Александар Караѓорѓевиќ (кнез)

алт=Грбот на кнежевската куќа Караѓорѓевиќ. Овој грб бил на некрологот на Андрија, синот на принцот Александар Караѓорѓевиќ|мини|Грб на кнежевската куќа на Караѓорѓевиќ
Александар Караѓорѓевиќ (Топола, 11 октомври 1806 - Темишвар, 3 мај 1885) бил владејачки принц на Србија од 1842 година до 1858  година и син на водачот на Првото српско востание Караѓорѓe Петровиќ.

По пропаѓањето на Првото српско востание, Александар ја напуштил Србија со својот татко и се вратил во неа во 1839 година. станува аѓутант на принцот Михаило Обреновиќ. На престолот го донеле уставобранителите по соборувањето на принцот Михаило Обреновиќ. Неговото владеење било обележано со влијанието на народниот правобранител, поради што целиот период се нарекувал омбудсмански режим. Во овој период биле започнати сериозни реформи во Србија и модернизација на земјата.

 Биографија 
Најмладиот син на Караѓорѓе и Јелена, Александар, е роден во Топола на 11 октомври 1806 година (според новиот календар). Се школувал во Хотин во Бесарабија (Русија), под покровителство на рускиот цар. Се оженил во 1830 година со  Персида, ќерка на војводата Јеврем Ненадовиќ и Јованка Миловановиќ . Имале девет деца: ќерките Полексија, Клеопатра, Јелена и Јелисавета и синовите Алексије, Светозара, Андреј (сите тројца починале како деца), Петра и Арсена.

На крајот на 1839 г. по султанскиот декрет со кој се потврдува кнежевското достоинство на кнезот Михаило Обреновиќ, семејството Караѓорѓевиќ се вратило во Србија. Александар стапил на служба во Главниот штаб на српската војска.

По политичките конфликти предизвикани од непочитувањето на таканаречениот „ турски устав “ од 1838 г.Историја за 7. разред основне школе; Радош Љушић; Завод за уџбенике и наставна средства; Београд; 2008. и абдикација на Милош, а потоа и на Михајло Обреновиќ, на Народното собрание одржано во Врачар, на 14 септември 1842 година, Александар Караѓорѓевиќ бил избран за принц на Србија. По признавањето на кнежевската титула од Русија и Турција, кнезот Александар се свртел кон реформи и воведување нови институции, со цел да го забрза развојот на српската држава. Донесен бил граѓански законик, воведена била постојана војска, а во Крагуевац е основана тополивница (1853 г.).

Во Унгарската револуција од 1848 година во Војводина, учествувале и чети на доброволци од Србија под команда на Стеван Книќанин, испратени од кнезот Александар Караѓорѓевиќ да им помогнат на Србите во нивната борба за автономија. Како продолжение на национално-политичкото движење во 1848 година, се развила сесловенска идеја за југословенското кралство, која е веднаш до „Начертаније“ Илија Гарашанин, четири години претходно напишана српска политичка програма, придонела за основите на српската надворешна политика.

Во домашната политика, принцот Александар влегол во конфликт со членовите на Државниот совет, што кулминирало со свикувањето на Националното собрание на Свети Андреј во декември 1858 година, што ја принудило неговата абдикација.

По симнувањето од кнежескиот престол, принцот Александар се повлекол во својот имот во близина на Темишвар (денешна Романија). Неговиот мирен живот го нарушило обвинувањето дека обезбедувал пари и оружје за заговорниците во атентатот на принцот Михаило. Убедувањето за делото што не го направил длабоко го повредило. Династичките борби уште повеќе се разгореле и дури тогаш во нив активно учествувал кнезот Александар.

Принцот Александар Караѓорѓевиќ починал во Темишвар на 3 мај 1885 година (според новиот календар), а бил погребан во Виена, каде во 1911 година бил осквернавен неговиот гроб, а черепот му бил украден. Набрзо черепот бил пронајден на гробишта во грмушка, а посмртните останки на Александар и неговата сопруга Персида биле пренесени на 22 декември 1911 година. (според јулијанскиот календар) со дарувањето на кралот Петар I во Опленац.

Добитник е на високи отомански одликувања, Орден за достоинство за воени заслуги и Голем орден на слава, како и значка на Маршал, портрет на Падишах и Нишан Имтијаз (Значка на достоинството) од прв степен.

Замокот на принцот Александар Караѓорѓевиќ се наоѓа во Брестовачка Бања.

 Семејство 
 Сопружник 
Име сликањето Дата на раѓање датум на смрт Принцезата Персидамини|63x63пкс 15 февруари 1813 година 29 март 1873 година

 Деца 
Име слика Дата на раѓање датум на смрт брачен другар Принцеза Полексија 1 февруари 1833 година 5 декември 1914 година Константин Николајевиќ ; Александар Пречерн Принцеза Клеопатра 26 ноември 1835 година 13 јули 1855 година Милан Петронијевиќ Принц Алексиј 23 март 1836 година 21 април 1841 година умрел во детството принц Светозар 1841 година 17 март 1847 година умрел во детството Крал Петар Iмини|65x65пкс 29 јуни 1844 година 16 август [1921 година Зорка Караѓорѓевиќ Принцеза Јелена 18 октомври 1846 година 26 јули 1867 година Ѓорѓе Симиќ Принц Андреј 15 септември 1848 година 12 јули 1864 година починал во младоста Принцеза Елизабета 27 февруари 1850 година 1 јуни 1850 година умрел во детството принц Ѓорѓе 11 октомври 1856 година 5 јануари 1889 година не бил женет, умрел во пристаништето Груж, Дубровник, на бродот на кнезот Никола  Принц Арсенмини|78x78пкс 16 април 1859 година 19 октомври 1938 година Грофицата Аурора Павловна Демидова

 Галерија 

 Наводи 


 Литература 










 Надворешни врски 

 Власта и судството во периодот на турскиот устав и народниот правобранител (Политички преглед, Татјана Кондиќ, 2015 година. )
 Белградските имоти на кнезот Александар Караѓорѓевиќ, монументално наследство, Милојко Гордиќ, 2012 година.
 Синот на Караѓорѓ на српскиот престол (Вечерње новости, фељтон, декември 2017)   
 Историска библиотека: Синот на водачот ја уценувал главата на принцот Милош 
 Судирот на челикот и огнот: Конфликтот за Крим - пред 160 години (Политика за забава бр. 3245, Чедомир Антиќ, 2014 година. )
 Соочување со предизвикот за модернизација: Британски инфраструктурни проекти на Балканот 1851-1852 и Србија (г. Момир Самарџиќ, стр. 255-278 (2011))
 Сè за Телеграф: Како настанал, кој го измислил и како дошол во Србија пред 160 години (Телеграф, 6 април 2015 година. )
 Економска историја на Србија: Тополивница (Културно-уметничка програма на РТС - Официјален канал)
 Економска историја на Србија: телеграф, телефон и електрична енергија (Културно-уметничка програма на РТС - Официјален канал)
 По повод 50-годишнината од Андрејскиот собор - необележан јубилеј (НСПМ, Мирослав Свирчевиќ, 30.07.2009 г.). )
 Соборот на Свети Андреј во извештаите на англиските дипломатски претставници во Белград (Балкански институт, Љубодраг П. Ристиќ, 1991) 
 Опленац - мавзолеј на династијата Караѓорѓевиќ
 Трибина „Принцот Александар Караѓорѓевиќ - во сенката на големиот татко“

Категорија:Српски монарси
Категорија:Династија Караѓорѓевиќ
Категорија:Починати во 1885 година
Категорија:Родени во 1806 година