Односи помеѓу Грузија и Европската Унија

Европската Унија и Грузија одржуваат односи од 1992 година, по договорот меѓу поранешната Европска заедница и новата независна држава Грузија.Мислење на Комисијата за барањето на Грузија за членство во Европската унија, Европска комисија: 17 јуни 2022 година. Цитат: „Европската заедница воспостави односи со Грузија во 1992 година“. Во 2006 година, бил спроведен петгодишен „Акционен план“ за приближување во контекст на Европската политика за соседство (ЕНП). Во 2009 година, односите помеѓу двете страни биле дополнително надградени под покровителство на Источното партнерство. Во 2016 година, стапила на сила сеопфатната спогодба за асоцијација меѓу ЕУ и Грузија, која на грузиските граѓани им обезбедило безвизно патување во ЕУ, како и пристап до некои сектори на европскиот единствен пазар. По Брегзит, повеќето од постојните договори ЕУ-Грузија што се применуваат на Обединетото Кралство биле повторно преговарани и договорени во 2019 година билатерално со Обединетото Кралство.

Грузија е кандидат за членство во ЕУ. И владејачкиот Грузиски Сон и опозициското Обединето национално движење ја поддржуваат интеграцијата на Грузија во ЕУ, а речиси сите партии во грузискиот парламент се прозападни по ориентација. Набљудувачката мисија на Европската Унија во Грузија функционира од 2009 година. Во јануари 2021 година, Грузија се подготвувала официјално да аплицира за членство во ЕУ во 2024 година  Сепак, на 3 март 2022 година, Грузија ја поднела својата апликација за членство пред предвиденото, по руската инвазија на Украина. Во декември 2023 година, ЕУ официјално и доделил кандидатски статус на Грузија.European Council conclusions on Ukraine, enlargement and reforms, European Council, 14 December 2023

Во април 2023 година, националната анкета на Меѓународниот републикански институт покажала дека 89% од Грузијците поддржуваат пристапување во ЕУ, што е највисока бројка забележана со години.

 Аџарска криза (2004) 

Во Аџарија, водачот Аслан Абашидзе бил принуден да поднесе оставка во мај 2004 година по Револуцијата на розите. Шефот на ЗНБП на ЕУ, Хавиер Солана, во февруари 2007 година посочил дека ЕУ може да испрати војници во Грузија заедно со руските сили.Солана ја зголемува можноста за војници на ЕУ во Грузија EU Observer

 Криза во Јужна Осетија (2006–08) 
мини|ЕУММ ја патролира граничната линија на администрацијата на Јужна Осетија со оклопни теренци во февруари 2012 година.
Во јули 2006 година, Европската Унија се повикала на тогашните неодамнешни случувања во зоната на Јужна Осетија и на Резолуцијата на Грузискиот Парламент за мировните сили стационирани во зоните на конфликтот, која била усвоена на 18 јули 2006 година како што следува:

По војната во Јужна Осетија во 2008 година, мисија на ЕУ за набљудување на прекинот на огнот во Грузија (ЕУММ Грузија) била испратена за да го надгледува повлекувањето на руските трупи од „безбедносните зони“ воспоставени од Русија околу Јужна Осетија и Абхазија.Q&A: Вооружен судир во Грузија , BBC News (11 November 2008) Мисијата започна на 1 октомври 2008 година Tbilisi Must Build Closer Relationship With EU, Former Georgian Envoy Says, Radio Free Europe/Radio Liberty (5 October 2008) и беше пролонгирана од страна на ЕУ во јули 2009 година за една година, додека ЕУ изрази загриженост дека Русија ги блокира другите набљудувачи да работат таму EU extends Georgia cease-fire monitor mission, Hürriyet Daily News and Economic Review (27 July 2009) Резолуција на Советот за безбедност на Обединетите нации со цел продолжување на нејзината ОН. Набљудувачката мисија во Грузија беше ставена на вето од Русија на 15 јуни 2009 година Georgia Slams Russia For Shutting Down UN Mission, Radio Free Europe/Radio Liberty (16 June 2009 )

 Акционен план за европска соседска политика (2006–11) 
На 2 октомври 2006 година, била објавена заедничка изјава за договорениот текст на Акциониот план Грузија-Европска Унија во рамките на Европската политика за соседство (ENP). Акциониот план бил формално одобрен на седницата на Советот за соработка ЕУ-Грузија на 14 ноември 2006 година во Брисел.ЕУ и Грузија потпишаа Акционен план за ENP, , Civil Georgia, 2 October 2006.

 Договор за асоцијација (2013–денес) 
десно|мини| Претседателката на Грузија Саломе Зурабишвили, претседателката на Молдавија Маја Санду, претседателот на Украина Володимир Зеленски и претседателот на Европскиот совет Шарл Мишел за време на меѓународната конференција во Батуми 2021 година. Во 2014 година, ЕУ потпишала договори за асоцијација со сите три држави.
мини| Грузиското знаме пред Советот на Европа
За да ги подобрат своите односи, ЕУ и Грузија започнале да преговараат за Договорот за асоцијација (ДА) и за длабока и сеопфатна спогодба за слободна трговија. Во ноември 2012 година, европскиот комесар за соседство и проширување Штефан Филе изјавил дека преговорите за ДА би можеле да бидат финализирани до ноември 2013 година  Во февруари 2013 година, Тамар Беручачвили, заменик државен министер за европска и евроатлантска интеграција на Грузија, изјавил дека Грузија нема планови да се приклучи на Евроазиската економска унија, што Филе ја предупредил Украина дека ќе биде некомпатибилна со договорите со ЕУ. На самитот на Источното партнерство на 29 ноември 2013 година се одржала церемонија на парафирање на ДА од страна на грузиската министерка за надворешни работи Маја Пањикидзе и високата претставничка на ЕУ за надворешна политика и безбедност Кетрин Ештон. Тој бил официјално потпишан на 27 јуни 2014 година, и морак да биде ратификуван од ЕУ, Евроатом, нивните земји-членки и Грузија. Бил потпишан и втор договор, кој го регулира вклучувањето на земјата во операциите за управување со кризи на ЕУ.

Договорот за асоцијација, од кој голем дел привремено стапил на сила во септември, бил целосно ратификуван од Грузија и сите земји-членки на ЕУ. На 18 декември 2014 година, Европскиот парламент ја одобрил Спогодбата за асоцијација. Членовите го поддржале договорот со 490 гласа „за“, 76 „против“, и 57 воздржани. Договорот стапил во сила на 1 јули 2016 година.
мини|Постер на Договорот за асоцијација Грузија-Европска унија во Тбилиси
мини|Земјите на ЕУ кои го ратификувале Договорот за асоцијација со Грузија

 Ратификација 
Договорот за асоцијација меѓу ЕУ и Грузија бил ратификуван од законодавните тела на секоја земја-членка на ЕУ. Деталната временска рамка за ратификација и броењето на гласовите се наведени во писокот подолу (кликнете на копчето „покажи“ за да го проширите списокот):
Целосна временска рамка за ратификацијаПотписникДатаИнституција16x16пкс|За16x16пкс|ПротивABПотпишаноНавод Австрија8 јули 2015Национален советОдобрено28 август 201523 јули 2015Федерален советОдобреноПретседателска согласностДоделено23 април 2015Претставничка комора10117201 февруари 2016Votes seance Pleniere du 23 Avril 2015 (in French)Кралска согласност (федерално)1 јули 2015Валонски
Парламент(регион)
(заедница)6324612422 јуни 2015Германска заедница162124 јуни 2015Француска заедница710820 ноември  2015Бриселски Регионален Парламент693320 ноември  2015Бриселско Собрание(француски)
(холандкси)5331Compte rendu intégral C.R.I. N° 10 – Session 2015-2016140217 June 2015Фламенски
Парламент8218871924 јуни 2015COCOF7108 Бугарија24 јули 2014Национално Собрание91009 септември 201428 јули 2014Претседателска согласностДоделено Хрватска12 декември   2014Парламент1160124 март 201518 декември  2014Претседателска согласностДоделено Кипар7 мај 2015Комора на пратенициОдобрено18 август 201522 мај 2015Претседателска согласностДоделено Чешка18 март 2015Сенат560612 June 201529 април 2015Комора на пратеници11615119 мај 2015Претседателска согласностДоделено Данска18 декември   2014Парламент1017018 февруари 2015 Естонија4 ноември 2014Ријгиког660012 јануари 2015Ühelt poolt Euroopa Liidu, Euroopa Aatomienergiaühenduse ja nende liikmesriikide ning teiselt poolt Gruusia vahelise assotsieerimislepingu ratifitseerimise seadus 705 SE Riigikogu (in Estonian) 13 ноември 2014Претседателска согласностДоделено ЕУ18 декември 2014Европски Парламент490765719 април 2016 (EAEC)
23 мај 2016 (EU)Совет на Европската Унија Finland10 март 2015ПарламентОдобрено6 мај 201524 април 2015Претседателска согласностДоделено Франција29 октомври 2015СенатОдобрено15 декември 201525 јуни 2015Национално СобраниеОдобрено9 ноември 2015Претседателска согласностДоделено Германија8 мај 2015БундесратОдобрено22 јули 201526 март 2015БундестагОдобрено27 мај 2015Претседателска согласностДоделено Грузија18 јули 2014Парламент1230025 јули 2014Претседателска согласностДоделено Greece18 ноември 2015ПарламентОдобрено14 декември 201524 ноември  2015Претседателска согласностДоделено Унгарија25 ноември  2014Национално Собрание127607 април 20155 декември 2014Претседателска согласностДоделено Република Ирска27 јануари 2015Dáil Éireann5819017 април 2015 Италија26 ноември 2015Сенат20237103 февруари 201629 јули 2015Комора на пратеници31093347 декември   2015Претседателска согласностДоделено Латвија14 јули 2014Парламент81002 октомври 201418 јули 2014Претседателска согласностДоделено Литванија8 јули 2014Парламент840129 јули 201411 јули 2014Претседателска согласностДоделено Луксембург18 март 2015Комора на пратеници552012 мај 201512 април 2015Одобрено од Големиот војводаДоделено Малта21 август 2014Претставнички домОдобрено29 август 2014 Холандија7 јули 2015СенатУсвоено21 септември 20157 април 2015Претставнички дом11931028 јули 2015Кралско прогласувањеДоделено Полска5 март 2015Сенат750022 мај 20156 февруари 2015Сејм4390126 март 2015Претседателска согласностДоделено Португалија2 април 2015Национално СобраниеОдобрено8 октомври 201519 мај 2015Претседателска согласностДоделеноDecreto do Presidente da República n.º 32/2015 Diário da República, 1.ª série — N.º 99 — 22 de maio de 2015 Романија2 јули 2014Комора на пратеници2980014 јули 20143 јули 2014Сенат111029 јули 2014Претседателска согласностДоделено Словачка23 септември 2014Национален совет1170121 октомври 201416 октомври 2014Претседателска согласностДоделено Словенија13 мај 2015Национално Собрание693027 јули 201521 мај 2015Претседателска согласностДоделеноZakon o ratifikaciji Pridružitvenega sporazuma med Evropsko unijo in Evropsko skupnostjo za atomsko energijo in njunimi državami članicami na eni strani ter Republiko Moldavijo na drugi strani (MPSAEMD) (Uradni list Шпанија27 мај 2015СенатОдобрено28 јули 201530 април 2015Конгрес на пратеници30301Кралска согласностДоделено Шведска26 ноември  2014Парламент2494409 јануари 2015 United Kingdom23 февруари 2015КомунаОдобрено8 април 20159 март 2015Дом на ЛордовитеОдобрено19 март 2015Кралска согласностДоделено

 Пристапување на Грузија во Европската Унија 
десно|мини| Претседателката на Грузија Саломе Зурабишвили, претседателката на Молдавија Маја Санду, претседателот на Украина Володимир Зеленски и претседателот на Европскиот совет Шарл Мишел за време на меѓународната конференција во Батуми 2021 година. Во 2014 година, ЕУ потпишала договори за асоцијација со сите три држави.
мини|Земји кои би можеле да влезат во Европската Унија
Европскиот парламент усвоил резолуција во 2014 година во која се вели дека „во согласност со член 49 од Договорот за Европската Унија, Грузија, Молдавија и Украина, како и која било друга европска земја, имаат европска перспектива и можат да аплицираат за членство во ЕУ во согласност со принципите на демократијата, почитувањето на основните слободи и човековите права, малцинските права и обезбедувањето владеење на правата“. Членството станало добредојдено од Грузијците, при што 77% од населението според анкетите, ја одобруваат целта на владата за пристапување во ЕУ, а само 11% се против.

Поранешниот грузиски претседател Михаил Саакашвили изразил желба Грузија да се приклучи кон ЕУ. Овој став бил експлицитно изразен во неколку наврати, бидејќи врските со САД, ЕУ и НАТО биле зацврстени во обид да се оддалечат од руската сфера на влијание. Прашањата за територијалниот интегритет во Аџарија биле решени по Револуцијата на розите, кога лидерот Аслан Абашидзе бил принуден да поднесе оставка во мај 2004 година. Сепак, нерешените прашања за територијалниот интегритет повторно се искачиле на прв план во Јужна Осетија и Абхазија како резултат на војната во Јужна Осетија во 2008 година. На 11 ноември 2010 година, грузискиот вицепремиер Ѓорѓи Барамидзе објавил дека Грузија сака да соработува со Украина во нивниот обид да се приклучат кон Европската Унија.

Европскиот парламент забележува дека во согласност со член 49 од Договорот со Европската Унија, Грузија, Молдавија и Украина, како и секоја друга европска земја, имаат европска перспектива и можат да аплицираат за членство во Европската Унија во согласност со принципите на демократијата – според резолуција на Европскиот парламент во Брисел, усвоена на последната сесија пред изборите за Европскиот парламент, кои се одржале на 23-25 мај 2014 година 

Грузискиот премиер Иракли Гарибашвили на прес-конференција во Брисел на 27 јуни 2014 година изјавил дека Грузија би можела да биде полноправна членка на Европската Унија во рок од 5-10 години. Сепак, тој истакнал дека Грузија не одредила датум за кандидатура за членство во Европската Унија.

 Официјална апликација 
vНа 17 јануари 2021 година, Иракли Кобахидзе бил избран за претседател на владејачката партија Грузиски сон. Тој ги објавил плановите Грузија официјално да аплицира за членство во Европската Унија во 2024 година. Среде руско-украинската војна од 2022 година, ова било забрзано до 3 март 2022 година. На 7 март, ЕУ соопштила дека формално ќе ја процени апликацијата на Грузија. На 11 април, Грузија го добил Прашалникот за членство во Европската Унија за да го пополни и да го испрати назад на преглед во мај. Според Гарибашвили, одговорот на првиот дел бил доставен до 2 мај, забележувајќи на неговиот профил на Твитер, „Сигурен сум во успехот на Грузија во извршувањето на крајната цел на грузискиот народ“,  додека вториот и последен дел е поднесен на 10 мај 2022 година.

На 17 јуни 2022 година, Европската комисија препорачала на Грузија да и се даде перспектива да стане членка на Европската Унија, но ја одложила препораката да добие статус на кандидат додека не се исполнат одредени услови. На 23 јуни 2022 година, Европскиот парламент усвоил резолуција со која се повикува на итно доделување кандидатски статус за членство во Европската Унија на Украина и Молдавија, како и поддршка на европската перспектива за Грузија. На 23 јуни 2022 година, Европскиот совет изразил подготвеност да и додели на Грузија статус на кандидат за пристапување во Европската Унија по сет препорачани реформи.

Европската Унија побарала од Грузија да ги заврши економските реформи, вклучително и повеќе реформи во образованието, производството на обновлива енергија и транспортот. Бараните политички реформи вклучувале намалена политичка поларизација, изборни реформи, реформи во судството, посилни антикорупциски институции, спроведување на „деолигархизација“, намалување на организираниот криминал, заштита на новинарите од мешање на владата и криминални закани, заштита на ранливите групи од криминални прекршувања на човековите права, подобрување родова еднаквост, намалување на насилството врз жените, зголемување на влијанието на граѓанското општество при одлучувањето и да се направи Јавниот правобранител понезависен.

Во март 2023 година, грузиската влада го повлекла нацрт-законот со кој се ставаат контроли на „странските агенти“, по осудата од претставници на Европската Унија.

Во септември, шефот за надворешни работи на ЕУ, Жозеп Борел, советувал дека Грузија треба да стори повеќе за да ги унапреди своите цели за пристапување. Во посетата на Борел на Грузија на 8 септември 2023 година, Борел изјавил дека девет од 12-те услови, пропишани од ЕУ во 2022 година, за доделување на Грузија статус кандидат за членство останале неисполнети. Борел, исто така, ја осудил согласноста на Грузија од мај 2023 година за обновување на директните летови меѓу Грузија и Русија, и тој тврдел дека земјите кандидати за Европската Унија треба да дејствуваат во согласност со политиките на Европската Унија за „изолирање на Русија поради инвазијата на Украина минатата година“. Тој, исто така, изјавил дека грузиските власти „мора да обезбедат“ „соодветна средина“ за деполаризација на постоечката „напната политичка сцена“ и истакнал дека најавата на владејачката партија Грузиски сон на почетокот на септември 2023 година за започнување процес на импичмент против претседателот на Грузија Саломе Зурабишвили за наводното неовластено патување во ЕУ може дополнително да ја зацврсти политичката поларизација. Борел, исто така, истакнал дека компатибилноста на Грузија со напорите на ЕУ да има заеднички пристап за приоритетните прашања „не е многу висока“, туку насоката која треба да се подобри.

На 15 септември 2023 година, грузискиот премиер Иракли Гарибашвили тврдел дека ЕУ „нема причини“ да ја отфрли кандидатурата на Грузија во декември 2023 година, Гарибашвили тврдел дека „сите преостанати прашања“ поврзани со реформската агенда наведена од ЕУ во 2022 година за доделување статус ќе се реши до крајот на тој месец (септември 2023 година).

На 6 октомври 2023 година, хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ ја истакнал својата поддршка за доделување на Грузија кандидатски статус за ЕУ за време на Самитот на Европската политичка заедница во Гранада, Шпанија.

На 12 октомври 2023 година, унгарскиот премиер Виктор Орбан го нарекол отфрлањето на статусот кандидат за членство во ЕУ од 2022 година за Грузија „многу разочарувачка“ и „неправедна одлука“ во светлината на доделувањето на кандидатурата на Молдавија и Украина. Орбан, исто така, изјавил дека одлуката е во спротивност со „европските интереси“.

На 13 октомври 2023 година, Националното собрание на Бугарија донело резолуција за доделување на Грузија кандидатски статус за Европската Унија.

Романскиот амбасадор во Грузија ја потврдил поддршката на Романија за доделување кандидатски статус на Грузија во декември 2023 година за Европската Унија 

На 8 ноември 2023 година, Европската комисија препорачала да и се даде кандидатски статус на Грузија. Во декември 2023 година, Европскиот совет на министри се согласил да и даде кандидатски статус на Грузија.

 Дијалог за визна либерализација 
Во јуни 2012 година, Европската Унија и Грузија започнале дијалог за визна либерализација за да се овозможи безвизно патување на грузиските граѓани во Европската Унија. Разговорите имале за цел да имаат акционен план за визна либерализација до крајот на годината. Акциониот план бил доставен до Грузија на 25 февруари 2013 година. Новиот проект за „Зацврстување на капацитетот на грузиската влада во управувањето со границите и регулацијата на миграцијата“, кој бил започнат во Тбилиси од страна на Делегацијата на ЕУ во Грузија, треба да биде спроведен од Меѓународната организација за миграција (ИОМ) и Меѓународниот центар за развој на миграциска политика. (ICMPD), се вели во својата изјава на 24 јануари 2014 година, Делегацијата на ЕУ во Грузија. Така, Грузија треба да направи уште еден чекор кон безвизно патување во Шенген зоната преку проект финансиран од ЕУ кој ќе помогне да се зголеми капацитетот на грузиските власти во областа на интегрираното гранично управување и миграцијата. Во декември 2015 година, Комисијата издала извештај за напредокот која утврдила дека Грузија ги исполнува сите услови за нејзините граѓани да добијат безвизно патување во Шенген зоната. Европската комисија официјално предложила на Грузија да и се одобри безвизно патување во март 2016 година  Комитетот на постојаните претставници го дал своето одобрување во октомври 2016 година, а било одобрено од Европскиот парламент во февруари 2017 година  На 8 март 2017 година, Службениот весник на ЕУ објавил закон со кој им дозволува на Грузијците кои поседуваат биометриски пасоши да патуваат во Шенген зоната без визи.Legislation Official Journal of the European Union Законодавството стапило во целосна сила на 28 март 2017 година, дозволувајќи им на грузиските граѓани да патуваат на кратки периоди во повеќето земји-членки на ЕУ без виза.

 Надворешни односи на Грузија со земјите-членки на ЕУ 
  Австрија
  Белгија
  Бугарија
  Хрватска
  Кипар
  Чешка Република
  Данска  Естонија
  Финска
  Франција
  Германија
  Грција
  Унгарија
  Ирска  Италија
  Латвија
  Литванија
  Луксембург
  Малта
  Холандија
  Полска  Португалија
  Романија
  Словачка
  Словенија
  Шпанија
  Шведска

 Наводи 

 Надворешни врски 
Georgia, European External Action Service
The European Commission's Delegation to Georgia, European External Action Service
The EU and Georgia: time perspectives in conflict resolution, by Bruno Coppieters, Occasional Paper No. 70, December 2007, European Union Institute for Security Studies

Категорија:Билатерални односи на Грузија