Хаплогрупа T-L206

Хаплогрупата T-L206, позната и како хаплогрупа Т1 — хаплогрупа на ДНК на човечки Y-хромозом. Еднонуклеотидниот полиморфизам кој го дефинира кладот T1 е L206. Хаплогрупата е една од двете примарни гранки на T (T-M184), а другиот потклад е T2 (T-PH110).

Т1 е најчестиот потомок на хаплогрупата Т-М184, што е лоза на повеќе од 95% од сите членови на Т-М184 во Африка и Евроазија (како и земјите во кои тие населенија мигрирале во современо време, во Америка и Австралија). Т1 лоза денес се наоѓа на високи честоти помеѓу клановите Дири и Исак Сомалиленд. Се претпоставува дека T1* (ако не и некои од нејзини поткладови) потекнува од Западна Азија и се проширила во Европа и Северна Африка со пред-грнчарската неолитска Б култура (PPNB).

Базалниот клад Т1* е редок, но бил пронајден кај најмалку тројца мажи од широко одвоени региони: Бербер од Тунис, Сириец и Македонец.

Единствената примарна гранка на T-L206, T1a (M70), се верува дека потекнува околу 15.900 – 23.900 години пред сегашноста, во Левант. Се смета дека одреден број поединци со Т-М70 подоцна мигрирале на југ во Африка.Underhill et al. 2000; Cruciani et al. 2002; Semino et al. 2002.

 Структура 
мини|Филогенетско дрво T-M184

 T1 (L206, L490) Пронајден во Сирија.
 T1a (M70/Page46/PF5662, PAGES78) Пронајден во скелет од раниот неолит пронајден во Карсдорф, Германија, стар 7200 години. Исто така во Иран, Ирак, Саудиска Арабија, Осетија, Англија, Италија и Португалија.
 T1a1 (L162/Page21, L299, L453/PF5617, L454) Пронајден во северна Анадолија и Германија.
 T1a1a (L208/Page2, L905) Најмногу се среќава во Горен Египет, Африканскиот Рог, Западна Европа, Источна Анадолија, Иран и Арапскиот Полуостров. Некои места во западно Мароко.
 T1a1a1 (P77, CTS8512) Најмногу се наоѓа во Блискиот Исток, Западна Европа и кај Ашкенашките Евреите.
 T1a1a2 (P321) Пронајдена во Сирија и Ашкенашките Евреите.
 T1a1a2a (P317) Пронајдена во Сирија, кај италијански Евреи и Ашкенашките Евреите.
 T1a2 (L131) Најмногу се среќава во северна Европа, источна Европа, југоисточна Европа и Анадолија. Исто така пронајдена во Ксинџијанг, Лембите, Тунис, јужниот и источниот Пиринејски Полуостров.
 T1a2a (P322, P328) Пронајдена во Скандинавија, Данска, Германија и Холандија. Некои места во Јеменските Евреи и Палестина (P327).
 T1a2b (L446) Пронајдена во северозападна Европа и во источните Алпи.
 T1a3 (L1255) Пронајдена во Кувајт.

 Распространетост на поткладот 

 T1* (T-L206*) 
Оваа лоза можела да стигне во Левант преку проширувањето на PPNB од североисточна Анадолија.
НаселениеЈазикМестоположбаБрој на примероциПроцентИзвориЗабелешкиБербериСиви (берберски)Сеџенане1/472.1%СиријциНеодреденоСирија1/951.1%Македонцимакедонски (Балтословенски)Македонија1/2010.5%Orthodox Christians of Macedonian ethnicity

 T1a (M70) 

НаселениеЈазикМестоположбаБрој на примероциПроцентИзвориЗабелешкиПитиуски островиИбицијански (романски)Ибица, Балеарски Острови, Каталонија, Шпанија9/5416.7%L454+. Сите поединци носат типични презимиња од Ибица и имале дедовци по татко родени во Ибица.Питиуски островиИбицијански (романски)Ибица7/967.3%L454+Питиуски островиИбицијански (романски)Ибица3/456.7%L454+

 T1a1 (L162; xL208) 
T1a1 се образувал пред 17.400-14.600 години пред сегашноста. Таа е најголемата лоза низводно од T1a-M70 и станала широко распространета низ Евроазија и Африка пред современото време.

Овој исклучително редок потклад бил пронајден кај жителите на островот Ибица (Ејвисан) и Понтиските Грци од Гиресун. Првиот хаплотип Y-STR што припаѓа на оваа лоза се појавил во трудот на Томас и неговите соработници во 2006 година меѓу примерок од поединци од Ибица, но дури во август 2009 година првиот T1a1-L162 (xL208) поединец бил пријавен во 23andMe со понтичко грчко потекло и презиме Метаксопулос.

Понтските Грци од Гиресун потекнуваат од Синопските колонисти и Синопа била колонизирана од Јонците од Милет. Интересно е да се забележи дека постоела јонска колонија позната како Питуса, исто како познатото грчко име за Евиса Питуса. Во Евиса, археолошките наоди ја вклучуваат познатата биста на Деметра која со децении се меша со божицата Танит. Бистата на Деметра била анализирана и било откриено дека содржи црни честички од вулкански песок, кои потекнуваат од планината Етна. Се смета дека бистата била направена на Сицилија, со црвени глини типични за источна Тринакрија, која била колонизирана од Јонците. Јонците можеби пристигнале на Ибица во околу 2700 пред сегашноста. Оваа лоза може да биде јонски маркер. T1a1 се образувала 17.400-14.600 п.с., и е најголемата лоза низводно од T1a-M70 и станала широко распространета низ Евроазија и Африка пред современото време.

 T1a1a (L208) 
Оваа лоза, образувана 14.200-11.000 п.с., е најголемата гранка на T1a1-L162. Најпрвин била откриена и пријавена во август 2009 година кај клиент на 23andMe од ибериско потекло кој учествувал во јавниот проект за споредба на геномот на Y-хромозомот на Сквеко и се појавува таму како „Аливес“ и како „АлпАстур“ во 23andMe. Именувана како „L208“ во ноември 2009 година.

 T1a1a1a1b1a1 (Y3782; xY3836) 
НаселениеЈазикМестоположбаБрој на примерокПроцентИзворЗабелешкаСардинциКампидански (Романски јазици)1/1870.5%

 T1a1a1a1b1a1a (Y3836) 
Оваа лоза најчесто се среќава кај поединци од Пиринејскиот Полуостров, каде што се среќава нивната најголема разновидност. Првиот Y-STR хаплотип од оваа лоза, карактеризиран со DYS437=13, бил пронајден во јавниот проект FTDNA Y-ДНК хаплогрупа T, кој се појавил таму во април 2009 година како E8011. Сепак, дури во јуни 2014 година, кога Y-SNP Y3836 бил откриен во јавниот проект YFULL меѓу двајца нивни учесници од иберско потекло, појавувајќи се таму како YF01637 и YF01665.
НаселениеЈазикМестоположбаБрој на примерокПроцентИзворЗабелешкаПанамциПанамски (Романски јазици)Провинција Лос Сантос1/303.3%КолумбијциКолумбиски (Романски јазици)Калдас2/752.7%YHRDМестицо поединциПанамциПанамски (Романски јазици)Провинција Панама1/432.3%Северозападни АргентинциАргентински (Романски јазици)Планински регион на Хухуј1/502% YHRDAdmixed populationПорториканциПорторикански Порторико2/1101.8%Североисточни португалски ЕвреиЈудеопортугалски јазик (Романски јазици)Браганса, Аргозело, Карсао, Могадуро и Виларињо дос Галегос1/571.8%МирандиМирандски јазик (Романски јазици)Миранда де Дуро1/581.7%ДоминиканциДоминикански (Романски јазици)Доминиканска Република4/2611.5%ПанамциПанамски (Романски јазици)Чирики1/921.1%МекленбургИсточна Долна Саксонија (Западногермански јазици)Rostock2/2001%КолумбијциКолумбиски (Романски јазици )Богота2/1951%YHRDMestizo individualsКолумбијциКолумбиски (Романски јазици )Вале дел Каука1%YHRDMestizo individualsВенецуелциВенецуелски (Романски јазици)Маракаибо1/1110.9%ВенецуелциВенецуелски (Романски јазици)Централен Регион1/1150.9%ЕвропејциБразилски португалски јазик (Романски јазици)Саун Пауло1/1200.8YHRDевропско потеклоЕквадорциЕквадорски (Романски јазици)Кито1/1200.8%КолумбијциКолумбиски (Романски јазици )Антиокија6/7770.7%МексиканциМексикански (Романски јазици)Тукстла Гутијерез1/1540.7YHRDMestizo individualsМексиканциМексикански (Романски јазици)Мерида1/1590.6%YHRDMestizo individualsИсточни АндалузијциАндалусиски (Романски јазици)Гранада1/1800.6%КолумбијциКолумбиски (Романски јазици )Сантандер1/1930.5%YHRDMestizo individualsЧилеанциЧилеански (Романски јазици)Консепсион1/1980.5%YHRDМексиканциМексиканско шпански (Романски јазици)Гвадалахара1/2460.4%YHRDMestizo individualsEuropeansБразилски португалски јазик (Романски јазици)Рио Гранде ду Сул1/2550.4%

 Географска распространетост 

 Европа 
Критските Грци од Ласити поседуваат Хаплогрупа Т, речиси сигурно T1a (M70), на ниво од 18% (9/50).Giacomo 2003; Martinez2007.

Непотврдено, но веројатно Т-М70+ : 14% (3/23) од Русите во Јарослав, 12,5% (3/24) од Италијанците во Матера, 10,3% (3/29) од Италијанците во Авезано, 10% (3 /30) од Тиролците во Нонстал, 10% (2/20) од Италијанците во Пескара, 8,7% (4/46) од Италијанците во Беневенто, 7,8% (4/51) од Италијанците во Латиум, 7,4% (2/27) од Италијанците во Паола, 7,3% (11/150) од Италијанците во Централна-Јужна Италија, 7,1% (8/113) од Србите во Србија, 4,7% (2/42) од Ароманците во Романија, 3,7 % (3/82) од Италијанците во Биела, 3,7 % (1/27) од Андалузијците во Кордоба, 3,3% (2/60) од Леонезите во Леон, 3,2% (1/31) од Италијанците во Постуа, 3,2% (1/31) од Италијанците во Каваља, 3,1% (3/ 97) од Калабријците во Реџо Калабрија, 2,8% (1/36) од Русите во Рјазањската област, 2,8% (2/72) од Италијанците во Јужна Апулија, 2,7% (1/37) Калабријците во Козенца, 2,6% (3/114) од Србите во Белград, 2,5 % (1/40) од Русите во Псков, 2,4 % (1/42) од Русите во Калуга, 2,2% (2/89) од Трансилванците во Мијеркуреја Чук, 2,2% (2/92) од Италијанците во Трино Верчелезе, 1,9% (2/104) од Италијанците во Бреша, 1,9% (2/104) од Романците во Романија, 1,7% (4/237) од Србите и Црногорците во Србија и Црна Гора, 1,7% (1/59) од Италијанците во Марке, 1,7 % (1/59) од Калабријците во Катанзаро, 1,6% (3/183) од Грците во Северна Грција, 1,3% (2/150) од швајцарските Германци во областа Цирих, 1,3% ( 1/79) од Италијанците во Јужна Тоскана и Северен Лациум, 1,1% (1/92) од Холанѓаните во Лајден, 0,5% (1/185) од Србите во Нови Сад ( Војводина ), 0,5% (1/186) Полјаците во Подласие 

 Близок Исток и Кавказ 
НаселениеЈазикМестоположбаБрој на примерокПроцентИзворЗабелешка ирачки Евреи Јудео-ирачки арапски (централно семитски) Ирак 7/32 21,9%  12,5% T1a1a1a1a1a1-P77 и 9,4% T1a3-Y11151 Ерменски Сасунци Западно ерменски дијалект, куманџиски и Зазански јазик (северозападно ирански) јазици Сасун 21/104 20,2%  T1a1 и T1a2 поткладови Курдски Евреи јудео-арамејски (централно семитски) Курдистан 9/50 18%  10% T1a1a1a1a1a1-P77 и 8% T1a1-L162 Ирански Евреи Јудео-ирански (југозападен ирански) Иран 3/22 13,6%  4,5% T1a1a1a1a1a1-P77 и 9,1% T1a3-Y11151 планински Евреи Јудео-Татски (Југозападен Иран) Округ Дербентски 2/17 11,8% Tatiana M Karafet et al., "Coevolution of genes and languages and high levels of population structure among the highland populations of Daghestan," " Journal of Human Genetics " (2016), Сите припаѓаат на T1a1a1a1a1a1-P77 Не е одредено Не е одредено Бирјанд 1/27 3,7%  Сите T1a3-Y12871 Не е одредено Не е одредено Машхад 2/129 1,6%  0,8% T1a3-Y11151 (xY8614)
Непотврдено, но веројатно Т-М70+ : 28% (7/25) од Лезгинците во Дагестан, 21,7 % (5/23) од Осетите во Заманкул, 14 % (7/50) од Иранците во Исфахан, 13% (3 /23) Осетите од Зилга, 12,6% (11/87) од Курманџиите во Источна Турција, 11,8% (2/17) од палестинските Арапи во Палестина, 8,3% (1 /12) од Иранците во Шираз,R. Spencer Wells et al., "The Eurasian Heartland: A continental perspective on Y-chromosome diversity," The National Academy of Sciences, 2001 8,3% (2/24) од Осетите во Алагир, 8% (2/25) од Курманџиите во Грузија, 7,5% ( 6/80) од Иранците во Техеран, 7,4% (10/135) од палестинските Арапи во Израелско Село, 7% (10/143) од палестинските Арапи во Израел и Палестина, 5% (1/ 19) од Чеченците во Чеченија, 4,2% (3/72) од Азербејџанците во Азербејџан, 4,1% (2/48) од Иранците во Исфахан, 4% (4 /100) од Ерменците во Ерменија, 4% (1/24) од бедуините во Израел и 2,6% (1/39) од Турците во Анкара.

 Северна и Источна Азија 
Баргите Монголци од различни наоѓалишта на Хулун Буир Ајмак имаат T1a (M70) на ниво од 1,3% (1/76). Во 12-13 век, Монголите Баргути се појавиле како племиња во близина на Бајкалското Езеро, наречено Баргујини.

Непотврдено, но веројатно T-M70+: 2% (4/204) од Хуеите во провинцијата Лиаонинг, и 0,9% (1/113) од Бидајух во Саравак.

 Јужна Азија 
Хаплогрупата Т1а-М70 во Јужна Азија се смета дека има западноевроазиско потекло.Neetu Negi et al., [Human Genetics "The paternal ancestry of Uttarakhand does not imitate the classical caste system of India"]

Се смета дека народот Гаро од округот Тангаил поседуваат T-P77 (T1a1a1b2b2b1a) со стапка од 0,8% (1/120). ||Најверојатно +

Непотврдено, но веројатно Т-М70+ : 56,6% (30/53) од Кунабите во Утар Канада, 32,5 % (13/40) од Камасите во Андра Прадеш, 26,8 % (11/41) од Браманите во Висахапатнам, 25% (1/4) од Катунаикените во Јужна Индија,R. Cordaux et al. "Independent Origins of Indian Caste and Tribal Paternal Lineages" 22,4% (11/49) од Телугугите во Андра Прадеш, 20% (1/5) од Ансарите во Јужна Азија, (2/20) од Пороја во Андра Прадеш, 9,8% (5/51) од кашмирските пандити во Кашмир, 8,2% (4/49) од Гуџарите во Кашмир, 7,7% (1/13) од Сидисите (мигранти од Етиопија) во Андра Прадеш, 5,5 % (3/55) од Адите во североисточна Индија, 5,5 % (7/128) од Пардханите во Адилабад, 5,3 % (2/38) од Браманите во Бихар, 4,3% (1/23) од Багатите во Андра Прадеш, 4,2 % (1/24) од Валмики во Андра Прадеш, (1/32) од Браманите во Махараштра, 3,1% (2/64) од Браманите во Гуџарат, 2,9% (1/35) од Раџпутите во Утар Прадеш, 2,3% (1/44) од Браманите во Перу, и 1,7% ( 1/59) од Мангите во Махараштра.

Исто така во Десаст-Брамини во Махараштра (1/19 или 5,3%) и Читпаван-Брамини во Конкан (1/21 или 4,8%), Читпаван-Брамини во Конкан (2/66 или 3%).

 Африка 
НаселениеЈазикМестоположбаБрој на примерокПроцентИзворЗабелешка Сомалиленд (Дир (клан)) сомалиски (источно кушитски ) Џибути 24/24 100% Giuseppe Iacovacci et al., "Forensic data and microvariant sequence characterization of 27 Y-STR loci analyzed in four Eastern African countries," ^Forensic Science International: Genetics, 2016 Главните подкланови на кланот Дир во Џибути се Иса и Гадабуурси. Етио-сомалиски (Дире Дава) сомалиски (источно кушитски ) Страшна Дава 14/17 82,4%  Дирски подкланови на Дире Дава се Иса, Гугура и Гадабуурси. Антеониј Антеморо (малгашки плато) старото кралство Антеморо 22/37 59,5% Mélanie Capredon et al., "Tracing Arab-Islamic Inheritance in Madagascar: Study of the Y-chromosome and Mitochondrial DNA in the Antemoro," ^PLOS ONE, 2013 Антеоните се потомци на аристократи, од кои е избран кралот Антеморо. Може да се групираат во Силамо, бидејќи тие имаат право да преземат ритуално колење на животни (Сомбили) Џибути (Дир) и Афарс Сомалиски и Афар (Источен Кушит ) Џибути 30/54 56,6% Andrea Berti et al., "YHRD Contribution," ^YHRD, 2016 Мешан примерок од сомалиски и афарски поединци. [ неуспешна верификација ] Етио-сомалиски (Етиопија) сомалиски (источно кушитски ) Шилаво (вореда) (Огаден) 5/10 50%  Географската локација на овој примерок од Етиопија како што се гледа на Сл.1. Сомалилендичани (Исак) сомалиски (источно кушитски ) Сомалиленд 4/4 100%  Сите што припаѓаат на поткладот T1a-Y16897 Тубу Тубу Чад 31%  - Y-chromosomal haplogroup frequencies on Table S.4 Сите припаѓаат на поткладот T1a-PF5662 Лемба Венда и Шона ( Банту ) Зимбабве / Јужна Африка 6/34 17,6%  Исклучиво припаѓаат на T1a2* (стариот T1b*). Можен неодамнешен основачки ефект. Ниска честота на T1a2 е забележана кај бугарските Евреи и Турци, но не е пронајдена во другите еврејски заедници. Y-str Хаплотипови блиски до некои T1a2 Ерменци. Барибас Батонум ( Нигер-Конго ) Бенин 1/57 1,8%  T1a-M70(xT1a2-L131)

 Древна ДНК 

 „Аин Газал, 9.573 БП 
Ајн Газал Т-М184 Газал-И ИД I1707 AG83_5 Поз-81097 Y ДНК T1-PF5610 (xT1a1-Z526, T1a1a-CTS9163, T1a1a-CTS2607, T1a2-S11611, T1a2-Y6031, T1a2a1-P322, T1a3a-Y9189) Население Неолитски земјоделци Јазик Култура Доцна средна PPNB Датум (YBP) 9573 ± 39 Семејство / Местоположба Аин Газал Членови / Големина на примерок 1/2 Процент 50% мтДНК R0a Изотоп Ср Боја на очите Најверојатно не-темно Боја на коса Најверојатно не-темно Пигментација на кожата Светлина Крвна група АБО Најверојатно О или Б Исхрана (d13C%0 / d15N%0) Активност на FADS rs174551 (T), rs174553 (G), rs174576 (A) Упорност на лактаза Најверојатно нетолерантен на лактоза Oase-1 Заедничка ДНК 14,2% Ostuni1 Заедничка ДНК 6,7% Неандерталец Vi33.26 Споделена ДНК 0,93% Неандерталец Vi33.25 Споделена ДНК 1,2% Неандерталец Vi33.16 Заедничка ДНК 0,3% Компоненти на предците (AC) Неолитска Анадолија/Југоисточна Европа: 56,82%, Палеолитски Левант (Натуфијци): 24,09%, Кавкашски ловец / Раноевропски земјоделец: 12,51%, скандинавски / западноевропски ловец: 4,16%, потсахарски: 2,04%, ловец од источна Европа 7%: puntDNAL K12 Древна Додекад [dv3] Евроген [K=36] Додекад [Globe13] Генетско растојание Родителска сродство Возраст при смрт Позиција на смртта СНП 152.234 Читајте парови Пример Извор  Белешки Доказ за северно потекло на ова население, што веројатно укажува на прилив од регионот на североисточна Анадолија.
Хаплогрупата Т била пронајдена кај подоцнежните жители на средно предгрнчарскиот неолит Б (СПГН) од археолошкото наоѓалиште Ајн Газал (во денешен Јордан). Не била пронајдена кај раните и средните населенија на СПГН. Се смета дека предгрнчарското неолитско население Б е претежно составено од две различни населенија: припадници на раната натуфиска цивилизација и население што произлегува од ипреселбата од север, односно североисточна Анадолија. Како и да е, откриено е дека Натуфијаните најчесто припаѓаат на лозата E1b1b1b2 - која се среќава кај 60% од целото население СПГН и 75% од населението „Ајн Газал“, присутна во сите три фази на СПГН.

Подоцна, населенијата на СПГН во Јужен Левант веќе биле сведоци на сериозни промени во климата кои би биле влошени од големите барања на населението од локалните ресурси. Почнувајќи од 8,9 cal, започнало значително намалување на населението во висорамнината Јордан, што на крајот довело до целосно напуштање на речиси сите централни населби во овој регион.

Периодот од 9-тиот милениум пред Грнчарскиот неолитски Б (СПГН) во Левант претставува голема трансформација во праисторискиот начин на живот од мали бендови мобилни ловци-собирачи до големи населени земјоделски и овчарски села во медитеранската зона, а процесот е започнат околу 2- 3 милениуми порано.

Ајн Газал („Изворот на газелите“) се наоѓа во релативно богат еколошки амбиент веднаш во непосредна близина на Вади Зарка, најдолгиот систем за одводнување во висорамнината Јордан. Сместено е на надморска височина од околу 720 метри во екотонот помеѓу шумите на дабот-парк на запад и отворената степска пустина на исток.

Доказите добиени од ископувањата сугерираат дека голем дел од околните села биле пошумени и им понудиле на жителите широк спектар на економски ресурси. Обработливото земјиште е изобилно во непосредната околина на локацијата. Овие варијабли се нетипични за многу главни неолитски наоѓалишта на Блискиот Исток, од кои неколку се наоѓаат во маргинални средини. Сепак, и покрај неговото очигледно богатство, областа 'Ајн Газал е климатски и еколошки чувствителна поради нејзината близина низ холоценот до флуктуирачката граница на степско-шумите.

Населбата Ајн Газал првпат се појавува во СПГН и е поделена на две СПГН фази. Фаза 1 започнува 10300 п.с. и завршува 9950 п.с., фаза 2 завршува 9550 п.с.

Проценетото население на локацијата СПГН од 'Ајн Газал е од 259-1.349 лица со површина од 3,01-4,7 ha. Се смета дека при неговото основање на почетокот на СПГН 'Ајн Газал најверојатно бил со големина од 2 ha и пораснал на 5 ha до крајот на СПГН. Во овој момент, нивното проценето население било 600-750 луѓе или 125-150 луѓе по хектар.

 Пештерата Пекин Израел 
За време на халколитскиот период („бакарно доба“) во северниот галилејски град Пекин, пронајдена е гробната пештера која датира од пред повеќе од 6.500 години. Пештерата е најголемата позната во Израел и содржи богатство од древни артефакти: украсени костурници за кои некои тврдат дека е прото израелско погребување, погребни дарови, тегли, камени алатки. Било откриено дека поединците закопани во пештерата претставуваат релативно генетски хомогено население. Оваа хомогеност е очигледна не само во анализите ширум геномот, туку и во фактот дека повеќето од машките поединци (девет од десет) припаѓаат на Y-ДНК хаплогрупата Т, лоза за која се смета дека е диверзифицирана на Блискиот Исток. 2x T-L208 Пекин 1155,1160, 1x T-FT13419 Пекин 1165, 4x T-Y4119 Пекин 1166,1170,1172,1178, 2x T-L454, изразувајќи го потокот нагоре, 11 низводно разновидноста на Хаплогрупата Т-М184 во Западна Азија е најверојатно точка на дивергенција.

 Кулубнартски Нубиски христијанин 
Кулубнарт 6340 бил 18-месечно машко бебе кое живеело помеѓу 770-960 н.е. Кулубнарти 6328 било 7 - годишно момче кое живеело помеѓу 700-990 г. во Кулубнарти, Судан. Тие биле поврзани со културната група Кулубнарти Нубијци , Y-ДНК била T-Y31479 и T-FT338883 тие заедно сохаплогрупата_LT биле 3-те оддалечени меѓу нубијската R гробишта.

 Забележителни членови 

 Елитни тркачи на издржливост 
Можните модели помеѓу Y-хромозомот и елитните тркачи на издржливост биле проучувани во обид да се најде генетско објаснување за успехот на трчањето на издржливост во Етиопија. Со оглед на супериорноста на источноафриканските спортисти во трчање на меѓународно растојание во последните четири децении, се шпекулира дека тие имаат генетски предности. Елитните маратонци од Етиопија биле анализирани за K*(xP) што според претходно објавените етиопски проучувања се припишува на хаплогрупата Т 

Според понатамошни проучувања,  T1a1a* (L208) било откриено дека е пропорционално почеста кај примерокот на елитните маратонци отколку во контролните примероци од која било друга хаплогрупа, затоа овој y-хромозом може да игра значајна улога во одредувањето на издржливоста на етиопските спортисти. Хаплогрупата T1a1a* била пронајдена кај 14% од примерокот на елитните маратонци од кои 43% од овој примерок се од провинцијата Арси. Дополнително, хаплогрупата T1a1a* била пронајдена во само 4% од контролниот примерок во Етиопија и само 1% од контролниот примерок на провинцијата Арси. T1a1a* е позитивно поврзана со аспектите на трчањето на издржливост, додека E1b1b1 (стариот E3b1) е негативно поврзана.

 Кралската куќа на Калифа 
Домот на Калифа (арапски: آل خليفة) е владејачко семејство на Кралството Бахреин. Калифа го исповедуваат сунитскиот ислам и припаѓаат на племето Аниза, некои членови на ова племе се приклучиле на сојузот Утуб кој мигрирал од Централна Арабија во Кувајт, потоа владеел со цел Катар, поконкретно Зубара, кој го изградиле и владееле пред да се населат во Бахреин на почетокот на 17 век. Сегашната глава на семејството е Хамад бин Иса Ал Калифа, кој станал емир на Бахреин во 1999 година и се прогласил себеси за крал на Бахреин во 2002 година, всушност станувајќи уставен монарх.

 Томас Џеферсон 

Значаен член на хаплогрупата Т-М184 е третиот претседател на САД, Томас Џеферсон. Тој, наводно, припаѓа на поткладот на Т-М184 која најчесто се наоѓа и на Пиринејскиот Полуостров (на пр. Шпанија) и Египет. Неговиот најдалечен познат предок е Семјуел Џефрисон, роден на 11 октомври 1607 година во Петистри, Сафолк, Англија, иако исто така постои широко распространето верување дека претседателот имал велшко потекло. Иако сите поткладови на Т-М184 се ретки во Британија, некои британски мажи со презиме Џеферсон, наводно, го носат и Т-М184, засилувајќи ја идејата дека непосредното татковско потекло на Томас Џеферсон било британско и може да потекнува од сефардски (шпански) еврејски населенија, кои имаат крајно потекло од Блискиот Исток.

Скоро два века постоеле контроверзии во врска со наводите дека Томас Џеферсон ги добил децата на својата робинка Сали Хемингс. Усна традиција во семејството Хемингс и други историски докази биле спротивставени на почетокот на 19 век од некои внуци на Џеферсон, кои тврделе дека синот на сестрата на Томас Џеферсон, по име Кар, бил татко на децата на Хемингс. Меѓутоа, едно проучување од 1998 година за ДНК од машка линија на Џеферсон покажало дека се совпаѓа со онаа на потомокот на најмладиот син на Сали Хемингс, Естон Хемингс. Повеќето историчари сега веруваат дека Џеферсон имал врска со Хемингс 38 години, а веројатно и ги добил нејзините шест познати деца, од кои четири доживеале полнолетство. Дополнително, тестирањето дефинитивно ја отфрлило секоја врска помеѓу потомокот Хемингс и машката линија Кар.

 Филогенетска историја 
Пред 2002 година, во академската литература постоеле најмалку седум системи за именување на филогенетското дрво на Y-хромозомот. Ова довело до значителна конфузија. Во 2002 година, главните истражувачки групи се собрале и го образувале Y-хромозомот конзорциум (YCC). Тие објавиле заеднички труд кој создал единствено ново дрво кое сите се согласиле да го користат. Подоцна, група граѓански научници со интерес за популациската генетика и генетската генеалогија образувале работна група за да се создаде аматерско дрво со цел да биде пред сè навремено. Табелата подолу ги обединува сите овие дела на точката на знаменитото дрво на YCC од 2002 година. Ова му овозможува на истражувачот што прегледува постара објавена литература брзо да се движи помеѓу номенклатурите.
МКЦ 2002/2008 (стенограф) (α) (β) (γ) (δ) (ε) (ζ) (η) YCC  2002 година YCC  2005 година YCC  2008 година YCC  2010r ISOGG 2006 година ISOGG 2007 година ISOGG 2008 година ISOGG 2009 година ISOGG 2010 година ISOGG 2011 година ISOGG 2012 година ISOGG 2013 година Т-М184 26 VIII 1U 25 ЕУ16 Н5 Ф К* К Т Т К2 К2 Т Т Т Т Т Т К-М70/Т-М70 26 VIII 1U 25 ЕУ15 Н5 Ф К2 К2 Т Т1 К2 К2 Т Т Т Т1 Т1а Т1а Т-П77 26 VIII 1U 25 ЕУ15 Н5 Ф К2 К2 Т2 T1a2 К2 К2 Т2 Т2 T2a1 T1a1b T1a1a1 T1a1a1

 Истражувачки публикации 
Следниве истражувачки тимови по нивните публикации биле претставени во создавањето на дрвото.

 Наводи 

 Извори 











 Надворешни врски 

 Проектот Y-DNA Haplogroup T
 YFull T YTree
 Скелет T1a-M70, Германија I0795_390K  Archived  
 Скелет T1a-M70, Германија I0795_1240K
 Скелет T1a-M70, Германија I0797_1240K
 Погреби на населби на локацијата Карсдорф ЛБК, Саксонија-Анхалт, Германија
 Карта на 7100ybp T1a населба Карсдорф  Archived  
 Видео: соседната паганска структура на Карсдорф за племенски ритуали
 Видео: Племенската култура истовремена со T1a и нивната соседна паганска структура
 Дигитален археолошки атлас на населбата Аин Газал 
 C14 radiocarbon CONTEXT база на податоци  Archived  

Категорија:Деметра
Категорија:Човечки Y-ДНК хаплогрупи