Дамата од Шалот

Дамата од Шалот ― лирска балада од англискиот поет Алфред Тенисон и едно од неговите најпознати дела. Поемата била инспирирана од италијанскиот краток прозен текст од 13 век Donna di Scalotta. Во неа се раскажува трагичната приказна за Илејн од Астолат, млада благородничка заробена во кула кај реката од Камелот. Тенисон напишал две верзии од песната, првата објавена во 1832 година (во Поеми), со 20 строфи, втората во 1842 година, со 19 строфи (исто така во книгата Поеми). Живописниот средновековен романтизам и загадочната симболика на „Дамата од Шалот“ била инспирација за многу сликари, но и за други автори и уметници.

 Приказна 
Првите четири строфи од втората верзија на поемата од 1842 година ја опишуваат пасторалната средина. Дамата од Шалот живее во замок на речен остров во близина на Камелот, но месните фармери за неа не знаат речиси ништо.

Од петтата до осмата строфа се опишува животот на дамата. Таа пати од загадочно проклетство и постојано мора да плете слики на нејзиниот разбој без воопшто да гледа директно кон светот. Таа гледа во огледало, кое го отсликува прометниот пат и луѓето од Камелот кои минуваат покрај нејзиниот остров.

Одразените слики се опишани како „сенки од светот“, метафора што јасно укажува дека тие се лоша замена за директно гледање кон светот.
мини|275x275пкс| Вилијам Моу Егли, Дамата од Шалот, 1858 година
Од деветтата до дванаесетата строфа се опишува „храбриот Сер Ланселот“ додека јава покрај замокот и ја здогледува дамата.

Останатите седум строфи ги опишуваат чувствата на дамата откако ќе го види Ланселот; таа престанува да ткае и гледа низ прозорецот кон Камелот, предизвикувајќи го проклетството.

Таа ја напушта својата кула, наоѓа брод на кој е напишано нејзиното име и плови по реката кон Камелот. Таа умира пред да пристигне во замокот. Меѓу витезите и дамите кои ја гледаат е и Ланселот, кој смета дека е преубава.

мини|275x275пкс| Дамата од Шалот од Џон Вотерхаус, 1888 година

 Наводи 

 Дополнителна литература 

 Томас Л. Џеферс, „Убави нишки: Дамата од Шалот на Тенисон како уметник“, рецензија на Јеил том. 89, бр. 4 (есен 2001), 54–68.doi : 10.1111/0044-0124.00545 .
 Томас Л. Џеферс, „Дамата на Тенисон од Шалот и предрафаелитни рендери: изјава и контра-изјава“, Религија и уметност 6:3 (септември 2002), 231–256.doi : 10.1163/15685290260384407 . Целосен текст .

 Надворешни врски 

 Споредба на верзиите на поемата од Тенисон од 1833 и 1842 година  (обезбедена од Проектот Камелот на Универзитетот во Рочестер)
 Дамата од Шалот од Тенисон: преглед
 Дамата од Шалот е поставена на музика  (од концептниот албум од 1990 година Tyger and Other Tales)
 Аудио книга од јавен домен   
 Дамата од Шалот во поетската сезона на БиБиСи

Категорија:Британски поеми
Категорија:Дела од Алфред Тенисон