КАФ Лига на шампиони

КАФ Лигата на шампионите е годишно континентално клупско фудбалско натпреварување управувано од страна на Африканската фудбалска конфедерација (КАФ). Најдобрите клубови од најдобрите фудбалските лиги во Африка се поканети да учествуваат на ова натпреварување, кој е најважното клупско фудбалско натпреварување на континентот и е еквивалент на УЕФА Лигата на шампионите. Поради спонзорскиот договор со француската компанија Тотал, официјалното име на натпреварувањето е Тотал КАФ Лига на шампиони, или исто така во употреба е и Тотал Лига на шампиони.

Победникот на турнирот стекнува право да учествува на Светското клупско првенство, турнир на кој се натпреваруваат сите клубови шампиони од сите шест континентални конфедерации, а исто така се соочува и со победникот на КАФ Купот на конфедерации во Суперкупот на КАФ следната сезона.

Египетскиот Ал Ахли е најуспешниот клуб во историјата на натпреварувањето, освојувајќи го турнирот осум пати. Египетските клубови имаат акумулирано најголем број победи, освојувајќи ја титулата 14 пати. Моментален шампион е мароканската Видад Казабланка, кои ја забележаа својата втора титула во историјата на натпреварувањето, совладувајќи го Ал Ахли во финалето 2017.

 Историја 
 Првите години 
На почетокот, натпреварувањето ги опфаќало сите шампиони на националните лиги на африканските земји кои биле членови на КАФ. Натпреварувањето траело 12 месеци и се играло по купски систем, по кој во секое коло се играле по два натпревари (дома-гости) сè до четвртфиналето, каде екипите играле по еден натпревар на неутрален терен и победникот се пласирал понатаму.

Првиот 'Африкански Куп на шампиони' одигран е во 1964 година, а првата екипа која го освоила трофејот бил камерунскиот Орикс Дуала, кој го победил Стад Малијан од Мали со 2-1 во финалниот натпревар.

Во 1965 година турнир не бил одржан, но организаторите не се откажале од него и повторно е организиран во 1966 година. Сега сите фази на натпреварување се играле по двоен систем ‘домаќин и гостин’, а во финалето играле Реал Бамако од Мали и Стад Абиџан од Брегот на Слоновата Коска. Реал Бамако ја искористил предноста на домашниот терен во првиот натпревар и победил со 3-1, но во реваншот во гости во Абиџан изгубил со 4-1 и останал без титулата која му припаднала на Стад Абиџан.

Во финалето 1967 година се сретнале Асанте Котоко од Гана и TП Мазембе од ДР Конго. Двата натпревари биле завршени со нерешен резултат (1-1 и 2-2). Бидејќи тогаш не важело правилото гол во гости, КАФ предложил да се одигра и трет натпревар, но екипата од Гана го одбила тој предлог поради што титула му припднала на Мазембе, кои и во следната сезона повторно бил шампион.

Во 1970 година во финалето повторно се сретнале Асанте Котоко и Мазембе. Првиот натпревар бил одигран во Гана и завршил со резултат 1-1, но во реваншот на гостински терен Асанте славеле со 2-1 и така ја освоиле титулата која ја испуштиле пред три години.

Во текот на седумдесеттите години доаѓа успон на камерунските фудбалски клубови, кои поставиле основа за успесите на камерунската репрезентација. Од 1971 до 1980 година камерунските екипи освоиле 4 титули Африкански првак: Канон Јаунде трипати (1971, 1978 и 1980) и УС Дуала еднаш 1979. Покрај успесите на екипите од Камерун, во тој период и Хафија Конакри од Гвинеја имала свои златни години, освојувајќи ја титулата шампион трипати (1972, 1975 и 1977).

 Египетска доминација 
Иако само две екипи од Северна Африка ја освоиле титулата пред 1981 година - Исмаили од Египет во 1969 и МК Алжир од Алжир во 1976 – од тогаш, екипите од оваа регија го преземаат приматот и започнува нивната доминација во натпреварувањето, освојувајќи 22 титули од последните 28 турнири.

Посебно биле доминантни двата египатски фудбалски гиганти од Каиро, Ал Ахли и Замалек. Ал Ахли победил рекордни осум пати: 1982, 1987, 2001, 2005, 2006, 2008, 2012 и 2013; а Замалек има пет титули: 1984, 1986, 1993, 1996 и 2002.

Друга екипа од Северна Африка која исто така имала доста успеси во натпреварувањето е Раџа Казабланка од Мароко, која победила трипати: 1989, 1997 и 1999.

 Развој на КАФ Лигата на шампионите 
Покрај воведување на правилото гол во гости многу малку се менувало во системот на натпреварувањето до 1997 година. Таа година, КАФ започнал да спроведува реформи во натпреварувањето, како што УЕФА го направила истото пет години порано, создадена е групна фаза во почетокот на турнирот и натпреварувањето го менува името во КAФ Лига на шампиони. КАФ исто така претставил и парични награди за учесниците.

Победник је добивал 1.000.000 американски долари а поразениот во финалето 750,000, новата Лига на шампиони станала второ најбогато фудбалско клупско натпреварување во Африка после Јужноафриканската Премиер лига која го наградува победникот со 2.000.000 американски долари.

По новиот формат, Лигата на шампионите се состои од серија прелиминарни рунди сè до фазата последните 16. Во оваа фаза екипите се поделени во 4 групи со по 4 клуба каде играат по двоен систем дома гости од кои првопласираните две екипи од секоја група поминуваат во четвртфиналето. Од четвртфиналето па до самиот крај на натпреварувањето (вклучувајќи го и финалето) се игра по куп систем во два натпревари дома-гости.

Во 2010 година, TП Мазембе од ДР Конго станал првата екипа која по вторпат успеала да ја освои титулата две години по редом. Првпат тоа го сториле во 1967 и 1968, а го повториле во 2009 и 2010.

Во КAФ Лигата на шампионите учествуваат победниците од сите национални лиги кои се членови на КАФ, како и шампионот од претходната година. Од 2004. година право да учествуваат имаат и второпласираните екипи од 12-те најдобро рангирани фудбалски лиги во Африка. После оваа реформа доаѓа до спојување на КАФ Купот (натпреварување во кое учествувале второпласираните екипи од африканските национални првенства) и КАФ Купот на победниците на куповите и создаден е КАФ Купот на конфедерации.

Спонзори
 Период Спонзор Име на турнирот 2004-2008  МТН МТН КАФ Лига на шампиони 2009-2016  Оринџ Оринџ CAF Champions League 2016-2023   Тотал Тотал КАФ Лига на шампиони

Парични награди
КонеченпласманПарична наградаШампион US$2.5 милиониВицешампион US$1.25 милиониПолуфиналист US$0.8 милиониЧетвртфиналист US$0.65 милиониТрет во групната фаза US$0.55 милиониЧетврт во групната фаза  US$0.55 милиони

Финалиња
 Африкански Куп на шампиони (1964—1997) 
ГодинаДомаќинРезултатГостинСтадионГледачи1964Детали Орикс Дуала2 - 1 Стад МалијанСтадион Акра, Акра1966Детали Реал Бамако3 - 1 Стад Абиџан Мунисипал, Бамако Стад Абиџан4 - 1 Реал Бамако Феликс Уфује-Буањи, Абиџан победил со вкупен резултат 5 - 41967Детали Асанте Котоко1 - 1 TП Мазембе Стадион Кумаси, Кумаси  TП Мазембе 2 - 2 Асанте КотокоСтадион 20 мај, Киншаса TП Мазембен/o Асанте КотокоСтадион Омниспорт Јаунде, Јаунде ја освоил титулата затоа што Асанте Котоко не се согласиле да играат трет натпревар1968Детали TП Мазембе5 - 0 Етуал Филант Стадион 20 мај, Киншаса Етуал Филант4 - 1 TП МазембеСтадион Генерал Ејадема, Ломе победил со вкупен резултат 6 - 41969Детали TП Мазембе2 - 2  Исмаили  Стадион 20 мај, Киншаса  Исмаили 3 - 1 TП МазембеИнтернационален стадион во Каиро, Каиро победил со вкупен резултат 5 - 31970Детали  Асанте Котоко 1 - 1 TП Енгелберт Стадион Кумаси, Кумаси TП Енгелберт1 - 2  Асанте Котоко  Стадион 20 мај, Киншаса победил со вкупен резултат 3 - 21971Детали Асанте Котоко2 - 0  Канон Јаунде  Стадион Кумаси, Кумаси  Канон Јаунде 2 - 0 Асанте КотокоВоен стадион Гаруа, Јаунде  Канон Јаунде 1 - 0 Асанте КотокоВоен стадион Гаруа, Јаунде победил со 1-0 во 3. натпревар1972Детали Хафија4 - 2 СимбаСтадион  28 септември, Конакри Симба2 - 3 ХафијаСтадион Накивубо, Кампала победила со вкупен резултат 7 - 41973Детали Асанте Котоко4 - 2  Вита Клуб Стадион Кумаси, Кумаси  Вита Клуб 3 - 0 Асанте КотокоСтадион 20 мај, Киншаса победил со вкупен резултат 5 - 41974Детали КАРА Бразавил4 - 2 Газл Ел МахалаСтадион на Револуцијата, Бразавил Газл Ел Махала1 - 2 КАРА БразавилСтадион Ел Махала, Махала ел Кубра победил со вкупен резултат 6 - 31975Детали Хафија1 - 0 Енугу РенџерсСтадион 28 септември, Конакри Енугу Ренџерс1 - 2 ХафијаНационален стадион во Лагос, Лагос победила со вкупен резултат 3 - 11976Детали Хафија3 - 0  МК Алжир Стадион 28 септември, Конакри  МК Алжир 3 - 0(пенали: 4 - 1) ХафијаСтадион 5 јули 1962, Алжир победил по изведување на пенали со 4 - 1  (вк. резултат 3 - 3)1977Детали Хартс оф Оук0 - 1 ФК ХафијаСпортски стадион во Акра, Акра ФК Хафија3 - 2 Хартс оф ОукСтадион 28 септември, Конакри победила со вкупен резултат 4 - 21978Детали Хафија0 - 0  Канон Јаунде Стадион 28 септември, Конакри  Канон Јаунде 2 - 0 ХафијаСтадион Омниспорт, Јаунде победил со вкупен резултат 2 - 0 1979Детали Хартс оф Оук1 - 0  Унион Дуала Спортски стадион во Акра, Акра  Унион Дуала 1 - 0(пенали: 5 - 3) Хартс оф ОукСтадион Омниспорт, Јаунде победил по изведување на пенали со 5 - 3 (вк. резултат: 1 - 1)1980Детали  Канон Јаунде 2 - 2 БилимаВоен стадион Гаруа, Јаунде Билима0 - 3  Канон Јаунде Стадион 20 мај, Киншаса победил со вкупен резултат 5 - 21981Детали ЈС Кабилија4 - 0 Вита КлубСтадион 1 ноември 1954, Тизи Узу Вита Клуб0 - 1 ЈС КабилијаСтадион 20 мај, Киншаса победила со вкупен резултат 5 - 01982Детали Ал Ахли3 - 0 Асанте КотокоИнтернационален стадион во Каиро, Каиро Асанте Котоко1 - 1 Ал АхлиСпортски стадион во Кумаси, Кумаси победил со вкупен резултат 4 - 11983Детали Ал Ахли0 - 0 Асанте КотокоИнтернационален стадион во Каиро, Каиро Асанте Котоко1 – 0 Ал АхлиСпортски стадион во Кумаси, Кумаси победил со вкупен резултат 1 - 01984Детали Замалек2 - 0 Шутинг СтарсИнтернационален стадион во Каиро, Каиро Шутинг Старс0 - 1 ЗамалекНационален стадион во Лагос, Лагос победил со вкупен резултат 3 - 01985Детали ФАР Рабат5 - 2 БилимаСтадион Принц Мулај Абделах, Рабат Билима1 - 1 ФАР РабатМобуту стадион, Лубумбаши победил со вкупен резултат 6 - 31986Детали Замалек2 - 0 Африка СпортсИнтернационален стадион во Каиро, Каиро Африка Спортс2 - 0(пенали: 2 - 4) ЗамалекСтадион Феликс Уфује-Буањи, Абиџан победил по изведување на пенали 4 - 2  (вк. резултат : 2 - 2)1987Детали Ал Хилал0 - 0 Ал АхлиСтадион Ал Хилал, Омдурман Ал Ахли2 - 0 Ал ХилалИнтернационален стадион во Каиро, Каиро победил со вкупен резултат 2 - 01988Детали Хартленд1 - 0  ЕС Сетиф Либерти стадион, Ибадан  ЕС Сетиф 4 - 0 ХартлендСтадион Мухамед Хамлауи, Константин45,000 победил со вкупен резултат 4 - 11989Детали Раџа Казабланка1 - 0 МК ОранСтадион Мухамед V, Казабланка50,000 МК Оран1 - 0(пенали: 2 - 4) Раџа КазабланкаСтадион 19 јуни 1965, Оран40,000 победила по изведување на пенали 4 - 2  (вк. резултат : 1 - 1)1990Детали  ЈС Кабилија 1 - 0 НканаСтадион 5 јули 1962, Алжир70,000 Нкана1 - 0(пенали: 2 - 4)  ЈС Кабилија Индепанданс стадион, Лусака35,000 победила по изведување на пенали 5 - 3  (вк. резултат : 1 - 1)1991Детали Клуб Африкан6 - 2 ВилаСтадион Ел Мензах, Тунис40,000 Вила1 - 1 Клуб АфриканСтадион Накивубо, Кампала25,000 победил со вкупен резултат 7 - 3 1992Детали Видад Казабланка2 - 0 Ал ХилалСтадион Муhамед V, Казабланка Ал Хилал0 - 0 Видад КазабланкаСтадион Ал Хилал, Омдурман победила со вкупен резултат 2 - 01993Детали Асанте Котоко0 - 0  Замалек Спортски стадион во Кумаси, Кумаси  Замалек 0 - 0(пенали: 7 - 6) Асанте КотокоИнтернационален стадион во Каиро, Каиро победил по изведување на пенали со 7 - 6  (вк. резултат : 0 - 0)1994Детали Замалек0 - 0<small>  Есперанс Тунис Интернационален стадион во Каиро, Каиро  Есперанс Тунис 3 - 1 ЗамалекСтадион Ел Мензах, Тунис победил со вкупен резултат 3 - 11995Детали  Орландо Пајретс 2 - 2 АСЕК МимозасФНБ стадион, Јоханезбург АСЕК Мимозас0 - 1  Орландо Пајретс Стадион Феликс Уфје-Буањи, Абиџан победил со вкупен резултат 3 - 21996Детали Шутинг Старс2 - 1  Замалек Стадион Лекан Салами, Ибадан  Замалек 2 - 1(пенали: 5 - 4) Шутинг СтарсИнтернационален стадион во Каиро, Каиро победил по изведување на пенали 5 - 4 (вк. резултат : 3 - 3)

 КАФ Лига на шампиони (од 1997 година) 
ГодинаДомаќинРезултатГостинСтадионГледачи1997Детали Ашанти Голд1 - 0  Раџа Казабланка Стадион Лен Клеј, Обаси20,000 Раџа Казабланка1 - 0(пенали: 5 - 4) Ашанти ГолдСтадион Мухамед V, Казабланка85,000 победила по изведување на пенали 5 - 4 (вк. резултат : 1 - 1)1998Детали Дајнамос0 - 0  АСЕК Мимозас Национален спортски стадион, Хараре45,000  АСЕК Мимозас 4 - 2 ДајнамосСтадион Феликс Уфје-Буањи, Абиџан50,000 победил со вкупен резултат 4 - 2 1999Детали Раџа Казабланка0 - 0 Есперанс ТунисСтадион Пер-Жего, Казабланка Есперанс Тунис0 - 0(пенали: 3 - 4) Раџа КазабланкаСтадион Ел Мензах, Тунис50,000 победила по изведување на пенали со 4 - 3 (вк. резултат : 0 – 0)2000Детали Есперанс Тунис1 - 2 Хартс оф ОукСтадион Ел Мензах, Тунис30,000 Хартс оф Оук3 - 1 Есперанс ТунисСпортски стадион во Акра, Акра45,000 победил со вкупен резултат 5 - 2 2001Детали Мамелоди Сандаунс1 - 1  Ал Ахли  Стадион Лофтус Версфелд, Преторија5,000 Ал Ахли3 - 0 Мамелоди СандаунсИнтернационален стадион во Каиро, Каиро80,000 победил со вкупен резултат 4 - 1 2002Детали Раџа Казабланка0 - 0  Замалек Стадион Мухамед V, Казабланка Замалек1 - 0 Раџа КазабланкаИнтернационален стадион во Каиро, Каиро победил со вкупен резултат 1 - 0 2003Детали Ењимба2 - 0 ИсмаилиЕњимба Интернешнл стадион, Аба Исмаили1 - 0 ЕњимбаИсмаилија стадион, Исмаилија победила со вкупен резултат 2 - 1 2004Детали Етуал ду Сахел2 - 1 ЕњимбаСтадион Олимпик д Сус, Сус  Ењимба 2 – 1(пенали: 5 - 3) Етуал ду Сахел Ењимба Интернационал стадион, Аба победила по изведување на пенали со 5 - 3 (вк. резултат : 3 - 3)2005Детали Етуал ду Сахел0 - 0 Ал Ахли  Стадион Олимпик д Сус, Сус20,000 Ал Ахли3 - 0 Етуал ду СахелСтадион на Војната академија, Каиро35,000 победил со вкупен резултат 3 - 0 2006Детали Ал Ахли1 - 1 СфаксијенИнтернационален стадион во Каиро, Каиро КС Сфаксијен0 - 1 Ал АхлиСтадион 14 јануари, Радес65,000 победил со вкупен резултат 2 - 1 2007Детали  Етуал ду Сахел 0 - 0 Ал Ахли Стадион Олимпик д Сус, Сус Ал Ахли1 - 3 Етуал ду СахелИнтернационален стадион во Каиро, Каиро победил со вкупен резултат 3 - 1 2008Детали Ал Ахли2 - 0 Котон СпортИнтернационален стадион во Каиро, Каиро Котон Спорт2 - 2  Ал Ахли Стадион Румде Аџија, Гаруа победил со вкупен резултат 4 - 2 2009Детали Хартленд2 - 1  TП Мазембе Стадион Дан Ањијам, Овери  TП Мазембе 1 - 0 ХартлендСтадион Фредерик Кибаса Малиба, Лубумбаши ја освоил титулата поради постигнат гол во гости2010Детали  TП Мазембе 5 - 0 Есперанс Тунис Стадион Фредерик Кибаса Малиба, Лубумбаши50,000 Есперанс Тунис1 - 1  TП Мазембе Стадион 14 јануари, Радес65,000 победил со вкупен резултат 6 - 1 2011Детали Видад Казабланка0 - 0  Есперанс Тунис Стадион Мухамед V, Казабланка70,000  Есперанс Тунис 1 - 0 Видад Казабланка Стадион 14 јануари, Радес65,000 победил со вкупен резултат 1 - 0 2012Детали Ал Ахли 1 - 1 Есперанс ТунисБорг Ел Араб стадион, Александрија25,000 Есперанс Тунис1 - 2 Ал Ахли Стадион Олимпик д Радес, Радес31,000 победил со вкупен резултат 3 - 2 2013Детали Орландо Пајретс1 - 1 Ал Ахли Спортинг КлубСтадион Орландо, Совето40,000 Ал Ахли2 - 0 Орландо ПајретсСтадион Араб Контрактор, Каиро20,000 победил со вкупен резултат 3 - 1 2014Детали Вита2 - 2 ЕС СетифСтадион Тата Рафаел, Киншаса40,000 ЕС Сетиф1 - 1 ВитаСтадион Мустафа Чакер, Блида35,000 ја освоил титулата поради повеќе постигнати голови во гости2015Детали УСМ Алжир1 - 2 TП МазембеСтадион Омар Хадафи, Алжир15,000 TП Мазембе2 - 0 УСМ АлжирСтадион ТП Мазембе, Лубумбаши35,000 победил со вкупен резултат 4 - 0 . 2016Детали Мамелоди Сандаунс3 - 0 ЗамалекСтадион Лукас Морипе, Атериџвил30,000 Замалек1 - 0 Мамелоди СандаунсСтадион Борг Ел Араб, Александрија70,000 победил со вкупен резултат 3 - 1.  2017Детали Ал Ахли1 - 1 Видад КазабланкаСтадион Борг Ел Араб, Александрија60,000 Видад Казабланка1 - 0 Ал АхлиСтадион Мохамед V, Казабланка65,000 победила со вкупен резултат 2 - 1.2018Детали Ал Ахли3 - 1 Есперанс ТунисСтадион Борг Ел Араб, Александрија60,000 Есперанс Тунис3 - 0 Ал АхлиСтадион Олимпик д Радес, Радес60,000 победил со вкупен резултат 4 - 3.  2018-2019Детали Видад Казабланка1 - 1 Есперанс ТунисСтадион Мохамед V, Казабланка50,000 Есперанс ТунисНапуштено Видад КазабланкаСтадион Олимпик д Радес, Радес60,000 победил со вкупен резултат 2 - 1.2019-2020Детали Ал Ахли2  - 1 ЗамалекИнтернационален стадион во Каиро, Каиро, Египет0 (поради пандемија на коронавирус)се играл само еден натпревар

Рекорди и статистика
Успешност по клубови
КлубПобедникВицешампионГодини шампионГодини вицешампион  9 4 1982, 1987, 2001, 2005, 2006, 2008, 2012, 2013, 2020 1983, 2007, 2017, 2018  5 3 1984, 1986, 1993, 1996, 2002 1994, 2016, 2020 Вклучувајќи и ТП Енглберт 5 2 1967, 1968, 2009, 2010, 2015 1969, 1970  4 4 1994, 2011, 2018, 2019 1999, 2000, 2010, 2012  3 2 1972, 1975, 1977 1976, 1978  3 1 1989, 1997, 1999 2002  3 0 1971, 1978, 1980 –  2 5 1970, 1983 1967, 1971, 1973, 1982, 1993  2 2 1992, 2017 2011, 2019  Вклучувајќи и ЈЕ Тизи-Узу 2 0 1981, 1990 –  2 0 2003, 2004 –  2 0 1988, 2014 –  1 2 1973 1981, 2014  1 2 2000 1977, 1979  1 2 2007 2004, 2005  1 1 1969 2003  1 1 1995 2013  1 1 1998 1995  1 1 2016 2001  1 0 1965 –  1 0 1966 –  1 0 1974 –  1 0 1976 –  1 0 1979 –  1 0 1985 –  1 0 1991 – AS Bilima 0 2 – 1980, 1985 Al-Hilal 0 2 – 1987, 1992 Shooting Stars 0 2 – 1984, 1996 Heartland Вклучувајќи и Ивуанјанву Национале 0 2 – 1988, 2009 Stade Malien 0 1 – 1965 Real Bamako 0 1 – 1966 Étoile Filante du Togo 0 1 – 1968 Simba FC 0 1 – 1972 Ghazl Al-Mehalla 0 1 – 1974 Enugu Rangers 0 1 – 1975 Africa Sports 0 1 – 1986 MC Oran 0 1 – 1989 Nkana Red Devils 0 1 – 1990 SC Villa 0 1 – 1991 Ashanti Gold Вклучувајќи и Обуаси Голдфилдс 0 1 – 1997 Dynamos FC 0 1 – 1998 CS Sfaxien 0 1 – 2006 Coton Sport 0 1 – 2008 USM Alger 0 1 – 2015

<noinclude>

 Успешност по држави 
ДржаваТитулиВицешампиони14766 6 252514738322522221002 0 202010101

Нотес

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Официјално мрежно место
 Official MTN CAF Champions League website 


Категорија:Фудбалски натпреварувања
Лига на шампиони