Корогли (опера)

„Корогли“ - опера на Узеир Хаџибејов со либрето на писателот-научник Хејдар Исмаилов, песни на Мамед Саид Ордубади. Врз основа на азербејџанската верзија на турскиот (огуски) народен еп Корогли.

 Историја на создавањето 
лево|мини| 1966 СССР поштенска марка посветена на операта
Заплетот на операта се заснова на популарниот еп „Кор-огли“. Ги одразува настаните од крајот на 16 и почетокот на 17 век, кога народот морал да се бори и против локалните феудалци и против иранско-турските освојувачи. Херој на епот е Корогли, страстен борец за слободата и среќата на народот. Народната фантазија го обдарила со херојска сила и несебична храброст. Кор-огли е храбар водач на бунтовниците и ашуг, фолк пејач кој импровизира во придружба на саз. Поетските страни на неговата душа се откриваат во односот со неговата невеста, несебичната Нигар. Хаџибејов работел на операта од 1932 до 1936 година. Според неговите зборови, композиторот се обидел да создаде национална опера во форма, користејќи ги достигнувањата на модерната музичка култура. 

Првата премиера на операта се одржала на 30 април 1937 година во Баку во театарот за опера и балет Азербејџанска државна академска опера и балет. Операта ја поставил Исмаил Идајатзадех. Една година подоцна, операта (5 април 1938 година) била прикажана во Москва на Декадата на азербејџанската уметност. Во исто време, успехот на операта и водечкиот актер Булбул бил толку голем што на пејачот, почесен уметник на Азербејџанската ССР, му била доделена титулата Народен уметник на СССР, заобиколувајќи ја титулата Народен уметник на Републиката.

Делото било вклучено и на репертоарот на оперските куќи во Туркменистан, Ерменија и Узбекистан.

 Заплет 
лево|мини| Постер од 1939 година
Пролет. Селаните работат на полињата во Азербејџан. Народот е исцрпен од постојаните желби на моќниот феудалец, суровиот Хасан Кан. Кога ќе се појави на теренот, селаните ги удираат со камшици. Пристигнувајќи на теренот, Хасан Кан бара да го фатат најдобриот коњ за него. Но, стариот сточар Али ги истерал коњите на пасиште. Залудно се обидувал да објасни дека тоа го направил без злонамерна намера - ханот наредил старецот да се заслепи. Синот на сточарот Ала, Ровшен, за ова е информиран од неговата сакана Нигар.

„Сега ти си Кор-огли“, (син на слепец), тажно му вели стариот сточар на својот син. Селаните се лути. Ровшен, кој усвоил ново име - Кор-огли, го повикува народот да му се одмазди на ханот за сите негови ѕверства и да крене востание. Селаните се решени да ја започнат борбата. Откако го избраат Кор-огли за свој водач, тие одат во планините. Нигар, на барање на неговата љубовница, останува да ги информира за сите планови на непријателот. Воениот камп на бунтовниците се наоѓа во непристапните планини во тврдината Ченли-бел. Кор-огли се враќа со група воини од уште една успешна кампања. Со нив се придружуваат и нови - сиромашни луѓе од Ерменија, Грузија и Курдистан. Во екот на прославата по повод нова победа, на плоштадот се појавува Гамза бег, преправен во просјак. Тој моли за засолниште - ханот целосно го уништил. Откако дознал дека странецот е младоженец, доверливиот Кор-огли му ја доверува грижата за неговиот коњ Кир-ат. Залудно пријателите го предупредуваат - што ако е шпион на Хасан Кан! Но, Кор-огли е мирен - во овој случај Нигар би го предупредил. Се стемнува, се наближува невреме, искористувајќи го лошото време, Гамза-бек ја краде Кир-ата и се крие во темнината. Стражарите алармираат, но веќе е доцна.

Хералдите го повикуваат народот на плоштадот каде се подготвува егзекуцијата. Се слуша жагорот на незадоволни луѓе во толпата. Хасан Кан наредува прво да биде погубена Нигар. Одеднаш, на чело на голем одред, Кор-огли упаѓа и по кратка борба, четата на ханот е поразена. Народот го фали својот херој.

Задоволен, Хасан Кан радосно се гостува со своите благородници. Одеднаш го гледа Кор-огли во салата со саз во рацете, но не сфаќа дека тоа е самиот Кор-огли. Хасан Кан е огорчен од дрскоста на странецот, кој не се ни поклонил. Но убавото пеење на ашугата го воодушевува него, но и сите присутни. За да дознае дали украдениот коњ е тука, Кор-огли предлага да се испее песна за познатата Кир-ата. Кан е изненаден, но се согласува. Откако ја ислушува песната, тој се пофалува дека овој коњ е во неговата штала. Ашуг изразува сомнеж, а Хасан Кан му наредува на својот слуга Полад да го донесе Кир-ата. Кор-огли пее нова песна. Но во овој момент се појавува Гамза-бек. Тој веднаш го препознава ашугот како Кор-огли и им наредува на слугите да го грабнат и цврсто да го врзат. Хасан Кан се радува. Нигар, ветена на Хамза бег, е донесена. Во поглед на неговата сакана кај Корогли, владеат конфликтни чувства. На крајот на краиштата, Нигар не го предупредила за ништо ... можеби таа е предавник? Хасан Кан е информиран дека е фатен млад човек, кој брза  во Ченли-бел. Фатениот е Ејваз, братот на Нигар. Канот ги повикува џелатите да го извлечат од доушникот името на оној што го испратил. Тогаш Нигар смело признава дека го направила тоа. Девојката фрла зборови на презир и омраза во лицата на благородниците. Хамза бег не може да го поднесе ова. Со нож брза кон Нигар. Но, тогаш Кор-огли успева да ги скрши синџирите со кои е врзан. Со удар со тупаница го убива Хамза-бек. Потоа, искористувајќи ја општата збунетост, тој скокнува на Кир-ата и веднаш исчезнува. Кан е лут и наредува да се погубат Нигар, нејзиниот брат и младоженец Полад.

 Поврзано 

 Азербејџанска музика
 Џабар Карјагдиоглу
 Сеид Шушински
 Зулфугар Адигозалов
 Сарабиски

 Надворешни врски 

 Извадоци од операта Короглу(1954-üncü ilin ifasi)
 Веб-страница посветена на Узеир Хаџибејов
 Електронска библиотека „Узеир Хаџибејов“ 
 Виртуелен музеј на Узеир Хаџибејов

 Видеа 

 Аријата на Короглу во изведба на Булбул .
 Извадок од операта Короглу. Незакет Тејмурова пее

Категорија:Опера во Азербејџан