Лујза Песјак

Лујза Песјак или Луиза Песјакова (12 јуни 1828 - 31 март 1898) била словенечки писател, поет и преведувач. Таа била првата жена што напиша роман на словенечки јазик.Pesjakova, Luiza (1828–1898)

 Животопис 
Песјак е роден како Алојзија Кробат во Љубљана на 12 јуни 1828 година како ќерка на адвокатот Блаж Кробат. Таа се школувала во Институтот Фролих,од локални наставници, вклучително и Франце Прешерн.

Песјак се запознал асо Стритар, Грегоршиќ и Левстик со кои разменувала  преписка.

Песјак поминала значително време  во читање, одење во театар и опера, како и патувања и дружења.

Таа била една од раните романисти на Словенија, најпрво објавувалќи го расказот „Дневникот на Беата“ во 1887 година, како и пишувајќи поезија, драми и оперското либрето за Горењски славжек.

Песјак во своите дела имала изразита патриотска порака . Нејзините дела биле објавувани во Словенија и во Германија. Особено нејзините први дела беа пишувани на германски јазик, бидејќи во тоа време не се говорело словенечки.

Се омажила на 3 октомври 1848 година со претприемачот Симон Песјак. Тие имале пет ќерки Хелена, Луиз, Мери, Ајда и Ема. Иако семејството зборувало германски и француски, девојчињата добиле словенечко образование . Со воведувањето на уставот за добивање на  граѓански и политички слободи во Австриската империја во 1860 година  Песјак научил асловенечки и започнала да пишува на својот мајчин јазик. Таа започна да го промовира словенечкиот  и да преведувала особено поезија. Преведувала дела од германски, англиски, италијански, чешки и француски јазик. Нејзини дела биле објавени во  во голем број списанијаLuiza Pesjak (in Emanuel Züngl).

На Пејак и биле потребни десет години за да го објави својот роман во1887 година.

Во 1897 година доживеала мозочен удар додека беше во Подбрежје и почина во март 1898 година.

По неа била именувана улица, иако името било дадено во германска форма, „Луиза Песјакова“,  била претставена на поштенска марка на Југославија. Нејзиниот портрет е во Националната галерија на Словенија каде што е една од најпопуларните слики.
 Објавени дела 
Поезија

 Она што го сакам (1864)
 Виолетови (1885)

 Проза
 Љубовта на таткото (1864)
 Драготин (1864)
 Рејчел (1870)
 Дневникот на Беата (1887)

Драми
 Свитослав Зајчек (1865)
 Водич за Словенија (1866)
 Во Копривник (1872)

Либрето од операта
 Горењски славжек (1872)

 Автобиографија
 Од моето детство (1886)

 Литература 
  Enciklopedija Slovenije 8. Ur. Marjan Javornik. Ljubljana: Mladinska knjiga, 1994.
 Erjavec in sod.: Starejše pesnice in pisateljice. Ljubljana: Učiteljska tiskarna, 1926.
 Miran Hladnik: Slovenski ženski roman v 19. stoletju. Slavistična revija 29/3 (1981). 259– 96.
 Gregor Kocijan: Kersnikovi literarnoestetski pogledi in literarnokritična merila. Slavistična revija 56/3 (2008). 313–330. 
 Urška Perenič: »Poetische Versuche 1843–44« Luize Pesjak – Poskus umestitve dela nemške ustvarjalnosti na Slovenskem v okvir slovenske literarne zgodovine. Slavistična revija 54/2(2006). 233-43.
Urška Perenič: Teoretični nastavki v vključevanju nemškega opusa Luize Pesjak v okvir slovenske literarne vede – »...und doch geht es uns an«. 42. SSJLK. 244-247.
Šelih in sod.: Portreti žensk 19. in 20. stoletja na Slovenskem. Ljubljana: Tuma, 2007.
 Jože Pogačnik: Zgodovina slovenskega slovstva 4. Maribor: Obzorja, 1970.
 Marjeta Žebovec: Slovenski književniki rojeni do leta 1869. Ljubljana: Krantanija, 2010.

Наводи

Надворешни врски

 Katja Mihurko Poniž: Pripovedna besedila slovenskih pisateljic - sodobnic Zofke Kveder. Jezik in slovstvo 2000.
 Katja Mihurko Poniž: Prispevki slovenskih pripovednic k žanrski podobi proze 19. stoletja. Jezik in slovstvo 2010.
 Andrej Mrak: Lujiza Pesjak - učenka velikega mojstra (članek na RTV SLO), 2012.
 Miran Hladnik: Malo po nemško malo po slovensko: Luiza Pesjakova (Ljubljana, 12. junij 1828 – 31. marec 1898), 2005.
 Miran Hladnik: Ni take je
 Diplomske naloge na temo Luiza Pesjak

Категорија:Словенечки писатели
Категорија:Родени во 1828 година
Категорија:Починати во 1898 година