Дождовна сезона

Дождовна сезона (наречена и влажна или врнежлива сезона) — годишно време со несразмерно големо количество на врнежи од дожд во регионот. Трае барем еден месец.Glossary of Meteorology (2013). Rainy season.  American Meteorological Society. . Краиштата со ваква сезона се распоредени во разни делови на тропскиот и суптропскиот појас.Michael Pidwirny (2008). CHAPTER 9: Introduction to the Biosphere. PhysicalGeography.net. .

Според Кепеновата класификација на климата, во тропските краишта, месецот во дождовна сезона се дефинира како оној каде врнежите надминуваат 60 мм. За разлика од местата со савански и монсунски климатски режими, краиштата со средоземна клима имаат влажни зими и суви лета. На тропските сезонски шуми им се својствени суви и дождлици месеци; ова е спротивно на тропските дождовни шуми, кои немаат сува и влажна сезона бидејќи таму врнежите се јавуваат рамномерно низ целата година.Elisabeth M. Benders-Hyde (2003). World Climates. Blue Planet Biomes. . Некои подрачја со изразени дождовни сезони имаат прекин на врнежите во средината на сеоната, кога Меѓутропската конвергентна зона или монсунската бразда ќе се искачи на повисоки напоредници во топлото време од годината.J. S. 0guntoyinbo and F. 0. Akintola (1983). Rainstorm characteristics affecting water availability for agriculture.  IAHS Publication Number 140. .

Кога дождоцната сезона трае во топлите месеци, или пак во летото, врнежите се јавуваат главно во доцна попладне и рано навечер. Тогаш се забележува подобрување во квалитетот на воздухот и слатката вода, растенијата стануваат значително бујни и даваат големи приноси во подоцнежнот дел од сезоната. Реките се прелеваат од коритата, а некои животни се повлекуваат на повисоки места. Хранливите состојки во почвата се намалуваат, а се зголемува ерозијата. Во местата каде дождовната сезона се совпаѓа со повисоки температури се забележува особено засилување на маларијата, особен во тропските краишта. Некои животни имаат приспособувања за опстанок во оваа сезона. Претходната сува сезона предизвикува оскудност на храна за време на дождовната, бидејќи хранливите растенија допрва растат.

Особини на дождовите

Во краиштата каде обилните врнежи се врзани со промена на ветриштата, дождовната сезона се нарекува монсун. Многу тропски и суптропски предели се одликуваат со монсунски врнежи.Glossary of Meteorology (2009). Monsoon.  American Meteorological Society. . Врнежите во дождовната сезона претежно се должат на затоплување преку денот, што води до невремиња во постоечките влажни воздушни маси, така што дождот паѓа главно подоцна во попладнињата и рано навечер во саванските монсунските краишта. Исто така, голем дел од количеството на дожд паѓа во првите минути на врнежите, пред невремето да ја достигне фазата на облачна слоевитост.Robert A. Houze Jr (1997). Stratiform Precipitation in Regions of Convection: A Meteorological Paradox? Bulletin of the American Meteorological Society, pp. 2179. . Највеќето места имаат само една дождовна сезона, но тропските краишта може да имаат по две, бидејќи монсунската бразда или Меѓутропска конвергентна зона може да мине низ истите места двапати во годината. Меѓутоа, врнежите во дождовните шуми се рамномерно распределени во текот на годината, па затоа за нив не може да се рече дека имаат дождоцна сезона.

Засегнати подрачја

Местата со саванска клима во Потсахарска Африка како Гана, Буркина Фасо,Patrick Laux et al. (2008): Predicting the regional onset of the rainy season in West Africa. International Journal of Climatology, 28 (3), 329–342.Patrick Laux et al. (2009): Modelling daily precipitation features in the Volta Basin of West Africa. International Journal of Climatology, 29 (7), 937–954., Дарфур,David Vandervort (2009). Darfur: getting ready for the rainy season.  International Committee of the Red Cross. . Еритреја,Mehari Tesfazgi Mebrhatu, M. Tsubo, and Sue Walker (2004). A Statistical Model for Seasonal Rainfall Forecasting over the Highlands of Eritrea.  New directions for a diverse planet: Proceedings of the 4th International Crop Science Congress. . Етиопија,Alex Wynter (2009). Ethiopia: March rainy season "critical" for southern pastoralists. Thomson Reuters Foundation. . и Боцвана имаат изразена дождовна сезона.The Voice (2009). Botswana: Rainy Season Fills Up Dams. allAfrica.com. . Таков е случајот и со суптропските краишта како Флорида, јужен и југоисточен Тексас и јужна Луизијана.Randy Lascody (2008). The Florida Rain Machine. National Weather Service. . Монсунските области се протегаат на Индискиот Потконтинент, во Југоисточна Азија (вклучувајќи ги Индонезија и Филипини)те,OCHA Partnership for Humanity (2008). OCHA Field Situation Report: Indonesia – Rainy Season 1 December 2008.  United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs. . северните делови на северна Австралија,Burarra Gathering (2006). Burarra Gathering.  Burarra Gathering. . Полинезија,Tahiti Sun Travel Network (2007). About Bora Bora Island.  . Средна Америка,Joint Typhoon Warning Center (2006). 2.4 Analysis & Forecasting "Thumb Rules" for the Rainy Season.  United States Navy. . западно и јужно Мексико,Remote Sensing for Migratory Creatures (2002). Phenology and Creature Migration: Dry season and wet season in West Mexico. Arizona Remote Sensing Center. . пустинскиот југозапад на САД,J. Horel (2006). Normal Monthly Precipitation, Inches.  University of Utah. . јужна Гвајана,Horace Burton (2006). The climate of Guyana.  Caribbean Institute for Meteorology and Hydrology. The Outfield, August 2006, pp. 3. . и делови од североисточен Бразил.James Brian Elsner (1988). Analysis of Wet Season Rainfall Over the Nordeste of Brazil, South America. University Of Wisconsin-Milwaukee. .

Северна Гвајана има две дождовни сезони: една рано напролет и една во почетокот на зимата. Во западна Африка има две дождовни сезони во јужните делови, но само една на северниот.C. H. Mari, G. Cailley, L. Corre, M. Saunois, J. L. Attie, V. Thouret, and A. Stohl (2007). Biomass burning plumes during the AMMA wet season experiment. Atmospheric Chemistry and Physics Discussions, pp. 17342. . Кај средоземниот климатски режим, западното крајбрежје на САД и средоземниот брег на Италија, Грција,Greek Embassy London (2008). Welcome to Greece.  Government of Greece. . и Турција имаат дождовни сезони во зимските месеци.D. Bozkurt, O.L. Sen and M. Karaca (2008). Wet season evaluation of RegCM3 performance for Eastern Mediterranean.  EGU General Assembly. . Слично на ова, влажната сезона во пустината Негев во Израел трае од октомври до мај. На границата меѓу средоземната и монсунската клима лежи пустината Сонора, која има по две дождовни сезони, соодветно на двата климатски режима.Michael J. Plagens (2009). What and Where is the Sonoran Desert? Arizonensis. .

Дождовната сезона е позната под многу разни имиња во светот. На пример, во Мексико се нарекува „бурна сезона“. Абориџинските племиња во северна Австралија имаат различни називи за разните кратки „сезони“: влажната таре од декември до март и се нарекува гуџевг. Точното значење не е спорно, но се знае дека се однесува на силни грмотевици, поплави и обилна растителност која никнува во овој период.

 Последици 

Во тропските краишта, со пристигањето на монсунот, дневните температури опаѓаат со доаѓањето на ноќта, намалувајќи го колебањето на температурата во денските часови.Official Web Site of District Sirsa, India (2001). District Sirsa.  National Informatice Center. . За време на дождовната сезона се подобрува квалитетот на воздухот, што се должи на обилните дождови и, на места како Хонгконг, на крајбрежниот ветер.Mei Zheng (2000). The sources and characteristics of atmospheric particulates during the wet and dry seasons in Hong Kong.  University of Rhode Island. . Во Бразил, со дождовната сезона доаѓа и слабеење на пасатите во океанот. pH-вредноста на водата станува поврамнотежена поради полнењето на месните водоносници за време на сезоната.S. I. Efe, F. E. Ogban, M. J. Horsfall, E. E. Akporhonor (2005). Seasonal Variations of Physico-chemical Characteristics in Water Resources Quality in Western Niger Delta Region, Nigeria. Journal of Applied Scientific Environmental Management. . Водата исто така омекнува, поради помалото количество на растворен материјал во неа.C. D. Haynes, M. G. Ridpath, M. A. J. Williams (1991). Monsoonal Australia. Taylor & Francis, pp. 90. . . Erosion is also increased during rainy periods. Суводолиците („аројо“), кои инаку се суви во другите месеци од годината сега се полноводни, и на некои места достигнуваат длабочина од 3 м.United States War Department (1909). Road Notes, Cuba. 1909.  United States Department of War. . Во овој период доаѓа до исцедување на почвите, намалувајќи го количеството на хранливи материи. Засегнати се и морските површини, кои сега се пораслоени (т.е. водата е помалку измешана) заради силните површински струи предизвикани од обилното слевање на вода од поројните дождови на копното.K.W. Choi and J.H.W. Lee (2000). Wet Season Tidal Circulation and flushing in Three Fathoms Cove.  4th International Conference on Hydro-Science and Engineering. .

Поплави
Обилните дождови неретко причинуваат масовни поплави,Overseas Security Advisory Council (2009). Warden Message: Guyana Rainy Season Flood Hazards. Overseas Security Advisory Council. . кој пак предизвикуваат пролизгување на земјиштето и стихии од кал во планинските места.National Flood Insurance Program (2009). California's Rainy Season.  Federal Emergency Management Agency. . Големото количество на вода ги пробива коритата на реките и ги поплавува домовите.AFP (2009). Bali Hit By Wet Season Floods. ABC News. . Реката Гагар-Хакар во Индија, која има вода само во дождовната сезона, ги поплавува местата во поречието и прави големи штети на посевите. Дополнително влошување на состојбата се појавува на местата каде шумските пожари во претходната сезона, бидејќи на тие места пожарите ги прават песокливите и иловичните почви водоотпорни.Jack Ainsworth & Troy Alan Doss. Natural History of Fire & Flood Cycles. California Coastal Commission. . Државните и регионалните власти се трудат да му помогнат на населението во справувањето со поплавите, вклучувајќи и изработка на карти на плавни подрачја, за подобро планирање на спречителни мерки и постапки за справување со проблемите.FESA (2007). Flood.  Government of Western Australia. . Напатствија за контрола на ерозијата се даваат по телефон и преку семрежјето.King County Department of Development and Environmental Services (2009). Erosion and Sediment Control for Construction Sites.  King County, Washington Government. .

 Приспособувања 

Кај луѓето
Дождовната сезона е најбујната на местата со савански климатски режим.Charles Darwin University (2009). Characteristics of tropical savannas.  Charles Darwin University. . Меѓутоа, оваа сезона воедно се одликува со оскудност на храна бидејќи растенијата се во тек на созревање.A. Roberto Frisancho (1993). Human Adaptation and Accommodation. University of Michigan Press, pp. 388. . . Ова предизвикува сезонска промена во телесната тежина кај луѓето во земјите во развој, која се поправа со првите жетви.Marti J. Van Liere, Eric-Alain D. Ategbo, Jan Hoorweg, Adel P. Den Hartog, and Joseph G. A. J. Hautvast.  The significance of socio-economic characteristics for adult seasonal body-weight fluctuations: a study in north-western Benin.  British Journal of Nutrition: Cambridge University Press, 1994. Во овој период зема замав и маларијата, должејќи се на повисоките температури и пообилните врнежи.African Centre of Meteorological Application for Development (2008). Ten Day Climate Bulletin: Dekad of 01 to 10 April, 2008.  ACMAD. .

Кај животните
Кравите се отелуваат на почетокот од дождовната сезона.John P. McNamara, J. France, D. E. Beever (2000). Modelling Nutrient Utilization in Farm Animals. CABI, pp. 275. . . Нејзиниот почеток во Мексико се препознава по тоа што пеперутката монарх ја напушта земјата, која тука презимува.Dr. Lincoln Brower (2005). Precipitation at the Monarch Overwintering Sites in Mexico.  Journey North. .  Тропските видови на пеперутки во дождовната сезона имаат поголеми дамки на крилцата како одбрана од грабливци и покажуваат поголема активност отколку во сувата сезона.Paul M. Brakefield and Torben B. Larsen (1983). The evolutionary significance of dry and wet season forms in some tropical butterflies. Biological Journal of the Linnean Society, pp. 1–12. . Во тропските и потоплите подрачја на суптропските, сезоната бележи намалување на соленоста во крајбрежните моклишта поради дождовите, како и поголем број на крокодилски гнезда.Phil Hall (1989). Crocodiles, Their Ecology, Management, and Conservation. International Union for Conservation of Nature and Natural Resources Crocodile Specialist Group, pp. 167. . Други видови, како што е суводолната жаба, се мресат во рок од два месеца по почнувањето на сезонските дождови.San Diego Natural History Museum (2009). Bufo californicus: Arroyo Toad. San Diego Natural History Museum. . Оклопниците и ѕвечарките се селат на повисоки места.Linda Deuver (1978). Dry season, wet season.   Audubon Magazine, November 1978, pp. 120–130. .

 Поврзано 
 Монсун
 Сува сезона

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Дождовна сезона — Енциклопедија „Британика“ 

Категорија:Годишни времиња
Категорија:Дожд