Сулина

Сулина (романски: suˈlina) е град и слободно пристаниште во округот Тулчеа, Северна Добруја, Романија, на устието на растоката на Сулина на Дунав. Тоа е најисточната точка на Романија.

 Историја 
За време на средниот византискиот период, Сулина била мал залив и во XIV век, џеновско пристаниште населено со неколку морнари, пирати и рибари. Во 18 век Османлиите изградиле светилник таму со цел да ја олеснат комуникацијата помеѓу Цариград (Истанбул) и Данубиските кнежевства, главните корпи за леб за османлиската престолнина.

Благодарение на потпишувањето на договорот од Адриануполис (Едрене), 2 септември 1829 година, што ја одврза трговијата со жито Дунав, Сулина, тогаш под руска контрола, станала важна. Одлични едрилици не можеле да пловат целосно натоварени до Браила и Галац, кои биле главни извозни центри на Влашка и Молдавија, поради плитките води на реката; затоа, тие морале да преточат барем дел од своите товари во помали речни бродови. Сопствениците и екипажот на овие шлепи биле скоро секогаш грчки.

Сепак, уште поголем развој се случил по потпишувањето на Парискиот договор (1856), со што завршила Кримската војна. Еден од условите на договорот определувал формирање на одреден комитет, Европскиот комитет на Дунав (ЕКД), кој ќе спроведуваат инфраструктурни работи на устието на реката, со цел да се направи пловечки и за поголемите бродови. Техничките работи дозволиле влез на Дунав за голем број „странски“, т.е. грчки бродови, што доведе до повисоко ниво на конкуренција. Оддалеченоста на реката, сепак, во голема мера останала во грчки раце. Покрај тоа, декларацијата од страна на османлиската администрација на Сулина за слободно пристаниште во 1870 година исто така го поттикнало нејзиниот развој.

Руско-османлиската војна од 1877-1878 година довела и до многу промени. Градот првично бил ставен под руска контрола и по потпишувањето на Берлинскиот конгрес бил припоен кон Романија, како и целата област Добруџа.Encyclopedia of Greater Hellenism, article "Sulina". Според проценка од 1878 година, тогаш градот имал вкупно 800 жители, составено од 350 Грци, 150 Турци, 50 Романци, 50 Руски стари верници и 200 други.Kemal Karpat (1985), Ottoman Population, 1830-1914, Demographic and Social Characteristics, The University of Wisconsin Press, p. 199 За време на Првата светска војна, градот служел како основа за романскиот крстосувач Елизабета, чии активности ги држеле устите на Дунав под романска контрола во текот на целата војна.Warship International Volume 21, p. 166

Во ноември 1916 година, германската подморница УЦ-15 била испратена во минска мисија покрај Сулина и повеќе не се вратила, била потоната од нејзините мини.R.H. Gibson, Maurice Prendergast, The German Submarine War 1914-1918, Periscope Publishing, 2002, p. 135United States Naval Institute Proceedings, Volume 64, United States Naval Institute, 1938, p. 73 Ова веројатно било предизвикано од средба со романскиот торпедо брод Смеул, чиј капетан ја изненадил германска подморница во близина на Сулина во ноември 1916 година, а последната, наводно, никогаш не се вратила во својата база во Варна. Ова може да биде само UC-15, чии системи најверојатно се расипале откако биле принудени да се потопат во плитките води, при наидување на романскиот торпедо брод.Cristian Crăciunoiu, Romanian navy torpedo boats, Modelism Publishing, 2003, p. 24

Во Втората светска војна, советската подморница М-класа М-59 била потопена од мините што ги отпуштиле Сулина од романските поставувачи на мини Амирал Мургеску, Регеле Керол Први и Дачија.Mikhail Monakov, Jurgen Rohwer, Stalin's Ocean-going Fleet: Soviet Naval Strategy and Shipbuilding Programs 1935-1953, p. 266

 Демографија 
Според пописот од 2011 година, 82,82% од населението биле Романци, 11,43% липовци, 1,8% грци, 1,29% украинци и 2,3% друга или непријавена етничка припадност. На пописот во 2002 година, 93,0% зборувале романски и 5,7% руски како прв јазик. 94,3% биле православни и 5,1% стари верници.

На пописот од 1930 година, 47,2% биле Романци, 20,8% Грци, 17,7% липовци, 3,3% Срби, 3,0% Турци, 1,6% Евреи, 1,0% Германци и 5,4% други.

 Разгледување 

 Светилникот на Европската комисија на Дунав
 Црквата „Св. Николај“
 Гробиштата

Водите на Дунав, кои се влеваат во Црното Море, ја формираат најголемата и најдобро зачувана од европските делти на реките. Делтата на Дунав е домаќин на над 300 видови птици, како и 45 видови слатководни риби во нејзините бројни езера и мочуришта.From the UNESCO website

 Клима 
Сулината има ладна полусушна клима (Кепенова класификација на климата).

 Галерија 

 Библиографија 

 Константин Арделеану, меѓународна трговија и дипломатија на Долен Дунав: Прашањето за Сулина и економските простории на Кримската војна (1829-185), Едитура Истрос, 2014 година.

 Надворешни врски 

 Резервација на биосферата Делта Дунав

 Наводи 

Категорија:Статии со извори на романски (ro)
Категорија:Координати на Википодатоците
Категорија:Населени места на Дунав