Караѓоз и Хаџиват

Караѓоз и Хаџиват (, Караџоз значи „црно око“) се протагонисти на традиционалниот турски театар на сенки. Овој вид на театар бил многу популарен за време наосманлиското царство. Ликовите, познати како tasvirs, биле направени од кожа од камила во форма на луѓе или предмети и се држат на шипки пред извор на светлина така да ги фрлале своите сенки на екранот од памук. Со куклите управувал само еден главен уметник, Хајали. Темата на театарскте претстави се базирала на контрастот помеѓу двата главни лика: Караѓоз го симболизирал неписмениот човек од народот, додека Хаџиват припаѓал на образованата класа која користи литературен и поетски јазик. Караѓозовата духовита наивност секогаш ја победувала ученоста на Хаџиват, иако сите негови деловни планови пропаѓале.Ersin Alok, "Karagöz-Hacivat: The Turkish Shadow Play", Skylife - Şubat (Turkish Airlines inflight magazine), February 1996, pp. 66–69.

Претставите за Караѓоз и Хаџиват биле особено карактеристични за периодот на Рамазан. До појавата на радиото и филмот, тоа било една од најпопуларните забави во Турција. Денес овие претстави претежно се наменети за деца и тоа со поедноставена тема.

Во 2009 година Театарот на сенки Караѓоз и Хаџиват бил вклучен  на списокот на УНЕСКО за нематеријално културно наследство на човештвото.

 Ликови 
Постои легенда дека Караѓоз и Хаџиват биле двајца ѕидари кои работеле на изградба на џамијата во Бурса во првата половина на 14 век. Нивните вербални дуели ги забавувале останатите работници, но тие ја успорувале работата. Поради тоа тие биле погубени, но биле овековечени во народните приказни.

Караѓоз можел да биде измамник, вулгарен, дури и насилен. Во претставите уште се појавуваат и пијаница, зависник од опиум, ексцентрично џуџе, скржавец, жена што намигнува и други. Се појавуваат и странци во типизирани улоги: црна слугинка, албански стражар, грчки лекар, еврејски златар итн.

 Концепт 
Театарските претстави за Караѓоз и Хаџиват обично имаат 4 дела. Во првиот Хаџиват го повикува својот пријател Караѓоз, кој на крајот се појавува. Вториот дел е дијалог меѓу нив, додека во третиот дел создава заплет. На крај во четвртиот дел доаѓа до кратка расправија помеѓу Караѓоз и Хаџиват, која редовно завршувала така што Хаџиват му викал на Караѓоз дека уништил се. Караѓоз одговарал со фразата: „Нека биде опростено“.

Овој вид на театар станал популарен во Грција под името Караѓозис.

 Наводи 

 Надворешни врски 

 генерални информации
 Традиционален турски театар на сенки

Категорија:Кукларство
Категорија:Нематеријално културно наследство