Здралка

мини|Семиња
Здралка (латински: Galega officinalis, попозната како галега или козја-ру, е тревно растение во подфамилијата Глушини од фамилијата на мешунките Бобови. Тој е пронајден во делови од северна Африка, западна Азија и Европа, но широко се одгледува и натурализира на други места. Растението интензивно се одгледува како фуражна култура, украсно, пчелно растение и како зелено ѓубриво.

G. officinalis е богат со галегин, супстанца со активност за намалување на гликозата во крвта и основа за откривање на метформин, италијански фич, третман за управување со симптоми на дијабетес мелитус. Во античкиот хербализам, козјото дрво се користело како диуретик. Може да биде отровен за цицачите, но е храна за разни инсекти.

 Етимологија 
Англиското име „коза-ру“ е превод на латинскиот Ruta capraria, користен за растението во 1554 година кога се сметало дека е поврзано со Седефче, или вообичаена руе. Латинскиот специфичен епитет се однесува на растенија со некои лековити, кулинарски или билни атрибути.

Галега двобојна е синоним.

 Распространетост и живеалиште 
Широко распространето низ умерените региони во светот, претежно во Европа, растението е издржливо повеќегодишно растение кое цвета во летните месеци на пасиштата, мочуриштата и речните брегови и е класифицирано како инвазивен плевел во многу делови на Северна Америка. Пронајден е и во Јужна Америка, Северна Африка, Пакистан, Турција и Нов Зеланд.

Во 1891 година во Соединетите Држави, Galega officinalis била воведена експериментално на Државниот универзитет во Јута за потенцијална употреба како сточна култура, но избегна одгледување и сега е земјоделски штетник. Како резултат на тоа,  е ставена на Федералната листа на штетни треви во САД. Била собрана во Колорадо, Конектикат и Њујорк пред 1930-тите, и во Мејн и Пенсилванија во 1960-тите, но популацијата се чини дека изумрела.

 Хемија и хербализам 
Иако не е темелно проучена со методите на 21 век, Здралка е анализирана за нејзините состојки, кои вклучуваат галегин, хидроксигалегин, неколку деривати на гванидин, како што се флавони на 4-хидроксигалегин, флавонски гликозиди, кемпферол и кверцетин. Покрај наводниот ефект на намалување на нивото на гликоза во крвта и предизвикување диуреза, Здралка се користела како хербален тоник во практиките на народната медицина во средновековна Европа за лекување на бубонска чума, црви и каснувања од змии.

 Поврзаност со метформин 
Откако се користела во традиционалната медицина со векови, Здралка е основата на класата на бигваниди на антидијабетични лекови, кои исто така вклучуваа фенформин и буформин (и двата прекинати).

Здралка содржи фитохемикалии, галегин и гванидин, кои го намалуваат шеќерот во крвта, но беше откриено дека предизвикуваат негативни ефекти. Студијата на галегин и сродните молекули во првата половина на 20 век довело до развој на орални антидијабетични лекови. Истражувањата за други соединенија поврзани со гванидин, вклучително и бигванид, на крајот довеле до откривање на метформин (трговско име, Гликофаг), користен во 21 век за управување со дијабетес со намалување на производството на гликоза во црниот дроб и зголемување на чувствителноста на инсулин на телесните ткива.

 Несакани ефекти 
Здралка може да се меша со препишаните лекови за дијабетес, апсорпцијата на железо и антикоагуланси. Може да предизвика главоболка или мускулна слабост, а неговата безбедност за време на бременост или доење е непозната.

 Галерија 

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Штетна трева USDA Штетни и инвазивни плевели.

Категорија:Статии со микроформати за вид
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Флора на Македонија
Категорија:Флора
Категорија:Растенија опишани во 1753 година