Лепа Млаѓеновиќ

Лепа Млаѓеновиќ  родена на 9 ноември 1954 година) е феминистка, лезбејка, антивоена активистка која е пионер на феминизмот од вториот бран во Србија. Таа е феминистичка советничка за жени кои преживеале машко насилство или лезбофобија, фасилитатор на работилница, писателка и предавач и членка на неколку меѓународни одбори и мрежи кои се загрижени за правата на лезбејките и насилството врз жените. Млаѓеновиќ се смета за симбол на женскиот активизам во поранешна Југославија. Родена во Белград, детството го поминала летниот одмор во Сараево и на Јадранското Море. Од 2017 година, Млаѓеновиќ живее во Белград.

 Работа за човекови права 

 Алтернативи на психијатријата 
Млаѓеновиќ дипломирала на Катедрата за психолошки студии на Филозофскиот факултет на Универзитетот во Белград во 1980 година. Како студент, таа се спротивставила на ригидниот образовен систем пишувајќи протестни писма до професорите, критикувајќи ги конзервативните правила кои не ги зајакнуваат студентите. Првото социјално движење во кое Млаџеновиќ активно учествувала била Мрежата за алтернативи на психијатријата, чија цел била да ја деинституционализира психијатријата поради нејзиното насилство и исклучување. Млаѓеновиќ ја иницираше и коорганизираше „Психијатрија и општество“, тридневна меѓународна конференција во 1983 година во студентскиот културен центар во Белград. Таа потоа волонтирала во центрите за ментално здравје во Трст, и пишувала за Демократската психијатрија во Италија  и центрите за терапија за заедницата на Асоцијацијата Арбурс во Лондон кои се развиле од антипсихијатриското движење.

 Феминистички и антивоен активизам 
Феминистичкиот активизам на Млаѓеновиќ започна во 1978 година кога таа учествувала на DRUG-ca Žena (жени другари), првата меѓународна женска конференција организирана од југословенските феминистки во студентскиот културен центар во Белград, што било пресвртна точка. за феминистичкото и граѓанското општество во поранешна Југославија. Во 1982 година, Млаѓеновиќ ја коорганизирала феминистичката група Жени и општество во Белград. Четири години подоцна, таа организирала женска феминистичка група како дел од Жените и општеството, која била заснована на модел на самосвест.

Млаѓеновиќ учествувала на првата југословенска феминистичка средба во Љубљана во 1987 година, која била организирана од феминистичката група ЛИЛИТ и лезбејската група ЛИЛИТ ЛЛ од Словенија. Состанокот поттикнал сестринство, размена, поддршка на женскиот активизам, дискусии за насилството врз жените, репродуктивното здравје на жените, женската уметност и култура и првите иницијативи за лезбејско организирање. Со други активисти на Жените и општеството, Млаѓеновиќ била ко-основач на СОС телефонската линија за жени и деца жртви на насилство во Белград во 1990 година и била координатор и советник за жени кои преживеале машко насилство. Подоцна работела со жени жртви на војна.

Во 1991 година, Млаѓеновиќ им се придружила на Сташа Зајовиќ и на неколку други феминистички антивоени активистки за да ги основаат Жените во црно. Групата започнала со неделни бдеења протестирајќи против српскиот режим, а подоцна станала дел од светската мрежа Жени во црно. Жените во црно од Белград го одржале својот прв состанок на 9 октомври 1991 година.

Млаѓеновиќ била едукатор и советник од 1992 до 2012 година, работејќи со жени жртви на машко насилство во Босна и Херцеговина, Хрватска и Унгарија. Во 1993 година, Млаѓеновиќ и други феминистички волонтери на SOS Hotline го основале Autonomni Ženski Centar AŽC (Автономниот женски центар); била психолошки советник и координатор на советувалиштето на центарот до 2011 година. Млаѓеновиќ има учествувано (и олеснето) на многу работилници за жени и групи за поддршка на жени жртви на машко насилство од 2000 година до денес, и помага работилници за емоционална писменост за активисти (особено лезбејки) на Балканот. Таа работи во Италија со невладината организација Donne in Rete contro la violenza, и објавила труд за феминистичко советување за сексуално насилство.

 Лезбејски активизам 
Млаѓеновиќ и Сузана Тратник беа учесници од Југославија на конференцијата на Меѓународната лезбејска информативна служба во 1986 година во Женева. Таа, Дејан Небригиќ и неколку други активисти ја основале Аркадија, првата белградска геј и лезбејска организација, во 1990 година; групата работела до 1997 година. Млаѓеновиќ била првата лезбејка во Србија што излегла за време на пренос на јавна телевизија (во 1994 година); таа разговарала за геј и лезбејски прашања и ја претставувала групата Аркадија. Таа и неколку други активисти од Аркадија ја формирале Лабрис, првата лезбејска организација, следната година. Во 2001 година, Млаѓеновиќ го опиша искуството:Lepa Mladjenovic, 2001 "Notes of a Feminist Lesbian during Wartime", European Journal of Women's Studies Vol 8, Issue 3, pp. 381 - 391.

 Признанија 
Млаѓеновиќ ја добила наградата Фелипа де Соуза, доделена од OutRight Action International, за нејзиниот придонес во ЛГБТ активизмот за човекови права во 1994 година на прославата на гордоста во Њујорк. Кога ја примила наградата, таа рекла: „Местото од кое доаѓам не е нацијата каде што сум родена, туку изгубена лезбејска земја што никогаш не сум ја имала – но ќе успеам да ја создадам, некако“.

 Публикации 
Од 1992 до 2012 година, Млаѓеновиќ била член и предавач во Центарот за женски студии во Белград. Таа има напишано неколку есеи за воено силување, насилство врз жените, правата на лезбејките, лезбејките во време на војна, фемицидот, феминистичкиот пристап кон транзициската правда, женската солидарност и емоционалната писменост.

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Дома со Лепа Млаѓеновиќ: Публикации, разговори, интервјуа и емитувања во машината за враќање

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Луѓе од Белград
Категорија:Живи луѓе
Категорија:Родени во 1954 година
Категорија:Српски феминистки