Санторини (вулкан)

Купа Санторини — голема, претежно потопена купа, која се наоѓа во јужниот дел на Егејското Море, 120 километри северно од Крит во Грција. Видлива над водата е единствено кружната островска група Санторини, која се состои од Санторини како главен остров, Тиразија и Аспрониси на периферијата, и Неа Камени во центарот.

 Географија 

Купата има должина од околу 12 на 7 километри, со 300 метри високи стрмни карпи на три страни.

Постојат два мали вулкански острови во центарот на калдерот, Неа Камени и Палеа Камени.

Главниот остров, Санторини, има површина од 75,8 км2, Тиразија 9,3 км2 и ненаселените острови Неа Камени 3,4 км2 и Палеа Камени 0,5 км2 и Аспрониси 0.1 км2,.

Извонредната убавина на високите ѕидови на Санторини, покриени со бели градби, во комбинација со сончевите климатски услови и совршените панорами, островот го направиле една од најголемите туристички атракции во Егејското Море.

 Геологија 
Јужноегејскиот вулкански лак ги вклучува вулканите Метана, Милош, Санторини и Нисирос. Тој го означува подвлекувањето на Африканската Плоча под Егејската подлога на Евроазиската Плоча. Се одликува со земјотреси на длабочина од 150-170 километри.

Камените острови во центарот на купата се направени од лавини карпи.

 Вулканологија
Купата е составена од вулкани кои се преклопуваат со штит. Постојат најмалку четири делумно прекриени купи, од кои најстарата јужна купа била формирана околу 180.000 години пред сегашноста. Следната купа Скарос била создадена околу 70.000 години пред сегашноста, а Кејп Рива околу 21.000 години пред сегашноста. Сегашната купа била формирана околу 3600 години пред сегашноста за време на Минојската ерупција.

Палеа Камени и Неа Камени се формирани како резултат на повеќекратни, првично подморски ерупции во центарот на купата.

Иако е заспан, Санторини е активен вулкан. Бројни мали и средни, главно ефузивни ерупции изградиле темни лавини штитови на Неа и Палеа Камени во внатрешноста на купата.

Неговата последна ерупција била во 1950 година, и денес се случува единствено фумаролошка активност, пред сè во рамките на неодамнешните активни кратери. ГПС инструментите регистрирале обновени деформации околу купата во 2011 и 2012 година.

Големата Минојска ерупција на Санторини во 17 век п.н.е. можеби ја инспирирала легендата за Атлантида. Ерупцијата се претпоставува дека имала показател на вулканска избувност од 7, што е највисока оценка за историска ерупција.

 Историски ерупции

Следува спиосок на главните еруптивни настани на Санторини, започнувајќи од катастрофалната Минојска ерупција:

 Почеток на ерупцијата Крај на ерупцијата Одлика на ерупцијата 1610 п.н.е. ± 14 години  (Минојска ерупција) непознато Ерупција на централен отвор, регионална ерупција, подводна ерупција, експлозивна ерупција, пирокластични текови и пирокластични бранови, чести експлозии, голема физичка штета, масовна лавина фонтана и обемен лавин проток, колапсна купата, смртни случаи, масовна евакуација. 197 п.н.е. непознато Ерупција на централен отвор, регионална ерупција, подводна ерупција, експлозивна ерупција,  31 декември 46  1 февруари 47 ± 30 денови Ерупција на централен отвор, регионална ерупција, подводна ерупција, експлозивна ерупција, формирање на нов остров, експлозивна ерупција, лавини текови, намалување на лавина купола, цунами. 15 јули 726  непознато Ерупција на централен отвор, регионална ерупција, подводна ерупција, експлозивна ерупција, формирање на нов остров, експлозивна ерупција, лавини текови, намалување на лавина купола. 1570 1573 Ерупција на централен отвор, регионална ерупција, подводна ерупција, експлозивна ерупција, формирање на нов остров, експлозивна ерупција, лавини текови, намалување на лавина купола. 27 декември 1650 6 декември 1650 Ерупција на регионална пукнатина, подводна ерупција, ново формирање на островот, експлозивна ерупција, лавини текови, смртни случаи, оштетување, цунами. 23 мај 1707 14 септември 1711 Ерупција на централниот отвор, подводна ерупција, ново формирање на островот, експлозивна ерупција, лавини текови, оштетување. 26 јануари 1866 15 октомври 1870 подводна ерупција, ново формирање на островот, експлозивна ерупција, лавини текови, смртни случаи, оштетување, евакуација. 11 август 1925 17 март 1928 Ерупција на централниот отвор, експлозивна ерупција, лавини текови, намалување на лавина купола. 20 август 1939 2 јули 1941 ± 1 ден Ерупција на централниот отвор, подводна ерупција, експлозивна ерупција, лавини текови, намалување на лавина купола, оштетување. 10 јануари 1950 2 февруари 1950 Ерупција на централниот отвор, подводна ерупција, експлозивна ерупција, лавини текови, намалување на лавина купола.

 Наводи 

Категорија:Декадни вулкани
Категорија:Вулкани во Грција
Категорија:Егејско Море
Категорија:Санторини
Категорија:Калдери во Европа