Залцгитер

Залцгитер () — слободен град во југоисточниот дел на сојузната покраина Долна Саксонија, Германија, сместен помеѓу Хилдесхајм и Брауншвајг. Заедно со Волфсбург и Брауншвајг, Залцгитер е еден од седумте центри на Долна Саксонија (сличен поим на метрополитенска област). Со 109.142 жители и 223,94 км² (30 јануари 2004 г.), градот е најголем по површината и еден од најголемите во Германија.

Залцгитер потекнува од спојување на неколку помали градови и села и денес е составен од 31 место, кои се релативно целосни со широки празнини помеѓу нив. Главната шопинг-улица во младиот град е во округот Лебенштет, додека средишниот стопански дел е во округот Залцгитер-Бад.

Градот е поврзан преку Средногерманскиот Канал и страничниот канал на Елба преку растока. Најблиски метрополи се Брауншвајг, околу 23 километри на североисток, и Хановер, околу 51 километар на северозапад.

Населението на градот Залцгитер надминало 100.000 жители по основањето во 1942 година. Покрај Волфсбург, Леверкузен и Ајзенхитенштат, Залцгитер е еден од малкуте градови во Германија основани во текот на  век.

 Потекло на името 

До 31 март 1942 година, Залцгитер било име на град каде денес се наоѓа округот Залцгитер-Бад. Оттогаш до 1951 година, Залцгитер било име на округ во градот Ватенштет-Залцгитер кој постоел во тоа време. ВО 1951 година, округот Залцгитер бил преименуван во Залцгитер-Бад; името Залцгитер било слободно, станало ново име за тогашниот град „Ватенштет-Залцгитер“. Денес, Залцгитер-Ватенштет е име на мал округ со стотина жители.salzgitter.de - history of the name (германски)

 Географија 

мини|лево|Поглед на Залцгитер-Бад од кулата „Бизмарк“ на Хамберг

Залцгитер се наоѓа помеѓу Одервалд и Лихтенберге. Низ градот поминува реката Фузе.

Градот во насока север-југ се протега 24 километри, додека во насока исток-запад 19 километри. Највисока точка во градското подрачје е 275 метри на Хамберг.

Скоро половина од градското подрачје се користи за земјоделство, околу една шестина е пошумено. Друга шестина се користи за станбени, стопански и индустриски цели. Сличен удел заземаат и сообраќајните површини.

 Соседни општини 

Следниве градови и општини се граничат со градот Залцгитер. Почнувајќи од североисток се граничи со (округот Волфенбител е поделен од градот на два дела):

 Брауншвајг (слободен град)
 во округ Волфенбител: град Волфенбител, Краме и Флете (Одервалд), Шладен-Верла
 во округ Гослар: Либенбург, Валмоден (Лутер на Баренберге)
 во округ Волфенбител: Зелде, Хаферла, Елбе, Бадекенштет и Бургдорф (Бадекенштет)
 во округ Хилдесхајм: Зелде
 во округ Пајне: Ленгеде и Фехелде

 Градски единици 

Градското подрачје на Залцгитер се состои од седум окрузи, кои се поделено на 31 градска единици. Секој округ одбира свој совет со свој претседавач. Со површина од 223,92 км² градот е најголем град по површина во Германија. Спротивно на историски развиените градови, кои се развивале во еден центар, овде нема едно јадро. Само Залцгитер-Лебенштет може да се смета за средиште, поради својата големина и местоположба, како и положбата на административните згради.

мини|Залцгитер: Поделба по места и единици
мини|Залцгитер со својата 31 градска единица

Градска единицаПовршинахектариStatistisches Jahrbuch Salzgitter, 61. Jahrgang 2015 vom 12. September 2017, Referat für Wirtschafts-, Verbands- und Europaangelegenheiten, Statistik  (PDF; 4,1 MB), S. 17.Жители(дек. 2017)Stadt Salzgitter – Referat für Wirtschaft und Statistik (Hrsg.): Monatsbericht Arbeitsmarkt, Bevölkerung und Umwelt – Dezember 2017.  (PDF; 331 kB) Aktualisiert 24. Januar 2018Густина нанаселеност Север 2.794,2 48.310 1.729Брухмахтерзен 155,5 784 504Енгелнштет 448,2 765 171Лебенштет1.372,745.3313.302Залдер 817,8 1.430 175 Североисток 3.250,6 12.743 392Бединген 923,2 451 49Зауинген 423,7 425 100Тиде 1.226,4 11,047 901Уфинген 677,2 820 121 Северозапад 3.334,8 5.541 166Лесе 1.249,7 1.140 91Лихтенберг 883,3 3.339 378Остерлинде 754,6 415 55Репнер 447,2 647 145 Исток 2.558 3.503 137Блекенштет 531,7 621 117Дрите 454,9 404 89Халендорф 340,3 1627 479Имендорф 230,5 411 178Ватенштет 1.000,6 440 44 Југ 3.703 24.761 669Залцгитер-Бад 1.928,4 21.296 1.104Гитер 298,4 756 253Грос Манер 632,1 541 86Хоенроде 122,5 179 147Рингелхајм 721,6 1.989 275 Југоисток 3.358,7 3.568 106Барум 669,7 702 105Бајнум 624,0 501 80Флахштекхајм 456,4 1.017 223Лобмахтерзен 818,4 846 103Олендорф 790,2 502 64 Запад 3.392,8 8.588 253Калбехт 321,4 301 94Енгероде 95,3 231 243Гебхардсхаген 2.123,8 6.945 327Херте 852,3 1.111 130 Залцгитер 22.392,1 107.014 478

Покрај овие 31 официјална градска единица, кон градот Залцгитер припаѓаат и следниве населби и места, кои поради статистички цели припаѓаат на некоја од претходните единици:

 Алтенхаген на Лихтенберг
 Фреденберг на Лебенштет
 Гут Нинроде (со повикувачки број 05339) на Олендорф
 Гут Нортенхоф на Ифинген
 Шахтзидлунг на Олендорф
 Штетербург на Тиде
 Зукопсмиле на Брухмахтерзен

 Историја 

мини|Внатрешниот двор на замокот Гебхардсхаген

Залцгитер потекнува од почетокот на  век околу солените извори близу селото Верпштет (подоцна Фепштет). Името било изведено од соседното село Гитер (денес градска единица), кое означувало „сол близу Гитер“; првото спомнување било во 1347 година. Околу 200 години од производство на сол од различни извори, селаните во областа на денешниот град добиле општински права околу 1350 година, но ги изгубиле кога биле преместени во Војводството Брауншвајг-Линебург на почетокот на  век. Подоцна, Залцгитер припаѓал на Епископијата Хилдесхајм. Кога епископијата станала дел од Прусија во 1803 година, општинските права биле повторно потврдени, но повторно му биле одземени во 1815 година, кога Залцгитер станал дел од Кралството Хановер. Во 1830 година била основана бања во Залцгитер.

Откако Кралството Хановер станало дел од Прусија во 1866 година, Залцгитер станал пруска општина, која добила права во 1929 година. Претходно, градовите Форзалц и Либенхал биле припоени кон општината (во 1926 и во 1928 година, соодветно). Тогаш, Залцгитер припаѓал на округот Гослар и освен Залцгитер, вклучувал некои мали населби како Гитертор, што е денес дел од Залцгитер-Бад. Во 1936 година, Кништет станал дел од општината; што е дел од Залцгитер-Бад денес.

мини|лево|Концентрацискиот логор Дрите

Поради големите резерви на железна руда во Залцгитер, кои биле првпат спомнати во 1310 година, националсоцијалистите ја основале фабриката „Херман Геринг“ за рударство и производство на железо во 1937 година. Со цел надгледување на непречен развој на топилницата била воспоставена специфична административна структура за целата област. Така, бил издаден „Декрет за областа околу фабриката Херман Геринг во Залцгитер“, стапен во сила од 1 април 1942 година, создавајќи еден градски округ (самостоен град). Поради ова, градот Залцгитер и општините Бајнум, Флахштекхајм, Грос-Манер, Хоенроде, Олендорф и Рингелхајм (7 вкупно, сите припаѓале на округот Гослар) и Барум, Бединген, Блекенштет, Брухмахтерзен, Калбехт, Дрите, Енгелнштет, Енгероде, Гебхардсхаген, Халендорф, Херте, Имендорф, Лебенштет, Лесе, Лихтенберг, Лобмахтерзен, Остерлинде, Репнер, Залдер, Тиде-Штетербург (денес едноставно само Тиде) и Ватенштет (21 вкупно, сите припаѓале на округот Волфенбител) биле споени да го создадат Градскиот округ Ватенштет-Залцгитер (Stadtkreis Watenstedt-Salzgitter). Бидејќи соседната општина Гитер веќе била припоена во 1938 година, младиот град првично се состоел од 29 окрузи во 1942 година. Заедно со остатокот од округот Гослар, денешната независна општина била во рамките на Слободната Држава Брауншвајг. За возврат, Брауншвајг го предал округот Холцминден на пруската Покраина Хановер.

Во октомври 1942 година, СС го основале концентрацискиот камп „Дрите“, подкамп на Нојенгаме, за да обезбеди работна сила за фабриката „Херман Геринг“.United States Holocaust Memorial Museum, Holocaust Encyclopedia. Neuengamme. Accessed 18 April 2007. Овој голем подкамп држел 2.800 затвореници. Имало три концентрациски кампови во Залцгитер. Во текот на војната, Залцгитер претрпел големи штети од неколку американски и британски бомбардирања. По војната, Државата Брауншвајг станала дел од сојузната покраина Долна Саксонија, а Ватенштет-Залцгитер станал самостоен град во административниот округ Брауншвајг.

Во 1951 година, градот бил преименуван во Залцгитер, додека округот Залцгитер бил преименуван во Залцгитер-Бад, однесувајќи се на бањата таму. Со административната реформа на Долна Саксонија од 1 март 1974 година, општините Ифинген и Зауинген (порано дел од округот Волфенбител) биле придодадени кон градот, со што бројот на окрузи се зголемил на 31.

Железната руда во градот била ископувана до 1982 година; поранешниот коп „Конрад“ било планирано да стане место за јадрен отпад од 1975 година.

 Население 

Бројките за населението се дадени во однос на тогашната површина, на пр. до 1942 година, современиот четврт Залцгитер-Бад и од 1942 година, за градот Ватенштет-Залцгитер и Залцгитер, соодветно.

Најголеми групи на странциНационалност  Население (2013)  5.282  857  387  319  223  217

  Година Население 1821  2.258 1848  2.654 1871  2.752 1885  2.681 1905  2.837 1925  2.852 1933  19.164 1942  108.480 1946  93.260 1948  110.247 1950  108.888 6 јуни 1961¹  110.200 1965  115.500 1970  119.000 1975  119.000 1980  113.500 25 мај 1987по попис  111.069 1989  111.676 30 јуни 1997  116.300 октомври 2003  109.632 септември 2004 108.614 февруари 2005 108.174 декември 2015 101.079

 Религија 

мини|300п|десно|Црквата „Св. Јован“ во градот

Областа на денешниот град првично припаѓала на Епископијата Хилдесхајм. Во 1568 година, во градот стигнала реформацијата. Јужниот дел на градот припаѓал на Евангелистичко-лутеранската црква на Хановер, додека северниот дел на градот припаѓал на Евангелистичко-лутеранската црква на Брауншвајг.

Кога градот Ватенштет-Залцгитер настанал (1942), целото градско подрачје било придодадено на државата Брауншвајг, како политички, така и верски. Така, сите парохии на Залцгитер денес припаѓаат на Црквата на Брауншвајг.

Католиците, кои повторно се вратиле во градот, припаѓале на Епископијата Хилдесхајм, под која припаѓа градот и денес.

Покрај двете големи цркви, постојат и парохии на слободните цркви. Воедно, поради доселувањето на странските работници во текот на 1970-тите години, постојат и неколку џамии. Според пресметките во Залцгитер има највисок процент на муслимански доселеници од сите поголеми градови во Долна Саксонија во 2011 година.

 Политика 

По создавањето на Залцгитер бил поставен државен комесар како привремен градоначалник на градот Ватенштет-Залцгитер. По Втората светска војна, воената влада на британската окупациска зона воспоставила општинска власт како во Британија.

Со тоа, постои непосредно избран совет, а Советот бира еден од своите членови за градоначалник (Oberbürgermeister) како предводник и претставник на градот. Покрај тоа, од 1946 година постои и „градски директор“ или претседавач на Градскиот совет. Од 2001 година, овие две титули биле споени во една и денес градот го води само градоначалникот, кој е избиран од граѓаните.

 Грб 

мини|upright=0.5|Грб на градот Залцгитер

Грбот на Залцгитер се состои од сребрена печка зад сребрен врв на ѕид на кој стои постава, чија горна површина е зелена надополнета со два инструменти за сол и чија долна површина е златна и надополнета со црн чекан. На црвената основа зад печката има два житни класови.

Грбот го претставува земјоделството, кое е важно за многуте села во Залцгитер, како и индустријата, основата на Залцгитер.

Овој грб потекнува од 1951 година. Претходно, градот Ватенштет-Залцгитер има различен грб. Исто така, поранешниот град Залцгитер имал различни грбови од 1854 година.

Како многу германски градови, Залцгитер користел лого на градот некое време. Тоа било зелено поле со бел искривен пат кој оди кон коризонтот.

 Меѓународни односи 

Градот Залцгитер е збратимен со следниве градови:

  Иматра, Финска (од 1970 г.)
  Свиндон, Обединето Кралство (од 1975 г.
  Кретеј, Франција (од 1980 г.)
  Стари Оскол, Русија (од 1987 г.)
  Гота, Германија (од 1988 г.)

 Стопанство и инфраструктура 
 Сообраќај 
 Патен 

На север од Залцгитер поминува сојузниот автопат А39 од Брауншвајг до раскрсницата Залцгитер, каде може да се вклучиш на автопатот А7 (Касел-Хановер). Источно од Залцгитер поминува патот 395 (Брауншвајг-Гослар).

 Железнички 

Залцгитер има шест железнички станици. Најважната е во четвртот Залцгитер-Рингелхајм, додека најсредишна е онаа во Лебенштет. Не постои главна железничка станица. Залцгитер-Рингелхајм е сместена на линијата Хале (Зале)-Гослар-Залцгитер-Хилдесхајм-Хановер. Друга линија која води до планините Харц и до Брауншвајг поминува на станицата Залцгитер-Бад. Лебенштет е крајот на локалната линија која доаѓа од Брауншвајг.

 Автобуски 

Постојат три автобуски компании во Залцгитер. Автобуската мрежа е доста важна поради раштрканоста на градот.

 Медиуми 

Во Залцгитер се издаваат дневниот весник „Залцгитер-Цајтунг“ и неделникот „Залцгитер-Вохе ам Зонтаг“. Постојат уште и календарот на настани „Залцгитер Сцене“ и електронското списание „Залцгитер-актуел“. Во градот работи и локалната телевизија „ТВ 38“.

 Важни претпријатија 

мини|Челичарницата Залцгитер АГ

 Алстом Транспорт
 Залцгитер АГ (некогашниот гигант „Херман Геринг“)
 Фолксваген Залцгитер
 Шапер & Бример
 МАН
 Бош
 СМАГ
 ИКЕА

 Јавни установи 

Во Залцгитер се сместени следни јавни установи:

 Сојузната агенција за санкции, основана во 1989 година
 Централниот регистар на Покраинската судска администрација на Долна Саксонија

 Образование 

Од 1993 година во градот постои одделение на Високата школа Брауншвајг-Волфенбител, на кое може да се студираат повеќе насоки. Другите испостави на високата школа се во Брауншвајг, Волфенбител и Волфсбург.

Покрај тоа, постојат неколку гимназии и стручни училишта.

 Култура и знаменитости 
 Библиотеки 

мини|десно|Градскиот споменик „Кула на работата“
мини|десно|Замокот Залдер
мини|десно|Замокот Рингелхајм

Постојат три јавни библиотеки во Залцгитер. Главната библиотека се наоѓа во Лебенштет со 155.000 единици и подружници во Бад (42.000 единици) и Фреденберг (25.000 единици).

 Театар 

Не постои театар во Залцгитер, ниту некоја зграда се користи како таков. Сепак постојат неколку театарски друштва, кои изведуваат претстави и мјузикли.

 Музеи 

 Градски музеј во замокот Залдер (Städtisches Museum Schloss Salder), кој ја раскажува градската историја
 Градска уметничка галерија во замокот Залдер (Städtische Kunstsammlungen Schloss Salder)

 Градби 

 Во четвртот Залцгитер-Лебенштет:
 Градски споменик „Кула на работата“, изграден во 1995 година. Споменикот сведочи за страдањето на присилните работници и нацистичкиот камп.
 Градско собрание (изградено 1959-1963)
 Сала за зимски спортови
 Во четвртот Залцгитер-Бад
 Стариот град
 Термални бањи
 Протестантска црква „Св. Марија Јаков“; воена црква изградена во 1481 г.
 Католичка црква „Св. Богородица“
 Поранешна црква „Св. Никола“ (денес културна установа)
 Кула Бизмарк
 Поранешно градско собрание на плоштадот
 Куќа Тили
 Административна населба (од 1930 г., блокови за вработените на топилницата)
 Васербург, замок стар 1000 години
 „Француски мост“ (Franzosenbrücke), камен мост со лак над реката Инерсте близу Залцгитер-Хоенроде
 Залцгитер-Лихтенберг: руини од замок
 Залцгитер-Рингелхајм: замок, поранешен манастир, основан во  век
 Залцгитер-Залдер: замок, каде е сместен градскиот музеј

 Други знаменитости 

мини|Залцгитерско Езеро (2005 г.)

 Археолошки ископини од камено доба во Лебенштет
 Англискиот парк
 Залцгитерското Езеро во Лебенштет

 Редовни настани 

 Мај: спортска недела во Лебенштет
 Мај: музејски фестивал во Залдер
 Мај/јуни: стрелачки фестивал во Бад
 Јуни/јули: Алтштат-фестивал во Бад

 Познати луѓе 

мини|150п|Фридрих Шлем

 Фридрих Шлем (1795-1859) — лекар
 Хајнрих Аренс (1808-1874) — филозоф
 Херман Латеман (1852-1894) — падобранец
 Вилхелм Васмус (1880-1938) — дипломат
 Хаген Штер (р. 1941) — германско-австралиски претприемач
 Волфганг Мац (1944-1995) — фудбалер
 Ханс-Јоахим Герке (р. 1945) — историчар
 Харалд Вајс (р. 1949) — композитор и режисер
 Волфганг Дремлер (р. 1954) — фудбалер
 Петер Лукс (р. 1962) — фудбалер и тренер
 Окан Патирер (р. 1979) — турски глумец
 Хенрик Штелик (р. 1980) — гимнастичар
 Даниел Тајс (р. 1992) — кошаркар

 Поврзано 
 Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Официјална страница  
 Висока школа Брауншвајг-Волфенбител 
 Залцгитер АГ


Категорија:Безокружни градови во Долна Саксонија
Категорија:Хановер (покраина)
Категорија:Населени места основани во 1942 година