Хаплогрупа C (мтДНК)

Во човечката митохондријална генетика, Хаплогрупата C е човечка митохондријална ДНК (мтДНК) хаплогрупа.

 Потекло 
Се верува дека хаплогрупата C се појавила во Источна Азија  околу 24.000 години пред сегашноста. Тој е потомок на хаплогрупата М. Хаплогрупата C дели шест мутации низводно од MRCA на хаплогрупата M со хаплогрупата Z и пет мутации низводно од MRCA на хаплогрупата M со другите членови на хаплогрупата M8. Оваа макро-хаплогрупа е позната како хаплогрупа M8'CZ или едноставно како хаплогрупа M8.

 Распространетост 
мини|Распространетост на честота на мтДНК хаплогрупата C во Евроазија
мини|Приближна географска распространетост на поткладовите C1.
Хаплогрупата C се наоѓа во североисточна АзијаHaplogroup C. (вклучувајќи го и Сибир ) и Америка. Во Евроазија, Хаплогрупата Ц е особено честа кај населенијата на арктичкиот Сибир, како што се Нганасаните, Долганите, Јакутите, Евенките, Евените, Јукагирите и Корјаците. Хаплогрупата C е една од петте мтДНК хаплогрупи пронајдени кај  домородните народи на Америка, другите се A, B, D и X . Поткладовите C1b, C1c, C1d и C4c се наоѓаат кај првите луѓе кои живееле во Америка. C1a се наоѓа само во Азија.

Во 2010 година, исландските истражувачи ја откриле лозата C1e во нивната матична земја, проценувајќи го датумот на воведување од 1700 година од нашата ера или порано, што укажува на можното воведување за време на викиншките експедиции во Америка. Веројатно е староамериканско потекло за оваа лоза C1e, но истражувачите забележуваат дека не може да се исклучи европско или азиско потекло.Vikings brought Amerindian to Iceland 1,000 years ago: study, November 17, 2010First Americans 'reached Europe five centuries before Columbus voyages', 16 Nov 2010

Во 2014 година, една студија открила нов мтДНК потклад C1f од остатоците на 3 лица пронајдени во северозападна Русија и датирана од пред 7.500 години. Истиот не е откриен кај современите населенија. Студијата ја предложила хипотезата дека сестринските поткладови C1e и C1f рано се одвоиле од најновиот заеднички предок на кладот C1 и еволуирале независно. Поткладот C1e имал северноевропско потекло. Исланд бил населен од Викинзите пред 1.130 години и тие извршиле големи напади во западна Русија, каде што сега се знае дека живеела сестринскиот потклад C1f. Тие предложиле двете поткладови да бидат донесени на Исланд преку Викинзите, но C1e исчезнува на копното на северна Европа поради преселби на населението и неговата мала застапеност, а поткладот C1f целосно исчезнал.

Во 2015 година, една студија спроведена на мумијата Аконкагва ја идентификувала нејзината мтДНК лоза дека припаѓа на поткладот C1bi, која содржи 10 различни мутации од C1b.

 Табела на честоти по етничка група 
НаселениеЧестотабројИSubtypesЕвенки (Каменита Тунгуска)0.76939C4a2=7, C4a1c=6, C4b1=5, C5d1=4, C4b=3, C4b3=3, C4a1c1a=1, C5b1b=1Евенки 0.71871C(xC1, C5)=41, C5=10Јукагири0.670100C(xC1, C5)=54, C5=13Евенки (Исток)0.64445C(xC1, C5)=17, C5=12Тофалари0.62158C(xC1, C5)=31, C5=5Евенци (Себјан)0.55618C4b=6, C4a1c=3, C5b1b=1Јукагири0.55020C4a1c=4, C4b3a=2, C4b7=2, C4a2=1, C5a2=1, C5d1=1Јукагири (Јакутија)0.54522C4b3a=5, C5d1=3, C4a1c=1, C4a2=1, C4b1=1, C5a2a=1Евенци (Tompo)0.51927C4a1c=6, C4a2=3, C4b=2, C4b1=2, C5d1=1Нганасан0.51339C(xC1, C5)=12, C5=8Тожу Туванци0.47948C(xC1, C5)=16, C5=7Евенци (ЈакутијаЈакутија)0.472125C4b1=13, C4a1c=11, C4b9=9, C4a2=8, C4b=5, C5b1b=4, C5a2=3, C5d1=2, C4a1=1, C4a1d=1, C4b3a=1, C5a1=1Туванци0.472231C(xC1, C5)=88, C5=21Јакути0.469254C(xC1, C5)=95, C5=24Евени(Березовка)0.46715C4b3a=4, C4b=1, C4b1=1, C4b7=1Ивенк (Запад)0.46673C(xC1, C5)=29, C5=5Евени  (Тајмир)0.45824C4a1c=5, C4b1=4, C4a1c1a=1, C4a2=1Јакути(централно)0.457164C4a1c=16, C4a2=14, C5b1b=13, C4b1=8, C4a1d=7, C4b=4, C4b1a=3, C5a1=3, C4a1=2, C5b1a=2, C4b3a=1, C5a2=1, C7a1c=1Евени (ЈакутијаЈакути)0.457105C4a1c=15, C5d1=11, C4a2=4, C4b3a=3, C4b1=2, C4b7=2, C4b9=2, C4b=2, C5a1=2, C7a1c=2, C4b1a=1, C4b2=1, C5a2a=1Евенци (Нјукжа)0.41346C4a2=10, C4b1=3, C4a1c=2, C4a1d=1, C4b1a=1, C5a2=1, C7a1c=1Јакути (Северни)0.405148C4a1c=17, C4b1=16, C4a2=11, C5b1a=4, C5b1b=4, C4b9=3, C4b=2, C5a1=2, C5d1=1Корјакс0.40015C4b=3, C5a2=3Долганци0.390154C4a1c=33, C4b1=9, C5b1b=5, C4b3a=3, C4a2=2, C4b1a=2, C5b1a=2, C4b8=1, C4b=1, C5d1=1, C7a1c=1Евени0.377191C(xC1, C5)=50, C5=22Корјаци0.368182C(xC1, C5)=39, C5=28Јакут (Виљуј)0.360111C4a1c=14, C4a2=10, C4b=5, C4b1=4, C4b1a=2, C5a2=2, C5b1b=2, C4a1=1Евенци (Камчатка)0.33339C4b1=6, C4b3a=3, C4a1c=2, C5a2=1, C5d1=1Алтаи-Кижи0.32290C(xC1, C5)=21, C5=8Чуваши0.31332C(xC1, C5)=10Ороќен0.29544C(xC1, C5)=9, C5=4Телеути0.28353C(xC1, C5)=11, C5=4Ėven  северно тунгуски јазик0.26123C4a1c=2, C4b=2, C4a1d=1, C4b1=1<b>Удеге</b>0.22631C4b1=6, C4a1d=1монголски (Улан Батор)0.21347C=10Бурјати0.212419C(xC1, C5)=66, C1=3, C5=20Хакази0.208110C(xC1, C5)=28, C5=2Бергат0.201149C4a1a1=6, C4a1a2=3, C4a1b2=3, C4a2a1=2, C4b1a=2, C4b1=2, C4=2, C5b=2, C4a1a=1, C4a1a1a2=1, C4a1a2a2=1, C4a2a2=1, C5a1=1, C5a2=1, C5b1a=1, C7=1Тубалари0.19472C(xC1, C5)=12, C5=2Алтајци0.191110C(xC1, C5)=21Евенкс (Иенгра)0.19021C4a2=2, C4b1=1, C5a2=1Удеге0.17446C(xC1, C5)=8Монголци)0.17047C4=4, C*(xC1,C4,C5)=3, C5=1Таи0.16971C(xC1, C5)=10, C5=2Монголци0.153150C(xC1, C5)=18, C1=2, C5=30.15233C(xC1, C5)=3, C5=2Киргизи (Кизилсу)0.145138C=20Киргизи0.140200C(xC1, C5)=18, C1=1, C5=9Ulch0.13887C(xC1, C5)=6, C1=1, C5=5Туркмени0.135178C(xC1, C5)=14, C5=10Chukchi0.132417C(xC1, C5)=27 C5=28Kazakh (Xinjiang)0.13253C(xC1, C5)=5 C5=2Itelmen0.13046C5=6Shor0.12282C(xC1, C5)=9 C5=1Orok0.11561C1=7Киргизи (Taxkorgan)0.10368C4=6, C5=10.10040C=4Нанајци0.09485C(xC1, C5)=5, C1=1, C5=2Kазаци0.086511C(xC1, C5)=32, C1=4, C5=8Монголски (Внатрешна Монголија)0.08397C(xC1, C5)=5Алтајци (Казакстан)0.08298C(xC1, C5)=8Kиргизи (Artux)0.07454C4=4Таџикистанци0.07382C(xC1, C5)=6Сариколи0.07086C4a1a+A14878G=2, C4a1=2, C4b1=1, C4+T152C!+T4742C+T8602C=1Даур0.06645C(xC1, C5)=2, C1=1Ујгури (Ксинџијанг)0.06447C(xC1, C5)=3Узбеци0.061130C(xC1, C5)=6, C5=2Виетнамци0.04842C=2Хан Кинези 0.0451930C(xC1, C5)=72, C5=15Таи 0.034552C(xC1, C5)=19Корејци (најмногу Улсан)0.0301094C=33Mанчуи0.02540C=1Корејци0.024694C=17Корејци (Кина)0.02051C=1Корејци (Кореја)0.016185C=3Корејци0.015537C5=4, C(xC1,C5)=4Корејци0.010103C(xC1,C4,C5)=1Eскими0.008254C(xC1, C5)=2Japanese0.0051312C1=4, C5=1, C(xC1,C5)=1Japanese (Tokyo)0.000118 -Aјни0.00051 -Нивки0.00038 -Хан (народ)0.00040 -Нивки0.00056 -

 Поткладови 

 Дрво 
Ова филогенетско стебло на хаплогрупата C поткладови се заснова на трудот на Манис ван Овен и Манфред Кајзер Ажурирано сеопфатно филогенетско дрво на глобалната варијација на човечката митохондријална ДНК  и последователните објавени истражувања.

 Популарна култура 
Во својата популарна книга Седумте ќерки на Ева, Брајан Сајкс го именуваше основачот на оваа mtDNA хаплогрупа Чочмингву.

 Поврзано 

 Генеалошки ДНК тест
 Генетска генеалогија
 Човечка митохондријална генетика
 Генетика на населението
 Човечка митохондријална ДНК хаплогрупи
 Домородните американски генетски студии

 Наводи 

 Библиографија 

 Надворешни врски 

 Општо
 Место на митохондријална ДНК на Иан Логан
 Phylotree на Манис ван Овен
 Хаплогрупа В
 Ширење на Хаплогрупата Ц, од National Geographic

Категорија:Човечки мтДНК хаплогрупи
Категорија:Генетика