Истарска скала

мини|175x175пкс| Истарска скала во Шубертовата симфонија бр. 8 во б-мол (1922), 1. мв., тактови 13–20 ( ); рамна петта означена со ѕвездичка
Истарска скала се однесува и на „уникатна“ музичка скала и на жанровите на народната музика од Истра и Кварнерскиот Залив кои ја користат таа скала."Two-part singing and playing in the Istrian scale", UNESCO.org. Името го добила по полуостровот Истар. Истарската народна музика се заснова врз карактеристична музичка скала со шест тонови (т.н. Истарска скала) и дводелното, малку назално пеење на полуостровот. Дводелното пеење и свирење во истарска скала, традиционална практика на пеење карактеристична за истарскиот регион и севернојадранското крајбрежје и островите, било впишано во списокот на нематеријално културно наследство на УНЕСКО во 2009 година.Antos, Zvjezdana; Fromm, Annette B.; and Golding, Viv (2017).    

Жанровите  ги вклучуваат канат и таранкање; техниките вклучуваат назален тон, варијација и импровизација и разрешување до унисон или октава; а инструментите вклучуваат двојни трски како што се сопеле, шалмај, гајди и други инструменти како што се флејта и тамбурица лаути. Првпат бил именуван од Иван Матетич Роњгов на почетокот на дваесеттиот век, помагајќи му на неговото проучување и нотација на хрватската музика.

 Опис 
десно|мини|212x212пкс| Сопилас
Нерамномерно, скалата може приближно да се означи како: EFGA  -B  -C  [хексатоничен] (види: енхармоничен), првите шест ноти на октатонска скала на E. Може да се размислува на различни начини, како што е грегоријанскиот фригиски режим со спуштени 4-ти, 5-ти и 6-ти степени (на E: EFGA  -B  -C  -D [хептатоничен]). Претставите ја карактеризираат дијафонијата и фригиската каденца (во E: F и D се движат кон E).

Иако, „релативната интонација варира значително од пример до пример [и помеѓу инструментите]“, скалата е исто така опишана како изведена од само интонација : субхармонија од седум до четиринаесет (приближно D, E, F, G , A , B , C, D') ( и ).

Во гудачкиот квартет на Јозеф Хајдн во фа-мол, оп. 20 бр. 5, се наоѓа нешто како истарскиот режим, но без неговата горна нота. Урош Крек ја користел „на маскиран начин“. Тартини можеби ја проучувал скалата, и Бела Барток ја забележал скалата. Циклусот од 15 дела на Карол Пахор, Истријанка (1950), била резултат на проучување на истарскиот модус, како и камерата Симфонија од истарски начин на Данило Швара (1957). Истарскиот режим се јавува во Балканофонијата на Јосип Штолчер-Славенски (1927).

Низ областите на Истра и Кварнерскиот Залив се ширело карактеристичното вокално пеење, кое се состоело од наизменични полу и цели чекори, особено во изведбите на постарите пејачи и инструменталисти. Песните ги пееле парови пејачи (машки, женски или мешани) во карактеристична дводелна полифонија во мали третини (или големи шестини) со каденца до дует или октава.   

 Наводи 

 Литература 
 Безиќ, Јерко. „Југославија, народна музика: Хрватска“, Њу Гроув речник 2:594.

 Надворешни врски 
 „ Дводелно пеење и свирење во истарска скала “ (УНЕСКО), YouTube.com .
 „ Малку зборови за традиционалната истарска музика и оро “, Истра од Смрикве .
 „ option=com_content&view=article&id=4&Itemid=15&option=com_content Народната музика на островот Крк “, Златни и сребрени точки .

Категорија:Музички скали
Категорија:Нематеријално културно наследство