Пенински Алпи

Пенински Алпи (, , ) наречени и Валиски Алпи () — планински венец во западниот дел на Алпите. They are located in Швајцарија (Вале) и Италија (Пиемонт и Аостинска Долина). Највисок врв е Дифур (4.634 м).

 Географија 
Италијанската страна на алпите се одводнува со реките Дора Балтеја, Сезија и Точе, кои се притоки на По (Пад). Швајцарска страна се одлева со реката Рона.

Од Мартињи до Аоста се протега познатиот прекуграничен тунел под превојот Голем Сен Бернар.

Морфологија
Главната верига (вододелница помеѓу Средоземното и Јадранското Море) се протега од запад кон истокна границата меѓу Италија на југ и Швајцарија на север. Почнувајќи од Мон Велан, првиот висок врв источно од превојот Голем Сен Бернар, венецот ретко се спушта под 3000 метри и опфаќа доста четириилјадници како Матерхорн и Монте Роза. Долините се доста слични од обете страни на границата — начелно нормално на главната верига и постепено се спуштаат во долината на Рона на север и Аостинската Долина на југ. За разлика од многу други планински венци, највисоките врвови се наоѓаат вон главната верига, помеѓу северните долини (Голем Комбен, Вајсхорн, Мишабел, Вајсмис).

 Врвови 

Ова се највисоките врвови на Пенинските Алпи, подредени по висина:

 ВрвИзворно име Висина (м) ДифурDufourspitze  ДинанDunantspitze  ГренцгипфелGrenzgipfel  НордендNordend  ЦумштајншпицеZumsteinspitze  ЗигналкупеSignalkuppe  ДомDom  ЛискамLiskamm  ВајсхорнWeisshorn  ТешхорнTäschhorn  МатерхорнMatterhorn  ПаротшпицеParrotspitze  Дан БланшDent Blanche  НаделхорнNadelhorn  Голем КомбенGrand Combin  ЛенцшпицеLenzspitze  ШтекнаделхорнStecknadelhorn  КасторCastor  ЦиналроторнZinalrothorn  ХобергхорнHohberghorn  АлпхубелAlphubel  РимпфишхорнRimpfischhorn  ШтралхорнStrahlhorn  Дан ДеранDent d'Hérens  БрајтхорнBreithorn  БисхорнBishorn  БрајтхорнцвилингеBreithornzwillinge  ПолуксPollux  Обер ГабелхорнOber Gabelhorn  ДиренхорнDürrenhorn  АлалинхорнAllalinhorn  ВајсмисWeissmies  ЛагинхорнLagginhorn  ФлечхорнFletschhorn  АдлерхорнAdlerhorn  ШалихорнSchalihorn  ЈегерхорнJägerhorn  Голем КорниеGrand Cornier  УлрихсхорнUlrichshorn  ВеленкупеWellenkuppe  ФехопфFeechopf  Мал МатерхорнKlein Matterhorn  Поант ди МунтеPointe du Mountet  Ла РуинетLa Ruinette 

 ВрвИзворно име Висина (м) Мон Блан де ШејлонMont Blanc de Cheilon  БуктенBouquetins  БрунегхорнBrunegghorn  Тур де БусинTour de Boussine  Чима ди ЈациCima di Jazzi  БалфренBalfrin  Пињ ДаролаPigne d'Arolla  Мон ВеланMont Vélan  КинхорнKinhorn  Тет БланшTête Blanche  ЛевекL'Évêque  Ле ПлерерLe Pleureur  Егиј де ла ЦаAiguille de la Tsa  БесоBesso  Мон КолонMont Collon  Ле ДијаблонLes Diablons  Ле РиторLe Ritord  Дан де БеролDents de Bertol  Мон ЖелеMont Gelé  Мал ЕгијPetite Aiguille  Бека ди ЛизенеBecca di Luseney  Шато де ДамChâteau des Dames  ТелихорнTällihorn  Пињ де ла ЛеPigne de la Lé  Голем ТурналенGrand Tournalin  РозабланшRosablanche  ВазухорнWasuhorn  Мон АврилMont Avril  АлмагелхорнAlmagellhorn  Голем РошерGrande Rochère  Корно БланкоCorno Bianco  Теста ГриџаTesta Grigia  Ла КасортLa Cassorte  БесхорнBöshorn  Ле ПаренLe Parrain  СасенерSasseneire  БезебтрифтBösentrift  ФестихорнFestihorn  Голем ГолијатGrand Golliat  ЈацихорнJazzihorn  Пицо БјанкоPizzo Bianco  Мон де ла ГујMont de la Gouille  ЛателхорнLatelhorn  ЈегихорнJegihorn 

 ВрвИзворно име Висина (м) ШварцхорнSchwarzhorn  ЛаменхорнLammenhorn  ГорнергратGornergrat  Поант Дар ПитетаPointe d'Ar Pitetta  ФрилихорнFrilihorn  Мон РоњеMont Rogneux  Ле БудриLe Boudri  Мон НериMont Néry  ЗеталхорнSeetalhorn  Бела ТолаBella Tola  Ле ТуноLe Toûno  ШпарухорнSparruhorn  Монте ТаљафероMonte Tagliaferro  Поант де БарасонPointe de Barasson  РифелхорнRiffelhorn  Паланш де ла КретаPalanche de la Cretta  Бек де ла МонтоBec de la Montau  ОхсехорнOchsehorn  ЗигналхорнSignalhorn  Секс де МариндаSex de Marinda  Егиј де АнгроњетAiguille des Angroniettes  БалмахорнBalmahorn  Рок ДорзивалRoc d'Orzival  Ле МуренLe Mourin  ПлечухорнPletschuhorn  Бека де КорбасјерBecca de Corbassière  Чима дел РосоCima del Rosso  ВенгхорнWenghorn  Чима ди БоCima di Bo  ЕргишхорнErgischhorn  ГлисхорнGlishorn  Крета де ВелаCrêta de Vella  Сикс БланSix Blanc  Чима ВеросоCima Verosso  ГугилихорнGuggilihorn 

 Ледници 
мини|десно|200п|Вајсмис
мини|десно|200п|Голем Комбен
Поголеми ледници на планините се:

Горнерски
Корбасјер
Финдел
Цмут 
Циналски
Отема
Алалински
Ферпекл
Фе
Мон Мине
Ридски
Туртмански
Моари
Аролски
Моминшки
Шејлонски

Превои
мини|десно|200п|Превојот Голем Сен Бернар
Поважни превои на Пенинските Алпи се:

 Превој Поврзува Вид Висина (м) Зезијајох Цермат - Алања снег  Домјох Ранда - Зас Фе снег  Лисјох Цермат - Гресоне Ла Трините снег  Мишабелјох Цермат - Зас Фе снег  Алпхубел Цермат - Зас Фе снег  Адлер Цермат - Зас Фе снег  Моминг Цермат - Цинал снег  Шварцтор Цермат - Ајас снег  Рид Санкт Никлаус - Зас-Фе снег  Нојес Вајстор Цермат - Макуњага снег  Алалин Цермат - Зас Фе снег  Валпелин Цермат - Аоста снег  Бисјох Ранда - Туртман снег  Трифтјох Цермат - Цинал снег  Сонадон Бур Сен Пјер - Бањска Долина снег  Дерен Цермат - Еволен снег  Диран Цермат - Цинал снег  Мезон Бланш Бур Сан Пјер - Бањска Долина снег3426 Бертол Арола - Еран снег  Мон Руж Бањска Долина - Ереманска Долина снег  Теодул Церамат - Валтурнанш снег  Тракуит Цинал - Туртман снег  Цвишберген Зас-Фе - Гондо снег  Доран Бањска Долина - Валпелине снег  Сејлон Бањска Долина - Ерманска Долина снег  Крет Бањска Долина - Ерманска Долина снег  Валкурнера Валтурнанш - Валпелине снег  Колон Арола - Аоста снег  Валсоре Бур Сен Пјер - Аоста снег  Шермонтан Бањска Долина - Арола снег  Сим Бланш Валтурнанш - Ајас врвица  Торан Еволен - Торанска Долина врвица  Аугстборд Санкт Никлаус - Туртман врвица  Крет Сеш Бањска Долина - Валпелине снег  Олан Алања - Гресоне врвица  Монте Моро Зас-Фе - Макуњага врвица  Шевр Арола - Ерманска Долина патека  Антрона Зас-Фе - Антрона врвица  Соребоа Цинал - Торанска Долина врвица  Весона Валпелине - Нус патека  Фенетр де Диран Бањска Долина - Аоста врвица  Цмајден Цинал - Туртман врвица  Турло Алања - Макуњага патека  Фенетр де Фере Голем Сен Бернар - Вал Фере (Швајц.) врвица  БетафоркаHilary Sharp, Tour of Monte Rosa: A Trekker's Guide. (Bättforko) Ајас - Грасоне ла Трините врвица  Серена Голем Сен Бернар - Морже патека  Фере Курмајер - Орсјер врвица  Валдобја Гресоне - Валзесија врвица  Голем Сен Бернар Мартињи - Аоста пат  Му Алања - Рима врвица  Дега Рима - долина Анцаска врвица  Симплон Бриг - Домодосола пат  Бокета дел Крозо Пједикавало - Валсезија врвица  Баранка Варало - долина Анцаска врвица 

 Природозаштитни подрачја 
Од обете страни на вододелницата се создадени низа природни паркови: 
  Природен парк „Алта Валсезија“ во Пиемонт (6.511 ха)Природен парк Алта Валсезија — Паркови на Италија 
  Природен резерват „Монт Марс“ во Аостинската Долина (390 ха)  Природен резерват „Монт Марс“ — Паркови на Италија 
  Пределен парк „Бинска Долина“ во Вале (15.891 ха)Пределен парк „Бинска Долина“

 Поврзано 
 Швајцарски Алпи
 Западни Алпи
 Пенински Алпи (римска провинција)

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Геологија на Валиските (Пенинските) Алпи , Геолошки развој на Централните Алпи 
 Планини на Вале — Vimeo 


Категорија:Планински венци на Алпите
Категорија:Планински венци во Италија
Категорија:Планински венци во Швајцарија
Категорија:Географија на Пиемонт
Категорија:Географија на Аостинската Долина
Категорија:Вале