Азиско-тихоокеанска економска соработка

Азиско-тихоокеанската економска соработка (АТЕС) е регионална економска организација со седиште во Сингапур.

Била основана во 1989 година во Канбера на предлог на премиерите на Австралија и Нов Зеланд. Целите на организацијата се да ја олесни слободната трговија и да развие регионална соработка. Првичниот висок авторитет е годишен министерски состанок, но по промените во 1993 година учествуваа водачите на земјите-членки. Телата се: конференција на високо ниво, седници на министрите за надворешни работи и економија, Постојан секретаријат, Азиско-тихоокеански парламентарен форум.

Во 1994 година, главната цел била воспоставувањето на систем на слободна и отворена трговија и либерализација на инвестициите до 2020 година. Најразвиените земји се обврзани да ја спроведат либерализацијата до 2010 година. Секоја земја го одредува својот статус и краен рок за спроведување на новиот режим врз основа на поединечните дејства.

 Историја 
Организацијата била основана во 1989 година во Канбера, Австралија, на иницијатива на Австралија, Јапонија и САД. Во тоа време имало 12 земји-членки на организацијата. Во својот почеток, организацијата беше главно форум за неформални разговори. Со растењето на нивната заедничка работа, нивниот однос почнал да се продлабочува и почнал да организира секоја година самити каде што одржувале дискусии и донесувале одлуки.

Како резултат на тоа, АТЕС не се занимава само со проблемите на пазарите на капитал, отстранувањето на бариерата за слободна трговија и прекуграничната економска соработка, туку и со економските прашања од општ карактер, како што се новите технологии, образованието, жените, младите, еколошките проблеми, одржливиот економски развој, реформите во АТЕС, како и борбата против меѓународниот тероризам. За време на годишните врвови, често има демонстрации придружени со насилство.

На состанокот одржан во 1994 година во Богор, Индонезија, целта беше да се влезе во зона за слободна трговија во азиско-тихоокеанската област до 2010 година, а за земјите во развој крајниот рок е 2020 година. За да ја постигнат оваа цел, земјите-членки ќе изготваат национални акциони планови. Годишните самити, во форма на годишни извештаи, следат колку далеку дошле земјите-членки за остварување на оваа цел. Од 2002 година помеѓу земјите се потпишани билатерални и мултилатерални договори. Тие мора да ги исполнат условите на Светската трговска организација. Членовите на АТЕС потпишаа повеќе од 40 такви договори. Овие 21 земја-членка сочинуваат речиси половина од светското население. АТЕС е меѓу најбрзо растечките економски региони во светот.

 Принципи 
АТЕС функционира на принципот на необврзувачки договори. Сите одлуки донесени на форумите се усвоени со консензус. Со пристапувањето на 3 земји во 1998 година, мораториумот за проширување бил најавен 10 години со цел да се зајакне соработката помеѓу земјите-членки во организацијата.

Буџетот на АТЕС е релативно мал - околу 3,5 милиони американски долари годишно, кој се собира преку членарина од земјите-членки. Само Јапонија инвестирала повеќе пари (3-4 милиони долари годишно) во специјален фонд за либерализација на организацијата.

Состаноците на АТЕС често се придружувани од гости и набљудувачи. Меѓу нив се претставниците на Асоцијацијата на земјите од Југоисточна Азија (АСЕАН), Тихоокеанскиот совет за економска соработка (ПЕКЦ), Форумот на Тихоокеанските Острови (ПИФ) и други учесници во приватниот и јавниот сектор. Зад затворени врати на форумите на АТЕС, се дискутира и за прашањето за Северна Кореја.

 Земјите-членки 
+Земја-членка:Пристапување:198919891989198919891989198919891989198919891989Сé уште британска колонија кога прв пат се приклучила, само тогаш се вратила во Кина во 1997 година како Специјален административен регион.1991Поради комплексните тензии со Кина, нејзиното учество е "Кинески Тајпеј".1991Кинескиот економски ентитет се однесува само на копнената народна република, специјалните административни региони: Хонгконг и Макао, се разгледуваат одделно.1991199319931994199819981998

 Состаноци 
+#Датум:Домаќин:Место:1-ви6-7 ноември 1989Канбера2-ри29-31 јули 1990Сингапур3-ти12-14 ноември 1991Сеул4-та10-11 септември 1992Бангкок5-та19-20 ноември 1993Островот Блејк6-та15-16 ноември 1994Богор7-та18-19 ноември 1995Осака8-та24-25 ноември 1996Манила/Субиќ9-та24-25 ноември 1997Ванкувер10-та17-18 ноември 1998Куала Лумпур11-та12-13 септември 1999Окленд12-та15-16 ноември 2000Бандар Сери Бегаван13-та20-21 октомври 2001Шангај14-та26-27 октомври 2002Лос Кабос15-та20-21 октомври 2003Бангкок16-та20-21 ноември 2004Сантјаго17-та18-19 ноември 2005Бусан18-та18-19 ноември 2006Ханој19-та8-9 септември 2007Сиднеј20-та22-23 ноември 2008Лима21-ви14-15 ноември 2009Сингапур22-ри13-14 ноември 2010Јокохама23-ти12-13 ноември 2011Хонолулу24-та9-10 септември 2012Владивосток25-та5-7 октомври 2013Бали26-та10-11 ноември 2014Пекинг27-та18-19 ноември 2015Пасеј28-та19-20 ноември 2016Лима29-та10-11 ноември 2017Да Нанг30-та17-18 ноември 2018Порт Морсби31-ви16-17 ноември 2019 (откажан)Сантјаго31-ви20 ноември 2020Куала Лумпур (Дигитален состанок)32-ри16 јули и 12 ноември 2021Окленд (Дигитален состанок)33-ти18-19 ноември 2022Бангкок34-та15-17 ноември 2023Сан Франциско35-та10-16 ноември 2024Куско36-та31 октомври-1 ноември 2025Кјонгџу

 Поврзано 

 Азиско-тихоокеанска економска соработка

 Наводи 

Категорија:Меѓународни економски организации
Категорија:Здружение на нации од Југоисточна Азија