Алија

Алија (хебрејски: עֲלִיָּה‎ , aliyah „подем“) е имиграција на Евреите од дијаспората во Израелската земја. Дефинирано и како „одење нагоре“, односно кон Ерусалим, односно „правење алија“ со преселување во Израелската земја е едно од најосновните принципи на ционизмот. Спротивната акција, емиграцијата од Израелската земја, на хебрејски се нарекува јерида („спуст“). Законот за враќање на Израел им дава автоматски права на Евреите, нивните деца и нивните внуци во врска со престојот и израелското државјанство.

Во пооголем дел од еврејската историја, повеќето Евреи живееле во дијаспората каде што алија се развил како национален стремеж на еврејскиот народ, иако тој обично не се исполнувал сè до развојот на ционистичкото движење кон крајот на XIX век. Големата имиграција на Евреите во Палестина започнала во 1882 година. Од основањето на Израелската држава во 1948 година, повеќе од 3 милиони Евреи се преселиле во Израел. Според податоците до 2014 година, Израел и соседните територии содржат 42,9% од светското еврејско население.

Значење 
Алија е важен еврејски културен концепт и основна компонента на ционизмот. Тој е запишан во израелскиот Закон за враќање, кој дава право на кој било Евреин и подобни не-Евреи (дете и внуче на Евреин, сопруга на Евреин, сопруга на дете на Евреин и сопруг на внуче на Евреин), законско право за помош на имиграција и населување во Израел, како и израелско државјанство. Некој што „прави алија“ се нарекува олех (м.р., мн. олим) или олах (ж.р., мн. олот). Многу религиозни Евреи се залагаат за алија како враќање во Ветената земја и го сметаат за исполнување на Божјото библиско ветување на потомците на хебрејските патријарси Авраам, Исак и Јаков. Моше бен Нахман го вклучува правење алија во неговото набројување на 613 заповеди.

Враќањето во Израелската земја  е повторлива тема во еврејските молитви што се читаат секој ден, трипати на ден, а празничните служби на Пасха и Јом Кипур традиционално завршуваат со зборовите „Следната година во Ерусалим“. Бидејќи еврејската лоза може да обезбеди право на израелско државјанство, алијата (враќањето во Израел) има и секуларно и религиозно значење.

Со генерации религиозни Евреи, алија го поврзувале со доаѓањето на еврејскиот Месија. Евреите се молеле да дојде нивниот Месија, кој требало да ја поврати земјата Израел од незнабожечко владеење и да го врати светското еврејство во земјата под халахска теократија.

Историска статистика
 регион/ држава 1882–1918 1919–1948 1948–1951 1952–1960 1961–1971 1972–1979 1980–1989 1990–2001 2002–2010 2011–2020 вкупно 12px Африка                                                            4,033 93,282  143,485  164,885  19,273  28,664  55,619  31,558 20,843	 561,642   Алжир 994  3,810  3,433  12,857  2,137 1,830  1,682  1,967  324 29,034  Египет и Судан  0  16,028  17,521  2,963  535  372  202  166 21 37,808  Абисинија→ Етиопија и  Еритреја    0  10  59  98  309  16,971  45,131  23,613 10,500 		 96,691  Либија  873  30,972 2,079  2,466  219  67  94  36 5 36,811   Мароко      0  28,263  95,945  130,507  7,780  3,809  3,276  2,113  384 272,077  ЈАР              259  666  774  3,783  5,604 	 3,575 	 3,283 	 1,693 2,560 			 22,197  Тунис  0  13,293 	 23,569 	 11,566 	 2,148  1,942  1,607 1,871 398 56,394  Зимбабве  0  37  22  145  393  82 26 14 719  други(Африка)                                                        1,907  203  83  500  148  16  318  85 24 3,284  15px8px15px Америка и Океанија      7,579  3,822  6,922  42,400  45,040  39,369  39,662  36,209 51,370 272,373  Аргентина  238 	 904 	 2,888 	 11,701 	 13,158 	 10,582 	 11,248 	 9,450 3,150			 63,319   Австралија        0 	 116 	 107 	 742 	 1,146 	 835 	 977 	 524 			 4,447  Боливија 0  0 	 0 	 199 	 94 	 80 	 53 	 84 			 510  Бразил  0 	 304 	 763 	 2,601 	 1,763 	 1,763 	 2,356 	 2,037 	 4,320		 15,907   Канада 316  236 	 276 	 2,169 	 2,178 	 1,867 	 1,963 	 1,700 	 6,340		 17,045   Чиле  0  48 	 401 	 1,790 	 1,180 	 1,040 	 683 	 589 			 5,731   Колумбија         0  0 	 0 	 415 	 552 	 475 	 657 	 965 			 3,064   Куба  0 	 14 	 88 	 405 	 79 	 42 	 629 	 606 			 1,863   Еквадор 0 	 0 	 0 	 40 	 38 	 44 	 67 	 69 			 258   Мексико  0 	 48 	 168 	 736 	 861 	 993 	 1,049 	 697 			 4,552   Нов Зеланд 70 	 0 	 13 	 91 	 129 	 124 	 142 	 42 			 611   Панама 0 	 0 	 0 	 64 	 43 	 48 	 50 	 40 			 245   Перу 0 	 0 	 0 	 269 	 243 	 358 	 612 	 1,539 			 3,021   САД 2,000 6,635 	 1,711 	 1,553 	 18,671 	 20,963 	 18,904 	 17,512 	 15,445 	 32,000		 135,394  Уругвај  0  66 	 425 	 1,844 	 2,199 	 2,014 	 983 	 1,555 			 9,086  Венецуела    0  0  0  297  245 	 180 	 418 	 602  1,742 други  0  17 	 43 	 129 	 104 	 8 	 153 	 157 			 611  други  0 	 42 	 194 	 89 	 62 	 0 	 66 	 96 			 549  друго(Америка и Океанија)  318  313 	 0 	 148 	 3 	 8 	 44 	 12 			 846 15px Азија  40,776  237,704  37,119 	 56,208 	 19,456 	 14,433 	 75,687 	 17,300 1,370 500,053  Авганистан  0 	 2,303 	 1,106 	 516 	 132 	 57 	 21 	 13 			 4,148   Мјанмар 0  0 	 0 	 147 	 83 	 383 	 138 	 33 			 784   Кина  0  504 	 217  96 	 43 	 78 	 277 	 74 		 190	 1,479  Кипар  0 	 21 	 35 	 28 	 21 	 12 	 32 	 0 			 149   Индија,  Пакистан,  Бангладеш, и  Шри Ланка  0 	 2,176 	 5,380 	 13,110 	 3,497 	 1,539 	 2,055 	 961 		 1,180	 29,898   Индонезија,  Малезија и  Филипини0 	 101 	 46 	 54 	 40 	 60 	 205 	 42 			 548   Персија→ Иран  3,536  21,910 	 15,699 	 19,502 	 9,550 	 8,487 	 4,326 	 1,097 			 84,107   Ирак  0 	 123,371 	 2,989 	 2,129 	 939 	 111 	 1,325 	 130 			 130,994   Израел  0 	 411 	 868 	 1,021 	 507 	 288 	 1,148 	 1,448 			 5,691   Јапонија 0 	 0 	 9 	 25 	 34 	 57 	 98 	 32 			 255   Јордан0 	 6 	 9 	 23 	 6 	 9 	 15 	 0 			 68   Либан  0 	 235 	 846 	 2,208 	 564 	 179 	 96 	 34 			 4,162  Монголија,  Јужна Кореја, and  Северна Кореја 0 	 0 	 0 	 4 	 5 	 10 	 100 	 36 			 155   Саудиска Арабија 0 	 177 	 0 	 4 	 0 	 5 	 0 	 0 			 186   Русија→ СССР→ Русија (Азија)  			 	  	 61,988 	 12,422 			 74,410   Сирија  0	 2,678 	 1,870 	 0 	 0 	 0 	 1,664 	 23 			 6,235   Турција 8,277 	 34,547 	 6,871 	 14,073 	 3,118 	 2,088 	 1,311 	 817 			 71,102   Јемен 2,600 15,838 	 48,315 	 1,170 	 1,066 	 51 	 17 	 683 	 103 			 69,843 други(Азија) 13,125 	 947 	 0 	 60 	 21 	 45 	 205 	 30 			 14,433  15px Европа 377,487 	 332,802 	 106,305 	 162,070  183,419 	 70,898 	 888,603 	 96,165 		 162,320	 2,380,069   Албанија 0 	 0 	 5 	 8 	 0 	 0 	 376 	 0 			 389  Австрија  7,748 	 2,632 	 610 	 1,021 	 595 	 356 	 368 	 150 		 13,480  Белорусија 5,530 5,530  Белгија  0 	 291 	 394 	 1,112 	 847 	 788 	 1,053 	 873  5,358  Бугарија  7,057 	 37,260 	 1,680 	 794 	 118 	 180 	 3,999 	 341 			 51,429   Чехословачка  16,794 	 18,788 	 783 	 2,754 	 888 	 462 	 527 	 217 			 41,213  Данска  0 	 27 	 46 	 298  292 	 411 	 389 	 85 			 1,548   Финска 0 	 9 	 20 	 172 	 184 	 222 	 212 	 33 			 852  Франција 1,637 	 3,050 	 1,662 	 8,050 	 5,399 	 7,538 	 11,986 	 13,062 	 38,000		 90,384   Германија / Вајмарска Република  52,951 	 8,210 	 1,386 	 3,175 	 2,080 	 1,759 	 2,442 	 866 			 72,869   Грција 8,767 	 2,131 	 676 	 514 	 326 	 147 	 127 	 48 			 12,736  Унгарија  10,342 	 14,324 	 9,819 	 2,601 	 1,100 	 1,005 	 2,444 	 730 			 42,365  Ирска 0 	 14 	 46 	 145 	 157 	 233 	 136 	 54 			 785   Италија  1,554 	 1,305 	 414 	 940 	 713 	 510 	 656 	 389 			 6,481   Луксембург 0 	 30 	 15 	 15 	 7 	 12 	 0 	 4 			 83   Холандија  1,208 	 1,077 	 646 	 1,470 	 1,170 	 1,239 	 997 	 365 			 8,172   Норвешка  0 	 17 	 14 	 36 	 55 	 126 	 120 	 19 			 387   Полска 170,127 	 106,414 	 39,618 	 14,706 	 6,218 	 2,807 	 3,064 	 764 			 343,718   Португалија 0 	 16 	 22 	 66 	 56 	 55 	 47 	 28 			 290   Романија  41,105 	 117,950 	 32,462 	 86,184 	 18,418 	 14,607 	 6,254 	 711 			 317,691  Русија→ СССР→ Русија (Европа) 47,500 52,350 	 8,163 	 13,743 	 29,376 	 137,134 	 29,754 	 844,139 	 72,520 		 66,800	 1,301,479   Шпанија  0 	 80 	 169 	 406 	 327 	 321 	 269 	 178 			 1,750  Шведска 0 	 32 	 51 	 378 	 372 	 419 	 424 	 160 			 1,836   Швајцарија  0 	 131 	 253 	 886 	 634 	 706 	 981 	 585 			 4,176   Велика Британија  1,574 	 1,907 	 1,448 	 6,461 	 6,171 	 7,098 	 5,365 	 3,725 		 6,320	 40,069  Украина 45,670 45,670  Југославија   1,944  7,661 	 320 	 322 	 126 	 140 	 2,029 	 162 			 12,704  друго (Европа)  2,329 	 1,281 	 3 	 173 	 32 	 0 	 198 	 93 			 4,109 непознато 52,982 	 20,014 	 3,307 	 2,265 	 392 	 469 	 422 	 0 	 0		 79,851  Вкупно 62,500 482,857	 687,624	 297,138	 427,828	 267,580	 153,833	 1,059,993	 181,233 	 236,903		 3,857,489

 Наводи 

Надворешни врски

 Имиграција во Израел   
 Алија на владиниот израелски портал
 Минстерство за Имиграција
 Евресјак агенција

*