Радомир Путник (војвода)

Радомир Путник (Крагујевац, 12/24 јануари 1847 — Ница, 17 мај 1917) бил српски војвода (фелдмаршал). Во текот на својата богата војничка кариера бил  двапати началник на Главниот генералштаб, пет пати воен министер и началник на Штабот за Врховна команда на Војската на Кралството Србија во Балканските и Првата светска војна.Милићевић, Милић; Поповић, Љубодраг (2003). Генерали Војске Кнежевнине и Краљевине Србије. Београд: Војноиздавачки завод. ISBN 978-86-335-0142-2.

 Ран живот и образование 
лево|мини|261x261пкс|Путник со своето семејство
Радомир Путник е роден на 24 јануари 1847 година во Крагуевац, во Кнежевството Србија. Неговиот татко, Димитрије Путник, бил учител, додека неговата мајка имала силно влијание врз неговото воспитување. Од мали нозе покажал интерес за воените науки, па затоа се запишал во Артилериската школа во Белград (подоцна Воена академија). Завршил во 1863 година со одличен успех, добивајќи чин потпоручник. Неговото образование вклучувало и дополнителна обука во странство, каде што се запознал со модерните воени тактики и стратегии на европските армии.

 Воена кариера 

 Српско-турска војна (1876-1878) 
Путник ја започнал својата воена кариера за време на Српско-турските војни (1876-1878). Како млад офицер, тој учествувал во неколку битки, вклучувајќи ја и Битката кај Шумадија, каде што се истакнал со храброст и организациски способности. Овие војни му донеле рано признание и го поставиле темелот за неговата идна кариера.

 Модернизација на војската 
По војните, Путник се посветил на реформите во српската војска. Како професор на Воената академија во Белград, тој обучувал млади офицери и вовел нови наставни програми засновани на западноевропските воени доктрини. Во 1890 година станал началник на Главниот генералштаб, каде што работел на реорганизација на војската, подобрување на вооружувањето и воведување на модерна тактика.

 Балкански војни (1912-1913) 
лево|мини|Војвода Путник на станицата во Куманово, 1912|305x305пкс
За време на Првата балканска војна (1912), Путник бил началник на Штабот на Врховната команда. Неговото стратешко планирање довело до големите победи на српската војска во битките кај Куманово и Битола, кои резултирале со ослободување на големи делови од територијата од османлиската власт. Во Втората балканска војна (1913), Путник успешно ја предводел српската војска против Бугарија, особено во Битката кај Брегалница, што ја зацврстило позицијата на Србија како регионална сила.

 Прва светска војна (1914-1918) 
На почетокот на Првата светска војна, Путник, иако во лоша здравствена состојба, бил повторно назначен за началник на Врховната команда. Неговото лидерство било клучно во одбивањето на австроунгарската офанзива во 1914 година, особено во битките кај Цер и Колубара, каде што српската војска остварила значајни победи против многу посилен противник. Овие победи ја направиле Србија симбол на отпорот во раните години на војната.

Во 1915 година, поради влошеното здравје и тешката воена ситуација, Путник ја предводел српската војска за време на повлекувањето преку Албанија, познато како "Албанска голгота". И покрај екстремните услови, неговото искуство и лидерство помогнале во зачувувањето на јадрото на српската војска, кое подоцна било реорганизирано на Крф.

 Последни години и смрт 
Поради влошеното здравје, Путник бил принуден да се повлече од активна служба во 1916 година. Заминал на лекување во Ница, Франција, каде што починал на 17 мај 1917 година. Неговите посмртни останки биле пренесени во Србија по војната и погребани со највисоки воени почести.

 Одликувања 

 Одликувања на Радомир Путник 
Српски воени одликувањаОрден Караѓорѓева ѕвезда од 1 редОрден Караѓорѓева ѕвезда од 2 редОрден Караѓорѓева ѕвезда со мечеви од 2 редОрден Караѓорѓева ѕвезда со мечеви од 3 редОрден Караѓорѓева ѕвезда со мечеви од 4 редОрден бел орел од 3 редОрден бел орел од 4 редОрден бел орел од 5 редОрден Свети Сава 1 редОрден таковски крст од 1 редОрден таковски крст од 2 редОрден таковски крст со мечеви од 5 редСрпски медали за службаЗлатен медал за храбростСребрен медал за храбростСпоменица на крал Петра IСпоменица на војната за ослободување и независност од 1876—1878Споменица на војната од 1885Medal for Devoted ServiceСпоменица за ослободено КосовоСпоменица на војната 1913Странски одликувањаОрден Железна круна од 3 ред (Австроунгарија)Орден за воени заслуги од 1 ред (Бугарија)Орден Легија на честа од 2 ред (Франција)Орден на Романската круна од 2 ред (Романија)Орден на Свети Станислав од 1 ред (Руска Империја)Орден Свети Станислав со мечеви од 2 ред (Руска Империја)Орден Свети Ѓорѓи со мечеви од 4 ред (Руска Империја)Орден Свети Михаил и Свети Ѓорѓе со трака од 1 ред (Обединето Кралство)
 Фото-галерија 

 Напомени 

 Наводи

 Литература 
 Саво Скоко - Сто најзнаменитијих Срба









 Надворешни врски

 Оставнината на Радомир Путник во Воениот музеј („Политика“, 24 декември 2009)
 Информација за неговиот гроб
 Историска библиотека: Путник во заробеништво 

Категорија:Родени во 1847 година
Категорија:Починати во 1917 година
Категорија:Луѓе од Крагуевац
Категорија:Срби од Српско-бугарската војна
Категорија:Срби од Балканските војни
Категорија:Срби од Првата светска војна
Категорија:Српски министри
Категорија:Носители на Орденот на Свети Сава
Категорија:Носители на Караѓорѓева ѕвезда
Категорија:Велеофицери на Легијата на честа
Категорија:Носители на Големиот крст на Орденот на Свети Сава
Категорија:Носители на орденот „За воена заслуга“ (Бугарија)
Категорија:Погребани на Новите гробишта (Белград)