Кога падна на Пирина

Кога падна на Пирина — патриотска, родољубива песна која го слави ликот и делото на големиот македонски револуционер Јане Сандански.

Автор на песната е Венко Темеќаров — македонски композитор и деец од Пиринска Македонија, роден во 1942 г. во село Мусомишта, Неврокопско.

Податоци за оваа песна за првпат се објавени во книгата „Жестокоста на бугарскиот национализам и неговите слуги против Македонците“ од неодамна починатиот Јордан Костадинов (1932 – 2019), кој бил еден од основачите на ОМО „Илинден“ и кој своевремено трипати бил затворан заради Македонија од страна на бугарскиот комунистички режим. Се претпоставува дека песната е настаната во 1960-те години на 20 век.

Песната е веќе обнародена и прифатена како народна песна. Некои изведувачи кои ја имаат препеано се: Васка Илиева, Гоце Арнаудов, Борис Трајанов, Казухиро Котецу и многу други.

 Опис 
Песната ги опева последните мигови од животот на Јане Сандански преку негов симболичен разговор со три сокола, кои ги претставуваат трите делови на етничка Македонија (Вардарска, Егејска и Пиринска). Секој сокол му нуди да појде со него да најде лек. Едниот сокол сака да го носи горе в Пирин Планина, вториот долу до Белото Море, додека третиот да го однесе крај Вардарот. Јане Сандански, ги замолил да го остават да си умре, а неговата мајка Македонија, се надева дека ќе роди други синови кои ќе ја ослободат.

 Текст 
Кога падна на Пирина,

ранет Јане Сандански,

полетаа три сокола

и на Јане збореа:

- Ајде Јане со нас појди,

ние лек ќе најдеме.

Мајка Македонија

за таков јунак лек ќе најде.

Први сокол проговара:

- Ој ти Јане Сандански,

ајде Јане со нас појди,

горе в' Пирин Планина.

Белким ти ќе оздравиш,

Македонија да ослободиш.

Втори сокол проговара:

- Ој ти Јане Сандански,

ајде Јане со нас дојди,

дур' до белото море.

Белким ти ќе оздравиш,

Македонија да ослободиш.

Трети сокол проговара:

- Ој ти Јане Сандански,

ајде Јане со нас појди,

долу крај Вардара.

Белким ти ќе оздравиш,

Македонија да ослободиш.

- Ој те вие три сокола,

в' срце сум ранет.

Оставај мене тук' да умрам,

лек мене не лекува.

Македонија други ќе роди,

кој ќе ја ослободи.

 Наводи 

 Надворешни врски 
 Снимки 
 Верзија на Гоце Арнаудов
 Верзија на Васка Илиева
 Верзија на Борис Трајанов и Зоран Џорлев
 Верзија на Казухиро Котецу

 Ноти