Смрчка

Смрчка () - јадлива габа вид на смрчак од семејство Смрчки.

 Таксономија 
Првпат била опишана од Линеј (Species Plantarum, 1753, стр. 1178) како „Phallus esculentus “(phallus pileo ovato, stipite nudo rugoso, „фалус со шапка од јајце, гола и збрчкана нога“). Името Morchella esculenta е дадено  од Пирсон (Persoon, Synopsis methodica fungorum, 1794 /1801 година, p. 618) Kuo, M. (2006, April). Morchella esculenta. Retrieved from the MushroomExpert.Com Web site: http://www.mushroomexpert.com/morchella_esculenta.html.

 Научни синоними

  basionym


 Morchella rotunda var. esculenta (L.) Jacquet., 1985

Руски синоними:

 смрчка вистинска

Македонски синоними

 јадлива смрчка, сотка

 Опис 
Плодното тело (апотеција) на смрчката е големо, месесто, шупливо внатре, поради што печурката е со многу мала тежина,RogersMushrooms. Morchella esculenta . см. Се состои од "нога" и "шапка". Смрчката се смета за една од најголемите печурки од фамилијата смрчки «Грибы Ленинградской области». Сморчок съедобный ..

Шапката на печурката, како по правило, има јајцевидна или заоблена форма, поретко сферична;  тапо-зашилена; по должината на работ расте цврсто до ногата. Висината на шапката е 3-7 см, пречникот е 3-6 (до 8) см. Бојата на шапката е многу променлива: од окер-жолта и сива до кафеава; станува потемна со возраста и сушењето. Бидејќи бојата на капачето е близу до бојата на паднатите лисја, печурката е тешко забележлива во нејзиното легло. Површината на шапката е многу нерамна, збрчкана, се состои од длабоки јами-клетки со различна големина, обложени со химениум. Обликот на клетките е неправилен, но поблиску е до кружни; тие се разделени со тесни (1 мм дебели), синусни набори-ребра, надолжни и попречни, обоени полесно од клетките. Клетките нејасно личат на саќе, па оттука и едно од англиските имиња за смрчакот - саќе смрчакFirst Nature: Windows on Wildlife. Morchella esculenta ..

Дршката е цилиндрична, малку задебелена во основата, шуплива внатре (формира единствена празнина со шапката), кревка, долга 3-7 (до 9) см и дебела 1,5-3 см. Кај младите печурки, дршката е белузлава, но потемнува со возраста, станува жолтеникава или кремаста. Кај целосно зрела печурка, стеблото е кафеаво, кревко или малку ронливо, често со надолжни жлебови на основата.

Пулпата на плодното тело е лесна (белузлава, белузлаво-кремаста или жолтеникаво-окер), восочна, многу тенка, кревка и нежна, лесно се распаѓа. Вкусот на пулпата е пријатен; нема изразен мирис.

Спорите во прав, жолтеникави, светло пуфкасти. Спорите се елипсоидни, мазни, поретко зрнести, безбојни, со големина (19-22) × (11-15) микрони, се развиваат во плодни вреќи (алвеоли), формирајќи континуиран слој на надворешната површина на шапката. Алвеолите се цилиндрични, со големина од 330 × 20 микрони.

 Живеалишта и распространетост 
Смрчката е распространета низ умерената зона на Северната полутопка - во Евроазија до Јапонија и Северна Америка, како и во Австралија и Тасманија. Се јавува поединечно, ретко во групи; доста ретка, иако е најчеста меѓу печурките од видот смрчки. Расте на добро осветлени места на плодна почва, богата со вар - од низини и речни корита до планински падини: во светло листопадни шуми (бреза, врба, топола, алдер, даб, јасен и брест), како и во мешани и четинари шуми, во паркови и напуштени овоштарници со јаболка; честа појава на тревни, заштитени места (на тревници и рабови на шуми, под грмушки, во сеча, во близина на паднати дрвја, покрај ровови и покрај бреговите на потоците) Може да расте и во песочни области, во близина на депонии и на стари изгорени места. На југот на Русија, го има во зеленчуковите градини, предните градини и тревниците.

Во Западна Европа, печурката се наоѓа од средината на април до крајот на мај, во особено топлите години - од март. Во Русија, печурката обично се појавува не порано од почетокот на мај, но може да се појави и во средината на јуни, повремено, во долга топла есен, дури и во почетокот на октомври.

 Слични видови 
Смрчката не може да се измеша со која било отровна печурка. Од сродните видови, шапката е конусна, а горниот дел е висок, се разликува по заоблената форма на капачето, обликот, големината и распоредот на клетките. Смрчката е многу слична на него (Morchella rotunda), кој, сепак, честопати се смета за една од формите на смрчката .

 Во исхраната 
Смрчката е  од трета категорија. Погодна за храна по вриење во зовриена солена вода 10-15 минути (супата е исцедена), или по сушењето без вриење.

 Друго 
Во 1984 г. Смрчката легално била прогласена за официјална печурка на државата Минесота.Minnesota Office of the Revisor of Statutes. 2007 Minnesota Statutes. 1.149 State Mushroom .

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Смрчка на мрежното место на Екосистемот.
 Смрчка на страницата „Печурки од регионот Калуга".
 Смрчка на мрежното место Дикороси ЛВ.
 Смрчката се јаде во RogersMushrooms.
 Смрчка на мрежното место „Прва природа“.

 Литература 

 Светот на растенијата: во 7 тома / Ед. Академик А. Л. Тахтаџјан. Т.2. Калапи за лигите. Печурки - 2. издание, Отк. - М.: Образование, 1991. - 475 с (стр. 183).
 Аурел Дермек. Печурки. - Братислава: Словарт, 1989. - стр. 44.

Категорија:Јадливи габи
Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј
Категорија:Габи на Европа
Категорија:Габи на Северна Америка