Димитрија "Диме" Никодиноски

Димитрија „Диме“ Никодиноски (8 ноември 1924, с. Речани, Кичевско – 18 јули 2003, с. Речани) бил македонски партизан и учесник во Народноослободителната борба за време на Втората светска војна. Како борец на Првата македонско-косовска ударна бригада, учествувал во воените дејствија против окупациските сили на подрачјето на Вардарска Македонија. По војната работел како државен службеник, а подоцна бил политички прогонуван и интерниран поради идеолошки несогласувања со тогашното државно раководство. Во 1985 година бил одликуван за својот придонес во НОБ.

 Животопис 

 Рана младост и образование 
Димитрија Никодиноски е роден на 8 ноември 1924 година во селото Речани, во Кичевско, тогаш во состав на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Потекнувал од селско семејство со долготрајно присуство во дебрчанско-кичевскиот крај. Имал две сестри, негови родители биле Симеон „Синадин“ Стојчески и Василка Мијаилеска Стојческа. Основното образование го завршил во селото Светораче.

Младоста ја минал во услови на политичка нестабилност, економска сиромаштија и засилени асимилациски политики, што влијаело врз формирањето на неговите националноослободителни и антифашистички ставови.

 Втората светска војна 
мини|Формирање на првата македонско-косовска ударна бригада во Сливово, Дебрца на 11 ноември 1943 годинаПо окупацијата на Македонија во 1941 година, Никодиноски бил изложен на репресивни мерки од страна на окупаторските власти. По пронаоѓање радио-уред оставен од војници, бил приведен и физички малтретиран од италијанските окупациски сили, под сомнение за поврзаност со партизанското движење. Овој настан имал значајно влијание врз неговата одлука да се приклучи на вооружената борба.

Во почетокот на 1944 година, по обид за ликвидација од страна на бугарските окупациски сили во Битола, се вратил во родниот крај. Во март 1944 година стапил во редовите на Првата македонско-косовска ударна бригада.

Како борец на бригадата учествувал во борбени дејства низ Западна Македонија, вклучително и во операциите поврзани со ослободувањето на Кичево и Дебрца. На 8 јуни 1944 година бригадата се приклучила кон Првата македонска ударна бригада. Иако првичната стратегија предвидувала дејствување кон Егејска Македонија, по одлука на Врховниот штаб на НОВ и ПОЈ единицата била пренасочена кон Сремскиот фронт, каде што дејствувала до 12 јуни 1945 година. Во втората половина на јуни 1945 година бригадата се вратила во скопско. 

 По завршувањето на војната 
мини|Митинг во ослободено Кичево
По ослободувањето, Никодиноски добил земјоделски парцели во рамки на аграрната реформа како признание за учеството во НОБ. Во периодот од 1946 до 1950 година работел во Службата за државна безбедност (УДБА), како и во институции поврзани со Сојузното собрание на Југославија.

Во 1950 година бил разрешен од должност и интерниран во затвор во Белград. Интернацијата била последица на идеолошки несогласувања со државното раководство, при што неговите ставови биле оценети како просоветски и обединувачки во контекст на македонското национално прашање. По едногодишен престој во логор, се вратил во родното село.

 Семеен живот и цивилна кариера 
По враќањето од интернацијата се оженил со Мирјана „Мирка“ Тренеска Никодиноска. Одреден период живеел и работел во Белград, каде што бил вработен во фабриката за чоколада „Штарк“. Подоцна се вратил во родниот крај и се посветил на семејниот живот.

Со сопругата имал три деца. На 2 февруари 1960 година претрпел тешка телесна повреда од експлозивна направа, при што ја загубил десната рака. Повеќе години бил на лекување во Битола, по што продолжил да живее со траен инвалидитет. Подоцна работел како магационер и бил пензиониран како воен ветеран.

 Подоцнежен живот и признанија 
мини|Прва македонска ударна бригада
По пензионирањето се занимавал со земјоделие и сточарство. Во 1985 година, по повод четириесетгодишнината од ослободувањето, му бил доделен државен орден за придонесот во Народноослободителната борба.

За време на конфликтот во Македонија (2001), и покрај возраста и здравствената состојба, јавно изразил подготвеност да учествува во одбраната на државата.

Починал на 18 јули 2003 година во родното село Речани.

 Потекло и семејна историја 
Семејството Никодиноски, познато и како Неделковци, води потекло од дебрчанско-кичевскиот регион. Според етнографските податоци и семејните преданија, родоначалникот Неделко се населил во Речани во средината на XIX век од селото Лактиње, со преселби од Дебрца, Порече и Кичевско. Семејството традиционално се занимавало со земјоделство и сточарство и ја слави куќната слава Св. Ѓорѓија посна.

Во поширокото семејство имало поединци поврзани со ВМРО, а семејството претрпело последици од четничките акции во кичевскиот крај на почетокот на XX век. Овој историски и општествен контекст имал влијание врз формирањето на националните и политичките ставови на Димитрија Никодиноски.

 Наводи 

Категорија:Македонски партизани