Божур

Божур () е род на повеќегодишни растенија од едночленото семејство на божурите (Paeoniaceae). Тоа е тревни или полудрвенести растенија со подземно туберозно задебелено стебло, со двојни, тројни или повеќекратно поделени, наизменично распоредени лисја. Цветот е голем, единствен, полусиметричен, црвено-розова по боја. Овошјето е во форма на вреќа со голем број големи семиња. Цвета во пролет од март до мај. Разни видови пиони растат диви и се одгледуваат како наши омилени народни цвеќиња. Еднаш на училиште, а денес само во народната медицина, се користат цвеќиња, поретко клубени и семиња, за третман на епилепсија, голема кашлица, за смирување на возбудениот нервен систем, за лекување на хемороиди итн. Билката е отровна и не е доволно тестирана хемиски или клинички. На некои места, божурот сè уште се користи како лек. Случаите на труење не се невообичаени, бидејќи не-стручњаците не ја знаат дозата или начинот на употреба на божурот. Коренот содржи танин, есенцијално масло, маснотии, шеќер, некои алкалоиди и други непознати состојки. Хомеопатската медицина користи свеж корен.

Цветот содржи танин и пеонидин (една гликозидна антоцијанинска боја). Некогаш се користело против епилепсија, а денес на некои места против спазматична кашлица и како состојка на чај за пушење и за астматичари.

Семето содржи мрсно масло, шеќер, танини, смола и боја. И некогаш се користеше против епилепсија. Предизвикува повраќање. Кај нас жените го користат за регулирање на менструацијата и така најлесно се јавува труење.

Не се препорачува употреба на божурот за лекување.

Во Србија има пет видови заштитен див божур.

 обичен () во Тара, Голина (кај Заечар) и во Косово
 банатски божур ) со живеалиште во Делиблатско Песочиште
 степски, тесен лист или тенок лист божур ()
 машки божур ()
 Косовски божур () најраспространето, со живеалиште во источна Србија и Косово

 Народни имиња 
Народни имиња: арапче, божур, божур, брожва, деветок, роза-дух, женски божур, цвет од крал, курјак, мачур, прстен, цвеќиња од тројство, тројачка рожица, туркарика.

 Видови на божур 
 Тревни видови (околу 30 видови):
 Вуди видови (околу 8 видови)

Божурот како мотив во уметноста
 „Божур“ — песна на српскиот поет Милан Ракиќ.Милан Ракић, Песме. Рад, Београд, 1963, стр. 119.

 Литература 
 Јован Туцаков: Третман со билки.
 Драгослав Животиќ и Драгана Животиќ: Лековити билки во народната медицина.

 Наводи 

 Надворешни врски 

Категорија:Каменоломковидни