Атирски астероиди

Атирски астероиди или атири (наречени и апохелски астероиди и внатреземски тела) — астероиди чии орбити се целосно ограничени во рамките на Земјината орбита т.е. нивната орбита има афел (најдалечната точка од Сонцето) помал од Земјиниот перихел (најблиската точка до Сонцето), кој изнесува 0,983 ае. Ова е најмалата група на близуземски тела — многу помала во споредба со атонските, аполонските и аморските астероиди.

 Астероиди 
Првиот претпоставен атирски астероид бил , а првиот потврден е 163693 Атира, признаен за таков во 2003 г. Во август 2020 г. имало 23 познати атири (апохели), од кои 18 имаат јасно утврдени орбити; од нив, шест се пресметани со доволна уточнетост за да добијат трајна бројна ознака (погл.  подолу). Уште 92 тела (неприкажани) имаат афели помали од Земјиниот (Q = 1,017 ае).

На 4 јануари 2020 г. уредот „Цвики“ во Паломарската опсерваторија го открил астероидот , чие афелско растојание изнесува само 0,656 ае — целосно во орбитата на Венера, и никогаш не оди помалку од 0,718 ае од Сонцето. Досега не се откриени астероиди во орбитата на Меркур (Q = 0,467 ае, на пр. вулканоиди). Во јануари 2020 г. астероидот со најмал познат афел бил  (0,656 ае), по кој следат  со Q = 0,774 ае и  со Q = 0,794 ае.

Атирите не ја пресекуваат Земјината орбита и не претставуваат непосредна опасност, но нивните орбити може да претрпат растројување нанадвор кога се доближуваат до Меркур или Венера, и со тоа во иднина да станат земјопресекувачки астероиди. Иако динамиката на многу од овие тела е слична на онаа предизвикана од Козај-Лидовиот механизам (сврзани осцилации во занесување и наклон), кој придонесува кон подобрување на долгорочната стабилност, нема либрација во вредноста на аргументот на перихелот.

Ватирските астероиди се поткласа на атирските кои кружат исклучиво во орбитата на Венера. За нив се претпоставувало дека постојат барем од 2012 г. На почетокот од 2020 г. е откриен првиот пример: .

 Име 
Класата нема стандардно име. Името „апохелски“ предложено од откривачите на , доаѓа од хавајскиот збор апохеле, што значи „орбита“ — од апо (круг) и хеле (оди).(Ulukau Hawaiian Electronic Library) Избрано е поради сличноста со англискиот збор aphelion (афел) и helios (сонце). Други го користат називот внатреземски тела. Трети пак, ги нарекуваат атирски астероиди по првиот пронајден член на групата.

 Список  
+ Список на познати и претпоставени атири во март 2021 г. (Q < 0,983 ае) Ознака Перихел(ае) Голема полуоска(ае) Афел(ае) Занесеност Наклон(°) Период(денови) Лак на набљудување(денови) (H) Пречник(A)(м) Откривач Навод Меркур  0,307  0,3871  0,467  0,2056  7,01  88  н/п  -0,6  4,879,400  н/п   Венера  0,718  0,7233  0,728  0,0068  3,39  225  н/п  -4,5  12,103,600  н/п     0,404  0,6923  0,980  0,4160  2,02  210  1  25,0  35  Дејвид Толен  163693 Атира  0,502  0,7411  0,980  0,3221  25,62  233  5192  16,3  4,800+1,000(Б)  LINEAR     0,337  0,6176  0,898  0,4546  2,95  177  3564  20,4  300  Дејвид Толен     0,298  0,6352  0,973  0,5312  18,94  185  4035  18,4  740  LONEOS     0,428  0,6814  0,935  0,3722  23,34  205  4744  17,6  1,100  Каталински преглед    0,262  0,6008  0,940  0,5642  10,76  170  2893  20,1  340  Маунтлемонски прегледPan-STARRS     0,641  0,7847  0,928  0,1829  24,77  254  4081  18,9  590  Маунтлемонски преглед     0,428  0,6159  0,804  0,3050  28,26  177  3126  16,5  1,800  Каталински преглед     0,431  0,6950  0,959  0,3798  24,31  212  3441  18,7  650  Маунтлемонски преглед     0,288  0,618  0,948  0,5339  29,88  177  1811  19,9  450  Маунтлемонски преглед     0,455  0,7129  0,971  0,3615  6,67  220  1135  20,2  320  Pan-STARRS     0,653  0,7737  0,894  0,1556  16,40  249  805  19,8  390  Маунтлемонски преглед     0,548  0,7521  0,956  0,2711  19,20  238  1407  20,3  310  Маунтлемонски преглед     0,352  0,6664  0,981  0,4716  4,09  199  404  20,3  310  Pan-STARRS     0,645  0,8049  0,971  0,1989  28,88  264  2  19,5  450  Pan-STARRS     0,646  0,8096  0,973  0,2015  17,18  266  1084  21,2  200  Pan-STARRS   2017 YH  0,328  0,6344  0,941  0,4825  19,83  185  757  18,5  710  СпејсвочATLAS     0,485  0,6832  0,882  0,2905  40,39  206  419  17,6  1,070  Каталински преглед     0,404  0,5887  0,774  0,3143  47,22  165  1199  17,4  1,200  Цвики     0,317  0,5554  0,794  0,4293  29,51  151  358  17,2  1,300  Цвики     0,457  0,5554  0,654  0,1770  15,87  151  327  16,4  2,000  Цвики     0,694  0,8204  0,947  0,1544  49,66  271  5  19,1  540  Маунтлемонски преглед     0,475  0,6375  0,800  0,2543  32,58  186  18  18,7  650  Цвики     0,402  0,6015  0,801  0,3310  31,23  170  8  18,5  710  Цвики  
(A) Сите проценети пречници се засноваат на претпоставено албедо од 0,14 (освен 163693 Атира, чија големина е непосредно измерена)
(Б) двоен астероид

 Поврзано 
 Список на астероиди

 Наводи 

 Надворешни врски 
 Список на атирски астероиди, дадени заедно со атонските — Центар за мали планети 


Категорија:Списоци на астероиди