Страна на возење

десно|мини|Промена на правецот кај Пријателскиот мост Таи-Лао.
Поимите сообраќај по десната страна (СДС) и сообраќај по левата страна (СЛС) се однесуваат за практични ситуации, во двонасочни сообраќајни ситуации, со цел да возилото се задржи на десната страна или на левата страна на патот, соодветно. Ова е толку фундаментално за протокот на сообраќај што се нарекува преднос.

СДС се применува во 163 земји и територии, а останатите 76 земји и територии применуваат СЛС. Земјите кои користат СЛС се смета дека претставуваат околу шестина од светската територија и една четвртина од нејзините патишта. Во 1919 година, 104 од светските територии применувале СЛС и еднаков број применувале СДС. Од 1919 до 1986 година, 34 од териториите со СЛС се префрлиле на СДС.

Многу од земјите со СЛС биле порано дел од Британската Империја. Покрај тоа, Јапонија, Индонезија и други земји ја задржале традицијата за СЛС. Спротивно на тоа, многу од земјите со СДС порано биле дел од француската колонијална империја или, во Европа, биле предмет на француско владеење за време на освојувањата на Наполеон.

Кај железничкиот сообраќај, СЛС преовладува во Западна Европа, Латинска Америка и во земјите кои порано биле делови од британската или француската империја, додека кај северноамериканските, како и централните и источноевропските возови преовладува СДС.

Според меѓународните регулативи за спречување на судири на море, водниот сообраќај се одвива според СДС. За воздухопловите, Федералните воздухопловни регулативи на САД сугерираат користење на СДС, како во воздухот така и на водата.

Кај здравите популации, се смета дека безбедноста во сообраќајот е иста, без оглед на насоката на движење, иако некои истражувачи шпекулирале дека СЛС може да биде побезбеден за постарото население, бидејќи луѓето се почесто доминантни со десното око отколку со левото око.

 Историја 
мини|Сообраќај по лева страна во Виена, Австрија 1930 година
Старите грчки, египетски и римски војници се држеле на левата страна кога марширале. Во 1998 година, археолозите пронашле добро сочувана двојна патека што води кон римски каменоломи во близината на Свиндон, во јужна Англија. Каналите на патот од левата страна (гледано надолу по патеката, во насока од каменоломот) биле многу подлабоки од оние од десната страна, што укажува на СЛС, барем на оваа локација, бидејќи количките излегувале од каменоломот натоварени, а влегувале празни.

Првата референца во англиското право за правилото СЛС била во 1756 година, во врска со Лондонскиот мост.

Некои историчари, како што се Ц. Норткот Паркинсон, верувале дека античките патници на коњи или пеш вообичаено се движеле на левата страна, бидејќи повеќето луѓе ја користеле десната рака. Ако двајца мажи кои јавале на коњи, требале да започнат борба, секој од нив се поместувал кон работ на левата страна. Во 1300 година, папата Бонифациј VIII ги насочувал верниците да се движат на левата страна.

Во доцните 1700-ти, сообраќајот во САД во основа се одвивал по СДС, врз основ на употребата на големите товарни вагони на тимстерите, кои биле влечени од неколку пара коњи. Вагоните немале возачко седиште, така што (вообичаено во десната рака) управувачот го држел камшикот во десната рака и седел на задниот лев коњ. Седејќи лево, возачот претпочитал другите вагони да го поминат од левата страна, за да може да биде сигурен дека ќе се оддалечи од тркалата на вагоните што му доаѓале во пресрет.

Во Франција, традиционално, пеш сообраќајот се одвивал по десната страна, додека сообраќајниот превоз се одвивал по левата страна. По Француската револуција, целиот сообраќај се одвивал по десната страна. По Наполеоновите војни, Французите наметнале СДС во делови од Европа. За време на колонијалниот период, СДС бил воведен од страна на Французите во Нова Франција, Француска Западна Африка, Магреб, Француска Индокина, Западните Инди, Француска Гвајана и Реинион, помеѓу другите.

Во меѓувреме, СЛС бил воведен од страна на Британците во делови од Канада (Атлантска Канада и Британска Колумбија), Австралија, Нов Зеланд, Протекторатот Источна Африка (сега Кенија, Танзанија и Уганда), Британска Индија, Родезија и Колонијата Кејп (сега Замбија, Зимбабве и Јужна Африка), Британска Малаја (сега Малезија, Брунеј и Сингапур), Британска Гвајана и Британски Хонгконг. СЛС бил воведен и од Португалската Империја и тоа во Португалскиот Макао, Колонијалниот Бразил, Португалскиот Тимор, Португалскиот Мозамбик и Португалска Ангола.

Првиот закон за правилото држи се десно за возење во Соединетите Американски Држави бил донесен во 1792 година и се применувал во Филаделфија и Ланкастер Трнпајк. Њујорк го формализирал СДС во 1804, Њу Џерси во 1813 и Масачусетс во 1821 година.

Во раните 1900-ти години, некои земји, вклучувајќи ги Канада, Шпанија и Бразил, имале различни правила во различни делови на државата. Во текот на 1900-тите, многу земји се стандардизирале во рамките на своите јурисдикции и преминале од СЛС во СДС, најмногу за да се усогласат со регионалниот обичај. Во моментов, скоро сите земји користат или една или друга страна, на целата своја територија. Повеќето исклучоци се резултат на историските размислувања и/или ги вклучуваат островите кои немале патно поврзување со главниот дел на земјата. Во Кина е СДС, освен специјалните административни региони на Кина, Хонгконг и Макао. Во САД е СДС, освен на Девствените Острови на Соединетите Американски Држави. Во Обединетото Кралство е СЛС, но нејзините прекуокеански територии Гибралтар и Британска Територија на Индискиот Океан се СДС.
мини|Во Хонгконг се вози лево.
мини|Во копнените делови на Кина се вози на десна страна.

 Менување на страни 
мини|Правецот во сообраќајот се менува од лево кон десно во Стокхолм, Шведска на 3 септември 1967 година

 Европа 
Париската конвенција од 1920 година била влијателна во Европа, која советувала да се вози на десната страна на патот, со цел да се усогласи сообраќајот низ континентот со многу граници. Така било и покрај фактот дека СЛС сè уште бил широко распространет: на пример во 1915 година, СЛС бил воведен насекаде во Австроунгарското Царство. Меѓутоа, три години подоцна царството се поделило на неколку држави, и сите тие на крајот се смениле во СДС, особено кога нацистичка Германија го вовела СДС со речиси моментален ефект во Чехословачка во 1938-39 година.

Во Шведска бил СЛС од околу 1734 до 1967 година, и покрај тоа што таа имала копнени граници со земјите со СДС, а околу 90 проценти од автомобилите возеле по левата страна (СЛС). Во 1955 година се одржал референдум, со големо мнозинство гласови против промена во СДС. Сепак, неколку години подоцна владата наредила промена, која започнала да се спроведува од 5 часот во неделата, на 3 септември 1967 година. Стапката на несреќи остро се намалила по промената, но наскоро се вратила на првобитното ниво. Денот бил познат како Dagen H („Денот- H“), а „H“ за Högertrafik („вистински сообраќај“). Кога Исланд се префрлил наредната година, тој ден бил познат како H-dagurinn, што повторно значело „Денот- H“.

Во доцните 1960-ти, Британскиот оддел за транспорт сметал дека може да се префрлат на СДС, но го прогласил за небезбеден и премногу скап за веќе така изградена нација. Стандардите за изградба на патишта, особено за автопатиштата, овозможуваат асиметрично дизајнирани патни споеви, каде што лентите што се спојувааат и разминуваат се разликуваат по должина.

 Азија и Тихиот Океан 
Кина го усвоила СДС во 1946 година. Тајван истовремено се сменува во возење по десната страна. Хонгконг и Макао продолжуваат да бидат СЛС.

И Северна Кореја и Јужна Кореја се префрлиле во СДС во септември 1945 година, по ослободувањето од Јапонија, која била поразена и им се предала на сојузниците.

Мјанмар се префрлил на СДС во 1970 година.

Во Самоа, поранешната германска колонија, повеќе од еден век веќе бил СДС. Се префрлила на СЛС во 2009 година, како прва територија во речиси 30 години која се префрлила. Овој потег бил озаконет во 2008 година, со цел Самоа да ги користи поевтините возила со управувач од десната страна (СДС) - кои се подобро прилагодени за сообраќај по левата страна - увезени од Австралија, Нов Зеланд или Јапонија, и да се усогласат со другите земји од Јужниот Тихи Океан. Политичката партија, Народна партија, била формирана за да се обиде да протестира против промената, протестна група која започнала правен предизвик и просечно околу 18.000 луѓе присуствувале на демонстрациите против неа. Моторната индустрија, исто така, се спротивставила, бидејќи 14.000 возила од 18.000 возила во Самоа биле дизајнирани за СДС, а владата одбила да ги плати трошоците за префрлање. По неколку месеци на подготовка, преминувањето од десно во лево се случило во атмосфера на национална прослава. Немало пријавени инциденти. Во 05:50 по месно време, во понеделникот на 7 септември, радио-најавата го прекинала сообраќајот, а најавата во 6 часот наредила сообраќајот да се префрли на СЛС. Промената се совпаднала со порестриктивното спроведување на законите за брзини и носењето на појаси. Тој ден и следниот ден биле прогласени за државни празници, за да се намали сообраќајот. Промената вклучувала тридневна забрана за продажба на алкохол, додека полицијата поставила десетици контролни пунктови, предупредувајќи ги возачите да возат поспоро.

На Филипините претежно бил СЛС, за време на шпанскиот и американскиот колонијален период, како и за време на ерата на Комонвелтот. За време на јапонската окупација Филипините останале на СЛС, исто така и поради тоа што јапонците барале да бидат на СЛС, но за време на Битката за Манила ослободителните американски сили ги возеле своите тенкови на десната страна за полесно олеснување на движењето. СДС бил формално финализиран со Извршниот налог бр. 34, потпишан од претседателот Серџо Осмења на 10 Март 1945 година.

 Африка 
Голем број несоседни поранешни британски колонии во Западна Африка првично возеле по СЛС и се префрлиле на СДС во раните 1970-ти за да совпаднат со околните земји. Сиера Леоне се префрлила на СДС во 1971 година, Нигерија во 1972, а Гана во 1974 година. Пред овој период Гамбија, држава која е целосно содржана во СДС Сенегал, официјално се префрлила на СДС во 1965 година.

Во Руанда, поранешна белгиска колонија во централна Африка, е СДС, но размислува да се префрли на СЛС, за да ја доведе земјата во согласност со другите членови на Источноафриканската заедница (EAC). Истражувањето, спроведено во 2009 година, покажало дека 54% од жителите на Руанда сакале префрлање. Причините биле наведени во однос на намалените трошоци на возилата за СДС, наспроти верзиите за СЛС од истиот модел, полесното одржување и политичката корист од хармонизацијата на сообраќајните прописи со другите земји од EAC. Истата анкета, исто така, покажала дека автомобилите со СДС се 16 до 49% поевтини од нивните еквиваленти за СЛС. Во 2014 година, интерниот извештај на консултантите до Министерството за инфраструктура препорачал префрлање на СЛС. Во 2015 година, забраната за возила за СДС била укината; СДС камионите од соседните земји чинеле 1000 долари помалку од СЛС моделите увезени од Европа.

 Безбедност 
Во една студија, истражувачите заклучиле дека сообраќајот од левата страна може да биде побезбеден за постарите возачи, бидејќи луѓето се најчесто доминантни на десното око во споредба со левото око. Споредувајќи статистички податоци од несреќи помеѓу земјите што имаат СЛС или СДС, Лииминг заклучил дека СЛС е супериорен. Сепак, Вотсон го критикувал малиот број на примероци и ја отфрлил идејата.

 Менување страни на границите 
десно|мини|Сообраќаен знак во британската област Кент поставен на десната страна од патот.
десно|мини|Граничен премин помеѓу Шведска и Норвешка во 1934 година
Иако многу СЛС јурисдикции има на островите, има случаи каде возилата можат да бидат возени од СЛС преку границата во СДС области. Виенската конвенција за патен сообраќај ја регулира употребата на странски регистрирани возила во 74 земји, кои ја ратификувале.

Тајланд кој има СЛС има три СДС соседи: Камбоџа, Лаос, Мјанмар. Повеќето од нејзините граници користат едноставен семафор за да го направат префрлањето, но има исто така и клучки кои овозможуваат префрлање, притоа задржувајќи го континуираниот проток на сообраќајот.

Постојат четири гранични премини меѓу Хонгконг и Кина. Во 2006 година, дневниот просечен број на патувања со возила, снимени на Лок Ма Чау, изнесувал 31.100. Следниот најголем е Ман Кам То, каде што нема систем за префрлање, а граничните патишта од страна на копното Венџинду се пресекуваат како еднонасочни улици со главен пат.

Мостот Такуту (кој ги поврзува СЛС Гвајана и СДС Бразил) е единствената граница во Америка каде сообраќајот се менува.

Иако Обединетото Кралство е одвоено од континентална Европа со Англискиот канал, нивото на сообраќај преку каналот е многу високо; само тунелот под каналот пренесува 3,5 милиони возила годишно, по железница, помеѓу Обединетото Кралство и Франција.

 Конфигурација на патничките возила 

 Позиција за седење на возачот 
десно|мини|Во Боливија се вози СДС, со исклучок на патот Јунгас каде е СЛС за да им помогне на возачите да си ги видат надворешните тркала.
Кај СДС јурисдикциите, возилата се конфигурирани за СЛС, а возачот седи на левата страна. Кај СДС јурисдикциите, важи обратното. Страната на возачот, страната што е најблиску до центарот на патот, понекогаш се нарекува далечна страна, додека страната на совозачот, страната која е најблиску до страната на патот, понекогаш се нарекува и блиска страна.

Историски гледано, имало помала доследност во односот помеѓу позицијата на возачот и страната на одвивање на сообраќајот. Повеќето американски автомобили произведени пред 1910 година биле наменети за СДС. Во 1908 година Хенри Форд го стандардизирал Моделот Т како ВЛС (Возач од левата страна) во СДС Америка, тврдејќи дека со ВДС (Возач од десната страна) и СДС, патникот бил должен да „излезе на улица и да шета околу автомобилот“ и дека кај тие со волан од левата страна, возачот „е во можност да ги види дури и тркалата на другиот автомобил и лесно ја избегнува опасноста“. До 1915 година другите производители го следеле водството на Форд, поради популарноста на моделот Т.

Во специјализирани случаи, возачот ќе седи на блиската страна, или на страната на тротоарот. Примерите вклучуваат:
 Каде што на возачот му треба добар поглед на блиската страна, на пр. улични чистачи или возила што се движат по нестабилни рабови на патот;LHD Specialist: Location of the Steering Wheel  
 Онаму каде што е попогодно за возачот да биде на блиската страна, како на пр. испорака на возила. Груман ЛЛВ поштенскиот дистрибутер, широко користи ВДС конфигурации во СДС Северна Америка. Некои Unimogs се дизајнирани да се префрлат помеѓу ВЛС и ВДС за да им дозволат на операторите да работат на поповолната страна на камионот.

Општо земено, конвенцијата е да се монтира мотоцикл на левата страна, а ударните штандовите обично се на левата страна, што го прави попрактично да се монтира на побезбедната страна на тротоарот, како што е случајот со СЛС. Некои јурисдикции забрануваат поставување на приколка на подалечната страна на мотоциклот.

 Фарови и друга опрема за осветлување 
лево|мини|Поглед од птичја перспектива на средните светла на автомобилите од десна страна, со долг дострел на десната страна и скратено на левата за да не им пречи на возачите што доаѓаат од спротивната страна.

Повеќето предни средни светла даваат асиметрична светлина, која е погодна за користење само на едната страна од патот. Фаровите со средно светло, во СЛС јурисдикциите, најголем дел од светлината ја фрлаат напред и во лево; оние за СДС најголем дел од своето светло фрлаат напред и во десно, со што се осветлуваат пречките и сообраќајните знаци, а го минимизираат отсјајот од сообраќајот кој доаѓа во пресрет.

Во Европа, фаровите одобрени за употреба од едната страна од патот, мораат да бидат прилагодливи, за да обезбедат соодветно осветлување со контролиран отсјај, за привремено возење на другата страна од патот. Ова може да се постигне со поставување на маскирни ленти или призматични леќи на дел од објективот, или со поместување на целата или на дел од оптичката светилка на фарот, така да целиот или дел од зракот се префрла, а  асиметричниот дел се затвора. Некои видови на фаровите од проекторски тип можат да бидат целосно прилагодени за да произведат соодветен зрак за СЛС или СДС, со поместување на рачка или друг подвижен елемент, во или на склопот од светилки. Некои возила автоматски ги прилагодуваат предните фарови, кога ГПС уредот на возилото ќе детектира дека возилото се преместило од СЛС во СДС и обратно.

Бидејќи црните ленти и лепливите призматични леќи ги намалуваат безбедносните перформанси на предните фарови, повеќето земји бараат, сите возила што се регистрирани или се користат на трајна или полутрајна основа во земјата, бидат опремени со фарови дизајнирани за правилна сообраќајна насока.

Без приклучени странични возила, мотоциклите, моторните скутери, мопедите и велосипедите се речиси симетрични, со нивните управувачи во центарот. Меѓутоа, мотоциклите често се опремени со автомобилски типови на асиметрични фарови, кои исто така бараат приспособувања или замена, кога се доведуваат во земја со спротивна сообраќајна насока на возење.
десно|мини|Главно светло продадено не долго пред промената од лево кон десно на Денот Х.

 Задни светла за магла 

Во Европската Унија, возилата мораат да бидат опремени со едно или две црвени задни светла за магла. Единечното задно светло за магла треба да биде сместено помеѓу надолжната централна линија на возилото и надворешната страна од возачката страна на возилото.

 Разлики во тестовите за кршење (краш тест) 
Австралиски извор за вести објавил дека некои автомобили со ВДС увезени во таа земја, помалку добро ги поминуваат краш тестовите за несреќи отколку верзиите со ВЛС, иако причината е непозната, а може да се должи на разликите во методологијата за тестирање.

 Светска дистрибуција по држави 
Од 193 земји моментално признаени од ОН (и непризнаената Палестина), 140 користат СДС и 54 користат СЛС.
Држава Страна на возењеПромена на странаДвостран железнички сообраќајЗабелешкиАвганистанСДС СДС/СЛСИмал СЛС до 1950-тите, во согласност со соседниот Британски Раџ, а подоцна Пакистан.АлбанијаСДССДС АлжирСДС СДС АндораСДСАнголаСДС 1928Антигва и БарбудаСЛСАргентинаСДС 10 јуни 1945 СЛСЈубилејот на 10 јуни сè уште се разгледува секоја година како Día de la Seguridad Vial (ден за безбедност на патиштата). Premetro и Metrotranvía Mendoza користат СДС.ЕрменијаСДС СДСАвстралијаСЛС СЛСКомонвелт. Ги вклучува Божиќните Острови, Кокосовите Острови, Островот Норфолк.АвстријаСДС1921–1938  СДСNew Scientist, Volume 112, IPC Magazines, 1986, page 18Првично СЛС, како и повеќето од поранешна Австроунгарија. Префрлени страни во 1921 во Предарлска, 1930 во Северниот Тирол, 1935 во Карантанија и Источен Тирол, а во 1938 година во остатокот од земјата.АзербејџанСДС СДСБахамиСЛС На Бахамите возилата со ВЛС се чести, поради увозот на користени автомобили од САД.БахреинСДС 1967британски протекторат. Се префрлил на иста страна како соседите.БангладешСЛС  СЛСБарбадосСЛС БелгијаСДС 1899 СЛСМетрото во Брисел е номинално со СДС, а со СЛС на кружната линијата западно од портата Хале. Ова било направено за да се овозможи еднонасочните возила ги користат островските платформи.БелорусијаСДС СДСБелизСДС 1961Поранешна британска колонија. Се префрлил на иста страна како соседите.БенинСДСБутанСЛС Под британска заштита пред 1949 година.БоливијаСДСБоцванаСЛС БразилСДС 1928 СДСПортугалската колонија до почетокот на 19 век, со СЛС и задржан по независноста, повеќето држави префрлено во СДС во 1928 како Португалија. Додека некои области во денешен Бразил порано припаѓале на Боливија, веќе биле со СДС.БрунејСЛС БиХСДС 1918 СДСhttps://www.youtube.com/watch?v=RqL4Ky7ebRQСменила страни по падот на Австроунгарија.БугаријаСДС СДСБуркина ФасоСДСБурундиСДССе префрла на СЛС во согласност со соседите Танзанија, Кенија и Уганда.КамбоџаСДССДС бил имплементиран додека била дел од Француска Индокина. Автомобилите со ВДС, многу од нив биле шверцувани од Тајланд, биле забранети од 2001 година, иако тие учествувале со 80% од возилата во земјата.КамерунСДС 1961КанадаСДС 1920-ти СДСТериториите кои се сега во Канада отсекогаш биле со СДС, со исклучок на Британска Колумбија, која се префрлила во СДС во фази од 1920 до 1923 година и Њу Брунсвик, Нова Шкотска и Островот Принц Едвард, кои се промениле во 1922, 1923 и 1924 година, соодветно. Њуфаундленд и Лабрадор се префрлиле во СДС во 1947 година, додека сè уште владеела Британската Империја, две години пред да се приклучат кон Канада.Капе ВердеСДС 1928Централноафриканска РепубликаСДСЧадСДСЧилеСДС 1920-ти СЛСМетрото Сантјаго користи СДС.КинаСДС 1946 СДС/СЛСНекое време, северните провинции биле со СДС поради американското влијание, додека јужните провинции биле со СЛС поради британско влијание. СЛС бил унифициран во 1930-тите. Хонгконг и Макао се со СЛС поради нивното колонијално наследство. Повеќето метро системи користат СДС, освен Хонгконг MTR и Макао LRT.КолумбијаСДС СДСКомориСДСКонгоСДСДР КонгоСДСКостарикаСДСБрегот на Слоновата КоскаСДСХрватскаСДС СДСИстра и Далмација биле со СДС, додека Хрватска и Славонија била со СЛС кога Хрватска била дел од Австроунгарија. Регионите со СЛС се префрлиле во СДС при приклучувањето кон Кралството Југославија.КубаСДС КипарСЛСНекогашна британска колонија.ЧешкаСДС 1939 СДСБила со СЛС, како и повеќето од поранешна Австроунгарија, се префрлила за време на германската окупација на Чехословачка.ДанскаСДС  СДСГи вклучува Фарските Острови и Гренланд.ЏибутиСДС Доминика СДСНекогашна британска колонија.Доминиканска РепубликаСДС Источен ТиморСЛС 1976 Изворно со СЛС, како и неговата колонијална сила Португалија. Се префрлил во СДС со Португалија во 1928 година. Под индонезиската окупација Источен Тимор, се префрлил назад во СЛС во 1976 година.ЕквадорСДС СЛСКвито метрото и Куенка трамвајскиот систем ќе користат СДС.ЕгипетСДС СЛСПатните возила се со СДС поради француското влијание, но железничкиот систем бил изграден од британски компании.Ел СалвадорСДСЕкваторска ГвинејаСДСЕритрејаСДС 1964ЕстонијаСДС СДСЕтиопијаСДС 1964 СЛСАдис Абеба Лесната железница е со СДС.ФиџиСЛСФинскаСДС 1858  СДС/СЛСПретходно управувана како дел од Шведска со СЛС, префрлена во СДС како Големото Кнежевство Финска со руски указ. Повеќето железнички линии во Хелсинки се со СЛС, но Метрото Хелсинки е со СДС.ФранцијаСДС 1792 СЛС'Left is right on the road', Mick Hamer New Scientist, 25 December 1986 – 1 January 1987 No 1540/1541, p.16./СДСГи вклучува Француска Полинезија, Нова Каледонија, Сент Пјер и Микелон, Валис и Футуна, Француска Гвајана, Реинион, Св. Бартелеми, Колективитетот на Свети Мартин, Гваделуп, Мајот.

Железниците во Алзас и Мозел се со СДС, како поранешен дел од Германското Царство. CDGVAL користи СДС. Повеќето метро системи користат СДС, освен метрото во Лион.ГабонСДС ГамбијаСДС 1965Tourist and Business Directory - The Gambia, 1969, page 19 ГрузијаСДС СДСОколу 40% од возилата во Грузија се со ВДС поради ниската цена на користени автомобили од Јапонија. Рудникот Батуми користи СЛС.ГерманијаСДССДСГанаСДС 1974Daily Graphic, Issue 7526, December 21 1974, page 9Поранешна британска колонија. Кога се префрла на СДС, слоганот на јазикот Twi бил „Нифа, нифа енан“ или „Десно, десно, четврто“.ГрцијаСДС СДС ГренадаСЛСГватемалаСДСГвинејаСДСГвинеја БисаоСДС 1928 ГвајанаСЛС ХаитиСДСХондурасСДСУнгаријаСДС 1941 СДСИзворно со СЛС, како и повеќето од Австроунгарија.ИсландСДС 1968Денот на префрлањето бил познат како H-dagurinn. Повеќето патнички возила веќе биле со ВЛС.ИранСДС СДСИракСДС СЛСИндијаСЛС СЛСНекогашна британска колонија.ИндонезијаСЛС СДСПатиштата биле изградени од страна на Британците, но железниците се со СДС поради влијанието на Холандија. Џакарта MRT исто така ќе користи СДС.ИрскаСЛС СЛСДел од Обединетото Кралство до 1922 година.ИзраелСДС СЛСЛесното метро во Ерусалим користи СДС.ИталијаСДС 1920-ти СЛСДо 1927 во селата бил со СДС, додека во градовите бил со СЛС. Рим се префрлил во СДС во 1924, а Милано во 1926 година. Алфа Ромео и Ланча не произведувале автомобили со ВЛС дури до 1950 и 1953 година соодветно, бидејќи многу возачи го фаворизирале ВДС изгледот дури и при СДС, бидејќи ова му овозможувало на возачот појасен поглед на работ од патот во планинските региони во време кога многу такви патишта немале бариери или ѕидови.

Метро системите во Бреша, Џенова, Милано и Торино користат СДС, како и сите трамвајски системи.ЈамајкаСЛС ЈапонијаСЛС СЛСОкинава од периодот по Втората светска војна била управувана од страна на Граѓанската администрација на САД од островите Рјукју и била со СДС. Била вратена на Јапонија во 1972 година, но не се вратила назад во СЛС сè до 1978 година. Операцијата за префрлање била позната како 730 (Нана-Сан-Мару, што значи Нана (7) -Сан (3) -Мару (0)). Окинава е едно од неколкуте места што се смениле од СДС во СЛС кон крајот на 20 век. Hakone Ropeway користи СДС.ЈорданСДССДС, и покрај Мандатот за Палестина и Меморандумот од Трансјордан бил под британска власт до 1946 година.КазахстанСДС СДСКенијаСЛС  Британската колонија сè до 1963 година.КирибатиСЛССеверна КорејаСДС 1946 СЛС/СДСКореја била со СЛС поради влијанието на Јапонија во 1900-тите. Се префрлила во СДС под советска и американска окупација по 1945 година.
Метро системот  во Пјонгјанг користи мешавина од СДС и СЛС.Јужна КорејаСДС 1946 СЛС/СДСКореја била со СЛС поради влијанието на Јапонија во 1900-тите. Се префрлила во СДС под советска и американска окупација по 1945 година.

Повеќето метро системи во Јужна Кореја користат СДС (исклучоците ги вклучуваат линиите 1 и 4 од Сеул Метрополитен метрото, линијата Бунданг и линијата Шинбунданг).КувајтСДСКиргистанСДС СДСПоранешен дел од Советскиот Сојуз со СДС. Во 2012 година, над 20.000 евтини користени автомобили со ВДС биле увезени од Јапонија.ЛаосСДС СЛССДС бил имплементиран додека бил дел од Француска Индокина.ЛетонијаСДС  СДСЛибанСДСПоранешен француски мандат.ЛесотоСЛС ЛиберијаСДСЛибијаСДСЛихтенштајнСДС СДСЛитванијаСДС СДСЛуксембургСДС СДСМакедонијаСДС СДСМадагаскарСДСМалавиСЛС МалезијаСЛС  СЛСПоранешна британска колонија.МалдивиСЛСМалиСДСМалтаСЛС Британска колонија до 1964 година. Маршалски ОстровиСДСМавританијаСДСРударските патишта помеѓу Фдерик и Зоуерат се со СЛС.МаврициусСЛСПоранешна британска колонија. Островска нација.МексикоСДС СДСМикронезијаСДС МолдавијаСДС СДСМонакоСДС СЛСМонголијаСДС СДСЦрна ГораСДС СДСМарокоСДС СДСМозамбикСЛС СЛСМјанмарСДС 1970 СЛСПоголем дел од инфраструктурата сè уште е насочена кон СЛС, повеќето автомобили биле во претходна сопственост на ВДС, увезени од Јапонија.ХоландијаСДС 1906 СДСРотердам бил со СЛС до 1917 година. Ги вклучува Курасао, Синт Маартен и Аруба.НамибијаСЛС 1918 Со СДС како германска колонија. Откако Јужна Африка ја окупирала Германија, Југозападна Африка за време на Првата светска војна, се префрлила на СЛС. Југозападна Африка била ставена под мандат на Јужна Африка од Лигата на народите, а новото правило предност е основано со закон.НауруСЛС 1918НепалСЛС  Нов ЗеландСЛС СЛСГи вклучува териториите Ниуе и Островите Кук.НикарагваСДС НигерСДС НигеријаСДС 1972Africa, Issues 6-10, Africa Journal, Limited, 1972, page 32 СЛСПоранешна британска колонија. Се префрлила во СДС, бидејќи е опкружена со поранешни француски колонии со СДС.НорвешкаСДС СДС ОманСДС Не е членка на Виенската конвенција за патен сообраќај и ги забранува сите странски регистарски возила со ВДС.ПалауСДС СДСПалестинаСДС ПакистанСЛС   СЛС ПанамаСДС1943Panama Shifts To Right Handed Driving Of Cars , Chicago Tribune, April 25, 1943СДСПапуа Нова ГвинејаСЛС ПарагвајСДС 1945De izquierda a derecha, ABC Color, 2 March 2014  ПеруСДС СЛС ФилипиниСДС 1946 СДСБила со СЛС за време на шпанскиот и американскиот колонијален период. Се префрлиле во СДС за време на Битката кај Манила во 1945 година.ПолскаСДС СДСДелови од Полска кои припаѓале на Германското Царство и Руската Империја биле со СДС. Деловите кои биле дел од Австроунгарија биле со СЛС и се префрлиле во СДС во 1920-тите.ПортугалСДС 1928 СЛСКолониите Гоа, Макао и Мозамбик, кои имале копнени граници со земјите со СЛС, не се префрлиле и продолжиле да возат лево. Метрото Порто користи СДС.КатарСДС РоманијаСДС СДСТрансилванија била со СЛС како и повеќето од поранешна Австроунгарија, додека Влашка и Молдавија веќе биле со СДС.РусијаСДС СДСВо далечниот исток на Русија возилата со ВДС се чести, поради увозот на користени автомобили од блиската Јапонија. Железничка линија помеѓу Москва и Рјазањ е со СЛС. Линијата Сормовскаја во Метрото на Нижни Новгород исто така го користи СЛС.РуандаСДС Поранешен белгиски мандат. Се смета дека се префрла на СЛС како и нејзините соседи Танзанија, Кенија и Уганда.Свети Кристофер и НевисСЛССвета ЛуцијаСЛССвети Винцент и ГренадиниСЛССамоаСЛС 2009Се префрлила во СЛС, за да овозможи увоз на поевтини автомобили од Австралија, Нов Зеланд и Јапонија.Сан МариноСДССаун Томе и ПринсипСДС 1928Саудиска АрабијаСДС СЛСМетрото Мака и метрото Ријад се со СДС.СенегалСДССрбијаСДС  СДСВојводина била со СЛС додека била дел од Австроунгарија.СејшелиСЛССиера ЛеонеСДС 1971The Rising Sun: A History of the All People's Congress Party of Sierra Leone, A.P.C. Secretariat, 1982, page 396 Увозот на возила со ВДС бил забранет во 2013 година.СингапурСЛС СЛСПоранешна британска колонија.СловачкаСДС 1939–41 СДСБила со СЛС, како и повеќето од поранешната Австроунгарија. Се префрлила во СДС кога станала клиентска држава на нацистичка Германија.СловенијаСДС СЛСБила со СЛС, како и повеќето од Австроунгарија. Се префрлила во СДС за да се обедини со Хрватска и Славонија, Далмација, Босна и Херцеговина, Србија и Црна Гора, за да се формира Кралството на Срби, Хрвати и Словенци.СоломониСЛССомалијаСДС 1968 Јужна АфрикаСЛС  СЛСПоранешна британска колонија.Јужен СуданСДС 1973Бил со СЛС, за време на периодот на британското колонијално владеење. Се разделил од Судан во 2011 година, откако поголемиот дел од населението  гласал за независност.ШпанијаСДС 1924 СДСДо 1920-тите Барселона била со СДС, а Мадрид бил со СЛС до 1924 година. Метро системите во Мадрид и Билбао користат СЛС. Шри ЛанкаСЛС СЛСПоранешна британска колонија.СуданСДС 1973 Поранешна британска колонија.СуринамСЛС СвазилендСЛС ШведскаСДС 1967
3 September СЛСДенот на префрлањето бил познат како Dagen H. Повеќето патнички автомобили веќе биле со ВЛС. Трамвајските системи во Гетеборг (освен краток дел), Норшепинг и Стокхолм се со СДС. Железницата во Малме користи СДС поради поврзувањето со Данска.ШвајцаријаСДС СЛСТрамвајскиот систем во Цирих и метрото во Лозана користат СДС.СиријаСДСТајванСДС 1946СЛСБил со СЛС за време на периодот на јапонската власт. Владата на Република Кина го префрлила Тајван во СДС во 1946, заедно со остатокот од Кина. Повеќето метро системи користат СДС.ТаџикистанСДС СДСТанзанијаСЛС ТајландСЛС  СЛСЕдна од неколкуте земји со СЛС, а не е поранешна британска колонија. Дели долга копнена граница со Лаос кој е со СДС и Камбоџа.ТогоСДСТонгаСЛС Тринидад и ТобагоСЛСПоранешна британска колонија.ТунисСДС СЛСФранцускиот СДС бил наметнат во францускиот протекторат Тунис од 1881 година.ТурцијаСДС СДСТуркменистанСДС СДСТувалуСЛСУгандаСЛС УкраинаСДС 1922 СДСЗападна Украина била со СЛС, како и повеќето од поранешна Австроунгарија. Карпатската Рутенија останала со СЛС, како дел од Чехословачка, пред да се префрли како дел од Унгарија во 1941 година. Остатокот од Украина, откако бил дел од Руската Империја, веќе возел по десната страна.

Некои делови на Кривји Рих Метротрам користат СЛС, поради тоа што трамваите имаат врати само на десната страна, што го прави невозможно да се користи во СДС на станици со островски платформи.ОАЕСДС СДСВелика Британија СЛС

СДС1929   СЛС Ги вклучува кралските депанданси и прекуморски територии: Ман, Гернси, Џерси, Ангвила, Бермуди, Британски Девствени Острови, Кајмански Острови, Фолкландски Острови, Монтсерат, Питкерн, Турк и Кајкос, Света Елена, Вознесение, Тристан да Кунха, сите се со СЛС.

Гибралтар бил со СДС од 1929 година поради својата копнена граница со Шпанија. Каналските Острови (Џерси и Гернзи) возеле на десната страна, под германска окупација, сè до нивното ослободување во 1945 година. На Фолкландските Острови слично се возело на десна страна, за време на нивната окупација од страна на Аргентина во 1982 година. Системот PRT на Лондонскиот терминал 5 на Хитроу користи СДС.САД СДС
СЛС СДС/СЛСГи вклучува Американска Самоа, Гуам, Северните Маријански Острови, Порторико, Американските Девствени Острови, кои се со СЛС, како и голем дел од Карибите.УругвајСДС 1945El día en que el Río de la Plata dejó de manejar por la izquierda, Autoblog, 25 August 2015 СЛССе стекнал со СЛС во 1918 година, но како и во некои други земји во Јужна Америка, се префрлил на СДС на 2 септември 1945 година. До 30 септември била забележано ограничување на брзината од 30 км/ч (19 mph) заради безбедност.УзбекистанСДС СДСВануатуСДСВенецуелаСДС СЛСМетрото Каракас користи СДС.ВиетнамСДС СЛССе стекнал со СДС како Француска Индокина.ЈеменСДС 1977 Јужен Јемен, порано британската колонија Аден, се префрлил во СДС во 1977 година. Била издадена серија од поштенски марки за одбележување на настанот. Северен Јемен веќе бил со СДС.ЗамбијаСЛС ЗимбабвеСЛС СЛСПоранешна британска колонија. Во 2010 година владата се обидела да ги забрани возилата со ВДС.

 Сообраќајни правила 
лево|мини|150x150пкс|СЛС
десно|мини|150x150пкс|СДС
СЛССДСОсвен ако не претекнуваш остани ЛевоДесноВо кружен тек сообраќајот ротираво насока на стрелките на часовникот во насока спротивна од стрелките на часовникотСообраќајот во пресрет доаѓа одДесноЛевоСообраќајот мора да го пропушти сообраќајот во пресрет кога вртиДесноЛевоПовеќето сообраќајни знаци се наоѓаат наЛевоДесноПешаците кога поминуваат двонасочна улица гледаат за сообраќај најпрво од нивнатаДесноЛевоДве коловозни ленти на автопатЛевоДесноПо застанување на црвено светло дозволено е да свртишЛевоДесно

 Железнички сообраќај 
мини|200x200пкс|

Неколку држави во Европа имаат СДС за патишта, но СЛС за возови. Франција претежно има СЛС за возови, освен во Алзас-Лорен, источната француска територија која припаѓала на Германија, во поголемиот дел од својата историја.

 Галерија 

 Наводи 

 Надворешни врски 
 Гугл Карти ознаки за гранични премини каде страните на сообраќај се менуваат

Категорија:Списоци на земји
Категорија:Патен сообраќај