Тараба (семрежен знак)

Тараба, или тарабна ознака или тарабно означување, (англиски: hashtag; хаштаг/хештег) ― ознака за метаподатоци што се предговори со знакот тараба (или фунта), #. Тарабите се користат на услугите за микроблогирање и споделување фотографии како што се Твитер или Инстаграм како облик на означување створено од корисниците што овозможува вкрстување на содржината по наслов или теми. На пример, пребарувањето во Инстаграм за тарабата „#bluesky“ ги враќа сите објави кои се означени со тој поим. По почетниот симбол тараба, оваа семрежна ознака може да вклучува букви, бројки или долни црти.

Употребата на тарабите првпат бил предложена од блогерот и советник за производи Крис Месина во твит во 2007 година. Месина не се обиде да ја патентира употребата затоа што сметаше дека „тие се родени од интернет и не се во ничија сопственост“. Таравите се вкорениле во културата на Твитер и набрзо се појавија низ Инстаграм, Фејсбук и Јутјуб. Во јуни 2014 година, зборот хаштаг (hashtag) бил додаден во Оксфордскиот англиски речник како „збор или фраза со симболот # пред него, што се користи на мрежните места и апликациите на социјалните мрежи за да можете да ги пребарувате сите пораки со иста тема“.

 Потекло и прифаќање 
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Chris Messina - South by Southwest 2010 (1).jpg/280px-Chris Messina - South by Southwest 2010 (1).jpg|алт=Chris Messina proposed the use of hashtags in his famous 2007 tweet.|мини| Крис Месина, изумителот на хаштагот
Знакот за број или тарабата, #, долго време се користи во информатичката технологија за да се истакнат одредени делови од текстот. Во 1970 година, нумеричкиот знак бил искористен за означување на режимот на непосредна адреса во асемблерскиот јазик на PDP-11 кога бил поставен до симбол или број, а околу 1973 година, „#“ била воведена во програмскиот јазик C за означете специјални клучни зборови кои C претпроцесорот мораше прво да ги обработи. Знакот тараба бил усвоен за употреба во IRC (Интернет релеј разговор) мрежи околу 1988 година за означување на групи и теми. Каналите или темите што се достапни низ цела IRC мрежа имаат префикс со симбол тараба # (за разлика од оние локални на серверот, кои користат амперсанд „&“).

Употребата на знакот фунта во IRC го вдахнал Крис Месина да предложи сличен систем на Твитер за означување на теми од интерес на мрежата за микроблогирање. Тој го објавил првиот хаштаг на Твитер:

Според Месина, тој предложил употреба на хаштагот за да им олесни на лаичките корисници без специјализирано познавање на протоколите за пребарување да најдат одредена релевантна содржина. Затоа, хаштагот „е создаден органски од корисниците на Твитер како начин за категоризација на пораките“.

Првата објавена употреба на поимот „тарабна ознака“ (hashtag) бил во блоговска објава „Hash Tags = Twitter Groupings“ од Стоу Бојд, на 26 август 2007 година, според лексикографот Бен Зимер, претседател на Американското здружение за дијалекти. Комисија за нови зборови.
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Global Summit to End Sexual Violence in Conflict (14203190979).jpg/280px-Global Summit to End Sexual Violence in Conflict (14203190979).jpg|мини|Знак со тарабата #TimeToAct на конференција во 2014 година
Предлогот на Месина да се користи тарабната ознака не била веднаш усвоена од Твитер, но конвенцијата добила популарно прифаќање кога тарабни ознаки биле користени во твитови поврзани со шумските пожари во Сан Диего во јужна Калифорнија во 2007 година.What is hashtag?", Mashable, 8 October 2013. Тарабната ознака добила меѓународно прифаќање за време на иранските изборни протести 2009-2010 година; Корисниците на Твитер користеле тарабни ознаки на англиски и персиски јазик во комуникацијата за време на настаните.

Оттогаш, тарабните ознаки играле критични улоги во неодамнешните општествени движења како што се #jesuischarlie, #BLM, и #MeToo.

Почнувајќи од 2 јули 2009 година, Твитер почнал да ги поврзува сите тараби во твитовите со резултатите од пребарувањето на Твитер за означениот збор (и за стандардниот правопис на вообичаено погрешно напишаните зборови). Во 2010 година, Твитер вовел „Теми во тренд“ на насловната страница на Твитер, прикажувајќи тарабни ознаки кои брзо стануваат популарни, а значењето на трендовските тарабни ознаки стана толку големо што компанијата прави значителни напори да ги спречи обидите за спамирање на листата со трендови. За време на Светското првенство во 2010 година, Твитер експлицитно ја охрабри употребата на тарабни ознаки со привремено распоредување на „хаш-знамиња“, кои ги заменија тарабните ознаки на кодовите на државите со три букви со нивните соодветни национални знамиња.

Следеа и други платформи како YouTube и Gawker Media кои официјално ги поддржувале тарабните ознаки, а агрегаторите за пребарување во реално време како Google Real-Time Search почнаа да поддржуваат тарабни ознаки.

 Формат 
Тарабната ознака мора да започне со тараба (#) знак проследена со други знаци и се завршува со празно место или крај на пораката. Некои платформи може да бараат на # да му претходи празно место. Повеќето или сите платформи кои поддржуваат тарабни ознаки дозволуваат вклучување на букви (без дијакритици ), бројки и долни црти. Други знаци може да бидат поддржани на основа од платформа по платформа. Некои знаци, како што се „&“ претежно не се поддржани бидејќи можеби веќе служат други функции за пребарување. Тарабните ознаки не се осетливи на големи букви (пребарувањето за „#hashtag“ ќе се совпадне и со „#HashTag“), но употребата на вградени големи букви (т.е. CamelCase ) ја зголемува читливоста и ја подобрува пристапноста.

Јазиците кои не користат разделувачи на зборови се справуваат со тарабни ознаки поинаку. Во Кина, микроблоговите Sina Weibo и Tencent Weibo користат формат #HashName#, ограничен со двојни тарабни ознаки, бидејќи недостатокот на растојание помеѓу кинеските знаци бара ознака за затворање. Твитер користи различна синтакса за кинески знаци и ортографии со слични конвенции за растојание: хаштагот содржи знаци без празно место, одвоени од претходниот и следниот текст со празни места (на пр., „我 #爱 你“ наместо „我#爱你“)  или со знаци со нулта ширина што не се спојуваат пред и по елементот со хаштаг, за да се задржи лингвистички природен изглед (прикажан како „我‌#爱‌你“, но со невидливи не-спојувачи кои го разграничуваат хаштагот).

 Бонтон и регулација 
Некои заедници може да го ограничат, официјално или неофицијално, бројот на тарабни ознаки дозволени на една објава.

Злоупотребата на тарабни ознаки може да доведе до суспензија на сметката. Твитер предупредува дека додавањето тарабни ознаки на неповрзани твитови или повторното користење на истиот хаштаг без додавање во разговор може да филтрира сметка од резултатите од пребарувањето или да ја суспендира сметката.

Поединечните платформи може да деактивираат одредени тарабни ознаки или поради тоа што се премногу генерички за да бидат корисни, како што е #photography на Инстаграм или поради нивната употреба за олеснување на нелегални активности.

 Алтернативни формати 
Во 2009 година, StockTwits почна да користи симболи за ознаки на кои им претходи знакот за долар (на пример, $XRX ). Во јули 2012 година, Твитер почна да ја поддржува конвенцијата за ознаки и ја нарече „каштаг“. Конвенцијата се прошири и на националните валути, а Cash App ја имплементира ознаката за означување кориснички имиња.

 Функција 
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Seguir hashtags.png/280px-Seguir hashtags.png|мини| Лента за пребарување во заглавието на страницата за социјално вмрежување, барајќи ги најновите објави што го содржат хаштагот #science
Тарабните ознаки се особено корисни во немодерирани форуми на кои им недостасува формална онтолошка организација. Тарабните ознаки им помагаат на корисниците да најдат содржина со сличен интерес. Тарабните ознаки не се регистрирани ниту контролирани од кој било корисник или група на корисници. Тие не содржат никакви дефиниции, што значи дека еден хаштаг може да се користи за било кој број на цели и дека прифатеното значење на хаштагот може да се менува со текот на времето.

Тарабните ознаки наменети за дискусија за одреден настан имаат тенденција да користат нејасна формулација за да не бидат опфатени со генерички разговори на слични теми, како што е фестивал на торти користејќи #cakefestival наместо едноставно #cake. Сепак, ова може да го отежне и тоа темите да станат „теми во тренд“, бидејќи луѓето често користат различен правопис или зборови за да се однесуваат на иста тема. За темите да станат тренд, мора да постои консензус, без разлика дали е тивок или наведен, дека хаштагот се однесува на таа конкретна тема.

Тарабните ознаки може да се користат неформално за да се изрази контекстот околу дадена порака, без намера да се категоризира пораката за подоцнежно пребарување, споделување или други причини. Така, тарабните ознаки можат да послужат како рефлексивен мета-коментар.

Ова може да помогне да се изразат контекстуални знаци или да се понуди поголема длабочина на информациите или пораката што се појавуваат со хаштагот. „Моите раце од минута во минута се потемнуваат. #toomuchfaketan“. Друга функција на хаштагот може да се користи за изразување на лични чувства и емоции. На пример, со „Понеделник е! #возбуден #сарказам“ во кој придавките директно ги означуваат емоциите на говорникот.

Вербалната употреба на зборот „хаштаг“ понекогаш се користи во неформални разговори. Употребата може да биде хумористична, како на пример „Јас сум збунет со хаштаг!“  До август 2012 година, била документирана употребата на гест со рака, понекогаш наречен „тарабна ознака со прст“, во кој показалецот и средниот прст двете раце се испружени и распоредени нормално за да ја образуваат тарабата.

 Кооптација од други индустрии 
Компаниите, бизнисите и организациите за застапување ги искористија дискусиите засновани на хаштаг за промоција на нивните производи, услуги или кампањи.

Во раните 2010-ти, некои телевизиски радиодифузери почнаа да користат тарабни ознаки поврзани со програми во дигитална графика на екранот, за да ги охрабрат гледачите да учествуваат во задниот канал на дискусија преку социјалните медиуми пред, за време или по програмата.  Телевизиските реклами понекогаш содржеле тарабни ознаки за слични цели.

Зголемената употреба на тарабни ознаки како уреди за промоција на брендови се споредува со промоцијата на брендирани „клучни зборови“ од страна на AOL кон крајот на 1990-тите и почетокот на 2000-тите, бидејќи таквите клучни зборови биле промовирани и на крајот од телевизиските реклами и епизодите на сериите.
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Occupy for Rights.JPG/220px-Occupy for Rights.JPG|мини| Графити со матрици кои го промовираат хаштагот #OccupyForRights
Организираните настани од реалниот свет користеле тарабни ознаки и ад хок списоци за дискусија и промоција меѓу учесниците. Тарабните ознаки се користат како светилници од учесниците на настанот за да се најдат едни со други, и на Твитер и, во многу случаи, за време на вистински физички настани.

Од сезоната 2012–13, НБА им дозволи на навивачите да гласаат за играчите како стартери на Ол-стар натпреварот на Твитер и Фејсбук користејќи #NBAVOTE.

 Некомерцијална употреба 
Политички протести и кампањи во раните 2010-ти, како што се #OccupyWallStreet и #LibyaFeb17, биле организирани околу тарабни ознаки или широко користеле тарабни ознаки за промоција на дискусија. Тарабните ознаки се користат и за промовирање на службени настани; Финското Министерство за надворешни работи службено го нарекла самитот Русија-САД 2018 година како „Состанок #HELSINKI2018“.

Хаштаговите се користат за да се соберат критики од клиентите за големите компании. Во јануари 2012 година, McDonald's го создаде хаштагот #McDStories за клиентите да можат да споделат позитивни искуства за ланецот ресторани, но рекламирањето било откажано по два часа кога критичките твитови биле побројни од оние со пофалби.

Тарабни ознаки, исто така, биле иницирани од поединци за да покажат поддршка и критики за политичките водачи во време на контроверзии. Во август 2021 година, Џо Бајден бил критикуван за начинот на кој нацијата се справи со колапсот на авганистанскиот главен град Кабул на талибанците. Како резултат на тоа, хаштагот #WhereIsBiden почна да се шири на Твитер. Од друга страна, оние кои се солидаризираат со претседателот твитнаа #IStandWithBiden, кој почна да се движи со речиси 50.000 твитови.

 Анализа на чувствата 
Употребата на тарабни ознаки, исто така, открива какви чувства или чувства придава авторот на изјавата. Ова може да варира од очигледно, каде што хаштагот директно ја опишува состојбата на умот, до помалку очигледниот. На пример, зборовите во хаштаговите се најсилниот индикатор за тоа дали изјавата е саркастична или не  - тежок проблем со вештачката интелигенција.

 Професионален развој и образование 
Хаштаговите играат важна улога за вработените и студентите во професионалните области и образованието. Во индустријата, ангажманот на поединците со тарабни ознаки може да обезбеди можности за нивно развивање и стекнување професионално знаење во нивните области.

Во образованието, истражувањето на наставниците по јазици кои се вклучија во хаштагот #MFLtwitterati ја демонстрира употребата на тарабни ознаки за создавање заедница и споделување на наставни ресурси. Поголемиот дел од учесниците изјавија позитивно влијание врз нивните наставни стратегии како инспирирани од многу идеи споделени од различни поединци во Хаштагот.

Новите истражувања во комуникацијата и учењето покажуваат како практиките на хаштагот влијаат на наставата и развојот на учениците. Анализата на осум студии ја испитуваше употребата на тарабни ознаки во училниците К-12 и најде значителни резултати. Овие резултати покажаа дека хаштаговите им помагаат на учениците да го кажат своето мислење. Дополнително, хаштаговите им помогнаа на учениците да ја разберат самоорганизацијата и концептот на простор надвор од местото. Поврзаното истражување покажа како ангажманот на средношколците со практиките за комуникација со хаштаг им овозможил да развијат вештини за раскажување приказни и културна свест.

 Во популарната култура 
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Armandas.jpg/240px-Armandas.jpg|мини| Двајца млади мажи го прикажуваат гестот со хаштагот со рака
За време на дебатата за лидерот на канадската партија во април 2011 година, Џек Лејтон, тогашниот лидер на Новата демократска партија, се осврна на криминалната политика a конзервативниот премиер Стивен Харпер како „   хаштагот не успеа“ (веројатно #fail).

Во 2010 година, Кање Вест го користел поимот „рап со хаштаг“ за да опише стил на рапување кој, според Ризох од Хјустон Прес , користи „метафора, пауза и линија со удар со еден збор, често ставена на крајот од рима“. Раперите Ники Минаж, Биг Шон, Дрејк и Лил Вејн се заслужни за популаризацијата на рапот на хаштагот, додека стилот е критикуван од Лудакрис, Осамениот остров  и разни музички писатели.

На 13 септември 2013 година, хаштагот #TwitterIPO се појави во насловот на написот на насловната страница на Њујорк Тајмс во врска со првичната јавна понуда на Твитер.

Во 2014 година, храната за птичји очи го објави „Mashtags“, производ од пире од компири со парчиња во облик на @ или #.
врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/The rise of hashtag activism.jpg/220px-The rise of hashtag activism.jpg|мини| Подемот на активизмот на тарабата
Во 2017 година, хаштагот #MeToo стана вирален како одговор на обвинувањата за сексуално вознемирување против Харви Вајнштајн. Употребата на овој хаштаг може да се смета за дел од активизмот на хаштагот, ширејќи ја свеста низ осумдесет и пет различни земји со повеќе од седумнаесет милиони твитови користејќи го хаштагот #И јас. Оваа тарабна ознака не била користена само за ширење на свеста за обвинувањата во врска со Харви Вајнштајн, туку им дозволуваше на различни жени да ги споделат своите искуства за сексуално насилство. Со користење на овој хаштаг се родиле повеќе различни тарабни ознаки во врска со #Me Too за да се охрабрат повеќе жени да ги споделат своите приказни, што резултира со понатамошно ширење на феноменот на активизам на хаштагот. Употребата на тарабни ознаки, особено, во овој случај, овозможи подобар и полесен пристап до пребарување на содржини поврзани со ова движење на социјалните медиуми.

Во 2019 година, Британскиот орнитолошки сојуз го вклучи како хеш-лик во дизајнот на својот нов медал на Џенет Кир, за да претставува „научна комуникација и социјалните медиуми“.

Биомедицинските кампањи на Твитер центрирани на тарабна ознака покажале дека го зголемуваат досегот, промоцијата и видливоста на отворените иновативни платформи поврзани со здравствената заштита.

 Поврзано 

 URI фрагмент
 Означување (социјални мрежи)
 Спомнување на профилот на корисникот со користење на означување @ во блогирањето.
 Мрежен прстен, рана семрежен децентрализиран механизам за поврзување на мрежни места со заедничка тема
 Движење „ИЈас“
 Активизам со тарабна ознака
 Фолксономија
 Друштвено обележување
 Модели на заедничко означување
 Пајажина 2.0

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Пребарувач за внатрешен хаштаг на Википедија – за хаштагови што се користат во резимеа за уредување
 Veszelszki, Ágnes 2016: #време, #вистина, #традиција. Врска слика-текст на Инстаграм: фотографија и хаштаг. Во: Бенедек, Андрас; Везелски, Агнес (ед. ): На почетокот беше сликата: сеприсутноста на сликите: време, вистина, традиција. Франкфурт на Мајна: Peter Lang GmbH, Internationaler Verlag der Wissenschaften, стр. 139–150.
 Infografika Hluboká Historie hashtagu 
 Infografika Historie hashtagu
 Растечки тарабни ознаки: Проширување на достапноста на Википедија
 Пребарување на тарабната ознака на Викимедија

Категорија:Тарабни ознаки
Категорија:Сленг од 2010-тите
Категорија:Колективна интелигенција
Категорија:Сметачки жаргон
Категорија:Техники за повлекување на информации
Категорија:Претставување на знаењето
Категорија:Метаподатоци
Категорија:Упатување
Категорија:Социјални медиуми
Категорија:Пајажина 2.0
Категорија:Twitter