Хаплогрупа BT

Хаплогрупата BT M91, позната и како Хаплогрупа A1b2 (и порано како A4, BR и BCDEF) — хаплогрупа со Y-хромозом. БТ е потклад на хаплогрупата A1b (P108) и брат или сестра на хаплогрупата A1b1 (L419/PF712).

 Распространетост 
Базалниот БТ* не е документиран кај ниеден жив поединец или древни остатоци. Подоцнежни поединци од камено доба ископани во карпата Фингира, Малави, датирани од пред околу 6100 години (2/2 мажи), и на планината Хора, Малави, датирана од пред околу 8000 години (1/1 мажи), сите припаѓале на Y хаплогрупата БТ (xCT)  (т.е. тие не припаѓале на хаплогрупата КТ, но можеби припаѓале на хаплогрупата Б).

Не се идентификувани дефинитивни примери на BT(xCF,DE) - т.е. членови на BT надвор од единствените две познати гранки на КТ, имено хаплогрупите CF и DE. Во некои случаи, бидејќи тестирањето се спроведува единствено за географски и историски веројатни хаплогрупи, податоците потребни за да се идентификува прецизен потклад не се собрани и/или евидентирани. На пример, истражувањето објавено во 2013 година, во врска со примерок од повеќе од 2.000 мажи од различни делови на Африка, вклучило 7,5% кои припаѓаат на хаплогрупата BT(xDE,K). Овие приближно 150 поединци можеби вклучуваат, на пример: B*, непознати примарни гранки на хаплогрупите B, BT, CT или CF; хаплогрупа C и/или; F(xK) (т.е. хаплогрупата F* плус нејзините поткладови G, H и IJ, но конкретно исклучувајќи ја пошироката хаплогрупа K и нејзините поткладови, како што се хаплогрупите K*, LT, K2b*, MS, NO, P, Q и R) .

 Филогенетика 
Дрвото на Меѓународното друштво за генетска генеалогија или ISOGG од 2014 година го третира М91 како дефинирачка мутација на BT.Y-DNA Haplogroup A and its Subclades - 2012 (BT as subclade of A1b-P108)
Y-DNA Haplogroup A and its Subclades - 2014 (BT as subclade of A1b-P108); 
Y-DNA Haplogroup Tree 2015 (BT-M91 listed as subclade of A1a-M31).

 B M60, M181, P85, P90
 CT P9.1, M168, M294

Пред 2002 година, во академската литература постоеле најмалку седум системи за именување на филогенетското дрво на Y-хромозомот. Ова довело до значителна конфузија. Во 2002 година, главните истражувачки групи се собрале и образувале Y-хромозомот конзорциум (YCC). Тие објавиле заеднички труд кој создал единствено ново дрво кое сите се согласиле да го користат.
лево|мини|300x300пкс| Ревидираното семејно стебло на y-хромозомот од Круцијани и неговите соработници (2011) споредено со семејното стебло од Карафет и сор. (2008). Круцијани и сор. (2011) го дефинираат BT преку М91 и П97, и како последица на тоа, ISOGG го навел BT од февруари 2012 година и го третира М91 како дефинирачка мутација за BT од 2014 година. ISOGG Haplogroup A (2012): "BT is shown on this tree, though it is not considered to be a part of Haplogroup A, in order to make it clear that, as a sibling clade of A1b1, BT and all other haplogroups are downstream of A1b. Listed 15 February 2012." (also note that the group labelled "A1b" in the image is the "A0" of ISOGG (2012)).

 Наводи 

BT