Епона

Во гало-римската религија, Епона била заштитник на коњи, коњчиња, магариња и мазги. Била божица на плодноста, како што покажуваат нејзините атрибути на патери, корнукупија, уши од жито и присуство на ждребиња во некои скулптури.Salomon Reinach, "Épona", Revue archéologique (1895:163–95) Таа и нејзините коњи можеби биле водачи на душата на патот (возењето) по смртта, со паралели во Ријанон од Мабиногион.Henri Hubert, Mélanges linguistiques offerts à M. J.Vendryes (1925:187–198). Обожавањето на Епона, „единственото келтско божество на кое на крајот се поклонувал и самиот Рим“,Phyllis Fray Bober, reviewing Réne Magnen, Epona, Déesse Gauloise des Chevaux, Protectrice des Cavaliers in American Journal of Archaeology 62.3 (July 1958, pp. 349–350) p. 349. Émile Thevenot contributed a corpus of 268 dedicatory inscriptions and representations. како покровител на коњаницата  била широко распространета во Римската Империја помеѓу првиот и третиот век од нашата ера; ова е невообичаено за келтско божество, од често поврзан со специфични локалитети.

Иако е познато само од римски контексти, името Епона („Голема кобила“) е од галскиот јазик ; потекнува од  пракелтски * коњ „коњ“,Compare Latin equus, Greek hippos. што доведува до современ велшки ебол „ждребе“, заедно со аугментираната наставка - на често, иако не исклучиво, што се наоѓа во анонимите (на пример Сирона, Матрона) и вообичаената галска женска еднина -а.Delamarre, 2003:163–164. Во една епизода зачувана во забелешка на Паузанија,Pausanias, viii.25.5, 37.1 and 42.1 The myth was noted in Bibliotheke 3.77 and reflected also in a lost poem of Callimachus and in Ptolemy Hephaestion's New History. архаичната Деметра Еринис (Одмаздоубива Деметра) била исто така Голема кобила, која ја јавнал Посејдон во форма на пастув и ги ождребила Арион и ќерката која не била именувана вон аркадиските мистерии.Karl Kerenyi, The Gods of the Greeks (1951) pp 184ff "Demeter and Poseidon's stallion-marriages". Деметра била почитувана како кобила во Ликосура во Аркадија во историските времиња.
мини|Епона и нејзините коњи, од Кенген, Германија, околу 200 г.н.е.
мини|Релјеф на Епона, придружуван од два пара коњи, од Римска Македонија.
Скулптурите на Епона можат да се поделат во пет вида поред Беноа: јавање, стоење или седење пред коњ, стоење или седење меѓу два коња, скротување коњи на начин на потија терон и симболична кобила и ждребе. Во коњички тип, вообичаен во Галија, таа е прикажана како седи на страна на седло на коњ или (ретко) лежи на еден; во типот Царски (почесто надвор од Галија) таа седи на престол, придружуван од два или повеќе коњи или ждребиња.Nantonos, 2004. Во далечната Дакија, таа е претставена на стела (сега во Музејот Сепмувезети, Будимпешта) во форма на Кибела, седната фронтално на престол со рацете на вратот на нејзините спарени животни: нејзините коњи се замена за лавовите на Кибела.

 Денес 
На островот Макинак, Мичиген, Епона се слави секој јуни со посета на шталите, благослов на животните и Парадата на Епона и Баркус. На островот Mackinac не се дозволени автомобили; примарен превоз останува коњот, така што славењето на Епона има особено значење на овој остров на горниот среден запад. „Празникот на Епона“ вклучува благослов на коњи и други животни од страна на еден локален црковен човек.

Денес, Епона ја обожуваат и неодруидитеCf.  и други пагани и многубошци.Cf. 

Поврзано
 Коњска жртва
 Бел коњ (митологија)

Наводи

Литература
 Benoît, F. (1950). Les mythes de l'outre-tombe. Le cavalier à l'anguipède et l'écuyère Épona. Brussels, Latomus Revue d'études latines.
 Delamarre, X. (2003). Dictionnaire de la langue gauloise. 2nd edition. Paris, Editions Errance.
 Euskirchen, Marion (1993). "Epona" Dissertation, Bonn 1994 (Sonderdruck aus: Bericht der Römisch-Germanischen Kommission 74.1993.)
 Evans, Dyfed Llwyd (2005–2007), Epona: a Gaulish and Brythonic goddess (Divine Horse) 
 Green M. J. (1986), The Gods of the Celts, Stroud, Gloucestershire.
 Magnen, R. Epona (Delmas, 1953).
 Nantonos and Ceffyl (2004), Epona.net, a scholarly resource
 Oaks, L. S. (1986), "The goddess Epona", in M. Henig and A. King, Pagan Gods and Shrines of the Roman Empire (Oxford), pp 77–84.
 Reinach, Salomon (1895). "Épona". Revue archéologique 1895,  163–95,
 Simón, Francisco Marco, "Religion and Religious Practices of the Ancient Celts of the Iberian Peninsula" in e-Keltoi: The Celts in the Iberian Peninsula, 6 287–345, section 2.2.4.1 (on-line)
 Speidel, M. P. (1994). Riding for Caesar: the Roman Emperors' Horse Guards. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press.
 Thevenot, Emile 1949. "Les monuments et le culte d' Epona chez les Eduens," L'antiquité Classique 18 pp 385–400. Epona and the Aedui.
 Vaillant, Roger (1951), Epona-Rigatona, Ogam, Rennes, pp 190–205.

Категорија:Божици на плодноста
Категорија:Римски божици