Експлозивен избув

мини| Ерупција на планината Пинатубо на Филипините на 12 јуни 1991 година (PST). Нејзината пепел би се проширила на запад до копното Југоисточна Азија.
Во вулканологијата, експлозивниот избув е вулкански избув од најсилн тип. Забележителен пример е ерупцијата на планината Сент Хеленс во 1980 година. Ваквите ерупции се резултат кога доволно гас се раствори под притисок во вискозната магма, така што исфрлената лава насилно се пена во вулканска пепел кога притисокот ненадејно ќе се намали на отворот. Понекогаш приклучокот од лава ќе го блокира каналот до врвот, а кога тоа ќе се случи, ерупциите се понасилни. Експлозивните ерупции можат да исфрлат дури 1,000 кг во секунда  од карпи, прашина, гас и пирокластичен материјал, просечен во текот на времетраењето на ерупцијата, кој патува со неколку стотици метри во секунда високи до 20 километри во атмосферата. Овој облак последователно може да се сруши, создавајќи брзо-движечки пирокластичен проток на топла вулканска материја.

 Фази 
мини|Рана фаза на избув на вулканот Саричев на 12 јули 2009 година, видена од вселената
Експлозивната ерупција започнува со некоја форма на блокирање во кратерот на вулканот што го спречува ослободувањето на гасови заробени во високо вискозна андезитна или риолитна магма. Притисокот на магмата се зголемува додека блокадата не се разнесе во експлозивна ерупција низ најслабата точка во конусот, обично кратерот. (Сепак, во случај на ерупција на планината Света Хеленс, притисокот бил ослободен на страната на вулканот, наместо на кратерот. )

Ненадејното ослободување на притисокот предизвикува гасовите во магмата наеднаш да се пенат и да создаваат вулкански пепел и пемза, кои потоа се исфрлаат низ вулканскиот отвор за да се создаде избувен столб кој најчесто се поврзува со експлозивни избуви. Големината и времетраењето на столбот зависат од волуменот на ослободената магма и под колкав притисок била.

 Видови 

 Вулканолошки избув
 Пелешки избув
 Плински избув
 Фреатичен избув
 Фреатомагматски избув
 Суртсејски избув

 Последици:
 Избувен столб
 Пирокластичен тек 
 Пирокластичен пад
 Пирокластичен бран

 Пирокластични текови 
Пирокластични текови се јавуваат кон крајот на експлозивните избуви, бидејќи вулканските гасови се исцрпуваат и притисокот на гасот што го поддржува столбот на избувот се намалува. Кога притисокот паѓа, избувниот столб започнува да се урива сам по себе, а пепелта и карпите паѓаат назад на земјата и течат по падините на вулканот. Овие текови можат да патуваат до 80 километри на час и достигнуваат температури од 200-700 степени. Високите температури можат да изгорат запаливи материјали на патеката на протокот, вклучувајќи дрво, вегетација и згради. Наизменично, кога избувот има контакт со снег, кратерски езера или влажна почва во големи количини, мешањето на водата во протокот може да создаде лахари, кои претставуваат значителни познати ризици ширум светот.

 Супервулкани 
Избувите на супервулканите се најретките вулкански избуви, но и најразорни. Временската скала помеѓу овие избуви генерално е обележана со стотици илјади години. Овој тип на избуви генерално предизвикува уништување на континентално ниво, а може да резултира и со намалување на температурите ширум светот.Oppenheimer, C. (2011): Eruptions that shook the world. Cambridge University Press. 

 Поврзано 
 Изливен избув
 Показател на вулканска избувност

 Наводи 

 Надворешни врски