови на E-M215 се ретки во Јужна Африка. Авторите наведуваат ...Без информации за М293 во Масаи, Хема и други населенија во Кенија, Судан и Етиопија, не можеме со поголема сигурност да го одредиме прецизниот географски извор на М293. Сепак, достапните докази укажуваат на денешна Танзанија како ран и важен географски локус на еволуцијата на М293.Тие исто така изјавиле дека „M293 е пронајден единствено во потсахарска Африка, што укажува на посебна филогенетска историја за M35.1 * (поранешни) примероци понатаму на север“. E-P72 . Ова е потклад на E-M293.

 E-V42 
E-V42 била откриена кај двајца Евреи од Етиопија. Било предложено дека таа може да биде ограничен на регионот околу Етиопија. Сепак, понатамошното тестирање од страна на комерцијалните компании за тестирање на ДНК потврдила позитивни резултати за овој потклад и во Арабија.

 E-V6 
Поткладот E-V6 на E-V1515 бил дефиниран со V6 и било идентификувано значително присуство на овие лоза во Етиопија, а исто така и некои во соседното сомалиско население. Меѓу етиопските и сомалиските примероци, највисоките биле 14,7% кај етиопската Амхара и 16,7% кај етиопската Волајта.

 E-V92 
E-V92 била откриена во две етиопски Амхари. Како E-V6 и E-V42, веројатно постои единствено во областа на Етиопија.

 Филогенетика 

 Филогенетска историја 

Пред 2002 година, во академската литература постоеле најмалку седум системи за именување на филогенетското дрво на Y-хромозомот. Ова довело до значителна конфузија. Во 2002 година, главните истражувачки групи се собрале и го образувале Y-хромозомот конзорциум (YCC). Тие објавиле заеднички труд кој создал единствено ново дрво кое сите се согласиле да го користат. Подоцна, група граѓански научници со интерес за популациската генетика и генетската генеалогија образувале работна група за да се создаде аматерско дрво со цел да биде пред сè навремено. Табелата подолу ги обединува сите овие дела на точката на знаменитото дрво на YCC од 2002 година. Ова му овозможува на истражувачот што прегледува постара објавена литература брзо да се движи помеѓу номенклатурите.
YCC 2002/2008(α)(β)(γ)(δ)(ε)(ζ)(η)YCC 2002YCC 2005YCC 2008YCC 2010rISOGG 2006ISOGG 2007ISOGG 2008ISOGG 2009ISOGG 2010ISOGG 2011ISOGG 2012E-P2921III3A13Eu3H2BE*EEEEEEEEEEE-M3321III3A13Eu3H2BE1*E1E1aE1aE1E1E1aE1aE1aE1aE1aE-M4421III3A13Eu3H2BE1aE1aE1a1E1a1E1aE1aE1a1E1a1E1a1E1a1E1a1E-M7521III3A13Eu3H2BE2aE2E2E2E2E2E2E2E2E2E2E-M5421III3A13Eu3H2BE2bE2bE2bE2b1 - - - - - - -E-P225III414Eu3H2BE3*E3E1bE1b1E3E3E1b1E1b1E1b1E1b1E1b1E-M28III515Eu2H2BE3a*E3aE1b1E1b1aE3aE3aE1b1aE1b1aE1b1aE1b1a1E1b1a1E-M588III515Eu2H2BE3a1E3a1E1b1a1E1b1a1E3a1E3a1E1b1a1E1b1a1E1b1a1E1b1a1a1aE1b1a1a1aE-M116.28III515Eu2H2BE3a2E3a2E1b1a2E1b1a2E3a2E3a2E1b1a2E1b1a2E1ba12removedremovedE-M1498III515Eu2H2BE3a3E3a3E1b1a3E1b1a3E3a3E3a3E1b1a3E1b1a3E1b1a3E1b1a1a1cE1b1a1a1cE-M1548III515Eu2H2BE3a4E3a4E1b1a4E1b1a4E3a4E3a4E1b1a4E1b1a4E1b1a4E1b1a1a1g1cE1b1a1a1g1cE-M1558III515Eu2H2BE3a5E3a5E1b1a5E1b1a5E3a5E3a5E1b1a5E1b1a5E1b1a5E1b1a1a1dE1b1a1a1dE-M108III515Eu2H2BE3a6E3a6E1b1a6E1b1a6E3a6E3a6E1b1a6E1b1a6E1b1a6E1b1a1a1eE1b1a1a1eE-M3525III414Eu4H2BE3b*E3bE1b1b1E1b1b1E3b1E3b1E1b1b1E1b1b1E1b1b1removedremovedE-M7825III414Eu4H2BE3b1*E3b1E1b1b1aE1b1b1a1E3b1aE3b1aE1b1b1aE1b1b1aE1b1b1aE1b1b1a1E1b1b1a1E-M14825III414Eu4H2BE3b1aE3b1aE1b1b1a3aE1b1b1a1c1E3b1a3aE3b1a3aE1b1b1a3aE1b1b1a3aE1b1b1a3aE1b1b1a1c1E1b1b1a1c1E-M8125III414Eu4H2BE3b2*E3b2E1b1b1bE1b1b1b1E3b1bE3b1bE1b1b1bE1b1b1bE1b1b1bE1b1b1b1E1b1b1b1aE-M10725III414Eu4H2BE3b2aE3b2aE1b1b1b1E1b1b1b1aE3b1b1E3b1b1E1b1b1b1E1b1b1b1E1b1b1b1E1b1b1b1aE1b1b1b1a1E-M16525III414Eu4H2BE3b2bE3b2bE1b1b1b2E1b1b1b1b1E3b1b2E3b1b2E1b1b1b2aE1b1b1b2aE1b1b1b2aE1b1b1b2aE1b1b1b1a2aE-M12325III414Eu4H2BE3b3*E3b3E1b1b1cE1b1b1cE3b1cE3b1cE1b1b1cE1b1b1cE1b1b1cE1b1b1cE1b1b1b2aE-M3425III414Eu4H2BE3b3a*E3b3aE1b1b1c1E1b1b1c1E3b1c1E3b1c1E1b1b1c1E1b1b1c1E1b1b1c1E1b1b1c1E1b1b1b2a1E-M13625III414Eu4H2BE3ba1E3b3a1E1b1b1c1aE1b1b1c1a1E3b1c1aE3b1c1aE1b1b1c1a1E1b1b1c1a1E1b1b1c1a1E1b1b1c1a1E1b1b1b2a1a1

 Истражувачки публикации 
Следниве истражувачки тимови по нивните публикации биле претставени во создавањето на дрвото.

 Наводи 

 Дополнителна литература 



















 Pontikos D. "Phylogeographic refinement of haplogroup E" http://dienekes.blogspot.ru/2015/07/phylogeographic-refinement-of.html














 Надворешни врски 

 Проект Ftdna E-PF2431
 E-M35 Филогенески проект Вики
 E-M35 Phylogeny Project (наоѓалиште на сите лаборатории)
 Јавен форум на E-M35 Phylogeny Project
 FamilyTreeDNA - Проект E-PF2431
 FamilyTreeDNA - Проект E-M81

Категорија:Средоземје
E-Z827