Светски чуда

Разни листи на Светски чуда биле составени од антиката до денес, за  најспектакуларните природни светски чуда и изработени структури.

Седумте чуда на античкиот свет е првиот познат список на највпечатливите созданија на антикатата. Тој се темели на прирачници популарни меѓу хеленските излетници и ги вклучува само делата околу Средоземното Море и Месопотамија. Бројот седум бил избран, бидејќи Грците верувале дека претставува совршенство и изобилство, и бидејќи тоа бил бројот на петте познати планети во старо време, плус Сонцето и Месечината.
Многу слични листи биле направени.

 Седумте чуда на античкиот свет 
мини|Големата пирамида во Гиза, единственото чудо на античкиот свет кој сè уште постои
мини|Колосеумот во Рим
мини|Големиот Кинески Ѕид
мини|Аја Софија
мини|Стоунхенџ
мини|Мачу Пикчу
мини|Таџ Махал
мини|Емпаер Стејт Билдинг
мини|Мостот Голден Гејт
мини|Викториините Водопади се најголемиот водопад во светот во однос на областа
мини|Големиот корален гребен
мини|ЦН Кула
мини|Стариот Град на Ерусалим
мини|Аврора бореалис или поларната светлина
мини|Големиот Кањон
мини|Лондонската канализација во минатото пумпна станица на опатијата Милс
мини|Операта во Сиднеј
Историчарот Херодот (484 – околу 425 п.н.е.) и научник Калимах од Сирена (околу. 305-240 п.н.е.), во Александрискиот музеј, ја составил првиот список на седумте светски чуда. Нивните списи не преживеале, освен како наводи.

Старите седум светски чуда биле:
 Колосот од Родос
 Големата пирамида во Гиза
 Висечките градини на Вавилон
 Светилникот на Александрија
 Мавзолејот во Халикарнас
 Статуата на Зевс во Olympia
 Храмот на Артемида во Ефес
Единственото светско чудо од античкиот свет што сè уште постои, е Големата пирамида во Гиза.

 Листи од други епохи 
Во 19 и почетокот на 20 век, некои писатели напишале нивните сопствени листи со имиња како што се Чудата на Средниот век, Седумте чуда на средниот век, Седум чуда на средновековниот ум и Архитектонските средновековни чуда. Сепак, малку е веројатно дека овие листи потекнуваат од средниот век, бидејќи зборот "средновековен" не бил измислен до Просветителството, а концептот среден век станал популарен дури во 16 век. Речникот на фраза и приказна на Бруер ги споменува како "подоцнежни листи", сугерирајќи дека биле создадени после средниот век.

Многу од градбите во овие листи биле изградени многу порано од средниот век, ама биле добро познати.

Типични претставници се:
 Катакомбите на Ком и Шокафа
 Колосеумот
 Кинескиот Ѕид
 Аја Софија
 Кривата кула во Пиза
 Порцеланската кула во Нанѓинг
 Стоунхенџ
Други локации понекогаш биле вклучени во таквите листи:
 Цитаделата во Каиро
 Опатијата Клуни
 Катедралата Ели
 Таџ Махал

 Скорешни листи 
Следејќи ја традицијата на класичната листа, луѓето и организациите на денешницата направиле свои листи на чудесни нешта, антички и модерни. Некои од најзначајните листи се прикажани подолу.

 Американското друштво на градежници 
Во 1994 година, Американското друштво на градежници составило список на Седумте чуда на современиот свет, оддавајќи почит на "најголемите градежни достигнувања на 20-от век":
 Чудо  Датум на почеток  Завршен датум  Локација  Значење Канал Тунелот Декември 1, 1987 Мај 6, 1994 Теснец на Довер, помеѓу Велика Британија и Франција Најдолг подводен дел од било тунел во светот. ЦН Кула Февруари 6, 1973 Јуни 26, 1976 Торонто, Онтарио, Канада Tallest самостојна структура во светот 1976-2007.  Емпаир Стејт Билдинг  Јануари 22, 1930 Може да се 1, 1931 Њујорк, ЊУЈОРК, САД Tallest структура во светот 1931-1967. Првата зграда со 100+ приказни. Голден Гејт  Јануари 5, 1933 Мај 27, 1937 Теснецот Голден Гејт, северно од Сан Франциско, Калифорнија, САД Најдолгиот висечки мост во главниот век во светот од 1937 до 1964 година. Браната Итаипу 1 јануари 1970 5 мај 1984 Реката Парана, помеѓу Бразил и Парагвај Најголемите оперативни hydroelectric објект во светот во однос на годишниот енергија генерација. Делта план/ Заудерзе план 1920 10 мај 1997 Холандија Најголемиот хидраулично инженерство проектот преземени од страна на Холандија во текот на дваесеттиот век. Панамски Канал 1 јануари 1880 7 јануари 1914 Панамски пресек Еден од најголемите и најтешките инженерски проекти досега преземени.

 Новите седум светски чуда на САД денес 
Во ноември 2006 година, американскиот национален весник USA Today и американското телевизиско шоу Добро утро Америка објави нова листа за новите седум светски чуда избрани од страна на шест судии. Осмото чудо било избрано на 24 ноември 2006 од повратна информација на гледач.
 БројЧудо Локација 1 Палатата Потала Ласа, Тибет, Кина 2 Стариот град на Ерусалим Ерусалим[./Wonders_of_the_World#cite_note-14 [n 1]] 3 Поларните ледени капи Поларните региони 4 Папаханаумокуакеа Морски национален споменик Хаваи, Сад 5 Интернет Земјата 6 Урнатините на Маите  Полуостровот Јукатан, Мексико 7 Големата преселба на Серенгети и Масаи Мара Танзанија и Кенија 8 Големиот Кањон (избраното осмо чудо од страна на гледачот) Аризона, Сад

 Седум природни светски чуда 
Слично на другите листи на чудата, немало консензус на листата седум природни чуда на светот, и имало дебата колку треба да биде голема листата. Една од многуте постоечки листи била составена од страна на CNN:
 Аврора
 Големиот Кањон
 Големиот корален гребен
 Пристаништето на Рио де Жанеиро
 Монт Еверест
 Вулканот Парикутин 
 Викториините Водопади

 Нови 7 светски чуда 
Во 2001 година, почнала иницијатива од страна на швајцарската New7Wonders фондација да се изберат Нови 7 светски чуда од селекција на 200 постоечки споменици. Дваесет и еден финалист биле објавени на 1 јануари 2006 година. Египќаните не биле задоволни што единствениот преживеан од оригиналните чуда, Големата пирамида во Гиза, ќе мора да се натпреварува со лајковите на Статуата на слободата, Сиднејската опера, и други знаменитости, велејќи дека проектот е апсурден. Како одговор, Гиза била прогласена за почесен Кандидат. резултатите биле објавени на 7 јули 2007 година, во Лисабон, Португалија:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2007/07/08/1972797.htm|title=Reuters via ABC News Australia "Opera House snubbed as new Wonders unveiled" 7 July 2007|publisher=ABC|location=Australia|date=July 8, 2007|accessdate=July 31, 2010}}</ref>
Чудо Датум на изградба Локација Кинескиот Ѕид Од 7 век п.н.е.   Кина Петра в. 100 п.н.е   Јордан Христос Спасителот Отворен на 12 октомври 1931   Бразил Мачу Пикчу околу 1450   Перу Чичен Ица околу 600    Мексико Колосеумот Завршен 80    Италија Таџ Махал Завршен во 1648   Индија Големата пирамида во Гиза (Почесен кандидатот) Завршена во. 2560 п.н.е    Египет

 Новите 7 чуда на природата 
Нови 7 чуда на природата (2007-11), било обид да се создаде список на седум природни чуда  избрани преку глобална анкета, организирана од страна на истата група како во кампањата Новите 7 светски чуда.
 Водопадите Игуасу
 Ха Лонг
 Островот Чеџу до
 Подземната река Пуерто Принчеса
 Столова планина
 Комодо
 Амазонската дождовна шума

 Седумте чуда на подводниот свет 
Седумте светски чуда на подводниот свет била листа составена од  CEDAM International, американска НВО група за нуркачи, посветена на истраување и зачувување на океаните.

Во 1989 CEDAM споил група морски истражувачи, вклучително д-р Евгениј Кларк да одберат подводни подрачја за кои сметале дека заслужуваат заштита Резултатот бил објавен во Националниот аквариум во Вашингтон од страна на глумецот Лојд Бриџис, ѕвезда на ТВ шоуто Морски Лов:
 Палау
 Коралниот гребен на Белиз
 Голем корален гребен
 Хидротермални извори
 Островите Галапагос
 Бајкалско Езеро 
 Црвеното Море

 Седумте чуда на индустрискиот свет 
Британскиот автор Дебора Катбери ја напишала книгата Седумте чуда на индустрискиот свет, за седумте големи дострели во инженерството на 19 и раниот 20век. Во 2003, BBC прикажал серијал документарни филмови во седум дела кои ги проучувале достигнувањата. Секоја епизода прикажала изградба на следниве индустриски чуда:
 SS Great Eastern Светилникот Бел Рок
 Бруклински мост
 Лондонска канализација
 Прекуконтиненталната железница
 Панамски Канал
 Браната Хувер

 Други листи на светски чуда 
Бројни други автори и организации составиле листи на светски чуда. Патописецот Хауард Хилман објавил две книги на темата, една со 10 чуда кои биле дела на човештвото и една со 10 природни чуда . Британскиот биограф, научен писател и романописец Роналд В. Кларк објавил книга со наслов Чудата на светот каде фигурираат 52 чуда, по едно за секоја недела во годината.

 Филмот Седумте чуда 
Седумте светски чуда е филм од 1956 во кој Ловел Томас го истражува светот за природни и изградени чуда и ги кани гледачите да се обидат да ја надградат списокот на античките светски чуда.

 Седумте чуда на Сончевиот Систем 
Во написот од 1999, списанието Астрономија ги објавило Седумте светски чуда на Сончевиот Систем. Од овој напис подоцна било направено и видео.
 Енкелад, месечина на Сатурн
 Големата црвена точка на Јупитер
 Астероиден појас
 Површината на Сонцето
  Океаните на планетата Земја
 Прстените на Сатурн
 Олимп на Марс

 Поврзано 
 Осмото светско чудо
 Светско наследство на УНЕСКО – список на 900 локации прогласени од страна на UNESCO за непроценлива универзална вредност
 Национални седум чуда
 Седумте чуда на Канада
 Седумте чуда на Колумбија
 Седумте чуда на Индија
 Седумте чуда на Полска
 Седумте чуда на Португалија
 Седумте природни  чуда на Романија
 Седумте чуда на Русија
 Седумте чуда на Србија
 Седумте чуда на Украина
 Седумте чуда на Велс
 12 богатства на Шпанија
 Седумте чуда на Фор (Опатија Фор, Ирска)
 Географија

 Белешки 

 Наводи 

 Дополнителна литература 

 Ash, Russell, "Great Wonders of the World". Dorling Kindersley. 2000. 
 Cox, Reg, and Neil Morris, "The Seven Wonders of the Modern World". Chelsea House Publications: Library. October 2000. 
 Cox, Reg, Neil Morris, and James Field, "The Seven Wonders of the Medieval World". Chelsea House Publications: Library. October 2000. 
 D'Epiro, Peter, and Mary Desmond Pinkowish, "What Are the Seven Wonders of the World? and 100 Other Great Cultural Lists". Anchor. December 1, 1998. 
 Morris, Neil, "The Seven Wonders of the Natural World''". Chrysalis Books. December 30, 2002. 

 Надворешни врски 
 Седумте чуда на современиот свет – список на современите чуда составена од страна на Американското Друштво на градежници
 77-те Чуда на светот во 360° список на светски чуда што ги поврзува античките 7 светски чуда и Светското наследство на УНЕСКО

Категорија:Стар век
Категорија:Списоци за култура