Калај(II) оксид

Калај(II) оксид (стан оксид) — соединение со формулата SnO. Составен е од калај и кислород каде што калајот има состојба на оксидација од +2. Постојат две форми, стабилна сино-црна форма и метастабилна црвена форма.

Подготовка и реакции
Сино-црниот SnO може да се произведе со загревање на калај (II) оксид хидрат, каде SnO·xH2O (x<1) се таложи кога солта на калај(II) ќе реагира со алкален хидроксид како на пр. NaOH.Egon Wiberg, Arnold Frederick Holleman (2001) Inorganic Chemistry, Elsevier 
Метастабилниот, црвен SnO може да се подготви со нежно загревање на талогот произведен од дејството на воден амонијак на калај(II) солта.
SnO може да се подготви како чиста супстанција во лабораторија, со контролирано загревање на калај(II) оксалат (стан оксалат) во отсуство на воздух или под CO2 атмосфера. Овој метод се применува и за производство на железен оксид и манган оксид.Satya Prakash (2000),Advanced Inorganic Chemistry: V. 1,  S. Chand, Arthur Sutcliffe (1930) Practical Chemistry for Advanced Students (1949 Ed.), John Murray - London.
SnC2O4·2H2O → SnO + CO2 + CO + 2 H2O

Калај (II) оксид гори во воздух со слаб зелен пламен за да формира SnO2.

2 SnO + O2 → 2 SnO2

Кога се загрева во инертна атмосфера првично се јавува диспропорционално давајќи Sn метал и Sn3O4 што дополнително реагира и дава SnO2 и Sn метал.
4SnO → Sn3O4 + Sn
Sn3O4 → 2SnO2 + Sn
SnO е амфотеричен, се раствора во силна киселина за да се добијат калај(II) соли и во силна база за да се добијат станити кои содржат Sn(OH).3-. Може да се раствори во раствори на силна киселина за да се добијат јонските комплекси Sn(OH2)32+ и Sn(OH)(OH< sub>2)2+, а во раствори со послаби киселини се добива Sn3(OH)42+. Забележете дека безводните станити, на пр. K2Sn2O3, K2SnO2 се исто така познати.R M Braun R Hoppe Z. Naturforsch. (1982), 37B, 688-694
SnO е редукционо средство и се смета дека го редуцира бакарот(I) во метални кластери во производството на таканареченото „бакарно рубин стакло“.

Структура
Црниот, α-SnO ја прифаќа тетрагоналната структура на слојот PbO која содржи четири координатни квадратни пирамидални атоми на калај.Wells A.F. (1984) Structural Inorganic Chemistry 5th edition Oxford Science Publications  Оваа форма се наоѓа во природата како редок минерал ромархит. Асиметријата обично едноставна и се припишува на стерично активенот пар; сепак, пресметките на густината на електроните покажуваат дека асиметријата е предизвикана од антиврзувачка интеракција на орбиталите Sn(5s) и O(2p). Електронската структура и хемијата на активниот пар ги одредуваат повеќето својства на материјалот.

Не-стехиометрија е забележана кај SnO.

Електронскиот јаз на опсегот е измерен помеѓу 2,5eV и 3eV.Science and Technology of Chemiresistor Gas Sensors By Dinesh K. Aswal, Shiv K. Gupta (2006), Nova Publishers, 

Употреба
Доминантната употреба на калај оксидот е како претходник во производството на други, типично двовалентни, калајни соединенија или соли. Стан оксидот, исто така, може да се користи како средство за намалување и во создавањето на стакло од рубин."Red Glass Coloration - A Colorimetric and Structural Study" By Torun Bring. Pub. Vaxjo University. It has a minor use as an esterification catalyst.

Цериум(III) оксидот во керамичка форма, заедно со калај(II) оксид (SnO) се користи за осветлување со УВ светлина.

 Наводи 

Категорија:Оксиди
Категорија:Соединенија на калајот
Категорија:Редуктивни агенси