Букови прашуми на Карпатите и други региони на Европа

Стари и првобитни букови шуми на Карпатите и други региони во Европа ― прекунационална природа во низа, која е светско наследство на УНЕСКО, која опфаќа 94 единици (шуми од европска бука, Fagus sylvatica) во 18 европски земји. Заедно, местата ги штитат најголемите и најмалку нарушените шуми во кои доминира буковото дрво. Во многу од овие насади (особено оние во Карпатите), на овие шуми овде им било дозволено да продолжат без прекин или мешање уште од последното ледено доба. Овие места го документираат непреченото послеледничко повторно населување на видот.

 Карпатски регион 
Првобитните букови шуми на Карпатите вклучуваат десет одделни масиви сместени долж 185 км долга оска од планините Рахив и гребенот Чорнохора во Украина преку гребенот Полонини (Словачка) до планините Вихорлат во Словачка. Старите букови шуми во Германија опфаќаат пет места кои зафаќаат 4.391 хектари и се додадени во 2011 година.

Местото на Карпатите зафаќа вкупна површина од 77971,6 хе, од кои само 29278,9 хе се дел од самата зачувана површина, додека остатокот се смета за „тампон зона“. Првобитните букови шуми на Карпатите ги покриваат области од Закарпатската и Прешовската Област. Над 70% од местото се наоѓа во Украина. Областа вклучува два национални парка и некои заштитени области, главно во Словачка. Двата национални парка, заедно со соседната област во Полска, сочинуваат посебен биосферен резерват, Биосферниот резерват Источни Карпати. Покрај Хавешова, Рожок и Стужица (сите сместени во Буковске Врчи), постои четврта единица сместена во Словачка, наречена Кијовски Пралес на Вихорлат. Украинските места се Чорнохора, Кузиј-Трибушани, Марамарош, Стужиција-Ужок, Свидовец и Ухолка-Ширики Лух. Само неколку од десетте единици се достапни за посетителите. Стужица е единствената од трите места во Буковске Врхи (Словачка) со достапни пешачки патеки. Во 2017 година, УНЕСКО го проширило местото, додавајќи шуми во Албанија, Австрија, Белгија, Бугарија, Хрватска, Италија, Романија, Словенија и Шпанија. Во 2021 година, УНЕСКО повторно го проширило местото додавајќи шуми во Босна и Херцеговина, Чешка, Франција, Италија, Македонија, Полска, Словачка и Швајцарија.

Последната недопрена „девствена“ шума во умерените географски широчини на Европа се наоѓа на Карпатите. Дрвјата можат да живеат до сто години во овие шуми, обезбедувајќи важно живеалиште за организми како што се печурки, мов, лишаи, инсекти, ретки птици (на пр. тетреб и мал тетреб) и цицачи (на пр. лилјаци, кафеава мечка, волк и рис) . Големи делови од шумата во романскиот дел на Карпатите се изгубени поради уништување на шумите. Притисокот врз дрвото како ресурс може да се зголеми поради меѓународната побарувачка и европските компании може да започнат со голема сеча во соседна Украина. Моментално незаштитените области на девствена шума може трајно да се зачуваат во украинските Карпати со проширување и зајакнување на зачуваните области. Во украинските Карпати има девет национални паркови и два биосферни резервати. Постои општа забрана за сеча на дрвја во области со иглолисни шуми над 1.100 метри. Ако се покаже дека администрациите на парковите работат, може да дојде до управување со поголеми, претходно незаштитени површини на девствена шума за да се зачуваат на трајна основа. Има околу 100.000 дополнителни хектари шума кои би можеле да се интегрираат во постоечките зачувани подрачја.

 Список на составни делови 
лево|мини|600x600пкс| Карта на распространетоста на Fagus sylvatica во Европа (зелена)
Составните делови, вклучени во општото заштитено место, од август 2021 година се:          

Составните делови вклучуваат во местот, заклучно со декември 2023 се:

 Држава  Сериски број  Составен дел  Составен збир  Површина [хе]  Тампонзона [хе]  Година назаведување  Координативо срединаКарпатски регион на букова шума Украина  1133quinquies-001UA_CBR  Чорнохора  2,476.80  12,925.00  2007   1133quinquies-002UA_CBR  Кузиј-Трибушани  1,369.60  3,163.40  2007   1133quinquies-003UA_CBR  Марамарош  2,243.60  6,230.40  2007   1133quinquies-004UA_UNNP  Стужиција-Ужок  2,532.00  3,615.00  2007   1133quinquies-005UA_CBR  Свидовец  3,030.50  5,639.50  2007   1133quinquies-006UA_CBR  Ухолка-Широки Лух  11,860.00  3,301.00  2007   1133quinquies-063UA_GORG  Горгани  753.48  4,637.59  2017   1133quinquies-066UA_SYNE  Дарвајка  Синевир  1,588.46  312.32  2017   1133quinquies-067UA_SYNE  Квасовец  561.62  333.63  2017   1133quinquies-068UA_SYNE  Стримба  260.65  191.14  2017   1133quinquies-069UA_SYNE  Вилшани  454.31  253.85  2017   1133quinquies-070UA_ZACH  Иршавка  Зачаровани Крај  93.97  1,275.44  2017   1133quinquies-071UA_ZACH  Велики Дил  1,164.16  2017   Словачка  1133quinquies-089SK-POLO-01  Хавешова  Полонини  167.88  6,474.84  20072021*   1133quinquies-090SK-POLO-02  Рожок  74.37  1,138.89  20072021*   1133quinquies-091SK-POLO-03  Стужица – Буковске Врхи  1,742.47  5,694.84  20072021*   1133quinquies-092SK-POLO-04  Удава  455.82  814.69  20072021*   1133quinquies-093SK-VIHO-02  Вихорлат  1,553.06  854.08  20072021*   Романија  1133quinquies-043RO_NERE  Нерска Клисура-Беушница  4,292.27  5,959.87  2017   1133quinquies-044RO_SINC  Секуларна шума Синка (Codrul secular Șinca)  338.24  445.76  2017   1133quinquies-045RO_SLAT  Секуларна шума Слатиоара (Codrul secular Slătioara)  609.12  429.43  2017   1133quinquies-046RO_COZI  Козиски Масив  Козија  2,285.86  2,408.83  2017   1133quinquies-047RO_COZI  Лотрисор  1,103.30  2017   1133quinquies-048RO_DOMO  Домоглед-Коронини-Бедина  Домоглед –Валеа Чернеј  5,110.63  51,461.28  2017   1133quinquies-049RO_DOMO  Јауна Крајовеј  3,517.36  2017   1133quinquies-050RO_DOMO  Чиучевеле Чернеј  1,104.27  2017   1133quinquies-051RO_TIBL  Изворул Шурии  Groșii Țibleșului  210.55  563.57  2017   1133quinquies-052RO_TIBL  Прелучи  135.82  2017   1133quinquies-053RO_IZVO  Извоареле Нереј  4,677.21  2,494.83  2017   1133ter-046RO_STRA  Страмбу Бајут  598.14  713.09  2017   Полска  1133quinquies-085PL-BIES-01  Граничен Гребен идолина на Горна Солинка  Бјешчади  1,506.05  24,330.52  2021   1133quinquies-086PL-BIES-02  Полонина Ветлинска и Смерек  1,178.03  2021   1133quinquies-087PL-BIES-03  долина на потоци во Теребовјец  201.00 2021   1133quinquies-088PL-BIES-04  долина на потоци во Волосатка  586.66  2021  Полски-подолски-молдавски регион со букови шуми Украина  1133quinquies-064UA_ROZT  Розточински биосферен резерват  384.81  598.21  2017   1133quinquies-065UA_SATA  Сатанивска Дача  212.01  559.37  2017  Балтички регион со букова шума Германија  1133quinquies-007DE_JASM  Јазмунд  492.50  2,510.50  2011   1133quinquies-008DE_SERR  Зеран  268.10  2,568.00  2011   1133quinquies-009DE_GRUM  Грумзинска Шума  590.10  274.30  2011  Податлантски-херцински регион со букова шума Германија  1133quinquies-010DE_HAIN  Хајних  1,573.40  4,085.40  2011   1133quinquies-011DE_KELL  Келервалд  1,467.10  4,271.40  2011   Чешка  1133quinquies-075CZ-JIZE-01  Јизерски Планини  444.81  2,279.40  2021   Франција  1133quinquies-077FR-GRAN-01  Гран Вентрон  319.00  1,328.00  2021   Швајцарија  1133quinquies-073CH-BETT-01  Бетлашточка Шума(Forêt de la Bettlachstock)  195.43  1,094.16  2021  Алпски регион со букова шума Австрија  1133quinquies-014AT_DUER  Диренштајн-Ласингтал  3,685.27  3,089.78  20172023*   1133quinquies-015AT_KALK  Хинтергебирге  Калкапен  2,946.20  14,197.24  2017   1133quinquies-016AT_KALK  Бодинграбен  890.89  2017   1133quinquies-017AT_KALK  Урлах  264.82  2017   1133quinquies-018AT_KALK  Вилдер Грабен  1,149.75  2017   Швајцарија  1133quinquies-074CH-LODA-01  Шумски резервати во долините Лодано, Бузај и Соладино  806.78  2,330.74  2021   Франција  1133quinquies-076FR-CHAP-01  Шапитр  371.30  41.65  2021  Атлантски регион со букова шума Белгија  1133quinquies-019BE_SONI  Шумски резерват „Јозеф Цваенпоел“  Суањска Шума(Forêt de Soignes)  187.34  4,650.86  2017   1133quinquies-020BE_SONI  Грипенсдел А  24.11  2017   1133quinquies-021BE_SONI  Грипенсдел Б  37.38  2017   1133quinquies-022BE_SONI  Шумски резерват Тиктон А  13.98  2017   1133quinquies-023BE_SONI  Шумски резерват Тиктон Б  6.50  2017  Мизиски-балкански регион со букова шума Албанија  1133quinquies-012AL_LUMI  Гашка Долина  1,261.52  8,977.48  2017   1133quinquies-013AL_RRAJ  Рајца  2,129.45  2,569.75  2017   Македонија  1133quinquies-084MN-DLAB-01  Длабока Река  193.27  234.70  2021   Бугарија  1133quinquies-024BG_BALK  Резерват Боатин  Централен Балкан  1,226.88  851.22  2017   1133quinquies-025BG_BALK  Резерват Царичина  1,485.81  1,945.99  2017   1133quinquies-026BG_BALK  Резерват Козја Стена  644,43  289.82  2017   1133quinquies-027BG_BALK  Резерват Стенето  2,466.10  1,762.01  2017   1133quinquies-028BG_BALK  Резерват Стара Река  591.20  1,480.04  2017   1133quinquies-029BG_BALK  Резерват Џендема  1,774.12  2,576.63  2017   1133quinquies-030BG_BALK  Резерват Северен Џендем  926.37  1,066.47  2017   1133quinquies-031BG_BALK  Пеешти Скали Reserve  1,049.10  968.14  2017   1133quinquies-032BG_BALK  Резервар Соколна  824.90  780.55  2017  Илирски регион со букова шума Хрватска  1133quinquies-033HR_HAJD  Шумски резервати Хајдучки и Рожански Кукови  1,289.11  9,869.25  2017   1133quinquies-034HR_PAKL-01  Национален парк Пакленица(пораноПНП - Сува Драга-Климента иПНП - Оглавиновац-Јаворник)  2,036.81  824.86  20172023*   Словенија  1133quinquies-055SI_KROK  Крокар  74.50  47.90  2017   1133quinquies-056SI_SNEZ  Снежник-Ждроцле  720.24  128.80  2017   Босна иХерцеговина  1133quinquies-072BH-JANJ-01  Јањска Прашума  295.04  380.74  2021  Средносредоземноморски регион со букова шума Италија  1133quinquies-035IT_ABRU  Долина Червара (Valle Cervara)  Абруцо, Лацио и Молизе  119.70  751.61  2017   1133quinquies-036IT_ABRU  Селва Мориченто  192.70  2017   1133quinquies-037IT_ABRU  Копо дел Морто  104.71  415.51  2017   1133quinquies-038IT_ABRU  Копо дел Принчипе  194.49  446.62  2017   1133quinquies-039IT_ABRU  Долина Фондино (Val Fondillo)  325.03  700.95  2017   1133quinquies-081IT-POLL-01  Коцо Фериеро  Национален парк Полино  95.75  2,851.83  20172021*   1133quinquies-082IT-POLL-02  Полинело  477.94  2021   1133quinquies-083IT-VALL-01  Долина Инфернале (Valle Infernale)  320.79  2,191.36  2021   1133quinquies-079IT-FUMB-01  Фаласконе  шума Умбра(Foresta Umbra)  254.30  3,486.29  20172021*   1133quinquies-080IT-FUMB-02  Павари-Сфилци  667.13  2021   1133quinquies-040IT_CIMI  Монте Чимино  57.54  87.96  2017   1133quinquies-041IT_RASC  Монте Раскио  73.73  54.75  2017   1133quinquies-042IT_SASS  Сасо Фратино  781.43  6,936.64  2017  Пиринејски-ибериски регион со букова шума Шпанија  1133quinquies-057ES_AYLL  Техера Негра  Букова шума во Ајљон(Hayedos de Ayllón)  255.52  13,880.86  2017   1133quinquies-058ES_AYLL  Монтехо  71.79  2017   1133quinquies-059ES_NAVA  Лизардоја  Букови шуми во Навара(Hayedos de Navarra)  63.97  24,494.52  2017   1133quinquies-060ES_NAVA  Азтапарета  171.06  2017   1133quinquies-061ES_PICO  Куеста Фрија  Букови шуми воВрвови на Европа(Hayedos de Picos de Europa)  213.65  14,253.00  2017   1133quinquies-062ES_PICO  Асотински Канал  109.58  2017   Франција  1133quinquies-078FR-MASS-01  Масан  239.50  1,432.30  2021  
* Само модификација на границите.

Удава (Буковске Врчи, Словачка) е создадена со менување на границата на Стужица претходно. Фаласконе (Италија) пак била именувана претходно како шума Умбра (Foresta Umbra).   

Ова е прекунационална природа во низа на светско наследство на УНЕСКО, која опфаќа 94 компоненти (шуми) во 18 европски земји. Вкупната површина на составните делови е 98,125.15 хектари, вклучувајќи ги тампон зоните 392,846.02 хектари. Најголема вкупна површина на составни делови е во Украина и Романија – 54% вкупно (41% вклучувајќи ги тампон зоните).

 Облици на заштита 
Составните делови на овој имот се преклопуваат повеќе или помалку со различни заштитени подрачја како национални паркови, природни резервати, мрежата на Натура 2000.Кратенки:В – број на компоненти во даден кластерN – преклопување со областите на Натура 2000

 Држава  Составен збир  C  Заштитено подрачје  N  Регион Албанија  Гашка Долина  1  Строг природен резерват река Гаши   Кукуш Рајца  1  Национален парк Шебеник-Јабланица   Елбасан Австрија  Диренштајн-Ласингтал  1  Диренштајнска дивина  Да  Долна Австрија Калкалпен  4  Национален парк Калкалпен  Да  Горна Австрија Белгија  Суањска Шума(Forêt de Soignes)  5  3 строги шумски резервари со состав на Суањсскиот заштитен предел – Шумски резерват „Јозеф Цваенпоел“, Грипенсдел и Тиктон  Да  Фламанска Област, Главен Регион Брисел, Валонија Босна и Херцеговина  Јањска Прашума  1  Строг природен резервар Јањска Прашума   Босанска Краина Бугарија  Национален парк Централен Балкан  9  9 строги резервати во Националниот парк Централен Балкан – Боатин, Џендема, Козја Стена, Пеешти Скали, Северен Џендем, Соколна, Стара Река, Стенето и Царичина  Да  Ловеч, Пловдив, Стара Загора, Габрово (средишна Стара Планина) Хрватска  Хајдучки и Рожански Кукови  1  Строг резервар Хајдучки и Рожански Кукови во состав на Национален парк Северен Велебит  Да  Личко-сењска жупанија Национален парк Пакленица  2  Национален парк Пакленица  Да  Личко-сењска жупанија, Задарска жупанија(Динарски регион, или Динарски Алпи) Чешка  Јизерски Планини  1  Национален природен резерват Јизерскопланински букови дрвја  Да  Либеречки крај Франција  Шапитр  1  Биолошки строг резерват Шапитр-Петит-Буеш  Да  Прованса-Алпи-Азурен Брег Гран Вентрон  1  Национален природен резерват Масив Гран Вентрон  Да  Голем Исток Масан  1  Национален природен резерват Масан  Да  Окситанија Германија  Грумсинска Шума  1  Биосферен резерват Шорфхајде-Хорин  Да  БрандербургХајних  1  Национален парк Хајних  Да  Турингија Јазмунд  1  Национален парк Јазмунд  Да  Мекленбург-Западна Померанија Келервалд  1  Национален парк Келервалд-Едерзе  Да  Хесен Зерански Ридови  1  Национален парк Мириц  Да  Мекленбург-Западна Померанија Италија  Абруцо, Лацион и Молизе  5  Национален парк Абруцо, Лацион и Молизе  Да  Абруцо Шума Умбра (Foresta Umbra)  2  Строги резервати во состав на Национален парк Гаргано – Сфилци, Фаласконе и шума Умбра  Да  Апулија Монте Чимино  1  Регионален споменик на природата и општински строг резерват  Да  Лацио Монте Раскио  1  Регионален природен парк Брачано-Мартињано  Да  Lazio Национален парк Полино  2  Строги резервати Коцо Фериеро и Полинело во состав на Национален парк Полино  Да  Калабрија, Базиликата Сасо Фратино  1  Строг резерват Сасо Фратино во Национален парк шума Казентинези, Монте Фалтерона, Кампиња  Да  Емилија-Ромања, Тоскана Долина Инфернале (Valle Infernale)  1  Строг резерват Долина Инфернале во состав на Национален парк Аспромонте  Да  јужна Калабрија Македонија  Длабока Река  1  Шумски резерват во состав на Национален парк Маврово   Општина Маврово и Ростуше и Општина Гостивар Полска  Бјешчади  4  Национален парк Бјешчади, Биосферен резерват Источни Карпати  Да  Поткарпатско Војводство Романија  Нерска Клисура-Беушница  1  Строго заштитена зона во Национален парк Нерска Клисура-Беушница  Да  Караш-Северин Секуларна шума Синка(Codrul secular Șinca)  1  Строго заштитена преку планови за шумско раководење  Да  Брашов Секуларна шума Слатиоара(Codrul secular Slătioara)  1  Дел од шумскиот резерват Секуларна шума Слатиоара, цветен резерват Тодирески ливади  Да  Сучеава Козиски Планини  2  Националеп парк Козија  Да  Валчеа Домоглед – Валеа Чернеј  3  Национален парк Домоглед-Валеа Чернеј  Да  Мехединци, Караш-Северин, Горж Гросии Циблешилуи  2  Строго заштитено преку планови за шумско раководење  Да  Марамуреш Извоареле Нереј  1   Строг резервар Извоареле Нереј во состав на Национален парк Семеник-Кеиле Карасулуи  Да  Караш-Северин Страмбу Бајут  1  Строго заштитено преку планови за шумско раководење  Да  Марамуреш Словачка  Полонини  4  Национални природни резервати Стужица, Јараба Скала, Плаша и Борсуков Врх (Стужица – Буковске Врхи), Рожок, Хавешова, природен резерват  Удава во состав на Национален парк Полонини, Биосферен резерват Источни Карпати  Да  Прешовски Крај Вихорлатски Планини  1  Национален природен резерват Вихорлат во состав на Заштитено пејзажно подрачје Вихорлат  Да  Прешовски Крај Словенија  Крокар  1  Шумски резерват Девствена шума Крокар  Да  Кочевје Снежник-Ждроцле  1  Шумски резерват Снежник-Ждроцле  Да  Нотрањска Шпанија  Букови шуми во Ајљон(Hayedos de Ayllón)  2  Техера Негра: Природен парк Сиера Норте де Гвадалахара, Монтехо: Биосферен резерват Сиера дел Ринкон  Да  Кастиља-Ла Манча Букови шуми во Навара(Hayedos de Navarra)  2  Интергрални (строги) резервати Лизардоја и Азтапарета  Да  Навара Букови шумиВрвови на Европа(Hayedos de Picos de Europa)  2  Национален парк Врвови на Европа, биосферен резерват  Да  Кастиља и Леон Швајцарија  Белашточка Шума(Forêt de la Bettlachstock)  1  Шумски резерват Бетлашток–Хазенмат   Золотурн Шумски резервати Долини Лодано, Бузај и Соладино  1  Шумски резерват Долина Лодано, шумски резерват Долини Бузај и Соладино   Тичино Украина  Чорнохора  1  Карпатски биосферен резерват   Закарпатска Област Кузи-Трибушани  1  Карпатски биосферен резерват   Закарпатска Област Марамарош  1  Карпатски биосферен резерват   Закарпатска Област Стружиција-Ужок  1  Ужански национален природен парк   Закарпатска Област Свидовец  1  Карпатски биосферен резерват   Закарпатска Област Ухолка-Широки Лух  1  Карпатски биосферен резерват   Закарпатска Област Синевир  4  Национален парк Синевир   Закарпатска Област Зачаровани Крај  2  Национален природен парк Зачаровани Крај   Закарпатска Област Горгани  1  Природен резерват Горгани   Ивано-франковска Област Розточја  1  Природен резерват Розточја, Биосферен резерват Розточја   Лавовска Област Сатанивска Дача  1  Национален природен парк Подилски Товтри   Хмелничка Област

 Привремен список 
Оваа шума е ставена на привремениот/пробен список на светско наследство како предлог за проширување на старите и првобитните букови шуми на Карпатите и другите региони во Европа:

Црна Гора

 Девствен шумски резерват во Национале парк Биоградска Гора

Србија

 Фрушка Гора, Копаоник, Тара

 Галерија 

 Забелешки 

 Наводи 

 Надворешни врски 


 Beauty and changes of Primeval beech forests throughout a year 

Категорија:Светско наследство во Украина
Категорија:Светско наследство во Швајцарија
Категорија:Светско наследство во Шпанија
Категорија:Светско наследство во Словенија
Категорија:Светско наследство во Словачка
Категорија:Светско наследство во Романија
Категорија:Светско наследство во Полска
Категорија:Светско наследство во Македонија
Категорија:Светско наследство во Италија
Категорија:Светско наследство во Германија
Категорија:Светско наследство во Франција
Категорија:Светско наследство во Чешка
Категорија:Светско наследство во Хрватска
Категорија:Светско наследство во Бугарија
Категорија:Светско наследство во Босна и Херцеговина
Категорија:Светско наследство во Белгија
Категорија:Светско наследство во Австрија
Категорија:Светско наследство во Албанија
Категорија:Прашуми
Категорија:Екорегиони во Европа
Категорија:CS1: долга вредност за volume
Категорија:CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори
Категорија:Прекугранични заштитени области
Категорија:Умерени широколисни и мешани шуми
Категорија:Заштитени подрачја во Источни Карпати
Категорија:Шуми во Албанија
Категорија:Флора на Украина
Категорија:Флора на Словачка
Категорија:Флора на Албанија