Горно Пожарско

Горно Пожарско или Горно Пожар (, Ано Лутраки; до 1922 г. Άνω Πόζαρ, Ано Позар) — поранешно село во Мегленско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Меглен на Постолскиот округ во Централна Македонија, Грција.

 Географија 
Горно Пожарско се наоѓало на надморска висина од 500 м во северозападниот дел на котлината Меглен. Лежело на 20 км западно од општинското седиште С’ботско, во јужното подножје на планината Ниџе, над Пожарски Бањи.

 Историја 
 Османлиско време 
Во XIX век Горно Пожарско било македонско село во Воденската каза на Отоманското Царство. Според преднијата, селото е постаро од Долно Пожарско, но постепено се намалило, бидејќи жителите почнале да градат куќи во долното маало — Долно Пожарско. Црквата „Св. Јован Претеча“ во Горно Пожарско е од средината на XIX век. Црквата „Св. Ѓорѓи“ исто така е стара. Жителите претежно се занимавале со сточарство, а во помала мера со земјоделство.

Повеќето статистики не ги разликуваат Долно и Горно Пожарско. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Пожарско (Pojarsko) е село во Воденската каза со 218 куќи сочинети од 1000 жители Македонци.

Во 1881 г. Пожарско е ограбено од разбојникот Бекир-пеливан.Кирил патриарх Български. Българската екзархия в Одринско и Македония след Освободителната война 1877-1878. Том първи, книга първа, стр. 300. Во овој период проработела бугарската пропаганда и во 1883 г. во селото е отворено бугарско училиште.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во Пожарско живееле 2004 Македонци христијани.

Целото население на Пожарско потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Пожарско (Pojarsko) има 2240 Македонци под егзархијата и во селото работело бугарско училиште.

Егзархиската статистика од 1912 г. вели дека селото имало 2080 жители.

 Во Грција 
За време на Првата балканска војна во 1912 г. селото е окупирано од грчка војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција. За време на Првата светска војна бугарската воена власт ги евакуирала жителите на Горно Пожарско во Јужна Србија, која исто така била под бугарска окупација. По војната, повеќето жители се вратиле во селото, но изградиле куќи во Долно Пожарско. Затоа, во 1920 г. Горно Пожарско е заведено со само 79 жители, кои во 1928 г. сепак нараснале на 159 жители.

Боривое Милоевиќ („Јужна Македонија“) во 1921 г. пишува дека Горно Пожарско има 170 куќи на словени христијани. Во 1922 г. Пожарско е преименувано во Лутраки, а со тоа Горно Пожарско станало Ано Лутраки.

Во 1924 г. 15 македонски семејства од Горно и Долно Пожарско се преселиле во Бугарија — 8 во Варна, 6 во Софија и 1 во Стара Загора. Во 1940 г. селото имало 185 жители.

Селото многу настрадало во Граѓанската војна (1946 - 1949). Повеќето жители се преселиле во СР Македонија. Оние што пребегале во други места по во Грција потоа се вратиле, но во Долно Пожарско, а Горно Пожарско останало напуштено и необновено. Од селото се зачувани црквите „Св. Јован Претеча“ и „Св. Ѓорѓи“.

 Личности 
 Петре Бицевски (р. 1939) — писател
 Трпко Бицевски (р. 1938) — композитор и мелограф

 Литература 
 Бицевски, Т. Прилог кон проучувањето на обредните песни во селото Горно Пожарско, Мегленско (Егејска Македонија), Македонски фоклор II /5-6, 1970, 81-104.
 Бицевска, К. Деминутивни образувања кај именките во говорот на селото Горно Пожарско. – Литературен збор, 1984, № 5, 43—48.

 Наводи 

Категорија:Историски села во Меглен