Сабантуј

Сабантуј е татарски, идел-уралски, башкирски и казахстански („Сабантој“) летен фестивал, кој датира од Волшка Бугарија. На почетокот Сабантуј бил фестивал за земјоделците во руралните области, но подоцна станал национален празник и сега нашироко се слави во градовите. Во 2012, Казањ Сабантуј бил прославен на 23 јуни.

 Номенклатура 
Татарските говорници празникот го нарекуваат Сабантуј (Сабантуй, [sʌbɑnˈtuɪ]), или, поточно, Saban tuyı (Сабан туе, ) - множина: Sabantuylar .

Празникот го слават и другите туркиски народи кои живеат покрај Волга. Башкирските говорници го нарекуваат Хабантуј (Һабантуй), чувашките - Акатуј (Акатуй).

Името на празникот на туркиски јазици значи „празник на плугот“. Синонимот „празник на плугот“ или Saban bäyräme (Сабан бәйрәме ) исто така се јавува.

 Историја 
Сабантуј го влече своето потекло во предисламската епоха, кога се славел пред сезоната на сеидба. Присуството на Сабантуј го забележал ибн Фадлан уште во 921 година. Традиционалните песни и другите обичаи на Сабантуј веројатно имале религиозна конотација во тоа време.

Подоцна, со ширењето на исламот меѓу Татарите и Башкирите и христијанството меѓу Чувашите, станал секуларен празник. Во секој регион, селата наизменично го славеле празникот.

Во почетокот на 20 век Сабантуј се здобил со признание како национален фестивал на Татарите. Советските власти го одобриле овој фестивал најверојатно поради неговото скромно рурално потекло. Сепак, тие го преместиле Сабантуј во сезоната на посеидба, со што го споиле со античкиот летен фестивал Ујен.

Неодамна, Москва ги објавила плановите да го номинира Сабантуј за вклучување во списокот ремек-дела на усното и нематеријалното наследство на човештвото во 2007 г.

 Традиции 
Главните карактеристични елементи на Сабантуј ги вклучуваат традиционалните спортски натпревари како што се köräş (татарско борење), коњски трки, трчање во вреќа, качување столбови, трчање држејќи јајца во лажица, битка со вреќи на шипка, удирање тенџере, наоѓање паричка во катик (пијалак направен од кисело млеко) и други натпревари. Ваквите активности се одвиваат на мејдан,Мәйдан; ; also maydan, майдан,  in spoken language кој обично е сместен на работ на шумата.

Се одржала традиција, наречена sörän,Сөрән;  за собирање билети за гостите на фестивалот и награди за победниците на натпреварите. Qarğa botqası (Каша на Рук),Карга боткасы,  ритуална каша, се готви пред Сабантуј за лекување на децата во селото. Друга традиција била молитвата на гробиштата.

Во последниве години, Сабантуј често се комбинира со фестивали на народна и поп музика, како и фестивали за хармоника, наречени Свири, хармоника! (Uyna, ğarmun!).

 Кураш 
мини| Кураш (татарски: Көрәш) на Сабантуј во Уљановск
Борењето Кураш е главното натпреварување на Сабантуј. Борачите користат крпи и целта е да се собори противникот.

Обично младите момчиња го започнуваат натпреварот. На крајот на Сабантуј, главниот настан на фестивалот е финалето на кураш. Победникот ја добива титулата батир,, also батыр batyr, паттӑр pattăr херој на Сабантуј. Наградата варира од овен во мали села до автомобил на прославите на големите градови.

 Календар на фестивалот 
Сабантујите немаат одреден датум. Свеченостите се одржуваат приближно од 15 јуни до 1 јули и обично паѓаат во недела. Првично, Сабантујите се распоредени во села, проследено со Сабантујите во руралните области, а последните се одржуваат во поголемите градови. Последниот Сабантуј се одржува во Казан, главниот град на Татарстан. Сличен распоред се применува за Акатуј во Чувашија и Хабантуј во Башкортостан.

Во последните неколку години руската влада организирала федерален Сабантуј во Москва. Многу градови во Европа и Азија кои имаат големи татарски дијаспори, како што се Москва, Санкт Петербург, Талин, Прага, Истанбул, Киев и Ташкент, исто така го оддржуваат Сабантуј.

Денес Сабантуј може да се опише како меѓународен фестивал кој привлекува многу луѓе од различни етнички позадини кои учествуваат во Сабантуј, како во Татарстан, така и низ целиот свет.

 Политички традиции 
Сабантуј е симбол на Татарстан. Затоа секој руски претседател што ја посетува републиката учествува на Сабантуј што се одржува во Казан. За време на неговата посета на Казан во средината на 1990-тите, Борис Елцин станал центарот на вниманието во Сабантуј кога учествувал на традиционалниот натпревар во кој учесниците се обидувале да урнат глинен сад додека им се врзани очи. Владимир Путин учествувал во хумористичен натпревар за време на кој се обидел да го натопи лицето во тегла полна со кисело млеко за да извади паричка без да ги користи рацете.

 Наводи 

 Надворешни врски 

  2012 Sabantuy celebrations in Kazan
  Traditions of Sabantuy, Ogonyok,  photos
  Photos of Sabantuy
  History of Habantuy
  Photos of Akatuy
  Традиции Сабантуя, Огонёк
 Video on YouTube: Sabantui in Prague

Категорија:Празници во јуни
Категорија:Татарска култура