Фосфор пентасулфид

Фосфор пентасулфид е неорганско соединение со формулата  ( мономер ) или  ( димер ). Оваа жолта цврста супстанција е една од двата фосфорни сулфиди со комерцијална вредност. Примероците често се појавуваат зеленикаво-сиви поради нечистотии. Растворлив е во јаглерод дисулфид, но реагира со многу други растворувачи како алкохоли, DMSO и DMF.Scott D. Edmondson, Mousumi Sannigrahi "Phosphorus(V) sulfide" Encyclopedia of Reagents for Organic Synthesis 2004 John Wiley & Sons. 

 Структура и синтеза 
Неговата тетраедарска молекуларна структура е слична на онаа на адамантан и речиси идентична со структурата на фосфор пентооксид.

Фосфор пентасулфид се добива со реакција на течен бел фосфор ( ) со сулфур над 300 °C. Првата синтеза на  од Берзелиус во 1843 година  била со овој метод. Алтернативно, може да се формира со реакција на елементарен сулфур или пирит ,, со ферофосфор, сурова форма на  (нуспроизвод на бел фосфор ( ) производство од фосфатна карпа):




 Употреба 
Приближно 150.000 тони  се произведуваат годишно. Соединението главно се претвора во други деривати за употреба како адитиви за подмачкување како што се цинк дитиофосфати. Широко се користи во производството на натриум дитиофосфат за апликации како средство за флотација во концентрацијата на минералите на молибденит. Се користи и во производството на пестициди како што се Паратион и Малатион. Исто така е составен дел на некои аморфни цврсти електролити (на пример, Li 2 S - ) за некои видови литиумски батерии.

Фосфор пентасулфид е материјал со двојна употреба, за производство на рани инсектициди како што е Амитон, а исто така и за производство на поврзаните нервни агенси VX .

 Реактивност 
Поради хидролиза со атмосферска влага,  еволуира водород сулфид , на тој начин  е поврзан со мирис на расипано јајце. Освен , хидролиза на  на крајот дава фосфорна киселина:



Други благи нуклеофили реагираат со , вклучувајќи алкохоли и амини. Ароматичните соединенија како што се анизол, фероцен и 1-метоксинафтален реагираат за да формираат 1,3,2,4-дитиадифосфетан 2,4-дисулфиди како што е реагенсот Лоесон.

 Наводи 

Категорија:Сулфиди
Категорија:Неоргански соединенија на фосфорот