Седноид

мини|Привидните величини на трите познати седноиди.
мини|Сликата по која е откриена Седна — првиот седноид.

Седноид — заднептунско тело со перихел на голема далечина од работ на Кајперовиот Појас на . Познати се само три вакви тела: 90377 Седна, , 541132 Лелејакухонуа и , но се претпоставува дека постојат многу повеќе. Сите три имаат перихели поголеми од . Лежат вон привидно празен јаз во Сончевиот Систем и не замоделуваат со други планети. Обично се групираат заедно со одвоените тела. Некои астрономи како Скот Шепард, ги сметаат седноидите за тела од внатрешниот Ортов Облак, иако за внатрешниот Ортов Облак (или Хилсов Облак), првично се предвидувало дека лежи подалеку од 2.000 ае, по афелите на трите познати седноиди.

Еден обид за точна дефиниција на седноидите е било кое тело со перихел поголем од  и голема полуоска преку од .
Меѓутоа, оваа дефиниција важи за , , , ,  и , кои имаат перихел на 50,02 ае и голема полуоска од околу 700 ае но не се припаднички на седноидите, туку на истата динамичка класа како ,  и .

Со нивните високозанесени орбити (над 0,8), седноидите се одликуваат од високоперихелните тела со умерена занесеност кои се во стабилна резонанција со Нептун, имено , , ,  и .

Необјаснети орбити
Орбитите на седноидите не можат да се објаснат со растројувања од џиновските планети, ниту пак со содејство со галактичките плими. Ако настанале на нивните тековни места, нивните орбити мора првобитно да биле кружни; во спротивно, насобирањето (соединувањето на помали тела во поголеми) би било невозможно, бидејќи големите релативни брзини помеѓу планетезималите би правеле премногу пореметувања. Денешните елиптични орбити можат can да се објаснат со неколку хипотези:

 Орбитите и перихелните растојанија на овие тела може да биле „подигнати“ со минувањето на блиска ѕвезда кога Сонцето сè уште било вгнездено во неговото родно јато.
 Нивните орбити може да биле пореметени од засега непознато планетарно тело подалечно од Кајперовиот Појас како што е хипотетичката Деветта планета.
 Може да биле зафатени од околината на минувачки ѕвезди, најверојатно во родното јато на Сонцето.

Познати членови
+ Седноиди и кандидати Број Име Пречник(км) Перихел (ае) Големаполуоска (ае) Афел (ае) Околусончеворастојание (ае) Аргумент наперихелот (°) Откриен/предоткриен 90377 Седна 995 ± 80 76,06 506 936 85,1 311,38 2003 (1990) —  300–1000 80,50 261 441 83,65 293,78 2012 (2011) 541132 Лелејакухонуа 220 64,94 1094 2123 77,69 118,17 2015 (—)   300 ± 80 65.9 438 2023

мини|350п||Орбити и положби на трите седноиди (означени со розово) и разни други крајни заднептунци во 2021 г.
Трите објавени седноиди, како и сите крајноодделечени тела (со големи полуоски > 150 ае и перихели > 30 ае; орбитата на Нептун), имаат слична насоченост (аргумент на перихелот) од ≈ 0° (). Ова не се должи на набљудувачка пристрасност и е неочекувано, бидејќи содејството со џиновските планети би ги произволило нивните аргументи на перихелот (ω), со периоди на прецесија помеѓу 40 и 650 милиони години и 1,5 милијарди години за Седна. Ова укажува на тоа дека во надворешниот Сончев Систем може да постои еден или повеќе неоткриени масивни растројувачи. Суперземја на 250 ае би предизвикала либрација кај овие тела околу ω =  со милијарди години. Постојат повеќе можни построености, и суперземја со мало албедо на тоа растојание би имала привидна величина доволно мала за да не биде забележана од небесните прегледи. Оваа хипотетичка суперземја е наречена „Деветта планета“. Поголемите и подалечни растројувачи исто така би биле преслаби за да се забележат во прегледите.

Во 2016 г. имало 27 познати тела со голема полуоска преку 150 ае, перихел по Нептун, аргумент на перихелот од  и лак на набљудување од преку 1 година. , , , ,  и  се близу границата на перихелот од 50 ае, но не се сметаат за седноиди.

На 1 октомври 2018 г. е објавено дека Лелејакухонуа (тогаш наречена ) има перихел од 65 ае и голема полуоска од 1.094 ае. Со афел преку 2.100 ае, ова го носи телото подалеку од Седна.

Кон крајот на 2015 г. на конференција е објавено дека V774104 е уште еден кандидат за седноид, но неговиот лак на набљудување бил прекраток за да се знае дали неговиот перихел воопшто бил вон влијанието на Нептун. Кажаното V774104 веројатно се мислело за Лелејакухонуа () иако V774104 е внатрешна ознака за неседноидниот .

Седноидите може да сочинуваат своја динамичка класа, но може да имаат разнородно потекло; спектралната косина од  е многу различна од онаа на 90377 Седна.

Теоретско население
Секој од предложените механизми за крајно далечната орбита на Седна би оставила впечатлив белег на структурата и динамиката на секе пошироко население. Ако за ова е одговорна заднептунска планета, сите такви тела би имале приближно ист перихел (≈80 ае). Доколку Седна е зафатена од друг планетарен систем кој се вртел во иста насока како Сончевиот, тогаш сето негово население би имало орбити со релативно низок наклон и големи полуоски од 100 до 500 ае. Ако се вртел во спротивна насока, тогаш би се создале две населенија — едно со низок и едно со висок наклон. Растројувањатата од минувачките ѕвезди би создале широк опсег на перихели и наклони — секој зависен од бројот и аголот на таквите средби.

Затоа, би било корисно да се добие поголем примерок од овие тела со цел да се утврди најверојатното сценарио. Во 2006 г. Браун изјавил „Седна ја нарекувам фосилен остаток од најпрвобитниот Сончев Систем“, додавајќи „Со време, кога ќе најдеме други фосилни остатоци, Седна ќе ни помогне да дознаеме како настанало Сонцето и бројот на ѕвезди во негова близина при неговиот настанок.“ Во прегледот од 2007–08 г. Браун, Рабиновиц и Швамб се обиделе да пронајдат друг член на хипотетичкото население на Седна. Иако прегледот бил многу чувствителен на движење до далечина од 1.000 ае и ја открил веројатната џуџеста планета Гунггунг, истиот не пронашол нови седноиди. Подоцнежните симулации во кои биле вклучени новите податоци упатуваат на веројатно постоење на 40 тела во ова подрачје со големина на Седна, од кои најсјајниот би имал величина на Ерида (−1,0).

По откривањето на Лелејакухонуа, Шепард и неговите колеги заклучиле дека тоа подразбира население од 2 милиони тела од внатрешниот Ортовиот Облак поголеми од 40 км, со вкупна маса од околу  (неколку пати поголема од масата на астероидниот појас и 80 % од масата на Плутон).

 Поврзано 
 Заднептунец

 Наводи 

 Надворешни врски 

Ново ледено тело наговестува планета која се крие зад Плутон 


Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ