Моника Шее

Моника Шее (31 декември 1938 - 8 август 2005 година), била шведска сликарка, писателка и радикална анархо/еко-феминистка која била ран експонент на движењето на Божицaта.

Нејзината најпозната слика е контроверзната Бог што раѓа (1968), која прикажува не-бела жена како се пораѓа; била цензурирана повеќе пати  и на една изложба, Шее била пријавена во полиција за богохулење.

Шее била главна авторка на Кон револуционерна феминистичка уметност (1971) еден од првите и најборбени феминистички уметнички манифести. Тоа било широко дискутирано во феминистичкиот печат, а Гардијан објавил статија како одговор. Ен Петит, една од основачите на заедничкиот женски мировен камп Гринхем, придонела за подоцнежна итерација.

Во 1976 година, Шее беше тема на документарен филм прикажан во ИЦА и НФТ.

Шее го напишала оригиналниот памфлет  кој, со препишувањето и проширувањето на Барбара Мор Monica Sjöö with Barbara Mor, The Great Cosmic Mother: Rediscovering the Religion of the Earth. San Francisco: Harper Collins, 1987. . станал книгата Големата космичка мајка (1987). Ја опфаќа античката историја на жените и потеклото на религијата и е една од првите книги што предлагаат дека најраните религиозни и културни системи на верување на човештвото биле создадени и први практикувани од жени. Во моментов е во печатење, и сè уште е дел од многу наставни програми за женски студии, митологија и религиозни студии. Нејзиното истражување и пишување помогнале да се открие скриената историја на Божицата. Успешната употреба на интердисциплинарноста на Шее во нејзиното истражување довеле до нејзино признание во движењето на Божицата.

Нејзината уметност и пишување станале добро познати надвор од Обединетото Кралство, а во текот на 70-тите, 80-тите и 90-тите таа се допишувала со влијателни американски писатели, уметници и пагани како што се Жан и Рут Маунтгрув, Стархок, Зузана Будимпешта, Луси Липард, Алис Вокер и Џуди Чикаго.

 Ран живот 
Нејзини родители биле шведските сликари Густаф Арвид Шее (1902-1949) и Ана Хариет Росандер-Шее (1912-1965), кои се развеле кога Шее имала три години. Го напуштила училиштето и побегнала од дома кога имала 16 години. Шее патувала низ Европа и имала различни работни места: работела во лозја и како гол модел во уметничките училишта во Париз и Рим. Таа првпат дошла во Британија кон крајот на 1950-тите, а на крајот се населила во Бристол каде што - освен еден период во Велс во раните 1980-ти - живеела до крајот на својот живот.

 Кариера 
 Рани изложби 
Првата изложба на Шее била во галеријата Карлсон во Стокхолм, Шведска во 1967 година. Како основачка на групата за ослободување на жените во Бристол, во март 1971 година, таа учествувала на првата изложба „Уметничка група за ослободување на жените“ одржана во галеријата Вудсток во Лондон.

 Подоцнежни изложби 
Стархок ја опишала работата на Шее како слики кои „преобразуваат антички слики и симболи во современи икони на женската моќ“.

Шее користела слики во нејзините слики кои често се однесуваат на раѓање, женско тело и природа. Сите овие слики биле централни за нејзините верувања во врска со нејзината „космичка мајка“. Таа се опишала себеси како меѓу пионерите во ова движење за враќање на женското божество - заедно со многу други писатели, уметници, поети и мислители. Во својата уметност, таа се обидела „холистички да го изрази“ своето растечко религиозно верување во Големата Мајка како космички дух и генеративна сила во универзумот. Ова било критична компонента на нејзиното уметничко дело. Таа тврдела дека влегува во „состојба“ на битие или на ум каде што знаењето е достапно од минатото, сегашноста и иднината. Сепак, овие апстрактни верувања беа втемелени со цврста основа на акција и активизам. Била вклучена во анархистичките и анти-виетнамските движења во Шведска во 1960-тите и била активна во женското движење во Британија. Нејзиниот политички активизам секогаш произлегувал од нејзиното духовно разбирање за земјата како наша жива мајка, слично на верувањата на некои домородни американски народи.

Најпознатата слика на Шее, Бог што раѓа, (1968) прикажува жена што се пораѓа, а насловот на текстот е насликан со црвени големи букви. Тоа е израз на духовното патување на Шее во тоа време и ја претставува нејзината перцепција за Големата Мајка како универзален творец на космичкиот живот. Сликата и нејзиниот концепт создале многу контроверзии и Бог што раѓа била цензурирана во неколку наврати; на групна изложба во Лондон, сликата довела до тоа Шее да биде пријавена во полиција за богохулење.

Маргарет Харисон (1977) наведува дека [во една прилика во 1970 година, неколку слики на Шее биле забранети да се прикажуваат во Сент Ајвс за време на фестивалот Сент Ајвс]. (...) „Потоа Моника напишала во Социјалистка (Нотингем) предлагајќи да се формира група или сојуз на жени уметници. Ова довело до формирање на женската уметничка група Бристол (...)“.

 Верувања 
Работата и верувањата на Шее се фокусирале на нејзината почит и грижа за Божицата или Мајката Земја. Божицата била „убавината на зелената земја, животворните води, огновите што трошат, блескавата месечина и огненото сонце“. Почитта на Шее кон природата и околината не била само верување, туку, за неа, духовна вистина. Божицата/Земјата треба да се почитува како животворец. Оваа почит може да се најде не само во нејзините слики, туку и во два текста кои го прикажуваат нејзиното патување низ пишаниот збор.Monica Sjöö with Barbara Mor, The Ancient Religion of The Great Cosmic Mother of All. Trondheim, Norway: Rainbow Press, 1981. .Monica Sjöö, New Age and Armageddon: The Goddess or the Gurus? Towards a Feminist Vision of the Future. London: Women's Press Ltd., 1994. . Reprinted as Return of the Dark/Light Mother or New Age Armageddon? Towards a Feminist Vision of the Future. Texas: Plain View Press. .

 Личен живот 
Шее верувала дека хетеросексуалноста е неприродна состојба наметната од патријархатот, а подоцна во нејзиниот живот уживала во голем број интимни романтични врски со жени. Меѓутоа, откако се разделила од нејзиниот втор сопруг Енди Џуб, композитор, во средината на 1970-тите, Шее имала интензивна хетеросексуална врска со Кит Патон, кој бил основач на движењето Алтернативен социјализам и, како и самата Шее, редовен соработник на алтернативниот печат. особено „Мировни вести“. Под влијание на Шее, Патон го сменил своето име во Мајкасон (или Мадерсон).

Два од нејзините три сина починале млади. Во 1985 година, нејзиното најмладо дете, Лејфи, било убиено пред неа во сообраќајна несреќа, на 15-годишна возраст. Нејзиниот најстар син, Шон, починал од не-Хочкинсов лимфом во 1987 година, на 28-годишна возраст. Таа тврдела дека неговата смрт била влошена од неговите искуства со повторното раѓање. Искуството на Шее за нејзината загуба станало нејзино дело, во облик на сликата Моите синови во светот на духовите (1989). Ова било по смртта не само на нејзиниот најстар син, туку и по периодот кога Шее воопшто не сликала во знак на жалење откако го загубила својот најмлад син.

Шее била многу критична за многу од идеите и личностите на движењето Њу Ејџ, вклучувајќи ги Алис Бејли, Џеј Зи Најт и „Рамта“ и Џин Роденбери за некои од идеите зад Ѕвездени патеки. Originally appeared in From the Flames: Radical Feminism with Spirit magazine, issue 2, winter 1998/99.

Шее починала од рак во 2005 година, на 66-годишна возраст.

 Уметнички дела 

 Изложби 
+Групни изложби Име година Место на одржување Девет Утра 2003 година Конференција на божицата Гластонбери Прозорци во други светови 2002 година Санктпетербуршкиот државен универзитет, Русија Неолитија уметнички фестивал 2001–2002 година Гозо, Малта и (Германија) II Мара II 1999 година Хотел Драгонара, Сент Џулијан, Малта Малта и пошироко 1998 година Галерија Куан Јин, Оукленд, Калифорнија, САД „Hjartat sitter till vanster“ (Срцето е лево) радикална уметност во Скандинавија од 1965 до 1975 година 1998 година Различни во Скандинавија Северна струја 1998 година Музејот Варберг, Шведска ; Уметнички центар Ватерманс, Лондон, Англија; Гедок-Хаус, Лубек, Германија Биеналето на Шарја 1997 година Обединети Арапски Емирати Со сопственото лице облечено 1994–1995 година Различни во Англија Фантазија: Размена на изложба со арапски жени уметници 1994 година Различни во ОАЕ Камењата и божицата 1990 година Галерија на книжарница Гаја, Беркли, Калифорнија Жени уметници во Велс 1984–1985 година Ландудно, Уметнички центар Абериствит и музеј за уметност Њупорт, Велс Женска магија: Ја славиме божицата во нас 1979–1980 година Различни во Европа Световите какви што ги гледаме 1977 година Swiss Cottage Library, Лондон Квинфолк (Жени) 1975 година Културхусет, Стокхолм, Шведска и Уметничка сала во Малме Животот на жените 1974-1974 година Различни во Скандинавија Слики на женска моќ 1973 година Swiss Cottage Library, Лондон Женска ослободителна уметност група 1971 година Галерија Вудсток, Лондон
+Самостојни изложби Име година Локација 2001 година Create галерија, Бристол, Англија 2001 година Музеј на женски уметности Скелефта, Шведска 2001 година Kebele Kulture Projekt, Бристол, Англија Патувачко шоу 1999–2000 година Casa de Colores во Браунсвил, Тексас, САД; Остин, Тексас; Универзитетот во Тексас во Арлингтон 1998 година Гаја центар Галери, Стокхолм, Шведска Туристичка изложба 1994 година Различни во Скандинавија Женски обреди 1994 година Ливерпул, Англија 1967 година , Стокхолм

 Локации 
Уметноста на Шее може да се најде во женската уметничка колекција на колеџот Мареј Едвардс во Кембриџ и во Музејот Ана Нордландер во Скелефтеа, Шведска. Некои од нејзините дела моментално се чуваат во приватни збирки на поединци: Сиг Лонегрен, Алис Вокер и Женевив Вон  чуваат неколку, додека Меги Паркс го држи најголемиот дел од нејзината уметност. Храмот на духовноста на божицата посветен на Секмет содржи Сончев лавоглав Сехмент на исконскиот оган (1992 година, масло на фазер), каде што е прикажан во дневната соба на нивната куќа за гости.

 Библиографија 

 Големата Космичка Мајка - Откривање на Религијата на Земјата, соавторство со Барбара Мор, Харпер и Роу (1987)
 Нордиската божица, Прес Дор Дама, публикации Мејн Мамвро (2000)
 Враќање на темната/светлата мајка или Њу Ејџ Армагедон? – Кон феминистичка визија за иднината, Plain View Press (1999)
 Спирално патување, Публикации Антена (2019)

 Литература 

 Вајт, Руперт (2018) Моника Шее: Животот и писмата 1958-2005 Антенски публикации
 9783869301457  



 Надворешни врски 

 Архивирана веб-страница на Моника Шее
 Трудови на Моника Шее Специјални збирки на библиотеката на Универзитетот во Бристол
 Уметноста на Моника Шее во уметничката колекција  на Нова сала на колеџот Мареј Едвардс на Универзитетот во Кембриџ

 Наводи 

Категорија:Статии со hCards
Категорија:Шведски сликари
Категорија:Починати во 2005 година
Категорија:Родени во 1938 година
Категорија:Статии со извори на шведски (sv)
Категорија:Швеѓанки
Категорија:Феминизам
Категорија:Анархофеминизам
Категорија:Екофеминисти
Категорија:Анархизам
Категорија:Феминистки
Категорија:Уметност по период
Категорија:Уметници по медиум
Категорија:Шведски анархистки
Категорија:Луѓе од Хернесанд