Егзогамија

Егзогамија – општествена норма на брак надвор од oпштествената група. Групата го дефинира опсегот и обемот на егзогамијата, како и правилата и механизмите за спроведување кои обезбедуваат нејзин непрекинатост. Еден облик на егзогамија е двојната егзогамија, во која две групи се венчаат една со друга.New Zealand Slavonic Journal, Victoria University of Wellington, 2002, Volumes 35-36, p.81 

Во општествените науки, егзогамијата се гледа како комбинација од два поврзани аспекти: биолошки и културен. Биолошката егзогамија е брак на суштества кои не се поврзани со крвта, регулирани со облици на законот за инцест. Културна егзогамија е брак надвор од одредена културна група; спротивното е ендогамијата, бракот во oпштествена група.

 Биологија на егзогамија 
Егзогамијата често резултира со тоа што две лица кои не се тесно генетски поврзани се венчаат меѓу себе; односно оплодување за разлика од оплодувањето помеѓу крвни сродници. Во умерени количини, ова им користи на потомството бидејќи го намалува ризикот потомството да наследи две копии од дефектен ген. Зголемувањето на генетската разновидност на потомството ги подобрува шансите потомството да се размножува себеси, сè до нивото на сродство со четврти братучед; сепак, размножувањето помеѓу индивидуи на ниво на поврзаност со четврти братучед ја намалува еволутивната кондиција.  Кај домородните населенија, егзогамијата е „избрана против“ дури и ако населението има „значајна депресија од инцестно размножување депресија бидејќи придобивките од месно прилагодување се поголеми од трошоците за оплодување помеѓу крвни сродници“. Сепак, недомашните, „инвазивни“ населенија кои „сè уште немаат воспоставено шема на месно прилагодување“ може да извлечат одредена прилагодлива корист од мешањето.

Ненси Вилмсен Торнхил вели дека нагонот кај луѓето да не се размножуваат или да не бидат привлечени од потесното семејство е еволутивно приспособлив, бидејќи го намалува ризикот децата да имаат генетски дефекти предизвикани од инбридирање, како резултат на наследување на две копии од штетниот рецесивен ген.

Во едно општество на Амишите од Стариот ред, инцестното оплодување го зголемува ризикот од „неонатална и посленеонатална смртност“. Кај француските населенија, луѓето кои се размножуваат со својот прв братучед развиваат цистиноза со поголема стапка од општото население.

 Културна егзогамија 
Културната егзогамија е обичај да се венчаат надвор од одредена група на луѓе на која личноста припаѓа. Така, може да се очекува од лицата да се венчаат надвор од нивниот тотемски клан или други групи, покрај надворешните поблиски крвни роднини.

Истражувачите предложија различни теории за да го објаснат потеклото на егзогамијата. Едвард Вестермарк рече дека одбивноста кон бракот меѓу крвни роднини или блиски роднини се појавила со родителското одвраќање од инцест. Од генетска гледна точка, одбивноста кон размножување со блиски роднини резултира со помалку вродени болести. Ако едно лице има неисправен ген, размножувањето надвор од неговата група ги зголемува шансите неговиот партнер да има друг ген од функционален тип и нивното дете да не го претрпи дефектот. Надгледувањето ја фаворизира состојбата на хетерозиготност, односно има две неидентични копии на даден ген. Џеј Ф. Мекленан смета дека егзогамијата првично се должи на недостигот на жени меѓу малите групи. Мажите биле обврзани да бараат жени од други групи, вклучително и брак со заробеништво, а егзогамијата се развила како културен обичај.

Емил Диркем ја изведува егзогамијата од тотемизмот. Тој рече дека еден народ имал религиозна почит кон крвта на тотемскиот клан, бидејќи тотемот на кланот е бог и е присутен особено во крвта, света состојка.

Морган тврди дека егзогамијата била воведена за да се спречи бракот помеѓу крвните врски, особено помеѓу брат и сестра, што било вообичаено во претходната состојба на промискуитет. Фрејзер вели дека егзогамијата започнала да го одржува опстанокот на семејните групи, особено кога самохраните семејства станале поголеми политички групи.

Клод Леви-Строс ја вовел „Теоријата на сојузот“ за егзогамија, односно дека малите групи мора да ги принудат своите членови да се венчаат надвор за да градат сојузи со други групи. Според оваа теорија, групите кои се занимаваат со егзогамија ќе процветаат, додека оние кои не се занимаваат со сите би умреле, или буквално или затоа што немале доволно врски за културна и економска размена, оставајќи ги во неповолна положба. Размената на мажи или жени служеше како обединувачка сила меѓу групите.

 Двојна егзогамија 
Двојната егзогамија е традиционален облик на склучување бракови во многу современи општества и во многу општества опишани во античката книжевност. Може да биде по мајчина или таткова линија. Ја практикуваат некои австралиски племиња, историски распространета во (туркиските општества)Turkish Studies Association Bulletin, 1982, Volume 6, p.79  Тајците (Брегот на Слоновата Коска), Ескимите, меѓу Угрите и други. Во племенските општества, двојната егзогамија траела многу генерации, на крајот обединувајќи ги групите кои првично не биле поврзани по крв или јазик во едно племе или нација.

 Лингвистичка егзогамија 
Јазичната егзогамија е облик на културна егзогамија во која бракот се случува само помеѓу говорителите на различни јазици. Обичајот е вообичаен меѓу домородните групи во северозападниот дел на Амазон, како што се Туканците. Исто така се користи за опишување на семејства во атлантска Канада со родител франкофон и англофон. 

 Поврзано 

 инеско презиме - егзогамија на презимето во Кина
 Емануел Тод, автор на неколку учебници по демографска историја за влијанието на егзогамијата врз политичко-верската идеологија
 Ендогамија
 Готра - егзогамна единица во Индија
 Хетерофилија
 Хипергамија
 Меѓуверски брак
 Меѓурасен брак
 Сродство
 Метисација

 Наводи 

 Надворешни врски 



Категорија:Популациона генетика
Категорија:Мултукултурализам
Категорија:Егзогамија