Месопотамија (тема)

Месопотамија () била името на римската тема (воено-цивилна провинција) сместена во она што денес е источна Турција. Не треба да се меша со регионот Месопотамија или со постарата римска провинција Месопотамија. Средновековната римска тема се наоѓала помеѓу реките Арсанија (современ Мурат) и Чимисгезек.

 Историја 
мини|250x250пкс| Печат на Јован Кастамонит, вест и катепан на Месопотамија
Темата била создадена најверојатно меѓу 899 и 911 година, кога императорот Лав VI Мудриот (вл. 886–912) го назначил за свој управител поранешниот стратег на Харсијанон, по име Орест.. Поголемиот дел од провинцијата бил создаден од ерменското кнежевство Такис, управувано од поглаварот Мануил. Мануил и неговите четири сина биле убедени да ја предадат својата територија на Римската Империја во замена за титули и имот во други теми. Ерменските населби Келцене (одвоени од темата Халдија) и Камаха (дел од темата Колонеја) потоа биле споени за да ја создадат новата тема...

Иако императорот Константин VII Порфирогенит (вл. 913–959) споменува дека пред нејзиното издигнување на тема, регионот бил „неименувана клисура“, има докази за многу порани административни структури од тоа. Печат на еден „ спартариј и стратег на Месопотамија“ е датиран ок. 810, можеби укажува на постоење на прва краткотрајна тема таму, и печат на еден тумарх со ерменското име Мусиликес, е несигурно датирано ок. 870.

Така е можно Месопотамија да биде конституирана кон крајот на 9 век од ерменското кнежевство како поделба ( турма) на некоја соседна тема, при што нејзиниот кнез добил римска титула и продолжил да управува со него, пред да се прошири во целосна тема. Ова исто така може да го објасни необичниот обичај на неговиот цртеж на стратегот, до 911 година, неговата плата не од императорската ризница, туку од царинскиот приход на комеркионот на неговата провинција.

Командантите на темата продолжиле да бидат назначени во текот на 10 век, коегзистирајќи со новата функција  „дукс на Месопотамија“, основана ок. 975 година. За разлика од стратезите, дуксот бил регионален командант, контролирајќи го средишниот дел на источната граница на Империјата..; . Во XI век, повеќето од потврдените дуксови на Месопотамија биле Ерменци, вклучувајќи ги Григориј Магистрос и неговиот син. После Битката кај Манцикерт во 1071 година, императорот Михаил VII Дука (р. 1071-1078) се обидел повторно да ја воспостави римската власт, но провинцијата паднала на Турците-Селџуци.

 Наводи 

 Извори 

Категорија:Византиски теми
Категорија:Византиска Анадолија
Категорија:CS1-одржување: ref=harv