Ектенија

Ектенија (од ; буквално, „вредност“) — низа од молитви во источните православни и византиските католички богослужби.

Ектенијата обично се пее од ѓакон, а хорот или присутните ги пеат одговорите. Додека ја завршува секоја молитва, ѓаконот го крева крајот на својот орар и се прекрстува, ако нема ѓакон што служи, молбите ги упатува свештеник. За време на многу ектении, свештеникот тивко ја кажува молитвата. По последната молитва на ектенијата, свештеникот кажува екфонеза која, кога се кажува тивка молитва за време на ектенијата, е неговата последна фраза.

Кога нема свештеник присутен за време на канонските часови, не се пее ектенија, туку чтецот ја заменува со зборовите „Господи, помилуј“, три, дванаесет или четириесет пати, во зависност од тоа која ектенија се заменува.

 Преглед 
Главните облици на ектенија се:

 Голема ектенија (словенски: ):
 Така се нарекува не само поради нејзината должина, туку и поради нејзината важност, приближувајќи се кон почетокот на големите богослужби како што се Божествена литургија, утрена, вечерна, крштение, света вода, итн. Оваа ектенија се нарекува и Ектенија на мирот словенски: ) заради воведната молитва: „Во мир да Му се помолиме на Господа“.
 Прозидбена ектенија (словенски: ):
 Така се нарекува затоа што повеќето молби завршуваат со зборовите на ѓаконот: „...да побараме од Господа“, на што хорот одговара: „Дај, Господи“. (словенски: .)
 Сугуба ектенија (словенски: ) понекогаш и Царска ектенија, Зголемена ектенија, Жестока ектенија:
 Оваа ектенија е извонредна поради жарот пренесен во молитвите и звучно слушнат во одговорите, како што укажува трикратниот одговор на хорот, „Господи, помилуј“ (трипати). На божествената литургија, оваа ектенија може да се надополни и со посебни молитви, според потребата, како што смета свештеникот.
 Мала ектенија (словенски: ):
 Тоа е скратена верзија на големата ектенија, има две прозби и возглас на крајот. Се појавува во пишаните документи уште од IV век. Се изговара на вечерната, утрената и на литургијата, како и на другите богослужбени чинови.
 Ектенија на огласените (словенски: ):
 На Божествената литургија, со оваа ектенија традиционално завршува делот од богослужбата на кој им било дозволено да присуствуваат катихумените. Оваа литија е составена од неколку молби за катихумените додека се подготвуваат за крштевање, а завршува со отпуштање на катихумените и (во постаро време) затворање на вратите на храмот за сите, освен крстените членови во добра состојба.
 Ектенија на верните (словенски:  ):
 На божествената литургија има еден пар од нив по распуштањето на катихумените и започнување на Литургијата на верните, додека преостанатите се подготвуваат за тајната на Светата причест. Овие се единствени по тоа што ѓаконот извикува: „Мудрост!“ пред свештеникот да ја каже екфонезата.

Наводи

Белешки

Категорија:Христијанство
Категорија:Православие
Категорија:Грцизми
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ