Дебелика

Bryonia monoeca E.H.L.Krause nom. illeg.
 Bryonia nigra Gilib. nom. inval.
 Bryonia vulgaris Gueldenst. ex Ledeb.

Дебелика или дива тиква (латински: Bryonia alba) (исто така познатo како бел брајони или див хмељ) е лоза од фамилијата тикви, која се наоѓа во Европа и северен Иран. Расте слично како куџу, што им дава голем потенцијал да се распространуваат и надвор од нивниот опсег како штетен плевел. Други вообичаени имиња вклучуваат лажен мандраке, англиски мандраке, дива винова лоза и див хмељ.

 Опис 
Тревна, повеќегодишна лоза од семејството на краставици, белата лоза е еднодомна, но двојна (одделни машки и женски цветови кои се наоѓаат на истото растение) со туберест жолт корен. Зеленикаво-бели цветови се 1см преку долгите виткани ластари, цветовите и плодовите потекнуваат од пазувите на листовите со палмати лобуси. Плодот е   бобинка од 1.5 см која поцрнува додека созрева.

 Распространетост 
Дебеликата е проднајдена во Европа и северен Иран. Воведена е и во Соединетите Држави, каде што е наведена како штетен плевел во Вашингтон, Ајдахо и Монтана.

 Екологија 
Птиците се најчестиот механизам за растурање на ова растение. Тие испуштаат семиња каде што јадат и се гнездат, па така дебеликата е распространета кај домашните растенија глог и во насадите со диви растенија. Листовите на дебеликата може да се користат како прехранбено растение на ларвите на молците од зелка.

 Токсичност 
Сите делови на дебеликата содржат брионин кој е отровен и може да предизвика болест или смрт. Добитокот може да се отруе и со конзумирање на плодот и на лисјата. Четириесет бобинки претставуваат смртоносна доза за возрасни луѓе.
мини

 Инвазивни видови 
Надвор од местото на растење, оваа лоза често е многу агресивен инвазивен плевел. Може да размножи три лози одеднаш, од кои секоја расте до  15см дневно. Може да прерасне во густа подлога кога не може да се искачи нагоре. Откако ќе се воспостави, ќе се качува на други растенија и дрвја, како и на огради и згради, блокирајќи го сонцето, па дури и дождот од својот домаќин. Зимскиот снег или обилните дождови, создаваат дополнителна тежина, што доведува до кршење на екстремитетите на домаќинот, а некогаш и паѓаат цели дрвја на домаќинот.

Одгледувањето на ова растение обично вклучува рачно влечење и многу често отстранување на новиот израсток, а трудољубивоста е клучот за успехот. Растенијата може да се убијат рачно со отсекување на корените 7-10см под површината на земјата за да се отстрани круната и да се спречи повторното ртење. Обработката често е неефикасна и може да им наштети на корените на растението домаќин, но, широколисните хербициди како што е глифосатот може да бидат корисни кога се внимава да не се прскаат лисјата на растението домаќин. Потребни се повеќекратни апликации за на крајот да се премести хербицидот во коренот и да се блокира производството на нови ластари. Дисперзираните семиња се одржливи многу години, па затоа е важно рачно отстранување на дебеликата пред производството на семето.

 Наводи 

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Растенија опишани во 1753 година