P Лебед

P Лебед (34 Cyg) — променлива ѕвезда во северното соѕвездие Лебед. Ознаката „P“ првично е дадена од страна на Јохан Бајер во Уранометрија како нова. На растојание од 5.000 до 6.000 светлосни години (1.500–1.800 парсеци) од Земјата, станува збор за хиперџин сјајна сина променлива ѕвезда (ССП) ѕвезда од спектрален тип B1Ia+ што ја прави една од најсјајните ѕвезди во Млечниот Пат.

Видливост
Ѕвездата е на растојание од 5.000 до 6.000 светлосни години (1.500–1.800 парсеци) од Земјата. И покрај големото растојание, видлива е за голо око во подобни  темни небесни места. Не се знаело за ѕвездата сè до крајот на  век, кога ненеадејно засјела до привидна ѕвездена величина 3. Првпат била забележана на 18 август (Грегоријански) 1600 година од страна на Вилем Блау, холандски астроном, математичар и изработувач на глобуси. Бајеровиот атлас од 1603 година ја одредува ознаката P и таа ознака се задржала до денес. По шест години ѕвездата полека ја губела сјајноста, кога не можела да се гледа со голо око во 1626 година. Повторно засјела во 1655 година, и повторно го изгубила сјајот во 1662 година. Друг изблик се случил во 1665 година; ова било проследено со бројни флуктуации. Од 1715 година P Лебед била ѕвезда со величина 5, со помали промени во сјајноста. Денес величината изнесува 4,8, неправилно менувајќи се за стотина делови од една величина на неколку денови. Сјајноста и се зголемува за околу 0,15 величини на сто години, што се должи пак на намалувањето на температурата при непроменлива сјајност.

P Лебед се нарекува „постојана нова“ поради сличноста на спектарот со новите и избликот на материјал, и во еден период се сметала за нова и еруптивна променлива; сепак, нејзиното однесување повеќе не се смета дека ѕвездата минува низ истите процеси како и новите.

Сјајна сина променлива
P Лебед се смета за најраниот познат пример за сјајна сина променлива ѕвезда. Сепак, далеку е од вообичаен пример. Вообичаено, ССП ја менуваат сјајноста во периоди од години или декади, и привремено имаат изблици при што сајноста на ѕвездата се зголемува драматично. P Лебед е прилично непроменлива во сјајот и спектарот по низата големи избливи во  век. Слични настани се забележани и кај Ета Карина и веројатно неколку тела надвор од галаксијата.

P Лебед покажува знаци за претходни големи изблици од пред 900, 2.100, и најверојатно пред 20.000 години. Во последниве векови, споро ја зголемува својата величина и намалува површинската температураit, што се смета за очекуван резултат во развојот на една масивна ѕвезда при преминот во фазата на црвен суперџин.

Развој
Сјаните сини променливи ѕвезди како P Лебед се многу ретки и краткотрајни, и се создаават во области на галаксијата каде има интензивно создавање на ѕвезди. ССП се толку масивни и енергетски (типично 50 пати од масата на Сонцето и десет илијади пати посјајни) што пак значи дека брзо ќе го истрошат своето гориво. По сјаење од неколку милиони години (cспоредено со милијардите години на Сонцето) тие животот го завршуваат како супернови. Неодамнешната супернова SN 2006gy најверојатно е крајниот развој на ССП ѕвезда, слична на P Лебед но со местоположба во далечна галаксија. За P Лебед се смета дека го согорува водородот во својата обвивка, веднаш по напуштањето на главната низа.

Се смета дека е можно да биде кандидат за супернова тип IIb, резултат добиен при моделирањето на ѕвезди со маси 20 до 25 пати поголеми од масата на Сонцето (односно за ССП е крајниот развој на овој вид на ѕвезди).

Профил на P Лебед

P Лебед го добила своето име по спектроскопската одлика наречена P Лебед профил, каде присуството на впивни и оддавни линии во профилот на истата спектрална линија укажува на постоењето на гасовита обвивка која се шири од ѕвездата. Ова оддавање потекнува од густиот ѕвезден ветер во близина на ѕвездата, додека пак синопоместениот врв се создава каде зрачењето минува низ материјалот околу ѕвездата, брзо ширејќи се во насока на набљудувачот. Овие профили се корисни во изучувањето на ѕвездените ветришта кај различните видови ѕвезди. Честопати се користат како знак за постоењето на сјајна сина променлива ѕвезда, иако истите може да се забележат и кај други видови на ѕвезди.

Големината на ѕвездениот ветер во H-алфа оддавна област  лачни милисекунди. На проценетото растојание од 1.700 парсеци одговара на физичката големиа од околу 26 Сончеви полупречници.

Придружник

Се смета дека изблиците на P Лебед можно е да се предизвикани од пренос на маса до претпоставената придружна ѕвезда од спектрален тип B која би имала маса меѓу 3 и 6 пати од Сончевата маса и ќе биде во орбита околу P Лебед на секои 7 години при голема орбитална занесеност. Падот на матееријата на втората ѕвезда ќе предизвика ослободување на гравитациската енергија, што делумно ќе придонесе кон зголемување на сјајноста на системот.

Наводи

Надворешни врски
 Spectrum
 AAVSO Variable Star of the Month. P Cygni: September 2009

Категорија:Лебед (соѕвездие)
Лебед, P
Лебед, 34
193237
100044
Категорија:Сјајни сини променливи ѕвезди
Категорија:Сини суперџинови
Категорија:Хиперџинови од типот B
7763
16000818
BD+37 3871
Категорија:Бело-сини суперџинови
Категорија:Жолтобели суперџинови