Вилијам Окамски

Вилијам Окамски (околу 1285 — 1347) бил англиски схоластички филозоф и францискански свештеник. Како францискански, животот му бил исполнет со екстремна сиромаштија. Познат е по принципот наречен Окамова острица. Тој се смета за еден од најголемите логичари на сите времиња.

 Животопис 
Тој е роден околу 1285 година во селото Окам, во Јужниот дел на Англија. Се придружил на францисканците сè додека бил многу млад и најпрво бил образован со францисканците во Лондон, а потоа и во Оксфорд. Не ги завршил студиите во Оксфорд,, но во тој период, и веднаш по тие години, ги напишал повеќето филозофски и теолошки дела со кои тој стана познат. 

Неговите идеи брзо станале контроверзни. Многу научници веруваат дека Папата Јован XXII во 1324 го поканил во Авињон под обвинение за ерес и дека поминал четири години во притвор.  Алтернативната теорија вели дека околу 1324 година отишол да подучува филозофија во Авињон во престижната францисканска школа и дека несогласувањата не се распаднале пред 1327 година.Knysh, George, Biographical rectifications concerning Ockham's Avignon period. Franciscan Studies 46, pp. 61-91. По 9 април 1328 година, началникот на францисканскиот ред Михаило од Чезена, побарал од Вилијам Окамски да ги проучува разликите помеѓу францисканскиот и папскиот доктрина за апостолската сиромаштија. Францисканците го задржале својот поредок како лош ред. Мислеа дека Христос и апостолите биле сиромашни. Тоа беше централен дел од нивната доктрина, а папата и доминиканците не се согласуваат со тоа.Вилијам Окамски, читајќи ги доктринските разлики на францисканците и папската доктрина, откри дека Папата е еретик. Пред да го објави, заминале од Авињон на 26 мај 1328, заедно со Михаил од Чезена и неколку други свештеници. Папата го обвини за еретичко учење за сиромаштијата на Христос и апостолите. Окам и бегалците-францисканците ја бараа заштитата на светиот римски цар Лудвиг IV Баварски. Во Минхен и во Пиза, тој тврди дека папата не е непогрешлив, бидејќи тој е авторитет на Библијата над него. Вилијам Окамски е екскомунициран од црквата, но неговата филозофија никогаш не е официјално забранета. Тој остатокот од својот живот го пишувал за политички прашања. По смртта на Михаило од Чезена, тој стана водач на мала група францискански дисиденти на дворот на Лудвиг IV Баварски во 1342 година. Окам умрел на 10 април 1347 година или, најверојатно, на 9 април 1348 година во францисканскиот манастир во Минхен, Баварија.Knysh, George. Ockham Perspectives, Ukrainian Academy of Arts and Sciences in Canada, Winnipeg, (1994). стр. 28-29. Папата Иноциенти VI бил посмртно рехабилитиран во 1359 година.

 Учење 
мини|Quaestiones in quattuor libros sententiarum
Вилијам Окамски го негира школскиот однос на верата и умот, односно филозофијата и теологијата. Науката и религијата се хетерогени. Научните истражувања мора да се фокусираат на реалноста и да го прифатат искуството како извор на какво било знаење. Окам на ова ја гради разликата помеѓу сознавањето и објавувањето. Таа бара слобода на филозофски истражувања, како и религиозно верување и живот. Матрицата дека црквата треба да биде слободна верска заедница, а теологија која се потпира единствено врз верата, а не врз доказите на умот.

 Номинализам 
Вилијам Окамски беше пионер на номинализам, а некои го сметаат за татко на епистемологијата и модерната филозофија. Тој ги бранеше ставовите дека постоеле само поединечни, а не супер-поединечни универзали или форми, и дека универзалите биле само производ на апстракција на човечкиот мозок и дека тие не постоеле сами по себе. Понекогаш се смета за концептуалист, бидејќи номиналистите сметале дека универзалите имаат име, т.е. зборови кои постојат наместо вистински универзалии. Концептуалисти сметаат дека сето ова е ментален концепт, односно имиња се имиња на концептите кои постојат само во мислата.

 Окамова острица 
мини|200x200пкс|Слика на Вилијам Окама (14 век)
Дал значителен придонес за модерната наука со неговиот принцип на објаснување и создавање теории, познати како Окамова острица значи дека за објаснување на одреден феномен треба да се постават колку што е можно повеќе претпоставки, елиминирање, односно отсекување на овие претпоставки, кои не придонесуваат за хипотези или предвидувања на теоријата.Кога неколку различни теории ја имаат истата способност за предвидување, принципот препорачува да се воведат што е можно помалку претпоставки и да се претпостави што е можно малку хипотетички ентитети.

 Логика 
Во логиката, Окам работеше многу за она што подоцна ќе биде познато како закони на Морган и што ќе се смета за троична логика. Во троичната логика не постои само точно, неточно, туку има три вредности, и овој концепт ќе биде повторно разгледан во математичката логика во последните два века. Неговото учење за нецелосна индукција предизвикало подоцнежна теоретска обработка на индукцијата во делот на Френсис Бекон.

 Политика 
Вилијам Окамски се смета дека придонел значително во развојот на западните уставни идеи, особено оние на ограничен одговорен авторитет.

 Наводи 

Категорија:Англиски филозофи
Категорија:Луѓе обвинети за кривоверство
Категорија:Родени во 1285 година
Категорија:Средновековни филозофи
Категорија:Схоластичари
Категорија:Теолози
Категорија:Починати во 1347 година
Категорија:Францисканци
Категорија:Апсолвенти на Оксфордскиот универзитет
Категорија:Родени во 1287 година
Категорија:Емпиристи