Европска повелба за регионални и малцински јазици

Европската повелба за регионални јазици и јазици на малцинствата е меѓународна конвенција која се занимава со заштита на јазичните права на традиционалните културни заедници на Европа.
мини|Двојазичните табли во Норвешка - натписот на јужнолапонски и норвешки јазик
Повелбата била усвоена од страна на Советот на Европа во 1992 година, а стапила во сила на 1 март 1998 година. Денес повелба е ратификувана од страна на 25 земји-членки на Советот на Европа (Велика Британија, Лихтенштајн, Луксембург, Романија, Словачка, Украина, Швајцарија, Австрија, Босна и Херцеговина, Данска, Ерменија, Кипар, Унгарија, Германија, Норвешка, Полска, Словенија, Србија, Финска, Холандија, Хрватска, Црна Гора, Чешката Република, Шведска, Шпанија) и уште 8 држави потпишале и се очекува нивна ратификација.

Србија ја ратификувала Повелбата на 15 февруари 2006 година. Како малцински јазици од страна на Србија биле препознаени: албански, хрватски, влашки, босански, бугарски, унгарски, романски, руски, ромски, словачки и украински јазик.

 Правата што ги штити Повелбата 
Мерките за заштита се однесуваат на доменот на образованието (член 8), судските органи (член 9), контрола и државен сектор (член 10), медиуми (член 11), културни активности и културни објекти (член 12), економски и социјален живот (член 13) и прекугранична  размена (член 14).

Повелбата се однесува само на автохтоните јазици во рамките на државата, а ги исклучува јазиците на мигрантите.

 Јазици заштитени според Повелбата 

 Ерменија (датум на ратификација: 25 јануари 2002)
 Асирски новоарамејски јазик
Грчки јазик
Руски јазик
Курдски јазик
 Австрија (датум на ратификација: 28 јуни 2001)
Хрватски јазик
Словенечки јазик
Унгарски јазик
Чешки јазик
Словачки јазик
Ромски јазик
Босна и Херцеговина (датум на ратификација: 21 септември 2010)
Албански јазик
Црногорски јазик
Чешки јазик
Италијански јазик
Унгарски јазик
Македонски јазик
Германски јазик
Полски јазик
Романски јазик
 Западноруски јазик
Словачки јазик
Словенечки јазик
Турски јазик
Украински јазик
Еврејски јазик
 Хрватска (датум на ратификација: 5 ноември 1997)
Италијански јазик
Српски јазик
Унгарски јазик
Чешки јазик
Словачки јазик
 Западноруски јазик
Украински јазик
Кипар (датум на ратификација: 26 август 2002)
Еменски јазик
 Циприотски арапски јазик
Чешка (датум на ратификација: 15 ноември 2006)
Словачки јазик
Полски јазик
Германски јазик
Ромски јазик
Данска
Германски јазик
Финска
Лапонски јазици
Шведски јазик
 Германија
Дански јазик
 Горнолужичкосрпски јазик
 Долнолужичкосрпски јазик
 Севернофризиски јазик
 Сатерландски фризиски јазик
Ромски јазик
 Долногермански јазик
Унгарија
Хрватски јазик
Германски јазик
Романски јазик
Српски јазик
Словачки јазик
Словенечки јазик
Лихтенштајн
нема регионални и малцински јазици
Луксембург
нема регионални и малцински јазици
 Црна Гора
Албански јазик
Ромски јазик
Холандија
 Западнофризиски јазик
 Лимбуршки јазик
 Долносаксонски јазици
Ромски јазик
Јидиш 
Норвешка
Лапонски јазици
Квенски јазик
Ромски јазик
 Скандо-ромски јазик
 Полска
Белоруски јазик
Чешки јазик
Хебрејски јазик
Караимски јазик
Кашупски јазик
Литвански јазик
 Источноруски јазик
Германски јазик
Ерменски јазик
Ромски јазик
Руски јазик
Словачки јазик
Татарски јазик
Украински јазик
Романија
Албански јазик
 Ерменски јазик
 Грчки јазик
 Италијански јазик
 Македонскиот јазик
 Полски јазик
 Ромски јазик
 Источноруски јазик
 Кримскотатарски јазик
 Јидиш јазик
 Бугарски јазик
 Хрватски јазик
 Чешки јазик
 Германски јазик
 Унгарски јазик
 Руски јазик
 Српски јазик
 Словачки јазик
 Турски јазик
 Украински јазик
 (датум на ратификација: 15 февруари 2006)Веб-Страницата На Советот На Европа
Албански јазик
 Босански јазик
 Бугарски јазик
 Хрватски јазик
 Унгарски јазик
 Ромски јазик
 Романски јазик
 Руски јазик
 Словачки јазик
 Украински јазик

На наведените јазици се применуваат:

член 8 став 1 и (iii) (iv) б (iv) c (iv) d (iv) e (ii) f (iii) g;

член 9 став 1 (ii) и (iii), b (ii) c (ii), d, став 2. а, б, в, точка 3,

член 10 став 1 и (iv), (v), в, став 2. b, c, d, g, став 3. c,
став 4 c став 5

член 11 став 1 и (iii), b (ii) c (ii) d, e (и) f (ii), став 2. став 3

член 12 став 1 а, б, в, с, став 2

член 14 а, б,

во областите каде што регионалните или малцинските јазици во службена употреба се во согласност со националното законодавство

 Словачка
Бугарски јазик
 Хрватски јазик
 Чешки јазик
 Германски јазик
 Унгарски јазик
 Полски јазик
 Ромски јазик
 Источноруски јазик
 Украински јазик
 Словенија
Унгарски јазик
 Италијански јазик
 Ромски јазик
Шпанија
Арагонски јазик
Астурлеонски јазик
Баскиски јазик
Каталонски јазик
 Валенсиско наречје
 Галицијански јазик
 Шведска
Фински јазик
Мејанкиели јазик
Лапонски јазици
Ромски јазик
Јидиш јазик
 Швајцарија
Италијански јазик
Романш
Украина
Белоруски јазик
Бугарски јазик
Кримскотатарски јазик
Гагауски јазик
Грчки јазик
Германски јазик
Унгарски јазик
Јидиш
Молдавски јазик
Романски јазик
Полски јазик
Руски јазик
Словачки јазик
Велика Британија
Корнски јазик
Ирски јазик
Мански јазик
Шкотски јазик
Шкотски гелски јазик
Велшки јазик

 Литература 

 Официјалното мрежно место на Европската повелба за регионални и малцински јазици (англиски јазик)
 Текстот од повелбата во рускиот јазик (латински)
 Текстот од повелбата во рускиот јазик (кирилица)
 Јазици заштитени под повелба (на англиски јазик)
 Јазици заштитени под Повелба (на германски)
 Втор извештај на Комитетот на експерти за примената на повелбата во Србија (англиски), 11 јуни 2013.
 Третиот извештај на Република Србија за примена на повелбата во Србија (англиски јазик), 2 февруари 2015 година.
 Третиот извештај на Комитетот на експерти за примената на повелбата во Србија (англиски јазик), 4 ноември 2015 година.
 Четвртиот извештај на Република Србија за примена на повелбата во Србија (српски јазик), октомври 2017. 

Категорија:Човекови права
Категорија:Лингвистика
Категорија:Меѓународно право
Категорија:Социолингвистика