Дунавски парк

Дунавски парк е урбан парк во центарот на Нови Сад, главен град на покраината Војводина, Србија. Формиран во 1895 година, тој е заштитен како споменик на природата и е еден од симболите на градот.

 Локација 
десно|мини|250x250пкс| Поглед на езерото
десно|мини|251x251пкс| Бујна, разновидна вегетација
Паркот се наоѓа во централното градско соседство Стари Град. Се граничи со улиците Дунавска на север, Иве Лоле Рибара на исток, Булевар Михајла Пупина на југ, Пионирска на југозапад и Игњата Павласа на запад. Блиску до реката Дунав, откако ќе помине покрај паркот, Булевар Михајла Пупина се протега на Варадинскиот мост, кој го поврзува Нови Сад со Петроварадин. Значајни згради во близина се Музејот на Војводина, Младинскиот театар, Музејот на современи уметности во Војводина, Музејот на Нови Сад и Архивот на Војводина.

 Име 
Името на паркот Дунавски парк значи Дунав парк. Сепак, иако во близина на реката, паркот го добил името по улицата Дунав, која ја опкружува на север.

 Историја 

 Потекло 
десно|мини|250x250пкс| Лебедите Иса и Биса
десно|мини|333x333пкс| Нимфата
Во 19 век, областа на модерниот парк била крак на Дунав, или Лиман. Населбата јужно од паркот и поранешна општина Нови Сад, денес се вика Лиман. Областа била вистинско, големо блато, познато по изобилството на трски, врби, комарци и жаби. Дополнително, целиот локалитет бил понизок од околната земја, бидејќи земјата била ископана и користена за изградба на насипот на левиот брег на Дунав (Мостобран), преку Петроварадинската тврдина. Некои слики од тој период покажувале чамци кои пловат низ мочуриштето.

 Парк 
Во 1895 година било одлучено наместо блато да се формира парк. Калливата и песочна водена вдлабнатина била покриена со земја, оставајќи мала водена површина која била тулина и претворена во езеро. Во езерото остана мал остров. Го добила името Ержебет, по царицата Елизабета од Австрија, сопружник на царицата на Австроунгарија. Кога била убиена во 1898 година, на островот во нејзина чест била засадена расплакана врба. Езерото е формирано на надморска височина од 76 метри. Езерото и островот денес едноставно се нарекуваат Језеро и Острвце, што значи „езеро“ и „островче“.

Фотографиите од 1900 година покажуваат луѓе како лизгале на езерото. Темелното уредување на паркот започнало во раните 1900-ти. Кафеаната Кај англиската кралица е урната и изградена е зграда, во кој денес се наоѓа Музејот на Војводина. Тревата била засадена, па низ паркот биле поставени нови дрвја и земјени патеки. Првата скулптура, Нимфата (официјално, Девојката со роговиден, дело на Ѓорѓе Јовановиќ ), била поставена во 1912 година. Паркот бил дополнително уреден во 1920-тите и 1930-тите. Паркот првично го добил името Променада. Во средината на 1930-тите, пополнувањето на мочуриштето конечно било завршено, така што завршувањето на патеките и паркот бил преименуван во Дунав парк. Паркот бил реновиран од 1958 до 1962 година, по проект на Ратибор Ѓорѓевиќ, кога бил обликуван во формата во која постои денес. Сите болни и исушени дрвја биле отстранети и биле воведени цветни аранжмани. Друга голема реконструкција се случила во 1978 година.

 Дивиот свет 

 Растителен живот 
Во паркот има над 600 поединечни дрвја и 7.000 украсни растенија, со 250 различни растителни видови. Листопадни дрвја вклучуваат чинари (од 2017 година, некои се постари од 100 години), црна топола, сребрена липа, европска коприва, лешник, бреза, јавор, див костен и даб, кој е под заштита, додека зимзелените дрвја се црн бор, туја, чемпрес, ела. Декоративни растенија вклучуваат бела топола, чемпрес, цреша, слива, турска леска, даб и многубројни грмушки (дуња, дрен).

Вегетацијата во паркот е исклучително бујна во споредба со другите паркови во Србија и не е познато зошто дрвјата и растенијата цветаат повеќе отколку на други слични места. Цветовите, како ацтечкиот невен или африканскиот стрела, траат долго до есен. Земјата е влажна, па едно од можните објаснувања е близината на Дунав и фактот дека земјата порано била мочуриште.

 Животински живот 
Езерото е претежно населено со патки. Долго време симбол на паркот биле неколку лебеди, наречени Иса и Биса. Нивното потомство во 2015 година било нападнато од црвеноушеста желка, кои најверојатно биле пуштени во езерото од нивните сопственици кои ги чувале како домашни миленици. Едно пиле било убиено, а на две други им биле одгризани крилјата, по едно крило. Сепак, некои експерти мислеа дека желките не можат да го направат тоа. Сепак, езерото било испразнето, сите лизгачи биле отстранети и префрлени во Палиќкото Езеро, а биле задржани само европските езерски желки кои се безопасни за птиците.

 Одлики 
Паркот се простира на површина од 3.96 хектари од кои зелени површини зафаќаат 2.2 хектари.

Освен Нимфата, во паркот има уште неколку скулптури. Бисти на поетите Бранко Радичевиќ (од Иванка Ачин; 1953) и Мирослав Антиќ (од Павле Радовановиќ; 1992 година), бронзен споменик на поетот и сликар Ѓура Јакшиќ (од Јован Солдатовиќ; 1990 година) и споменик на преподобниот Радован Серџоне (Куликов; 1992). Во паркот имало уште една скулптура на Солдатовиќ, „Срната“, но подоцна била пренесена во воениот комплекс и ловиштето на Караѓорѓево. Тука се и чешмата за пиење и малата фонтана.

Паркот е домаќин на помали концерти и емисии, книжевни вечери и изложби. Речиси сите младенци имаат фотосесии во паркот и пред белведер.

Во 1998 година, Владата на Република Србија го прогласила Дунавскиот парк за споменик на природата од II категорија и го стави под заштита.
 Галерија 

 Наводи 

Категорија:Паркови во Србија