Натриум јодид

Натриум јодид (хемиска формула NaI) — јонско соединение формирано од хемиска реакција на метален натриум и јод. Под стандардни услови, тоа е бела, растворлива во вода цврста материја која содржи 1:1 мешавина на натриумови катјони (Na+) и јодидни анјони (I−) во кристална решетка. Се користи главно како додаток во исхраната и во органската хемија. Се произведува индустриски како сол што се формира кога киселите јодиди реагираат со натриум хидроксид. Тоа е хаотропна сол.

Употреба
Додаток во исхрана
Натриум јодид, како и калиум јодид, најчесто се користат за лекување и спречување на дефицит на јод. Јодираната кујнска сол содржи 10 ppm јодид.

Органска синтеза
Натриум јодид се користи за конверзија на алкил хлориди во алкил јодиди. Овој метод, реакцијата Финкелштајн, се потпира на нерастворливоста на натриум хлорид во ацетон за да ја поттикне реакцијата:

R–Cl + NaI → R–I + NaCl

Јадрена медицина
Некои радиоактивни јодидни соли на натриум, вклучително и Na125I и Na131I,имаат радиофармацевтски карцином на штитната жлезда и хипертироидизам или како радиоактивен трагач при снимањето (види Изотопи на јод > Радиоизотопи I-123, I-124, I-125, и I-131 во медицината и биологијата).

 Сцинтилатори со NaI(Tl) допирани со талиум 
Натриум јодид активиран со талиум, NaI(Tl), кога е подложен на јонизирачко зрачење, емитира фотони (т.е., сцинтилат) и се користи во детектори за сцинтилација, традиционално во јадрената медицина, геофизиката, јадрената физика и мерењата на животната средина. NaI(Tl) е најшироко користен материјал за сцинтилација. Кристалите обично се споени со фотомултипликаторна цевка, во херметички затворен склоп, бидејќи натриум јодидот е хигроскопен. Фино прилагодување на некои параметри (т.е., цврстина на зрачење, последователен сјај, проѕирност) може да се постигне со менување на условите на растот на кристалите. Кристали со повисоко ниво на допинг се користат во детектори за рендген со висок спектрометриски квалитет. Натриум јодид може да се користи и како единечни кристали и како поликристали за оваа намена. Брановата должина на максималната емисија е 415 nm.

 Радиоконтраст 
Антонио Егас Мониз барал радиоконтрастно средство за церебрална ангиографија По експериментите на зајаци и кучиња, тој се реши на натриум јодид како најдобар медиум.

 Податоци за растворливост 
Натриум јодид покажува висока растворливост во некои органски растворувачи, за разлика од натриум хлорид или дури и бромид:
SolventSolubility of NaI (g NaI/kg of solvent at 25 °C) H2O 1842 Течен амонијак 1620 Течен сулфур диоксид 150 Метанол 625–830 Мравска киселина 618 Ацетонитрил 249 Ацетон 504 Формамид 570–850 Ацетамид 323 (41.5 °C) Диметилформамид 37–64 Дихлорометан 0.09

Стабилност
Јодидите (вклучувајќи натриум јодид) се детектираат оксидирачки со атмосферскиот кислород (O2) до молекуларен јод (I2). I2 и I− комплекс за да се формира тријодидниот комплекс, кој има жолта боја, за разлика од белата боја на натриум јодид. Водата го забрзува процесот на оксидација, а јодидот исто така може да произведе I2 со фотооксидација, затоа за максимална стабилност натриум јодидот треба да се чува во темни услови, ниски температури и ниска влажност.

 Поврзано 
 Гама спектроскопија
 Сцинцилаторски бројач
 Тератологија

 Наводи 

 Цитирани извори 

 Надворешни врски 






Категорија:Неоргански соединенија
Категорија:Јодиди
Категорија:Метални халиди
Категорија:Соединенија на натриумот