Жезказган

Жезказган (казашки: Jezqazǵan, Жезқазған; руски: Жезказган), порано познат како Џезказган (руски: Джезказган, до 1992 година), е град во Карагандинска област, Казахстан, на резервоарот на реката Кара-Кенгир. Населението во 2019 година изнесувало 87.200. Неговата урбана област го вклучува соседниот рударски град Сатпаев, за вкупно градско население од 148.700 жители.

55% од населението во Жезказган се Казаци, 30% Руси, со помали малцинства Украинци, Германци, Чеченци и Корејци.

 Историја 
Градот е основан во 1938 година во близина на богати наоѓалишта на бакар. Во 1973 година беше изграден голем рударско-металуршки комплекс на југоисток од градот за топење на бакарот. Други рудни метали кои се копаат и преработуваат се манганот и железото.

За време на советската ера, Жезказган бил местото на логорот Гулаг, Кенгир, споменат во книгата „Архипелагот Гулаг“ на Александар Солженицин и „Американец во Гулаг“ на Александар Долгун.

 Географија 
Жезказган се наоѓа во самото срце на Казашките степи. Исто така е во близина на географскиот центар на земјата.

 Клима 
Жезказган се одликува со континентална полусушна клима; дождот е чест, но никогаш обилен и месечните врнежи од дожд никогаш не достигнале 100 милиметри. Просечната температура се движи од 24 °C (75 °F) во јули до −16 °C (3 °F) во јануари, додека крајностите се движат од 43 °C (109 °F) во јуни 1988 година до 41,1 °C (- 42.0 °F) во февруари 1951 година.

 Население 
ГодинаНаселение195932 442197962 4951989108 8211991111 100199990 001200986 227201484 763201686 430201987 200

 Етнички состав 
Етничкиот состав на жителите на Жезказган (2019 година):
НародВкупноУдел (%)Казаци62 32268.01Руси22 10224.12Украинци2 0182.20Германци1 0311.13Татари945 1.03Белоруси427 0.47Корејци451 0.49Азери532 0.58Молдавци2530.28Узбеци219 0.24Чеченци1380.15Башкири173 0.19Полјаци3550.07Чуваши4040.11други823 0.90вкупно91 641100.00

 Индустрија 
мини|Жезказган
Денес градот е седиште на бакарниот конгломерат Казахмис, главниот работодавач на градот. Компанијата има подружници во Кина, Русија и Велика Британија и котира на лондонската берза. Постои електрична централа, Електрана на Казахмис, со капацитет за производство од 207 MW и главен оџак висок 220 метри.

 Транспорт 
Жезказган има железничка линија до главниот град на Карагандинска област, Караганда.

Жезказган е поврзан со автопат со Караганда преку европската рута Е018 и Кизилорда и Аркалик преку европската рута Е123. Во градот се наоѓа аеродромот Жезказган.

 Економски и еколошки предизвици 
Жезказган е моноград. Градот е економски нестабилен бидејќи градот функционира само поради едно претпријатие (ресурс), што го ограничува неговиот развој. Жезказган има голем потенцијал да стане логистички центар на Казахстан, бидејќи ги поврзува Северот и Југ,от Западот и Истокот. Но, инфраструктурата и патиштата не го дозволуваат тоа. Профитот на Жезказган главно се троши на развој на големите градови како Нур-Султан, Алмати, Караганда итн. Само мал процент користи самиот град. Моноградовите се многу зависни од нивното претпријатие и флуктуациите на цените на светскиот пазар. Промените во овие аспекти можат да доведат до сериозни економски проблеми во градот. Државните службеници го разбрале ова и се обидуваат да создадат и развијат различни извори на приход. На пример, железничката линија „Жезказган-Бејнеу“ е изграден за да ги поврзе Европа и Персискиот Залив и да извезува производи.

 Поврзано 

 Казахстан
 Градови во Казахстан
 Карагандинска област

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Слики од Жезказган 

Категорија:Градови во Казахстан
Категорија:Населени места основани во 1938 година