Црква „Св. Никола“ (Брезова)

Свети Никола () — црква на Српската православна црква, која се наоѓа во село Брезова, 26. км југозападно од Ивањица, Србија. Сместена на планината Мучањ, била изградена во првата половина на 17 век на местото на постара црква. Народната традиција ја поврзува изградбата на црквата со деспотот Стефан Лазаревиќ чиј фреско -портрет се наоѓа во црквата, иако живеел во 15 век.Radojčić (1996)

Во неколку случаи (1971–1972, 1973–1975. и 1987) се вршеше археолошко истражување на црквата, но и нејзината конзервација и реставрација, што резултираше со сегашниот статус на црквата на државен заштитен споменик од големо културно значење.

 Архитектура 
десно|мини| Црквата со планината Мучањ во далечината
десно|мини| Југоисточната страна на црквата
Црквата Свети Никола во Брезова е еднокорабна градба со многуаголна купола и прозорци од задни рози. Ќелијата на црквата е поделена на три кораби. Куполата е подигната над средниот коридор, додека страничните патеки се прекриени со сводови . Олтарната апсида има полуцилиндрична форма. Подоцна е изградена голема нартекс и вториот (северната страна) влез. Во црквата Свети Никола е сочуван иконостасот на постарата црква од XIV век.

Првенствено поради својот план, но и поради другите архитектонски одлики, црквата е класифицирана во групата српски цркви изградени во периодот на османлиското владеење над Србија и под влијание на старата архитектонска школа Рашка .

 Фрески 
десно|мини| Мозаик на Свети Никола на влезот во црквата
Фреските на црквата биле сликани во текот на 1730-тите Radojčić (1996) од двајца сликари со „сосема различно образование, талент и уметнички стилови“  кои „не успеале да постигнат хармонично единство“, но нивните слики имаат „исклучително интересна иконографија “. Украсувањето на поголемиот дел од црквата го извршил помалку талентираниот од двајцата, чирак на поп Страхиња од Будимље. Фреските на вториот зограф се „одликуваат со афинитетот кон иконописот, елеганцијата на издолжените фигури и моделирањето на боите“.

На фреските доминираат сцени од животот на Свети Никола и портретите на Цар Лазар од Србија, Царица Милица и деспотот Стефан Лазаревиќ. Портретот на деспот, поставен на северниот ѕид во близина на северозападниот агол на црквата, се смета дека е направен по автентична фреска,Radojčić (1996) која веројатно била насликана помеѓу 1421 и 1427 година, за време на владеењето на деспотот Стефан. До портретот на деспотот, на западниот ѕид, стои портретот на неговиот татко Лазар од Србија.

Сликарот Симеон Лазовиќ ги изработил царскиот портал и вратата со Недрамановото око  во 1805 година, како дел од иконостасот на црквата.

 Галерија 

 Поврзано 

 Ивањица
 Стефан Лазаревиќ

 Белешки и референци 

 Белешки

 Monuments of Culture in Serbia: Црква Светог Николе    
 Zavod za zaštitu spomenika Kraljevo86-80879-07-X

 Наводи

Категорија:Ивањица
Категорија:Православни цркви во Србија
Категорија:Културно наследство на Србија
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Статии со текст на српски