Хаџи Лојо

мини| Хаџи Лојо како дервиш за време на затворањето во 1880 година, литографија на фотографија.
мини|Хаџи Лојо повикува на востание пред портите на Сараево
Салих Вилајетовиќ, познат како Хаџи Лојо (; 1834–1887) бил босански муслимански водач во Сараево во 1870-тите.

 Биографија 
Како работник во каменолом, и изнајмен транспортер, учител во медреса и бил баши-базук. Лојо станал познат во градот откако се приклучил на отпорот кон османлиските реформи, а особено кога во 1872 година ја предводел опозицијата за изградба на нова православна црква. Во следните години тој отстапил од османлиската власт и извршил разни насилни испади и грабежи ( бригандирање), што довело до тоа османлиските власти да го бркаат него и неговата чета.

Непосредно пред окупацијата на Босна и Херцеговина од страна на Австроунгарија, Лојо ги собрал муслиманските, православните, еврејските, па дури и некои католички граѓани да се борат. Лојо бил еден од главните водачи на муслиманскиот отпор против окупацијата во градот во 1878 година, заедно со луѓе како Мехмед Шемсикадиќ, Хафиз Каукчија и Хаџи Јамаковиќ. На 28 јули, противниците на окупацијата организирале влада во градот и декретирале мобилизација на сите муслимански и други граѓани способни за воена служба. Иако тој не учествувал активно во бунтот во градот, австроунгарската влада го сметала за главен организатор, додека другите водачи на бунтовниците го сметале за мачен и од мала помош, обидувајќи се да го убијат на 14 август 1879 година. Ноќта меѓу 16 и 17 август, откако бил ранет, го напуштил Сараево и се сокрил околу Рогатица и Горажде, каде што бил уапсен на 2 септември.

Најприн бил осуден на смрт, а потоа казната му била намалена на пет години затвор, која потоа ја отслужил во Терезин во Бохемија. Бидејќи не му било дозволено да се врати во Босна, Лојо по отслужувањето на казната заминал во Турција. Починал во Мека.

Бранислав Нушиќ напишал роман базиран на него во 1908 година,Kostić, Strahinja K. "Branislav Nušić." Maske und Kothurn 30.1-2 (1984): 145-152. како и Решад Кадиќ во 1982 година 

 Извори 
 Шиндлер, Џон. „Поразување на балканскиот бунт: Австроунгарската армија во Босна и Херцеговина, 1878-82 година“. Весник за стратешки студии 27.3 (2004): 528-552.
 Бојиќ, Мехмедалија. „Вооружен отпор во Босна и Херцеговина против австроунгарската инвазија во 1878 година“. Анкета Сараево 6 (1979): 49.

Категорија:Луѓе од Сараево
Категорија:Починати во 1887 година
Категорија:Родени во 1834 година
Категорија:Отоманци од 19 век
Категорија:Отоманска Босна и Херцеговина