Сулфур хексафлуорид

Сулфур хексафлуорид ― неорганско соединение со формулата SF6. Тоа е безбоен, без мирис, незапалив и нетоксичен гас.  има октаедрална геометрија, која се состои од шест атоми на флуор прикачени на средиштен атом на сулфур. Тоа е хипервалентна молекула.

Вообичаено за неполарен гас,  е слабо растворлив во вода, но доста растворлив во неполарни органски растворувачи. Има густина од 6,12 г/Л при услови на морското ниво, значително повисока од густината на воздухот (1,225 г/Л). Претежно е пренесуван како течен компримиран гас.

 е 23.500 пати помоќен од јаглерод диоксидот како greenhouse gas но постои во релативно мали концентрации во атмосферата. Неговата концентрација во земјината тропосфера достигнала 10.63 делови од трилион во 2021 година, кревајќи на 0.39 делови од трилион/годишно.  Зголемувањето во текот на претходните 40 години било поттикнато во голем дел од проширувањето на електроенергетскиот сектор, вклучително и избегани емисии на гасот  содржан во неговите средни и високо волтни трафостаници. Употребата во производството на магнезиум, алуминиум и електроника, исто така, го забрза атмосферскиот раст.Simmonds, P. G., Rigby, M., Manning, A. J., Park, S., Stanley, K. M., McCulloch, A., Henne, S., Graziosi, F., Maione, M., and 19 others (2020) "The increasing atmospheric burden of the greenhouse gas sulfur hexafluoride (SF6)".

 Синтеза и реакции 
Сулфур хексафлуорид на Земјата постои првенствено како вештачки индустриски гас, но исто така е откриено дека се јавува природно.

 може да биде подготвен од елементите преку изложување на  кон . Исто така, ова бил методот користен од страна на пронаоѓачите Анри Моасан и Пол Лебо во 1901 година. Некои други сулфур флуориди се заедно створени, но овие се извадени со загревањето на смесата за да диспропорционира било кој  (кој е многу токсичен) и потоа чистејќи го производот со NaOH за да биде уништен останатиот .

Алтернативно, со користење на бром, сулфур хексафлуорид може да се синтетизира од SF4 и CoF3 на пониски температури (на пр. 100 °C), како што следува:

Практично нема реакција хемија за . Главниот придонес за инертноста на SF6 е стеричната пречка на сулфурниот атом, додека неговите потешки соседни атоми од групата 16, како што е SeF<sub id="mwbQ">6</sub> се пореактивни од SF6 како резултат на помала стерична пречка. Не реагира со стопениот натриум под неговата точка на вриење, туку реагира егзотермно со литиумот.

 Примени 
Електроенергетската индустрија користела околу 80% од сулфур хексафлуорид произведен во 2000 година, главно како гасовита диелектрична средина. Други главни употреби заклучно со 2015 година вклучувале силиконски елаборат за производство на полупроводници и инертен гас за лиење на магнезиум.

 Трагачко соединение 
Сулфур хексафлуорид бил трагачкиот гас што бил користен во првата калибрација на моделот за раширување на воздухот на патиштата; оваа истражувачка програма била спонзорирана од Агенцијата за заштита на животната средина на Соединетите Држави и спроведена во Санивејл, Калифорнија на Автопатот 101. Гасовит  е користен како гас за следење во краткорочни опити за ефикасност на вентилација во згради и затворени простории и за одредување на стапките на инфилтрација. Два главни фактори ја препорачуваат неговата употреба: неговата концентрација може да се мери со задоволителна точност при многу ниски концентрации, а атмосферата на Земјата има занемарлива концентрација на .

Сулфур хексафлуоридот бил искористен како нетоксичен тест гас во опит на метро станицата „Сент Џонс Вуд“ во Лондон, Обединетото Кралство на 25 март 2007 година. Гасот бил испуштен низ станицата и бил следен додека се движел наоколу. Целта на опитот, кој претходно во март бил најавен од државниот секретар за транспорт, Даглас Александар, била да се истражи како отровниот гас може да се прошири низ станиците и зградите на лондонското метро за време на терористички напад.

Сулфур хексафлуоридот, исто така, рутински е користен како гас за следење во лабораториското тестирање за задржување на аспираторот. Гасот е користен во последната фаза од квалификацијата на аспираторот ASHRAE 110. Во внатрешноста на аспираторот се создава столб од гас и се врши низа на тестови додека анализатор на гас е поставен надвор од примероците на аспираторот за SF6 за да ги потврди својствата на задржување на аспираторот.

Успешно се користи како трагач во океанографијата за проучување на дијапиктно мешање и размена на гасови од воздух-море.

 Други употреби 
мини|Менување на човечки глас со сулфур хексахлуорид и хелиум.
мини|Тешкиот концентриран гас прави лесните предмети лебдат.
 Индустријата за магнезиум користи  како инертен „гас за покривање“ за да се спречи оксидација за време на лиење. Некогаш најголемиот корисник, потрошувачката значително била намалена со фаќањето и рециклирањето.
 Изолираните слоевите прозорци го користеле како исполнувач за да ги подобрат изведбите на топлинска и звучна изолација.
 плазмата од  е користена во индустријата за полупроводници како офорт во постапки како што е длабоко реактивно-јонско гравирање. Мал дел од  се распаѓа во плазмата на сулфур и флуор, при што јоните на флуор вршат хемиска реакција со силициум.
 На автомобилските гуми наполнети со него им треба подолго време за да се издишат од дифузија низ гума поради поголемата големина на молекулата.
 Nike исто така го користеле за да добијат патент и да ги исполнат меките делови во сите нивни чевли со брендот „Air“ од 1992 до 2006 година. 277 тони биле искористени за време на врвот на работа во 1997 година.
 Погонскиот систем со затворен торпедото Марк 50 на Воената морнарица на Соединетите Држави е напојуван со сулфур хексафлуорид во егзотермна реакција со цврст литиум.
 Со него се под притисок брановодите во микробрановите системи со висока моќност. Гасот електрично го изолира брановодот, спречувајќи внатрешен лак.
 Електростатичните звучници го користеле поради неговата висока диелектрична јачина и високата молекуларна тежина.
 Хемиското оружје дисулфур декафлуорид е произведувано со него како суровина.
 За забавни цели, кога се дише,  предизвикува гласот да стане значително подлабок, поради неговата густина што е многу повисока од воздухот. Овој феномен е поврзан со попознатиот ефект на дишењето хелиум со мала густина, што предизвикува нечиј глас да стане многу повисок. И двата од овие ефекти треба да се обидат само со претпазливост бидејќи овие гасови го поместуваат кислородот што белите дробови се обидуваат да го извлечат од воздухот. Сулфур хексафлуорид е исто така слаб анестетик.
 За научни или „магични“ изведби како што е „невидлива вода“ бидејќи брод од лесна фолија може да се плови во резервоар, како и балон исполнет со воздух.
 Користен за мерења на репер и калибрација во опитите со асоцијативно и дисоцијативно прицврстување на електрони.

 Физиолошки ефекти и мерки на претпазливост 
мини|Човековиот глас е здебелен со вдихување на гасот.
Сулфур хексафлуорид е нетоксичен гас, но со поместување на кислородот во белите дробови, тој исто така носи ризик од асфиксија ако се вдишува премногу. Бидејќи е погуст од воздухот, значителна количина на гас, кога ќе се ослободи, ќе се насели во ниските области и ќе претставува значителен ризик од асфиксија ако се влезе во областа. Тоа е особено важно за неговата употреба како изолатор во електрична опрема бидејќи работниците може да бидат во ровови или јами под опремата што содржи .
Како и кај сите гасови, густината на  влијае на фреквенциите на резонанца на гласниот тракт, со што драстично се менуваат гласните квалитети на звукот или темброт на оние кои го вдишуваат. Тоа не влијае на вибрациите на гласните набори. Густината на сулфур хексафлуорид е релативно висока на собна температура и притисок поради големата моларна маса на гасот. За разлика од хелиумот, кој има моларна маса од околу 4 g/mol и го крева гласот,  има моларна маса од околу 146 g/mol, а брзината на звукот низ гасот е околу 134 m/s на собна температура, спуштајќи го гласот. За споредба, моларната маса на воздухот, која е околу 80% азот и 20% кислород, е приближно 30 g/mol што доведува до брзина на звукот од 343 m/s.

Сулфур хексафлуорид има анестетичка моќ малку пониска од азот оксид; тој е класифициран како слаб анестетик.

 Поврзано 

 Селен хексафлуорид
 Телур хексафлуорид
 Ураниум хексафлуорид
 Хипервалентна молекула
 Халојаглерод — уште една група на главни стакленички гасови
 Трифлуорометилсулфур пентафлуорид, сличен гас

 Наводи 

 Дополнителна литература 






 SF6 Reduction Partnership for Electric Power Systems


 Надворешни врски 

 Информативен лист за флуориди и соединенија - Национален инвентар на загадувачи
 Висок GWP гасови и климатски промени од веб-страницата на ЕПА на САД
 Меѓународна конференција за SF 6 и животна средина ( поврзана архива )
 ЦДЦ - NIOSH Џебен водич за хемиски опасности

Категорија:Општи анестетици
Категорија:Ладила
Категорија:Индустриски гасови
Категорија:Стакленички гасови
Категорија:Ултразвучни контрастни агенси
Категорија:Хипервалентни молекули
Категорија:Хексафлуориди
Категорија:Октахедрални соединенија
Категорија:Диелектрични гасови
Категорија:Сулфур флуориди