Гроздана Олујиќ

Гроздана Олујиќ ( Serbian Cyrillic   , 30 август 1934 – 16 март 2019 година) била српски писател, преведувач, уредник и критичар. Нејзините романи и збирки бајки се преведени на повеќе од 35 јазици. Нејзините награди ја вклучуваат наградата „Андриќ“, наградата за детски игри „Змај3 и наградата „Бора Станковиќ“.

 Биографија 
Детство и образование

Гроздана Олујиќ е родена во 1934 година во Ердевик. Основно училиште завршила во родниот град, а гимназија во Бечеј. Потоа се запишала на англиски јазик и литература во Белград.

Олујиќ дипломирала и магистрирала англиска литература на Филолошкиот факултет на Универзитетот во Белград . Нејзиниот прв роман „ Прошетка до рајот“ ( Излет у небо ) бил објавен во 1958 година, кога писателката имала 24 години. Книгата стана бестселер и беше преведена на повеќе европски јазици и доби награда на издавачката куќа „Народна просвета“ за најдобар роман на Југославија. Романот е адаптиран за сцената, а во 1962 година, врз основа на книгата, филмскиот режисер Јован Живановиќ ја снимил мелодрамата Чудна девојка .

Романите Гласај за љубовта ( Гласам за љубав ), Не буди куче што спие ( Не буди заспале псе ) и диво семе ( Дивље семе ) објавени во 60-тите години, ја одобрија Гроздана Олујиќ како една од водечките автори на југословенската литература. Дивото семе освои поволни критичари и беше високо ценето во САД и стана задолжителна литература на неколку универзитети.

Романот Играта ( Igra ) од збирката Африканска виолетова ( Afrička ljubičica ), објавена во 1985 година, ја добил главната награда на меѓународниот конкурс во Арнсберг . Речиси сите раскази од збирката беа преведени на странски јазици и вклучени во антологии на кратка проза ширум светот вклучувајќи ги Германија, САД, Украина, Русија, Израел, Индија, Велика Британија, Франција итн. Во 2009 година, романот на писателот Гласови на ветрот ( Гласови у ветру ) станала добитник на наградата НИН, главната книжевна награда на Србија.

Гроздана Олујиќ е автор на неколку популарни книги за деца и млади. Збирката бајки „Волшебната метла“ е објавена во СССР во 1985 година во 100.000 примероци.

Олујиќ превела и голем број дела на српски; преведувала од полски бајки за јужниот ветер од Данута Цирлиќ-Страшињска и делата на Саул Белоу, Амрита Притам, Вилијам Кенеди, Арнолд Вескер, Јукио Мишима и други.  Таа почина на 16 март 2019 година во Белград.

Израелскиот критичар и есеист Дина Катан Бен-Цион, говорејќи за романот Глас на ветрот, рече дека „Само српската литература ја има својата стогодишна осаменост “.Radmima Gorup. Grozdana Olujic, Glasovi u vetru. Journal of the North American Society for Serbian Studies, 2009, vol.23, No.1

Олујиќ е позната и по нејзините есеи, вклучувајќи дела за Кафка, Томас Волф, Марсел Пруст, Вирџинија Вулф и Поетика на бајките.

 Награди 
Таа била одликувана со Орден на Данеброг, стана почесен граѓанин на Осло и освоила бројни награди, вклучувајќи ја наградата НИН, Светскиот конгрес за уметност и култура за најдобра модерна бајка во 1994 година, Награда Андриќ, награда за детски игри Змај  и наградата Бора Станковиќ.

 Работи 

 Излет у небо, 1957 година.
 Гласам за љубав, 1962 г.
 Не буди заспале псе, 1964 година.
 Дивље семе, 1967 г.
 Седефна ружа и друга бајке, 1979 г.
 Небеска река и други бајке, 1984 г.
 Африка љубичице, 1984 г.
 Звездане луталице, 1987 година.
 Дечак и принцеза, 1990 година.
 Принц облака, 1990 година.
 Златни тањир и други бајке, 1998 г.
 Месечев свет, 1998 г.
 Светлосна врата, 2002 година.
 Камен кој е летео и друг бајке, 2002 година.
 Снежни свети и други бајки, 2004 година.
 Jastuk koji je pamtio snove i druge, 2007 година.
 Гласови во ветер, 2009 г.
 Преживувања до сутра, 2017 година.
 Bili su deca kao i ti, 2017 година.

 Наводи 
https://www.biografija.org/knjizevnost/grozdana-olujic/

Категорија:Српски писатели
Категорија:Југословенски писатели
Категорија:Починати во 2019 година
Категорија:Родени во 1936 година
Категорија:Погребани во Алејата на заслужните граѓани на Новите гробишта (Белград)