Вукајловиќева меана

мини|Вукајловиќ кафеана во Бајина Башта
Вукајловиќевата меана е единствената останата од поранешните четири кафеани што постоеле во Старата чаршија во Бајина Башта.

 Минатото и можностите 
Старата кафеана ја изградил Цветко Јевтиќ, најверојатно во 1860-тите години. Нема попрецизни податоци за датумот на изградбата, освен архитектурата, градежната техника и детали, кои укажуваат дека оваа кафеана од II класа е изградена по уредбата за кафеана од 1861 година и 1864 година, односно по основањето на машинско-пекарскиот еснаф во Бајина Башта, 1868 година.

Денешното име го добила по семејството Вукајловиќ, во чие владение била во 1909 година. Претходно, зградата била купена од првичниот сопственик од страна на Тодор Павиќевиќ на 25 јули1895 година, за наплата на долгови. Потврда за овие тврдења постојат и во сочуваните тапии од тоа време.

 Изгледот на кафеаната 
Во тоа време, таверната на Вукајловиќ била одлично сместена, надвор од градот, покрај патот Ужице, кој во тоа време бил многу важна трговска комуникација. Изградена е многу добро и цврсто, со камен до висина на парапетот, а останатите ѕидови до целосна висина со тули од голем формат. Самата зграда е приземна зграда, просторно добро организирана, со димензии 26,10 x 13,85 м, со три меѓусебно поврзани, а сепак посебни функционални целини. Тавернскиот дел ја зафаќа централната зона на објектот и се состои од голема и мала сала, со посебни влезови, меѓусебно поврзани и голема кујна. Од страната на улицата има плиток трем на високи, нерамномерно распоредени дрвени столбови на перници.

Втората посебна единица се состои од три соби за ноќевање, кои се одвоени со долг ходник од големата кафеана, со директен пристап само од дворот. Сите помошни објекти биле уредени во дворот.

Третата единица се состоела од пекарница со простор за продажба и складирање и била директно поврзана со малата сала. Страничниот дел на поранешната пекарница штрчи од масата на објектот кон улицата за длабочината на тремот, така што целата зграда била покриена со еден покрив. Покривот е четирикорен, покриен со бибер ќерамиди, со настрешници обложени со надолжни, вжлебени штици.

 Литература 

 Н. Живковиќ: Округ Ужице во средината на 19 век, Тиово Ужице 1984 година.
 С. Игњиќ: Бајина Башта и околина, Бајина Башта, 1985 г.
 д-р Цветко Костиќ: Postanak i razvitak Čaršije (Primer Čaršije Bajine Bašte), Glasnik Etnografskog instituta SANU, IV-VI (1955—57), Белград 1957 г.

Категорија:Споменици на културата Србија
Категорија:Споменици на културата во Србија