Автопат 1 (Грција)

Автопат 1 или А1 () — магистрала во Грција, втора по големина во земјата. Претставува главна државна сообраќајница во правецот север–југ, поврзувајќи ја престолнината Атина со Тесалија и Егејска Македонија, заклучно со нејзиниот главен град Солун.

 Правец 
Автопатот минува низ копнена Грција. Почнува од булеварот „Кефис“ во Атина, веднаш северно од заливот Фалер, па продолжува север сè до Мачуково (Евзони) на границата со Македонија, каде продолжува како автопатот А1 („Пријателство“).  Целиот пат е дел од поголемиот европски пат Е75, а пред промената на патните ознаки, северниот дел од Мачуково до ЕО2 ја носел ознаката E5N. Задачата за одржување и наплата на патиштата во најново време е доделена на приватни претпријатија, како дел од зделката за изградба на Автопатот 5 („Јонија“), Е65, како и заобиколницата на Темпејската Долина.

Делот западно од градскиот центар на Атина оди врз реката Кефис како булевар наречен по неа. Почнувајќи северно од границата Беотија - Фтиотида, па близу до Велестино, патот го следи брегот на Егејското Море. Потоа продолжува на север од Темпејската Долина до клучката со европскиот пат Е90. Потоа оди по делница од 25 км на А2 / Е90 или „Егнатија“ (во правец запад–исток), па продолжува на Вардарската клучка и кон Мачуково на границата со Македонија. Има вкупна должина од 550 км.

 Историја 

 1950-ти - 1970-ти 
Сè до 1973 г. ова бил пат со две ленти кој завршувал кај Катерина. Делницата Атина - Ламија е отворена во август 1962 г. како пат широк 14 м. Делницата Ламија - Лариса е пуштена во октомври 1967 г. со истата ширина. Потегот Лариса - Катерина е пуштен во септември 1959 г. со ширина од 13 м (освен превојот за Темпејската Долина, широк 10 м). Продолжетокот од Катерина до Солун е завршен во септември 1973 г., повторно со ширина од 14 м. Делницата Вардарска клучка - Мачуково (границата) е отворена во јули 1973 г. Делот од Вардарската клучка до Ругуновец е пуштен со ширина од 14 м, а пак потегот Ругуновец - Мачуково (границата) е изграден како автопат.

 1980 - денес 
Со продолжувањето на патот до Солун и границата со Р Македонија, автопатот добил четири ленти. Доградбата на северниот дел е направена во 1980-тите, а на јужниот на почетокот и во средината на 1990-тите, почнувајќи од патарината кај Ќурка. Во 1995 г патот А1 имал одлики на автопат од Атина до Теба и од Клиди до Солун, додека пак делницата Теба - Клиди останала неодделен пат со ширина од 14 м. Во 1998 г. автопатот добил шест ленти сè до излезот северно од Теба, а четири ленти од Теба до Темпејската Долина, со тоа што неколку делници во западна Мегнезија останале со само 2 ленти. Оттогаш е изградена Лариската заобиколница. Во 2017 г. А1 го задоволува автопатниот стандард по целата негова должина, со две, три или четири (кај Атина) сообраќајни ленти во секоја насока, како и лента за итно запирање.

Последната делница на автопатот е довршена во април 2017 г. Оваа минува низ Темпејската Долина, каде оди низ најголдиот тунел на Балканот, долг 6 км long, како и уште два тунела. Обиколницата околу Атина („Атички пат“) овозможува непопречен тек на сообраќајот кон Пелопонез, поврзувајќи се со пристаништето Патра (преку А8) и Каламата (преку автопатот „Мореја“).

 Населени места 
Ова се сите населени места со свои излези на автопатот, наведени по возен редослед од север кон југ:Автопатишта — Списоци на излези

Напомена      во изградба      предвидено

ОкругИзлезНаселено местоОдредиштаБелешки/СовпаѓањаКукуш(Килкис)   Мачуково (Евзони) 30п М1 30п Е75  25п|Граничен премин кон Македонија северен крај на А1  Мачуково (Евзони) 30п ЕО1   30п Е75  Ругуновец (Поликастро)  30п Е7530x30п 30x30п 30x30п 30x30подмориште РугуновецСолун(Тесалоники)  Ватилак (Ватилакос)  предвидено  Каваклиево (Агиос Атанасиос) 30п ЕО2 30п Е86 30п Е75 
  Кулакија (Халастра) — Север предвидено 19 Вардар (Аксиос) — клучка 30п А2 30п Е90 30п Е75 18 Нов Малград (Неја Малгара)  30п Е75 30п Е90 Иматија 17 Клиди — клучка Запад: 30п А2 (30п Е90): Кожани, Бер, Јанина 30п Е75Пиерија  Либаново (Егинио)  30п Е75  Нов Ахтопол (Неја Агатуполи)  30п Е75  Макријалос   30п Е7530x30п 30x30п 30x30п 30x30подмориште Коринос  Коринос   30п Е75Катерина (Катерини) — Север
Вромероскала (Паралија)Катеринска обиколница
30x30п 30x30п Вромероскала, Вромери (Калитеја)30п Е75  Катерина (Катерини) — Исток 30п ЕО1 30п Е75 Тунел „Филип“ (1.095 м) (кон југ) Тунел „Александар“ (1.100 м) (кон север)Катерина (Катерини) — Југ30x30п Олимпски Брег (Олимпијаки Акти)30п Е75  Ступи (Неја Ефесос) 30x30п 30x30п Нов Ефес (Неја Ефесос), Кондариотиса 30п Е75  Литохорска Плажа (Паралија Литохору), 
Малатрија (Дион) Малатрија 30п Е75  Литохоро  Запад: Литохоро, 20x20п пл. Олимп

Исток: 30x30п Плака 30п Е75  Плака  30x30п Плака 30п Е75  Лептокарија,  
Скотина  30п ЕО1
Исток: 30x30п 30x30п Лептокарија, 30x30п Скотинска Плажа (Паралија Скотинас) 30п Е7530x30п 30x30п 30x30п 30x30подмориште Скотина тунел „Платамон“ (Т3) (2.700 м) тунел „Платамон“ (Т3) (2.700 м)  Платамон (Платамонас), 
Нова Пурлија (Неи Пори)  30п Е75Лариса  Рапсани   30п Е75  тунел „Темпи 2“ (Т2) (6.000 м) тунел „Темпи 2“ (Т2) (6.000 м) тунел „Темпи 1“ (Т1) (2.000 м) тунел „Темпи 1“ (Т1) (2.000 м)  Евангелисмос, 
Макрихори  30п ЕО1 30п Е75 30x30п 30x30п 30x30п 30x30подмориште Евангелисмос  Лариса 1  30п ЕО1 (воедно за Кожани) 30п Е75  Лариса 2  30п Е75  Лариса 3 30п ЕО6 30п Е75  Лариса 4 (воедно за Трикала и Кардица) 30п ЕО108 30п Е92 30п Е75  Килелер   30п Е75 30п Е92  Мега Монастири   30п Е75 30п Е92Магнезија  ВелестиноВолос  30п ЕО6 30п Е92 30п Е75  Аерино  30п ЕО1 30п Е75  МикротивесВолосФарсала  30п ЕО30 30п Е75  Алмирос   30п Е75  Сурпи   30п Е7530x30п 30x30п 30x30п 30x30подмориште Алмирос  Агии Теодори   30п Е75Фтиотида  Гардики (Пелазгија)  30п Е75  Рахес  30п ЕО1 30п Е75  СтилидаКаравомилос  30п Е75  Аја Марина  30п ЕО1 30п Е75  Аја Параскеви   30п Е75  Ламија 1  30п Е65 30п Е75                                                                         30x30п 30x30п 30x30п 30x30подмориште Ламија  Ламија 2 30п А3 предвидено  Бралос  30п ЕО27 30п Е65 30п Е75  Термопили   30п Е75  Молос   30п Е75  Кенурѓо   30п Е75  Камена Вурла   30п Е75  Латомио   30п Е75  Агиос Константинос   30п Е75  Лонгос   30п Е75  Аркица   30п Е75  Ливанатес   30п Е75  Аталанти   30п Е75  Трагана   30п Е75  Малесина   30п Е75 Мартино   30п Е75Беотија  Кастро  30п ЕО48 30п Е75 33 Акрефнија   30п Е75 31 Теба — касарна  30п Е75  Теба  30п Е75  Теба 2 30п А13 (идна Атинска заобиколница) предвидено30x30п 30x30п 30x30п 30x30подмориште Тангара 30 Рицона  30px|link=Државен пат 44 ЕО44 30п Е75  Схиматари  30п ЕО44β A1 како приклучок на A11 кон југ30п Е75  Халкида — клучка 30п А11 30п Е75  Инои   30п Е75Источна Атика  Инофита  30п Е75                                                                     30x30п 30x30п 30x30п 30x30подмориште „Сериос“  Малакаса  30п ЕО79 30п Е75  Маркопуло   30п Е75  Капандрити  30п ЕО81 30п Е75  Ќурка (Афиднес)  30п Е75  Агиос Стефанос  30п ЕО83 30п Е75Северна Атина  Варибоб (Варибоби)  30п Е75  Кифисија   30п Е75  Ликовриси  30п Е75  Метаморфоси  30п Е75  Метаморфоси — клучка 30п А6 30п Е94 30п Е75Централна Атина  ул. „Анагенисеос“   30п Е75  ул. „Крестенис“   30п Е75  ул. „Вриулон“   30п Е75  ул. „Ахарнон“   30п Е75  Агии Анаргири   30п Е75  ул. „Лиосион“   30п Е75  Патисија   30п Е75  Перистери — Север  30п Е75  бул. „Константинуполеос“  30п Е75  ул. „Етнарх Макариј“   30п Е75  Перистери — Југ 30п ЕО8 30п Е75Западна Атина  ул. „Јера“  30п Е75  бул. „Петрос Ралис“   30п Е75Пиреј  ул. „Ајас Анис“   30п Е75  ул. „Пиреј“ 30п ЕО56 30п Е75  Пиреј  30п Е75 јужен крај на А1

 Галерија 

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Класификација и броеви на автопатиштата 

Категорија:Автопатишта во Грција
Категорија:Патишта во Егејска Македонија