Прокупец

Прокупец — балканска сорта грозје (Vitis vinifera) која се користи за правење розови и црвени вина, потоа за купажа како и за производство на вино и вињак.

 Потекло на поимот 
Името го добило според градот Прокупље, каде што се одгледувало од дамни времиња.

 Виногорје 
Прокупецот се одгледува Србија, Македонија и Бугарија. Спорадично се одгледува и во Русија.

Според Правилникот за изменување на Правилникот за класификација на препорачани и одобрени сорти на грозје за производство на вино за секоја лозарска област за производстство на вино во Македонија, прокупецот е препорачана сорта во виногорјата:

 Скопско Виногорје
 Велешко Виногорје
 Тиквешко Виногорје
 Кочанско-виничко Виногорје
 Кумановско Виногорје
 Кратовско Виногорје
 Пијанечко Виногорје
 Прилепско Виногорје
 Битолско Виногорје
 Преспанско Виногорје
 Охридско Виногорје
 Кичевско Виногорје
 Тетовско Виногорје

 Ботанички опис 
 Бујност - развива многу бујна пенушка со исправени ластари.
 Врвот на младиот ластар е белузлаво-сив, свиткан и влакнест.
 Зрелите ластари се средно дебели или дебели, со кратки или средно долги виолетови интерноди. Бојата на кората на ластарите е црвеникава.
 Зимското окце на оваа сорта е средно развиено, конусно, покриено со темни лушпи.
 Развиениот лист е голем, цел или троделен, со прилично плитки горни странични засеци. Кората е плитко избраздена, темнозелена, мрежесто збрчкана и мека. Лицето на листот има ретки и едвај видливи пајажинести влакненца, додека на наличјето е обраснато со средно густи сиви влакна. Нервите се зелени од двете страни, добро истакнати на задната страна. Запците се со различни големини, доста заоблени.
 Петелката е со средна дебелина и должина, малку ребреста, зелена и делумно виолетова.
 Цветот е морфолошки и функционално хермафродит со 5-6 прашници, кои се нешто повисоки по положба во споредба со добро развиениот толчник во облик на шише.
 Зрното е со средна големина, тркалезно, со темносина кожа, сочно, без изразен мирис и со пријатен вкус.
 Гроздот е со средна големина, поретко голем, со цилиндрично-конусен облик, средно збиен. Тежината на гроздот значително варира во зависност од сортата и клонот од 150 до 300 грама. Гроздот најчесто се наоѓа на четвртото и петото коленце на родниот ластар. Петелката на гроздот е кратка и зелјеста.Детаљан опис сорте и најважније особине Здрава Србија, Виноградарсво, 9.март 2013. Приступљено 13.новембра 2016.

 Агробиолошки особености 
 Епоха на зреење - грозјето зрее помеѓу III и IV епоха. Многу доцна сорта со долга вегетација.
 Стапката на плодност е многу висока и се движи од 1,3 до 1,6.
 Принос на грозје - многу приносна сорта. Приносите на грозје варираат од 15.000 до 20.000 кг/ха.
 Закројување - му одговара кратко кроење. Кондирите се режат на 2-3 окца.
 Облици на одгледување - сите на кои може да се примени краткa резидба. Во старите лозја се одгледува со или без колци бидејќи тоа го овозможуваат силните и исправени ластари.
 Видови почви - дава најдобри резултати на суви, пропустливи, лабави, камено-чакални, умерено плодни и топли почви.
 Отпорност на криптогамски заболувања - средно отпорен на пепелница, а многу чувствителен на пламеница. Има изразена отпорност на сива мувла.
 Отпорност на ниски температури - умерено отпорен е на зимски мразови. Окцата замрзнуваат на - 16 °C.
 Афинитет кон подлоги - се препорачуваат следните подлоги: Berlandieri X Riparia kober 5BB, Teleki 8B, Š XB 41B, SO4, Rupestris du Lot и други.

 Поважни особености 
Состав на грозјето (g) Маса на гроздот 130 - 300 Маса на зрната 90 - 193 Маса на шепурината 4,10 - 6,69
Состав на зрната (g) Маса на кожата 6,53 - 10,40  Маса на семките 4,87 - 6,40 Маса од месото 85,20 - 181,94
Структура на гроздот (%) Шепурина 2,45 - 4,72 Кожичка 3,38 - 8,17 Семки 2,52 - 4,59 Месо 70,30 - 90,75 Скелет 6,73 - 10,37

 Технолошки и органолептички особености на ширата и на виното 

 Особености на ширата 
Ширата содржи 18-22% шеќер и 6-7 вкупни киселини. Безбојна е. При посилно цедење на грозјето се добива шира со розовкаста боја. Вкусот и мирисот се пријатни. Приносот на сокот е 65-70%.

 Особености на виното 
Виното содржи 11-13% алкохол и 5-6 вкупни киселини. Многу питко, освежувачко, црвена или рубин црвена боја, мирисните ароми се комбинација на вишна и цреша. Кога се остава подолго време во комината, виното станува горчливо поради ослободување на танини. Со одлежување, виното добива на квалитет.Сорте за квалитетна црвена и црна вина , Виноградари и винари Опленачког краја. Пристапено 13 ноември 2016.

Консумирање
Се препорачува консумација на температура од 16-18°С со лесни предјадења, тестенини и варива.

 Поврзано 
 Каберне совињон
 Вранец

 Наводи 

 Надворешни врски 

Категорија:Грозје
Категорија:Вино
Категорија:Македонски вина
Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ