Стево Жигон

Стево Жигон (Љубљана, 8 декември 1926 - Белград, 28 декември 2005) — југословенски и југословенски/српско-црногорски филмски, телевизиски и театарски глумец и режисер од словенечка народност.

 Животопис 
Стево Жигон е роден на 8 декември 1926 година во Љубљана, во кројачко семејство со словенечко потекло, од татко Стефан и мајка Марија Жигон, родум од Трст. Неговите родители, откако Мусолини и фашистите дошле на власт во 1922 година од Италија се преселиле во Љубљана, каде што Стево од 1937 година учел гимназија, а во 1945 година матурирал. Во февруари 1942 година станал член на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ). Како млад, тој поминал една година затворен во германски, белогардејски и италијански затвор, а последните две години од војната ги поминал во злогласниот концентрационен логор Дахау, од декември 1943 година до мај 1945 година, каде го научил германскиот јазик. Поради познавањето на јазикот и познавањето на менталитетот, многу често подоцна играл улоги на цинични и ладни германски офицери.

Студирал глума во Љубљана, каде што завршил еден семестар на Академијата за глумечка уметност и Ленинград, каде студирал од 1946 година до 1948 година на тамошниот Ленинградски театарски институт. Дипломирал во 1952 година во извонредната класа на Академијата за театарска уметност во Белград. Тој бил еден од првите асистенти на Академијата за театарска уметност, при нејзиното основање во 1949 година. Пресвртниците во неговата уметничка кариера се поврзани со Бојан Ступица, кој придонел за негово вклучување во филмот и режијата. Со текот на годините, тој сè помалку глумел во Југословенскиот драмски театар (ЈДП) и Ателје 212, а сè повеќе се свртел кон режијата. Своето филмско деби го имал во 1950 година со две мали улоги. Како две најдобри улоги ја издвојува новинарската во филмот „Кислород“ (М. Клопчиќ, 1970 г.), за која е награден со Златна арена на фестивалот во Пула, како и онаа во филмот „Рондо“ (З. Берковиќ, 1966). Имал забележителна улога и на телевизија, а особена популарност стекнал играјќи го ликот на озлогласениот мајор Кригер во ТВ сериите Отпишаните и Враќање на отпишаните. Тој, исто така, глумел во кратки играни филмови (на пр. на Н. Стојановиќ).

Во 1968 година за време на јунските студентски демонстрации во Белград, неговото појавување во дворот на Филозофскиот факултет и неговата изведба со инсерт од драмата „Смртта на Дантон“, каде со својот говор на судењето на Дантон го глумел чесниот, бескомпромисниот и суров Робеспјер, предизвикал експлозија од одушевување кај студентите кои го слушале и гледале: „. . . кога ќе погледнеме како овие маркизи и грофови на Револуцијата се коцкаат, кога нив ги гледаме со право може да се запрашаме дали тие го ограбиле народот. . . ! Нема спогодба, нема примирје со луѓе за кои Републиката е шпекулација, а Револуцијата е занает! ! ..." 

Според својата идеолошка определба, тој се декларирал како комунист и бил почитувач на ликот и делото на Сталин. Категорично ги бранел идеите на атеизмот.

На првите повеќепартиски избори во Србија во 1990 година бил кандидат на Социјалистичката партија на Србија (СПС) за пратеник, но не бил избран.

Неговата сопруга Јелена и ќерката Ивана се исто така познати глумици. Неговиот вонбрачен син Вид Жигон (1971) живее во Словенија.СТЕВО ЖИГОН ЈЕ ИМАО ВАНБРАЧНОГ СИНА: Пред смрт ме је молио да му опростим („Вечерње новости”, 18. новембар 2020)

Починал на 28 декември 2005 година во Белград. Погребан е во Алејата на заслужните граѓани на Новите гробишта во Белград.

 Режирал 
 Драга Рут (во Мостар), 1954 г.
 Агонија (во Малиот театар во Москва), 1979 година .
 Ужаленото семејство (во Драмскиот театар Бољшој во Ленинград).

Режирал во следните театри:

 Народен театар во Белград — Ромео и Јулија — 1981 година, Мис Јулија (Стринберг) — 1994 година, Идиот (Фјодор Михајловиќ Достоевски) — 1995 година, Галеб (Чехов) — 2000 година .
 Југословенски драмски театар ,
 Театар на поезијата,
 Академски театар,
 и во градовите: Нови Сад, Вршац, Сомбор, Бања Лука, Дубровник, Битола, Зеница, Зајечар, Крагуевац, Љубљана . . .

Неговата режија на Хамлет е особено запаметена како предизвикувачка и полемична.

 Театарски улоги 
 Кралот на Бетајнова (Ивана Цанкар) - Франц
 Антигона (Софокле) - Хемон
 Кандида (Бернард Шо) - Марчбанкс
 Федра (Расин) - Хиполит
 Глорија (Р. Маринковиќ) — Дон Жере
 Браќата Карамазови (Фјодор Михајлович Достоевски) - обвинител
 Ривали (Шеридан) - Фолкланд
 Дубровничката трилогија (Иво Војновиќ) — Госпар Михо, Марко пл. Тудизип
 Затвореници од Алтона (Жан Пол Сартр) - Франц
 Ифигенија на Таурида (Јохан Волфганг Гете) - Тоант
 Смртта на Дантон (1968) - Робеспјер
 Маскарада (Мирослав Крлежа) - Дон Кихот
 Во агонија (Мирослав Крлежа) — Крижовец
 Иванов (Антон Чехов) - Иванов
 Обична приказна (Гончаров) - Петар Иванович
 Пигмалион (Бернард Шо) - Хенри Хигинс
 Хамлет (Вилијам Шекспир) - Хамлет
 Волци и овци (Алексеј Остовски) - Беркутов
 Отело (Вилијам Шекспир) - Јаго

 Филмографија 
 Година Филм Улога 1950  Чудотворен меч   1950  Црвен цвет  Блаж 1957  Ќе се вратам  Бранко Медан, полковник 1958  Кала  Филозоф 1959  Пет минути рај  Стеван 1960-ти▲ 1960  Голем потфат   1960  Сплетка и љубов   1960  X-25 јавува  Ханс Биндер 1961  Хеда Габлер   1961  Песна   1961  L'enclos   1963  Шест свечени покани (ТВ-серија) 1964  Отровна билка   1964  Службена положба   1965  После одморот   1965  Маестро   1965  Болничка соба   1966  Лола Ѓукиќ и Новак Новак   1966  Премиера   1966  Балада за враќањето   1966  Крешталка   1966  Амандус  Жан 1966  Црн снег  Емил Маргетиќ 1966  Рондо  Младен 1966  Топли години   1967  Коктел (ТВ-филм)   1967  Мементо  Вили Милер 1967  Егор Буличов (ТВ-филм) Андреј Звонцов 1967  Височка хроника Јоханес Франциска  1968  Самци (ТВ серија)  1968  Бегство  Сергеј Павлович Голупков 1968  Календар на Јован Орловиќ  Дарко 1968  Тишина   1968  Валкани раце   1968  Опатица и комесар  Доктор Симиќ 1969  Потоп (ТВ-филм)   1969  Обична приказна   1969  Безимена ѕвезда   1969  Бура   1969  На дан пожара  Дошен 1969  Недозвани   1969  Како да ти кажам ТВ-серија  / 1970-ти▲ 1970  Оксиген   1971  Голема работа   1971  Влегува слободен човек (ТВ)   1971  Патување на местото на несреќата  Нино 1971  Чедомир Илиќ  Министер 1972  Дамон (ТВ)  Дамон 1972  Девојка од Космај  Мајор Бекер 1972  Валтер го брани Сараево  Др. Мишковиќ 1973  Последни   1973  Полицајци   1973  Дубравка   1973  Изгнаници   1973  Павилјон број шест  Командант на градот 1973  Опасни средби   1974  Оглас  Бриски 1974  Флоријановиќ   1974  Валтер го брани Сараево (ТВ-серија) Др. Мишковиќ 1974  Отпишаните  Мајор Кригер 1974  Њурци   1974  Парлог   1974  Димитрије Туцовиќ (ТВ-серија)  Лав Троцки 1974  Страв  Благот Баласица 1975  Живи врски   1975  Андерсонвил — Логор смрти   1974—1975  Отпишаните  Мајор Кригер 1975  Sie kommen aus Agarthi  1976  Марија   1976  Случајот на матурантот Вагнер  Филип Вагнер 1976  Диспут во ноќта  Еразмо Ротердамски 1976  Враќање на отпишаните  Мајор Кригер 1976  На патот на предавство  кнез Павле Караѓорѓевиќ 1976  Волци и овци   1976  Идеалист  Свештеник од Запоље 1978  Маска  Александар фон Бах 1978  Окупација во 26 слики  Хубичка 1978  Љубов во единаесеттата   1978  Павилјон VI   1978  Отпишаните ТВ-филм Кригер 1978  Враќање на отпишаните ТВ-серија Кригер 1979  Слом  Кнез Павле Караѓорѓевиќ 1979  Новинар  Томац 1979  Се сеќавам   1980-ти▲ 1980.  Луди години 2  Директор на училиштето 1980  Чин   1980  Летување на југ   1981  Во агонија   1981  Шеста брзина  Началник 1981  Жед   1981  Седам секретара СКОЈ-а   1982  Настојање  Професор Херак 1982  Десеттиот брат  Пискав 1982  Приче из радионице  Начелник 1983  Стриковците ми раскажуваа   1983.  Мртвите не се враќаат (мини-серија)   1983  Како систематски сум уништен од идиоти  Се глумел себеси 1985  Црвени и црни  Трстенски фашист  1985  Црвена барака   1986  Примож Трубар (ТВ-серија) 1986  Вечерни ѕвона  Паоло Мензе 1986  Miss  1986  Еретик   1987  Случај Хармс  Професор 1987  Домот на Бергманови  Конрад 1987  Погрешна процена  Димитрије Љотиќ 1988  Халоа — празник на курвите  Професор Манфред 1988  Роман за Лондон (ТВ-серија)  Доктор Сергејевич Крилов 1988  Вечерни ѕвона (ТВ-серија) Паоло Мензе 1988  Вук Караџиќ  Клеменс Метерних 1988  P.S. Post Scriptum   1990-ти▲ 1991  Туце свилени чорапи   1991  Брачни патувања  Гроф Јохан фон Финсенберг 1992  Пофалба на светиот кнез Лазар   1993  Кажи зошто ме остави  Старец 1993  Подобро од бегство  Театарски режисер 1994  Милена од Прага  СС офицер 1993—1994  Среќни луѓе  Доктор Ловчевиќ 1994  Полицаецот од Петлово Брдо  Таткото на Марина 1995  Наследство  Адвокат Спасоје  1995  Сложни браќа  Русин од Унпрофор 1995  Крај на династијата Обреновиќ  Чариков 1995—1996  Среќни луѓе 2  Доктор Ловчевиќ 1998  Кралевски гамбит   1998  Британски гамбит  Шкотски доброволец кај партизаните 

 Книги 
Ги напишал:

 „Стево Жигон - хроника“
 „Монолог за театарот“
 „Драматизации и адаптации“

 Признанија 
десно|мини|160x160пкс| Гробот на Жигон во Алејата на заслужните граѓани на Новите гробишта во Белград

 Орден на трудот со златен венец ,
 Седмојулска награда ,
 Златна арена, 1970 година,
 Статуетка „Јоаким Вујиќ“ ,
 Награда „Бојан Ступица“ ,
 Плакета на Московскиот театар Мали,
 Плакета ЈДП ,
 Плакета на Народниот театар во Белград ,
 Медал на почесен граѓанин на Русија,
 Златен медал „Николај Мордвинов“,
 Гран при на фестивалот „Златен витез“ во Москва ,
 Добричин прстен, 2002 година.

 Наводи 

 Надворешни врски 
 Десет година од смртта на Стево Жигон (Б92, 25. децембар 2015)
 Десет година од смртта на Стево Жигон („Блиц“, 10. јануар 2016)

Категорија:Српски атеисти
Категорија:Југословенски глумци
Категорија:Српски глумци
Категорија:Српски режисери
Категорија:Луѓе од Љубљана
Категорија:Починати во 2005 година
Категорија:Родени во 1926 година
Категорија:Носители на Орденот на трудот
Категорија:Погребани во Алејата на заслужните граѓани на Новите гробишта (Белград)