Натриум оксид

Натриум оксид — хемиско соединение со формула Na2O. Се користи во керамика и чаши. Тоа е бела цврста супстанца, но соединението ретко се среќава. Наместо тоа, „натриум оксид“ се користи за опишување на компоненти на различни материјали како што се чаши и ѓубрива кои содржат оксиди кои вклучуваат натриум и други елементи.

 Структура 
Структурата на натриум оксидот е одредена со рендгенска кристалографија. Повеќето оксиди на алкални метали M2O (M = Li, Na, K, Rb) се кристализираат во антифлуоритната структура. Во овој мотив позициите на анјоните и катјоните се обратни во однос на позициите во CaF2, при што јоните на натриум се тетраедрално координирани со 4 оксидни јони и оксидот кубично координирани до 8 натриумови јони.Wells, A. F. (1984) Structural Inorganic Chemistry, Oxford: Clarendon Press 

 Подготовка 
Натриум оксид се произведува со реакција на натриум со натриум хидроксид, натриум пероксид или натриум нитрит:

 2 NaOH + 2 Na → 2 Na2O + H2

До степен до кој NaOH е контаминиран со вода, соодветно се користат поголеми количини на натриум. Вишокот на натриум се дестилира од суровиот производ.

Вториот метод вклучува загревање на мешавина од натриум азид и натриум нитрат:

 5 NaN3 + NaNO3 → 3 Na2O + 8 N2

Согорувањето на натриум во воздухот произведува мешавина од Na2O и натриум пероксид (Na2O2).

 Употреба 

 Изработка на стакло 
Чашите често се опишуваат во однос на нивната содржина на натриум оксид иако тие навистина не содржат Na2O. Понатаму, таквите чаши не се направени од натриум оксид, туку еквивалент на Na2O се додава во форма на „сода“ (натриум карбонат), која го губи јаглерод диоксидот на високи температури:

 Na2CO3 → Na2O + CO2
 Na2O + SiO2 → Na2SiO3
 Na2CO3 + SiO2 → Na2SiO3 + CO2

Типично произведено стакло содржи околу 15 % натриум оксид, 70 % силициум диоксид и 9 % вар (калциум оксид). Натриум карбонатната „сода“ служи како флукс за намалување на температурата на која се топи силициумската смеса. Таквото сода-вар стакло има многу пониска температура на топење од чистиот силициум диоксид и има малку поголема еластичност. Овие промени настануваат затоа што материјалот базиран на Na2[SiO2]x[SiO3]-нешто пофлексибилен.

 Реакции 
Натриум оксидот реагира лесно и неповратно со вода и дава натриум хидроксид:

 Na2O + H2O → 2 NaOH

Поради оваа реакција, натриум оксидот понекогаш се нарекува основен анхидрид на натриум хидроксид (поархаично, „анхидрид на каустична сода“).

 Наводи 

 Надворешни врски 

Категорија:Оксиди
Категорија:Соединенија на натриумот