Андесаурус

Андесаурус (што значи „гуштер од Андите“) — род на титаносауруски сауроподски диносаурус кој живеел за време на Доцна Креда на територијата на денешна Аргентина. Како и повеќето сауроподи, тој имал мала глава на крајот од долгиот врат и подеднакво долга опашка. Андесаурусот бил многу големо животно, како и многу други негови роднини, влегувајќи во списокот на најголемите животни што некогаш оделе по Земјата .

 Историја на откритието 
лево|мини| Андесаурус во споредба со луѓе.
Во 1991 година, палеонтолозите Хорхе Орландо Калво и Хосе Фернандо Бонапарте го нарекле Андесаурус, што се однесува на Андите и исто така го вклучува грчкиот збор саурос („гуштер“), заради близината на остатоците на ова животно до Андите. Фосилите на Андесаурусот биле пронајдени од Алехандро Делгадо, по кого е именуван единствениот познат вид ( А. Делгадои).

Единствениот познат материјал на Андесаурус е делумен скелет кој се состои од серија од четири пршлени од долниот дел на грбот, како и 27 пршлени на опашката, поделени во две серии од одделни делови на опашката. Пршлените од средниот дел на опашката имале издолжена центра.  Откриени се и елементи на карлицата, вклучително и две седални коски и препонска коска, заедно со фрагменти од ребра и нецелсна рамена коска и бутната коска .

 Опис 
Вкупната должина го проценува Андесаурусот на 15 Paul, G.S., 2010, The Princeton Field Guide to Dinosaurs, Princeton University Press p. 205 до 18 метри должина.Holtz, Thomas R. Jr. (2012) Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages, Winter 2011 Appendix. Во 1995 година, Јан Печкис создал масовни проценки на диносаурусите и ги поставил по редослед на категории според големината (секоја категорија била поделена на третини); со помош на техника за проценка на масата што се екстраполира од обемот на бедрената коска, Андесаурусот бил наведен во категоријата 40-70 метрички тони (44-77 кратки тони). Грегори С. Пол, сепак, наведува дека Андесаурусот тежел 7 тони.  Во 2020 година Молина-Перес и Лараменди процениле вкупна должина од 22 метри  и 20 метрички тони .

Грбните пршлени на Андесаурусот ги носат типичните одлики на Опистоцеликаудија и голема странична пневматска депресија. За разлика од сродниот Фувангосаурус, има пневматска одлика на предниот дел. Потенцијално дијагностички за Андесаурус, постои дополнителен гребен кој ја поддржува долната артикулација за ребрата  иако лошото зачувување кај другите пршлени значи дека може да се идентификува само на една коска.

 Класификација 
Неколку примитивни одлики го карактеризираат Андесаурусот како најбазалниот познат член на Титаносаурија. Всушност, овој клад ги содржи Андесаурусот, Салтасаурусот, нивниот последен заеднички предок, и сите негови потомци.  Најистакната одлика е артикулацијата помеѓу неговите пршлени на опашката. Кај повеќето изведени титаносауруси, пршлените на опашката се артикулираат со топчести споеви, додека кај Андесаурусот, двата краја на пршлените се рамни. Самиот Андесаурус се одликува само со единствена одлика, високите нервни боцки на горниот дел од пршлените на грбот, но за него е потребно дополнително проучување.

Некои други основни титаносауруси од Аргентина, вклучително и Аргентиносаурус и Портасаурус, исто така биле сауроподи со огромна големина. Најмногу изведената група на титаносаури, Салтасауриди, вклучувала некои од најмалите познати сауроподи, вклучувајќи го и самиот Салтасаурус.

 Палеоекологија 
Овие фосили биле откриени во формацијата Канделерос, најстарата формација во рамките на групата Нојкен во провинцијата Неукен, Аргентина . Оваа формација датира во фаза на кеноман од доцниот период на Креда, пред околу 99,6 до 97 милиони години. Оваа формација содржи фосили од Битрераптор и огромниот Гигантосаурус.

 Наводи 

 Библиографија 
 Новас, ФЕ, Салгадо, Л., Калво, ЈО и Агнолин, Ф. 2005 година. Iantиновски титаносаурус (Диносаурија, Сауропода) од доцната Креда на Патагонија. Музеј Ревиста дел Аргентино де Циенсиас Натуралес 7 (1): 37-41.
 Салгадо, Л., Корија, РА и Калво, ЈО 1997 година. Еволуција на титаносауриди Сауроподи. I: Филогенетска анализа заснована на посткранијални докази. Амегиниана . 34: 3-32.
 Тидвел, В., Карпентер, К. & Мејер, С. 2001 година. Нов Титаносауриформ (Сауропода) од членот на отровната лента, член на планината Кедар (долна креда), Јута. Во: ozивотот на мезозојски ’рбетници. DH Tanke & K. Carpenter (уредници. ) Универзитет во Индијана Прес, Едс. DH Tanke & K. Carpenter. Универзитетски печат во Индијана. 139-165 година.
 Upchurch, P., Barrett, PM, & Dodson, P. 2004. Сауропода. Во: Weishampel, DB, Dodson, P., & Osmolska, H. (Eds. ) Диносаурија (2. издание). Беркли: Универзитет во Калифорнија Прес. Стр. 259–322.

Категорија:Диносауруси од доцната креда во Јужна Америка
Категорија:Титаносаурус