Рак на кожа

Ракот на кожа или карцином на кожа е тип на карцином кој се јавува на кожата. Се јавува поради развој на абнормални клетки кои имаат способност на инвазија или ширење во други делови од телото. Постојат три главни типови на рак на кожа: базо-клеточен карцином (BCC), сквамо-клеточен карцином (SCC) и меланом. Првите два, заедно со голем број на други поретки кожни карциноми, се познати како немеланомски кожни карциноми (NMSC). Базо-клеточниот карцином расте бавно и може да го оштети околното ткиво но мала е веројатноста да се прошири на подалечни делови од телото и да резултира со смрт. Често се појавува како безболна подигната површина на кожата која може да биде сјајна со мали крвни садови кои поминуваат над неа или може да се манифестира како подигната површина со улцер. Сквамо-клеточниот карцином има поголема веројатност да се прошири. Обично се манифестира како тврд израсток со лушпест врв, но може да формира и улцер. Меланомите се најагресивни. Знаците кои укажуваат на појава на меланом се бенка која ја променила големината, формата, бојата, има неправилни рабови, има повеќе од една боја, чеша или крвари.

Повеќе од 90% од случаите се предизвикани од изложеност на ултравиолетово зрачење од Сонцето. Оваа изложеност го зголемува ризикот за сите три типови на карцином на кожа. Изложеноста делумно е зголемена поради намалувањето на озонската обвивка. Солариумите се друг чест извор на ултравиолетово зрачење. За меланомите и базо-клеточните карциноми, изложеноста за време на детството е особено штетна. Кај сквамо-клеточните карциноми, вкупната изложеност, без разлика кога се случила, е повеќе значајна. Помеѓу 20% и 30% од меланомите се развиваат од бенки. Луѓето со светол тен имаат повисок ризик како и оние со намалена функција на имуниот систем, како на пр. поради лекови или ХИВ/СИДА. Дијагнозата се поставува со биопсија.

Карциномот на кожа е најчестата форма на карцином, на кого отпаѓаат најмалку 40% од сите случаи на карцином. Најчест тип се немеланомските кожни карциноми, кои се јавуваат кај 2–3 милиони луѓе годишно. Сепак ова е груба проценка, бидејќи не се води добра статистика. Од немеланомските кожни карциноми, околу 80% од случаите се базо-клеточни и 20% се сквамо-клеточни. Базо-клеточните и сквамо-клеточните кожни карциноми ретко резултираат со смрт. Во САД, тие се причинител на смрт кај 0.1% од вкупните смртни случаи од канцер. На глобално ниво во 2012, меланом имале 232,000 луѓе што резултирало со 55,000 смртни случаи. Белите луѓе во Австралија, Нов Зеланд и Јужна Африка имаат највисока стапка на појава на меланом во светот. Трите главни типови на кожни карциноми станале почести во последните 20 до 40 години, особено во региони каде што населението доминантно е бело.

 Наводи 

Категорија:Неоплазми