Гносиени (Ерик Сати)

Гносиени  () се неколку композиции за пијано од францускиот композитор Ерик Сати од крајот на 19 век. Делата се во најголем дел во слободно темпо (недостигаат белези за темпото )  експериментални во формата, ритамот и акордалната структура. Формата како и насловот биле  измислени од Сати.

Етимологија
Смислата на зборот „gnossienne“ од страна на Сати била една од ретките прилики кога композиторот употребил нов термин за да означи нов „тип“ на композиција.

Сати користел многу измислени имиња за своите композиции (вознемирувања, скици и нервози и така натаму). Ogive, на пример, е името на архитектонскиот елемент што го користел Сати како име за композиција, боева глава. „Гносиени“, сепак, бил збор што не постоел пред Сати. Изгледа дека зборот потекнува од gnosis. Сати бил вклучен во гностички секти и движења во времето кога почнал да ги составува „Гносиените“. Сепак, некои објавени верзии тврдат дека зборот потекнува од критски „knossos“ или „gnossus“; ова толкување ја поддржува теоријата што ги поврзува „Гносиените“ со митот за Тезеј, Аријадна и Минотаур. Неколку археолошки наоѓалишта поврзани со таа тема биле познати со ископани во времето кога Сати ги составил „Гносиените“.  Gnossiennes - Piano - (HN 1073) Sheet music – January 10, 2009

Одлики

„Гносиените“ биле компонирани од Сати една деценијата по композицијата „Sarabandes“ (1887) и  (1888).Како овие  и Gymnopédies, Gnossiennes често се сметаат за танц. Не е сигурно дека оваа квалификација потекнува од самиот Сати - сарабанде и гимнопедија биле барем историски познати како танци.

Музичкиот речник на „Gnossiennes“ е продолжение на оној на „Gymnopédies“ (развој што започна со „Ogives“ и „Sarabandes“ од 1886 година) подоцна тоа  довело до похармонично експериментирање, во композиции како Готските танци (1893). Сите овие циклуси, композиции, се во сржта на карактеристичниот стил на Сати од крајот на 19 век, и во таа смисла се разликуваат од неговите рани салонски композиции (како композициите „Валцер“ од 1885 година објавени во 1887 година), неговите кабаре песни од почетокот на векот (Те сакам), и неговите пост-Училиште за пејачи соло композиции за пијано, почнувајќи со Флакцидни прелудии (за куче) во 1912 година.

Една година откако Гностицизмот бил повторно воспоставен во 1890 година, Сати бил запознаен со Росекруцијанска секта од неговиот пријател Жозефин Пеладан. Делото е под влијание на окултизмот и езотеризмот , кој се проширил во Франција кон крајот на 19 век Satie: 3 Gymnopédies & 3 Gnossiennes

 Gnossiennes

Овие „Три Гносиени“ беа компонирани околу 1890 година и првпат објавени во 1893 година. Ревизијата пред објавувањето во 1893 година не е малку веројатна; 2-та „Гносиена“ можеби била составена во таа година (на ракописот има „Април 1893“ како датум). Соло верзии на пијано на првите три Гносиени се без назнаки за темпо или бар линии, што е познато како слободно време.

Овие „Гносиени“ првпат биле објавени во „Музичкото Фигаро“ бр. 24 од септември 1893 година („Гносиени“ бр. 1 и 3, последниот од овие тогаш сè уште „бр. 2“) и во  бр. 6–7 од септември–октомври 1893 година („Гносиени“ бр. 2 отпечатено како факсимил, потоа нумерирана „бр. 6“).

Првата групирана публикација, нумерирана како позната отсега, следела во 1913 година. Првата „Гносиен“ била посветена на Алексис Роланд-Мануел во препечатувањето во 1913 година. Факсимилскиот отпечаток од 1893 година на второто „Гносиен“ содржел посвета на Антоан де Ла Рошфуко, не повторена во печатењето од 1913 година. Овој де Ла Рошфуко беше ко-основач на Жозефин Пеладан на Орден на католичкиот и естетски розен крст на храмот и гралот во 1891 година. “.

Исто така, во однос на темпото овие Гносиени ја следат линијата Гимнопедии: бавно темпо, соодветно  (French for Lento/slow),  ("with astonishment"), and again .

Скицата која содржи само две нецелосни петолинии, датирана околу 1890 година, покажува дека Сати почнал да ја оркестрира третата „Гносиен“.

Првиот и третиот Гносиен споделуваат слични акордални структури, ритам и споделуваат референца за меѓусебниот тематски материјал Satie’s Gnossiennes.

Гносиените Nos. 4–7

„Гносиените“ бр. 4-6 биле објавени дури во 1968 година, долго по смртта на Сати. Се чини дека ниту едно од нив не било нумерирано, ниту пак насловено како „Гносиени“ од самиот Сати. Редоследот на овие три „Гносиени“ во публикацијата од 1968 година од Роберт Кејби не соодветствува со хронолошкиот редослед на составот. Исклучително е малку веројатно дека Сати би ги видел овие композиции како три члена од еден сет.

Гносиените бр. 4
Пост. Датум на составување на ракописот: 22 јануари 1891 година.

Факсимил од четирите ракописни страници од овој состав може да се види на оваа страница на Веб-страница на Николас Фогвол.

Составен тонски во Д-мол, иако неговиот клучен потпис е празен, делото има бас линија во центарот на неговиот минор клуч, звучи D, A, D, F, A, D, F, D, A, F, D, A, D. Бас-делот потоа се транспонира во ц-мол акорд I остинато, следејќи ја шемата C, G, C, E, G, C, E, C, G, E, C, G, C. Делот Б, кој обично се смета за многу инспириран дел, користи полуквавери за контраст на малата мелодија на делот А.

Гносиените бр. 5
Modéré (француски за Moderato). Датирана на 8 јули 1889 година, ова била веројатно првата композиција на Сати по „Гимнопедиите“ од 1888 година: во секој случај, таа претходи на сите други познати „Гносиени“ (вклучувајќи ги и трите објавени во 1893 година). Делото е донекаде некарактеристично за другите Гносјени не само по неговиот оптимистички стил, ритми и помалку егзотични акордални структури, туку и во неговата употреба на временски потписи и поделби на баровите.

Гносиените No. 6
 („со убедување и со ригорозна тага“). Составен речиси 8 години по првата, во јануари 1897 година.

 – 
The  ("Синот на ѕвездите") инцидентна музика (компонирана 1891 година) содржи „Гносиен“ во првиот чин. За оваа именувањето како „Gnossienne“ е дефинитивно од Сати (како што е очигледно од преписката со неговиот издавач). Како резултат на тоа, оваа музика понекогаш е позната како „7-ма Гносиена“. Тој дел од музиката на  беше повторно употребен како  („Начин да се започне“), првото од седумте ставови на Trois morceaux en forme de poire („Три парчиња во облик на круша“) ERIK SATIE – GNOSSIENNES.

Наводи

Литература
 Coppens, Claude, program notes to the integral execution of Satie's Piano work (Ghent, De Rode Pomp, 1–2 December 1995).
 Gillmor, Alan M., Erik Satie (Twayne Pub., 1988, reissued 1992; 387pp) 
 G. Hengeveld edition of Gnossiennes published by Broekmans & Van Poppel No. 1227 includes the minotaur etymology
 Todd Niquette of , , Vol. 8, No. 23, 1987) – the "Gnossiennes" chapter of this publication contains the facsimile of the 2nd Gnossienne as first published in 1893.
 Gillmor, Alan M., Erik Satie (Twayne Pub., 1988,  éd. 1992; 387pp) 
 G. Hengeveld, Gnossiennes,  Broekmans & Van Poppel, No. 1227 (inclut l'étymologie du minotaure)
 Todd Niquette, « Le rideau se lève sur un os », In: Revue internationale de la musique française, , , 1987 – le chapitre « Gnossiennes » contient une reproduction du manuscrit de la  telle que publiée pour la première fois en 1893.
  O. Volta, Give a dog a bone: Some investigations into Erik Satie.

Надворешни врски

 Sito da cui è possibile ascoltare e scaricare tre Gnossiennes in formato MIDI
 Alan Gillmor, Erik Satie (Twayne Pub., 1988, wznowienie 1992) 
 Rollo H. Myers, Erik Satie. (Dover Publications, New York, 1968) 
 Robert Orledge, Satie Remembered (London: Faber and Faber, London, 1995)
 Robert Orledge, Satie the Composer Cambridge University Press: 1990 [w:] Music in the Twentieth Century, Arnold Whittall 
 Pierre-Daniel Templier, Erik Satie (The MIT Press, 1969; wznowienie: 1971)  and (wznowienie: Da Capo Press, New York, 1980) 
 Ornella Volta, Simon Pleasance, Erik Satie (The Pocket Archives Series, Hazan, 1997) 
 Ornella Volta, Satie Seen Through His Letters (Marion Boyars, 1989) 
 Gymnopedies & Gnossiennes Partytury w Mutopia Project
 Strona Niclasa Fogwalla poświęcona Erikowi Satie

Категорија:Дела на Ерик Сати
Категорија:Композиции од Ерик Сати
Категорија:Композиции за соло пијано
Категорија:Композиции од 1890 година
Категорија:Композиции од 1891 година
Категорија:Композиции од 1893 година