Џорџиски Залив

Џорџиски Залив (, ) — голем залив на езерото Хјурон, во биорегионот на Лавренција. Се наоѓа целосно во границите на Онтарио, Канада. Главниот дел на заливот лежи источно од полуостровот Брус и островот Манитулин. На неговиот северозапад е Северниот Канал.

Џорџискиот Залив е опкружен со областите Манитулин, Садбери, Пари Саунд и Мускока, како и понаселените окрузи Симко, Греј и Брус. Главниот канал го одделува полуостровот Брус од островот Манитулин и го поврзува Џорџискиот Залив со остатокот од езерото Хјурон. Северниот Канал, сместен помеѓу островот Манитулин и округот Садбери, западно од Киларни, некогаш бил популарна рута за пароброд, а сега се користи за рекреативно патување со брод до и од Џорџискиот Залив.

Бреговите и водните патишта на Џорџискиот Залив се традиционално домен на народите на Анишинаабе на север и народите Вијандот на југ. Заливот бил главна трговска рута на алгонкинскиот народ и Ирокезите. Самуел де Шамплен, првиот Европеец кој ја истражувал и мапирал областа во 1615-1616 година, го нарекол „La Mer Douce“ (мирно море), што се однесувало на слатководната вода на заливот. Во 1822 година, откако Велика Британија ја презела територијата, поручникот Хенри Волси Бејфилд од експедицијата на Кралската морнарица го именувал заливот како „Џорџиски Залив“ (по кралот Џорџ IV).

 Географија 
лево|мини|200x200пкс| Главното тело на Џорџискиот Залив истакнато на картата на Големите Езера
Џорџискиот Залив е околу 190 километри долг и 80 километри широк.Georgian Bay (bay, Ontario, Canada) - Encyclopædia Britannica. Britannica.com. Retrieved on 2013-07-12. Зафаќа приближно15.000 км2, што го прави речиси 80% колку големината на езерото Онтарио.Georgian Bay - definition of Georgian Bay by the Free Online Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia. Thefreedictionary.com. Retrieved on 2013-07-12.

Источниот Џорџиски Залив е дел од јужниот раб на канадскиот штит, гранитно лежиште изложено од ледниците од крајот на последното ледено доба, пред околу 11.000 години. Гранитните карпести формации и ветровитиот источен бел бор се карактеристични за островите и голем дел од крајбрежјето на заливот. Суровата убавина на областа инспирирала пејзажи од уметниците на „Групата седум“. Западниот дел на заливот, од Колингвуд на север, и вклучувајќи ги островите Манитулин, Драмонд, Кокбурн и Сент Џозеф, се граничи со Нијагара. Заради големината и теснеците што се спојуваат со остатокот од езерото Хјурон, Џорџискиот Залив понекогаш се нарекува „шесто Големо Езеро“.

Ако Џорџискиот Залив се смета за самостојно езеро, тоа би бил четврто по големина езеро сместено целосно во рамките на Канада (по Големото Мечкино Езеро,  Големото Ропско Езеро и езерото Винипег). Со Џорџискиот Залив, езерото Хјурон се смета за второ по големина од Големите Езера, но доколку би бил исклучен Џорџискиот Залив, езерото Хјурон би било трето по големина (по Горното и езерото Мичиген, но сепак пред езерото Ири и езерото Онтарио).

Во Џорџискиот Залив има десетици илјади острови. Повеќето од овие острови се долж источната страна на заливот и се колективно познати како „Триесет илјади острови“, вклучувајќи го и поголемиот остров Пари. Островот Манитулин, се наоѓа покрај северната страна на заливот, е најголемиот остров на светот во слатководно езеро. Водниот пат Трент – Северн го поврзува Џорџискиот Залив со езерото Онтарио, од пристаништето Северн во југоисточниот дел на Џорџискиот Залив, преку езерото Симкое до езерото Онтарио близу Трентон. Понатаму на север, езерото Ниписинг се влева во Џорџискиот Залив преку Француска Река. Во октомври 2004 година, Џорџискиот Залив бил прогласен за биосферен резерват од страна на УНЕСКО.

 Историја 
десно|мини| Том Томсон, островот Пајн, Џорџискиот Залив, зима 1914-16. Национална галерија на Канада, Отава
Археолошките записи откриваат присуство на староседелци во јужните региони на Канадскиот штит, датирано од пред 11.000 години. Докази за подоцнежните палео-индијански населби се пронајдени на островот Манитулин и во близина на Киларни. Во времето на европски контакт, Првите нации Оџибве и Отава, се нарекувале Анишинаабе (множина: Анишинаабег), живееле покрај северниот, источниот и западниот брег на Џорџискиот Залив. Хјурон (или Вендат) и Тиононтати ги населувале земјите долж јужниот брег, мигрирале од северните брегови на езерото Онтарио. Имињата на острови како „Манитулин“ (од Гичи Маниту, Големиот дух кој го оставил заливот како извор на живот за првите луѓе) и „Гробот на џин“ се показател за богатството на културната историја на тоа подрачје. Домородните заедници продолжуваат да живеат на нивните територии и ги практикуваат своите културни традиции.

Првиот Европеец што ја посетил оваа област бил најверојатно Етјен Бриле, кој на возраст под 20 години, во 1610 година бил испратен да живее како приправник-преведувач кај Онончатаронон, алгонкиски народ на реката Отава. Тие патувале секоја зима за да живеат со народот Арендаронон од конфедерацијата Хјурон (Вендат) на јужниот крај на Џорџискиот Залив, во областа сега наречена „Хјуронија“. Следната година Бриле се вратил кај Арендаронон. Во исто време, друг млад приправник и толкувач, млад човек запаметен само како Томас, кој бил вработен кај францускиот хирург и трговец Даниел Бојер, исто така, најверојатно стигнал до Хјуронија, во друштво на Онончатаронон, друг член на конфедерацијата.

Во 1615 година, работодавачот на Бриле, францускиот истражувач Самуел де Шамплен, го посетил Џорџискиот Залив и презимил во Хјуронија. Друг мисионер од редот Реколе, Габриел Сагар, живеел таму од 1623–34 година. Францускиот језуит Жан де Бребеф започнал мисија во Хјуронија во 1626 година. Во 1639 година тој го надгледувал градењето на мисионерската тврдина Сент-Мари, првата европска населба во Онтарио, во сегашниот град Мидленд. Реконструираната језуитска мисија, Сент-Мари меѓу Хјуроните, сега е историски парк со кој управува провинцијата Онтарио. Исто така, во близина се наоѓа и Храмот на мачениците, католичка црква посветена на канадските маченици, језуити, кои беа убиени за време на војната со Ирокезите против Хјурон околу Џорџискиот Залив во 17 век. Заливот се појавува на тогашните мапи како „Залив на Торонто“.

Пенетангуишен, локацијата на селото Оџибве, сместено на јужниот врв на заливот близу денешен Мидленд, била развиена како поморска база во 1793 година од Џон Грејвс Симко, прв поручник на Горна Канада. Во 1814 година, за време на војната од 1812 година помеѓу Велика Британија и САД, една од битките се водела во јужниот дел од Џорџискиот Залив. На 17 август, на устието на реката Нотвавасага кај плажата Васага, британскиот брод ХМС Ненси бил потопен од три американски бродови. Неколку недели подоцна, се одмаздиле за Ненси кога британските војници во Де Тур Пасаж изненадиле и заробиле два од трите американски пловни објекти.

Првите поморски карти на Џорџискиот Залив биле направени во 1815 година од капетанот Вилијам Фицвилијам Овен, кој го нарекол езерото Манитулин. Капетанот Хенри Бејфилд, кој направил подетални графикони на заливот, го преименувал во 1822 година по кралот Џорџ IV. Неговите графикони се основа за оние што се користат денес.

Канадската хидрографска служба ја следи својата историја уште од 1883 година, кога првично била основана како истражување на Џорџискиот Залив, со задача да нацрта и да го подобри знаењето за заливот, откако претходната година таму бил потопен пароброд, при што загинале 150 нејзини патници.

Со текот на годините, на Џорџискиот Залив биле изградени 32 светилника. Шест од нив биле дизајнирани како варовнички кули; овие се изградени во 1850-ти години и се познати колективно како Царски кули. Јавноста може да обиколи некои од 32-те кули, некои не, а некои се достапни само со бродови или приватен брод.

 Легенда за Кичикевана 
десно|мини|250x250пкс| Водите помеѓу „Фингер Поинт“ и „Тамб Поинт“, остров Боусолел
Легендата раскажува за богот Кичикевана, кој бил доволно голем за да ја заштити целата територија на Џорџискиот Залив. Кичикевана бил познат по својот жив темперамент, а неговото племе одлучило дека најдобриот начин да го смири е со жена. Тие одржале голема прослава и многу жени дошле. Кичикевана се сретнал со жена по име Ванакита. Тој одлучил дека тоа е жената со која сака да се ожени, и започнал да ја планира венчавката веднаш откако таа заминала. Но, кога ја поканиле назад, таа му рекла на Кичикевана дека е веќе свршена. Бесен, Кичикевана ги уништил сите украси, трчал до едниот крај на островот Боусолел, и зграпчил голема топка земја. Трчајќи до другиот крај, тој ја фрлил во Големите Езера. Така, биле создадени 30.000 острови. Вдлабнатините што ги оставиле неговите прсти ги формирале петте заливи на Џорџискиот Залив: заливот Мидленд, Пенетанг, Хог, Стурџон и Матчедаш. Потоа легнал да спие, и таму спие сè уште како островот „Гробница на џинот“.

Градот Пенетангуишен сега има голема статуа на Кичикевана на својата главна улица. Постои летен камп за млади сместен на островот Боусолел, во јужниот дел од Џорџискиот Залив, именуван по Кичикевана. Кампот Кичикевана, или скратено Кичи, се наоѓа во Националниот парк острови на Џорџискиот Залив од 1919 година.

 Населби 
мини|180x180пкс| Брегот на Џорџискиот Залив
мини|180x180пкс| Зајдисонце над Џорџискиот Залив
Колингвуд го надмина Овен Саунд како најголем град на заливот.http://population.city/canada/collingwood/ Овен Саунд долго време бил складиште за Горните Големи Езера. Градовите Мидленд, Пенетангуишен, Порт Северн и Хани Харбор се наоѓаат на југоисточниот крај на заливот, и се популарни места за летни колиби, како и многуте заливи и острови на источниот брег. Колингвуд, Мифорд и плажата Васага се наоѓаат на јужниот крај на заливот, околу заливот Нотавасага. Овен Саунд, Виартон и Лавската Глава се наоѓаат на полуостровот Брус долж јужниот и југозападниот брег на заливот, додека Тобермори се наоѓа на северниот дел на полуостровот Брус на Главниот канал. Патничкиот траект патува од Тобермори преку Главниот канал до Јужен Бајмут на островот Манитулин. Порт Мекникол се наоѓа на источниот брег на заливот.

Постојат заедници на летни колиби на северниот и источниот брег и на соседните 30.000 острови. Повеќето од овие колиби се достапни само по вода.
мини|Плажа кај Џорџискиот Залив во близина на кампот

 Наводи 

 Литература 

 Историски атлас на Канада, том I: од почетокот на 1800 година. Изменето од Р. Кол Харис. Торонто: Универзитет во Торонто Прес, 1987 година.ISBN 0-8020-2495-5
 Археологијата на јужно Онтарио до 1650 година. Изменето од Ц. Елис и Н. Ферис. Поглавје во Лондон, Археолошко друштво во Онтарио, 1990 година.ISBN 0-919350-13-5
 Домороден јазик на Америка
 „Историја на Оџибве“  Шулцман, Л. 2000 година. Истории на првите нации.

 Надворешни врски 

  Национален парк Канада на островите од Џорџискиот Залив, на страницата на Владата на Канада  
 Здружение на Џорџискиот Залив
 Џорџискиот Залив засекогаш
 Задолжбина на Џорџискиот Залив
 Биосферен резерват Џорџиски Залив

Категорија:Биосферни резервати во Канада
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Географија на Онтарио