Исправен петопрст

Исправен петопрст (; syn. Tormentilla erecta, Potentilla laeta, Potentilla tormentilla — тревно повеќегодишно растение од семејствотото на розите (Rosaceae).

 Опис 
Ова е ниско растение кое формира грутки, со тенки, надолни до лачни исправени стебленца, расте 10-30 сантиметри високо и со тркач кои не се искоренуваат. Расте диво претежно во Европа и западна Азија, претежно на кисели почви и во широк спектар на живеалишта како што се планини, грини, ливади, песочни почви и дини.

Ова растение цвета од мај до август/септември. Има една жолта, 7-11 милиметри широк цвет, расте на врвот на долго стебленце. Речиси секогаш има четири засечени ливчиња, секоја помеѓу 3 и 6мм долга. Четири ливчиња се прилично невообичаени во семејството на рози. Ливчињата се нешто подолги од сепалите. Има 20-25 стомаци.

Радикалните листови имаат долг петитоли, додека листовите на цветните стебленца се обично неподвижни или со кратки ливчиња. Сјајните листови се наизменични, наизменични, составени од три јајцевидни ливчиња со назабени рабови. Спарените стипули се лиснати и со палма лобуси.

Има 2-8 суви плодови кои не се јадат.
мини| Ризом на Potentilla erecta

 Распространетост 

 Европа 
Potentilla erecta се наоѓа диво низ Европа, Скандинавија и Западна Азија.

Potentilla erecta е речиси сеприсутна на Британските Острови, снимена на скоро сите 10км квадрати освен блиску до миење и е наведен како вид што најмалку загрижува. Тоа е многу честа појава на пасиштата, ритовите, морските и планините, мочуриштата вклучувајќи ги патиштата и пасиштата, главно на кисела почва но избегнувајќи ја кредата. Тоа е компонента на британската национална заедница за класификација на вегетацијата M25 ( Molinia caerulea – Potentilla erecta mire).

 Северна Америка 
Во Северна Америка Potentilla erecta се среќава на исток како воведен вид.

 Користи 
Ризоматозниот корен е густ.  Има мала вредност за употреба во храна поради неговата горчина и ниска калориска вредност. Корените се главната состојка на горчливиот ликер од Баварија и областа Шварцвалд, наречен Blutwurz. Се користи и во Украина заедно со медот во Хорилка. Растението се користи во хербалната медицина како адстрингентно поради содржината на танини, што е невообичаено високо за тревни растенија. Структурно поврзани флобафени, кои се користат како црвена боја за кожа позната како црвено торментил, може да се извлечат од коренот на обичниот торментил заедно со тритерпен алкохол торментиол. Водените екстракти од ризомите се пријавени дека имаат ниска токсичност кај стаорци и глувци.

 Наводи 

 Надворешни врски 


Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Флора на Европа
Категорија:Петопрст
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Растителни вапсила