Катарина Густавсдотер Васа

Катарина Васа од Шведска (; 6 јуни 1539 – 21 декември 1610 година) била шведска принцеза и грофица во источна Фризија како сопруга на Едзард  II, гроф од Источна Фризија. Таа била најстарата ќерка на Густав Васа и Маргарета Лејонхуфвуд. Била автономен регент на Берум и Норден во Источна Фризија од 1599 до 1610 година.

 Биографија 

 Ран живот 
За време на нејзиното рано детство, таа, како и нејзините браќа и сестри биле првенствено под грижа на нејзината мајка, доверливата медицинска сестра на кралицата, Бригита Ларс Андерсонс, братучетката на нејзината мајка, дамата Маргарета и благородната вдовица Ингрид Амундсдотер.Tegenborg Falkdalen, Karin, Margareta Regina: vid Gustav Vasas sida : [en biografi över Margareta Leijonhufvud (1516-1551)], Setterblad, Stockholm, 2016 По смртта на нејзината мајка во 1551 година, таа како и нејзините браќа и сестри биле ставени на грижа на Кристина Гиленстиерна, а потоа под нејзините тетки Брита и Марта Лејонхуфвуд пред повторното венчавање на нејзиниот татко со Катарина Стенбок.Karin Tegenborg Falkdalen (2010). Vasadöttrarna (The Vasa Daughters). Falun: Historiska Media.  (In Swedish) Во 1556 година, таа и нејзините сестри добиле мираз од 100.000 далери, биле насликани нивните портрети и нивните лични квалитети опишани на латински од дворскиот поет Хенрикус Молерус и биле претставени на династичкиот брачен пазар. Истата година, нејзиниот татко и подарил на Остфризланд трговски договор и брачен сојуз. Остфризланд бил избран затоа што била стратешки поставена кон Данска и затоа што калвинистичкиот Емден бил ривал на Лубек и со договор би можело да се прекине доминацијата на Ханзата во Шведска. Во 1557 година, трговскиот договор бил завршен, а во 1558 година, Едзард  ја посетил Шведска за да се сретне со Катарина и нејзината сестра Сесилија и да избере една од нив да го заврши брачниот договор.

Едзард  ја избрал Катарина, но преговорите траеле долго, толку многу што Густав Васа во својата фрустрација изјавил дека е благослов што неговата ќерка барем не е ниту „куца ниту слепа“. Мајката на Едзард, регентот Ана од Олденбург, се плашела дека бракот ќе доведе до шведска доминација, и затоа ја поделила власта во Остфризланд меѓу нејзините синови, нешто што кралот се обидел да го спречи. Во брачниот договор од 12 август 1558 година, Катарина добила уверување дека Берум и Норден ќе ѝ припадне на доверата и на функцијата регент доколку Едзард  биде наследен од нејзиниот малолетен син.

Свадбата се одржала во Стокхолм на 1 октомври 1559 година. Во ноември, Катарина и Едзард заминале за Остфриланд. На нивното патување низ Шведска, тие биле придружувани од нејзината сестра Сесилија и братот на Едзард, Јохан II од Осфризланд. Додека престојувале во Вадстена по пат, избил голем скандал кога Јохан бил откриен во одајата на Сесилија без панталоните. Скандалот станал познат под името Громот на Вадстена. Јохан бил затворени, а Катарина и Едзард биле ставени под стража во замокот Вестерас. Катарина дејствувала како посредник за да се изврши ослободувањето на Јохан, со Сесилија да се постапува поблаго и да и се даде дозвола да замине. Компликациите, нејзината сопствена бременост и смртта на нејзиниот татко во 1560 година предизвикале одложување на нивното заминување до 1561 година.

 Грофица од Остфриланд 
Катерина пристигнала во Остфризланд во април 1561 година. Како грофица на Остфризланд, Катарина зела активно учество во политиката и државните работи. Таа го поддржувала Едзард  во неговиот конфликт со неговиот брат Јохан околу владеењето на поделената Остфриланд, додека Јохан ја имал поддршката од неговата мајка Ана. Конфликтот имал и религиозна димензија, бидејќи Едзард  и Катарина биле лутерани, додека Јохан и Ана биле калвинисти. Таа работела за да обезбеди ново наследство кое го забранувало совладеењето и активно го поддржувало лутеранизмот пред калвинизмот.

Во 1578 година, бездетниот Јохан навистина се согласил синот на Катерина да биде негов наследник, но тоа не ја завршила борбата. Катарина целосно ги користела своите семејни врски за нејзината политика и ги замолила нејзините владејачки браќа да интервенираат во нејзина корист, додека таа самата ги користела своите врски за возврат: му помагала на Чарлс во неговиот извоз и увоз, обезбедувала бродови за шведската флота во војната. против Русија и помагала во преговорите за бракови на Чарлс и Елизабета. Познато е дека таа протестирала против бракот на нејзиниот брат кралот Јован III со Гунила Биелке во 1585 година. Во 1591 година, Едзард станал единствен регент, но во 1594 година избувнала Емденската револуција. Катарина побарала помош од нејзиниот брат Чарлс IX, кој во оваа прилика ја советувал да покаже религиозна толеранција и изрази изненадување што секогаш се чинело дека Катерина била таа што ги водела преговорите за државните работи, а не Едзард.

 Чувар 
По смртта на Едзард во 1599 година, Катерина живееле во замокот Берум и ја презела контролата над земјите Норден, Пеусам, Вогард, Логард, Кемпен и Нојварден. Овие земји ѝ биле дадени само како нејзини овластувања, но Катерина наместо тоа ја презела контролата над нив како автономен владетел: одбила да го признае нејзиниот син Ено III и неговото право да собира даноци и да врши власт во нејзините феуди, и се прогласила за вазал директно под царот. Тоа предизвикало конфликт со нејзиниот син кој останал нерешен до нејзината смрт. Кога советот на Ено III го прекорил дека е подложен на неа и му укажал дека Катерина ги злоупотребила нејзините права како мајка за да бара послушност, тој се оправдал велејќи: „Бидејќи таа е жена, бидејќи е вдовица, веќе седумдесет, затоа што е ќерка на крал и, што е најголема причина да и покажеме почит, затоа што е мајка“.
мини|Гробот на Катарина во Аурих
Катарина се сметала за најблиска по карактер со нејзиниот татко меѓу нејзините браќа и сестри. Таа е опишана како интелигентна и учена со интерес за литература и теологија. Таа била убеден Лутеран, го посетила Витенберг за да студира теологија, напишала толкувања на Библијата, напишала ода на Едзард на неговиот погреб и самата била посветена на дело од лутерански теолог.

 Семејство 
Катарина се омажила за Едзард II од Остфризланд на 1 октомври 1559 година, во Стокхолм. Тие ги имале следните деца:

 Маргарета од Остфризланд (1560–1588)
 Ана од Остфризланд, (1562-1621); најпрво се омажила со Луј VI, електор Палатин ; второ со Ернест Фредерик, Маркграв од Баден-Дурлах ; трето со Јулиус Хенри од Саксо-Лауенбург. Таа немала преживеани деца од ниту еден од нејзините бракови.
 Ено III од Остфризија (1563–1625)
 Јован III од Ритберг (1566–1625)
 Кристофер од Остфризланд (1569-1636)
 Едзард  од Остфриланд (1572?–1573)
 Елизабета од Остфризланд (1572?–1573)
 Софија од Остфризија (1574–1630)
 Карл Ото од Остфризланд (1577–1603)
 Марија од Остфризија (1582–1616); се омажила со Јулиус Ернст, војводата од Брауншвајг-Даненберг и имала деца.

 Наводи 

 Литература 
 Карин Тегенборг Фалкдален (2010). Vasadöttrarna (Ќерките Васа). Фалун: Историски медиуми.ISBN 978-91-85873-87-6 (на шведски)

 Надворешни врски 

 http://www.guide2womenleaders.com/womeninpower/Womeninpower1570.htm

Категорија:Шведски принцези
Категорија:Починати во 1610 година
Категорија:Родени во 1539 година
Категорија:Луѓе од Стокхолм