Црква „Св. Илија“ - Крушево (Валовишко)

Свети Илија () — главна црква во селото Крушево, Валовишко, Егејска Македонија. Влегува во состав на Валовишката епархија на Цариградската патријаршија.

Храмот е изграден во 1870 г. и претставува еден од највпечатливите примери на црковната архитектура од XIX век во Серско и е најголемиот поствизантиски храм во регионот. Изграден е од црковната општина на селото, тогаш под врховенството на Бугарската егзархија. Осветена е на 14 септември од владиката Неофит Серски.

По заземањето на Егејска Македонија од грчката држава, храмот бил осквернавен од окупаторот. Грците ја премачкале фасадата со сино-бело боја и на неа насликале византиски грб. Словенските натписи на иконите ги замениле со грчки, фреските на македонски светци биле избришани. Натписите на иконите на Свети Кирил и Методиј биле избришани и заменети со имињата на светците Јован и Јаков на грчки јазик. Пред женскиот оддел биле испишани имињата на сите стационирани грчки единици со нивните офицери од 17. пешадиски полк.

Градбата претставува трикорабна куполна базилика со кат и три петаголни конхи на исток. Надворешниот изглед е разновиден. Ѕидовите на тремот се структурирани во последователни тројни лакови со отстап кон столбовите, кои се обликувани како пиластри со каласични капители. По засекот на корнизот следува покривот на храмот, кој е брановиден, а рабовите на градбата се истакнати со пиластри. Западниот влез има богато насликан надвратник.

Во 1995 г. храмот е прогласен за заштитен споменик на културата.

 Поврзано 
 Валовишка епархија

 Наводи 

Илија, Крушево
Илија, Крушево
Категорија:Споменици на културата во Синтика
Категорија:Појавено во 1870 година