Плашт (геологија)

Плашт или мантија — слојот во едно планетарно тело сместен над јадрото и под кората. Сочинет е од карпи или мразови, и најчесто претставува најголемиот и најмасивен слој на телото. Плаштовите се својствени за планетарните тела кои претрпеле раслојување по густина. Плаштови имаат сите земјовидни планети (вклучувајќи ја Земјата), разни астероиди и некои планетарни месечини.

 Земјин плашт 
мини|десно|350п|Внатрешниот состав на Земјата со горен и долен плашт

Земјиниот плашт е слојот од силикатна карпа помеѓу кората и надворешното јадро. Има маса од 4,01 × 1024 кг, што сочинува 67 % од масата на Земјата. Дебел е 2.900 км и зазема 84 % од зафатнината на Земјата. Претежно е цврст, но во геолошки временски рамки има поведение на вискозна течност. Делумното топење на плаштот во средноокеанските гребени создава океанска кора, а делумното топење на плаштот во зоните на подвлекување дава континентална кора.

 Други планетарни плаштови 
Меркур има силикатен плашт дебел 490 км, што сочинува само 28 % од неговата маса. Венериниот силикатен плашт е дебел околу 2.800 км со удел од 70 % од масата. Марсовиот силикатен плашт е дебел 1.600 км, што е ~74–88 % од неговата маса и може да е претставен од хасигнитските метеорити.

 Месечини со плаштови 
Јупитеровите месечини Ија, Европа и Ганимед имаат силикатни плаштови; плаштот на Ија (дебел ~1.100 км) е покриен со вулканска кора, Ганимедовиот (дебел ~1.315 км) е покриен со мраз дебел ~835 км, а Европиниот (дебел ~1.165 км) има ~85 км мраз, а можеби и течна вода.

Силикатниот плашт на Земјината месечина е дебел околу 1.300–1.400 км и претстаува извод на месечеви базалти. Месечевиот плашт е соголен во Јужнополово-Ејткеновата Котлина или котлината на Морето на Кризите. Овој плашт има сеизмички прекин на длабочина од ~500 км, најверојатно предизвикан од промената на составот.

Титан и Тритон имаат плаштови сочинети од мраз или други цврсти испарливи супстанции.

 Астероиди со плаштови 
Некои од најголемите астероиди имаат плаштови; на пример, Веста има силикатен плашт со сличен состав на диогенитските метеорити.

 Поврзано 
 Земјин плашт

 Наводи 

Категорија:Земјин состав
Категорија:Планетарна геологија