Биликан

Биликан е австралиски термин за лесен сад за готвење во форма на метална кофаBlack, S. J. S. 2010 "Tried and Tested": community cookbooks in Australia, 1890–1980. Thesis (Ph.D.). University of Adelaide, School of History and PoliticsFarrell, Michael. "Death Watch: Reading the Common Object of the Billycan in 'Waltzing Matilda. Journal of the Association for the Study of Australian Literature 10 (2010) што најчесто се користи за зовривање вода, правење чај/кафе или готвење над камперски оган  или за носење вода.  Овие прибори се попознати едноставно како били или повремено како лименка.

 Употреба 
десно|мини| Традиционална биликан на камперски оган
Терминот били или биликан е особено поврзан со австралиската употреба, но се користи и во Нов Зеланд, а во помала мера и во Британија и Ирска.Sceilig: Information Pack for Troops  (p. 4) and The Patrol goes to Camp (pp. 9, 11)

Во Австралија, биликанот го симболизира духот на истражување на периферијата и е широко распространет симбол на животот во дивината, иако сега најчесто се смета за симбол на доба што одамна поминала.

Да се зоврие биликанот најчесто значи да се направи чај. Овој израз датира од австралиските златна треска и веројатно порано.Geelong Advertiser and Intelligencer (Vic. : 1851 - 1856) Tue 28 Sep 1852, page 2, EUREKA DIGGINGS „Били чај“ било името на популарната марка на чај што долго време се продавала во австралиските продавници и супермаркети. Били се појавуваат во многу приказни и песни на Хенри Лосон. Најпознатиот од многуте референци на Банџо Патерсон за били е сигурно во првиот стих и рефренот на Валцира Матилда: „Танцувајќи валцер со Матилда и води вреќичка за вода“, што подоцна беше сменето од компанијата Били Ти во „И пееше додека гледаше и чекаше „Додека му се вареше билито“.

 Етимологија 
Иако постои сугестија дека зборот може да се поврзе со абориџинскиот била, општо прифатено е дека терминот биликан е изведен од були кан (анг: bouilli can), името дадено на празните канистри што се користат за чувување на супа и булјон и друга храна. Со додавање на рачка, овие конзерви биле пренаменети за врела вода. Писмата до весницитеRegister (Adelaide, SA : 1901 - 1929), Friday 1 December 1916, page 9,ORIGIN OF 'BILLYCAN на почетокот на 20 век го поддржуваат ова гледиште и Дејвид Џорџ Стед, цитирајќи го својот татко, кој емигрирал во 1862 година на 16-годишна возраст, напишал дека „терминот „били конзерва“ вообичаено се користел во јужна крајбрежна Англија, за да се опише лименката „буили“ или конзерва.The Sydney Morning Herald (NSW : 1842 - 1954) Fri 13 Jun 1947, age 2, ORIGIN OF "BILLY"

Чувувањето на храна во лимени канистри започнало во 1812 година во фирмата Донкин, Хол и Гембл во Бермондси, Англија.

Повторната употреба на празните лименки веројатно започнала во исто време, но дури во 1835 година постои запис за „празен канистер за конзервирано месо кој служи за двојна намена-ѓезве и чајник“.Narrative Of A Voyage Round The World, T.B. Wilson RN, 1835

До 1840-тите, били кан се повеќе се користел како генерички термин за секоја празна конзерва за конзервирана храна.

Најраната позната употреба на били за котел е во извештајот на тасманискиот весник од 1848 година за кривично судење. Обвинетиот е пријавен дека „ставил леб на трпезата, а „билито“ на оган“.The Hobart Town Advertiser (Tas. : 1839 - 1861), Fri 21 Jul 1848, Page 2,SUPREME COURT, CRIMINAL SITTINGS.  Реминисценциите на Хеберли и ДевенпортSarah Davenport, Diary, 1841-1846 page 59 of 74 ги ставаат били или билии на претходни настани, но овие извештаи биле напишани многу подоцна.Evening Post, Volume LVIII, Issue 81, 3 October 1899, Page 2, EARLY DAYS IN MAORILAND

Друг ран пример од 1849 година покажува дека употребата на терминот е веројатно широко распространета во Австралија. Тоа се случува во идиличен опис на животот на еден овчар во Јужна Австралија: „во близина на дрвениот оган, се наоѓа она што се нарекува биликан или чајник“.The Working Man's Handbook to South Australia, George Blakiston Wilkinson, 1849, page 79

Од 1851 година златната треска ја поттикнала британската емиграција во Австралија со многу копачи на злато кои пишувале писма дома, опишувајќи го патувањето до Австралија и животот на златните полиња, а многу писатели ја споменувале нивната употреба на „били“. Од нив се знае:

 Во 1853 година, конзервите со супа и били биле претворени во корисни предмети на емигрантски брод.British newspaper archive, Dundee, Perth and Cupar Advertiser - 9 August 1853, page 3, Extracts from the Diary of a Dundee Emigrant to Australia
 „Били - (ова е она што вие го нарекувате лименка, која дома се користи многу често за молзење крави, но копачите ја крстиле Били) - и корисен Били е тој: во неа правиме чај и кафе.“British newspaper archive, Newry Examiner and Louth Advertiser, 15 April 1854, page 4

До 1855 година, „калајните били“ веќе не се само што биле пренаменети кутии за супа, туку се продавале од увозник во МелбурнThe Argus (Melbourne, Vic. : 1848 - 1957), Mon 28 May 1855 и до 1859 година се произведувале во Австралија со „Били, сите големини“ што се продавал во фабриката за калај и цинк Кинетон.The Kyneton Observer (Vic. : 1856 - 1900) Thu 14 Apr 1859

 Вајтли Кингс 
Именуван по секретарот на Сојузот на пасторалисти на Нов Јужен Велс, ова бил презирниот термин на сезонскиот работник за биликани импровизирани од лимена конзерва и долга жица што ги носат неискусни патници. Џон Вајтли Кинг привлекол стотици невработени градски луѓе во шупите за стрижење како стратегија за да го уништи штрајкот.

 Поврзано 

 Кели котел
 Хексамин шпорет
 Готвење на отворено
 Тифин носач
 Чај во Австралија

 Наводи 

 Надворешни врски 

Категорија:Австралиски пронајдоци
Категорија:Опрема за кампување