Дамоклоид

Дамоклоиди — класа на мали планети кои имаат орбити со големо занесување типични за комети како Халеевата, но без кома или опашка. Класата е наречена по првото откриено тело од овој вид, астероидот 5335 Дамокло. Според англискиот астроном Дејвид Џуит, дамоклоидот е тело со Тисеранов параметар во однос на Јупитер од 2 или помалку (), додека пак според јапонскиот астроном Акимаса Накамура, групата треба да го задоволи орбиталниот критериум:
 q < 5,2 ае, a > 8,0 ае и e > 0,75,
 или пак i > 90°

Меѓутоа, втората дефиниција која не се осврнува на Јупитер ги изоставува објектите како ,  и .

Користејќи го Тисерановиот параметар во однос на Јупитер од 2 или помалку, денес се познати 155 потенцијални дамоклоиди. Од нив, 122 имаат орбитални лакови поголеми од 30 дена под услов на умерена орбита. (список од 2013,
 2011 и 2010 г.) Имаат просечен полупречник од 8 км претполагајќи албедо од 0,04. Измерени се албедата на четири дамоклоиди, и утврдено е дека тие се меѓу најтемните објекти во Сончевиот Систем. Дамоклоидите имаат црвеникава боја, но не толку црвена како многу објекти од Кајперовиот Појас или кентаурите. Други членови на дамоклоидната класа се , , ,   и 20461 Диоретса.

Повратните објекти како Халеевата Комета и дамоклоидот  достигнуваат брзини (релативни на Земјата) од 81 км/с (290.000 км/ч).

 Потекло 

Се смета дека дамоклоидите се всушност јадра на комети од халеевски вид кои го потрошиле сиот испарлив материјал испуштајќи гасови и со тоа станале „заспани“. Ваквите комети веројатно настануваат во Ортовиот Облак. Постојат низа објекти сметани за дамоклоиди (добиле привремени ознаки), кои потоа покажале кома и така биле препознаени како комети. Такви се C/2001 OG108 (LONEOS), C/2002 CE10 (LINEAR), C/2002 VQ94 (LINEAR), C/2004 HV60 (Спејсвоч) и др. Друг показател за нивното кометно потекло е фактот што некои дамоклоиди имаат повратни орбити, за разлика од останатите мали планети (астероиди).

 Список 
Ова есписок на 18 тела со бројна ознака и 165 тела од SBDB на JPL кои ги задоволуваат критериумите за дамоклоиди според сознанијата во јануари 2020 г. Ова значи дека имаат повратна орбита, или го содржат следниве орбитални елементи: q < 5,2 ае, a > 8,0 ае и e > 0,75. Даден е и Тисерановиот параметар во однос на Јупитер (TЈуп). Критериумите на Акимаса Накамура и TЈуп помал од 2 во голема мера се рамносилни, бидејќи само мал број тела не го преминуваат утврдениот праг на TЈуп. Највеќето дамоклоиди се наведени во списокот на ЦМП на други необични астероиди. Орбиталните податоци се од базата на тела со и без бројни ознаки на JPL. Тука се вклучени и некои комети, но не е хиперболичните тела како A/2019 G4, Оумуамуа и 2I/Борисов, кои се две меѓуѕвездени тела.
)
 Ознака a(ае) e i(°) Орбитални критериуми и класи q(ае) Q(ае) Наводи Клас. Поврат. TЈуп TJ ≤ 2 5335 Дамокле 11,84 0,866 61,6 КЕН — 1,157  1,59 22,09   9,38 0,774 34,9 КЕН — 1,948  2,12 16,64  20461 Диоретса 23,9 0,9 160,4 КЕН  -1,541  2,39 45,42   53,71 0,954 119,1 ЗНТ  -0,837  2,46 104,97   14,22 0,76 3,3 КЕН — 2,510 — 3,41 25,03   8,12 0,563 170,3 КЕН  -1,394  3,55 12,69   281,17 0,967 140,7 ЗНТ  -2,901  9,4 552,94   11,6 0,441 105,1 КЕН  -0,248  6,48 16,72   2,53 0,807 154,4 БЗТ  1,316  0,49 4,57  (434620) 2005 VD 6,67 0,251 172,9 КЕН  -1,396  5 8,35   10,92 0,403 165,5 КЕН  -2,092  6,52 15,32   187,07 0,953 125,4 ЗНТ  -2,068  8,74 365,4   35,64 0,33 110,1 ЗНТ  -1,555  23,88 47,41  514107 Каепаокаавела 5,13 0,379 163,1 друго  -0,744  3,19 7,07   24,53 0,614 93,6 КЕН  -0,003  9,46 39,6   71,96 0,854 144 ЗНТ  -3,061  10,53 133,39   53,88 0,796 161,7 ЗНТ  -3,598  10,97 96,8   41,88 0,495 103,4 ЗНТ  -1,018  21,14 62,62  1996 PW 258,24 0,99 30,1 ЗНТ — 1,708  2,48 513,99   26,47 0,943 59,5 КЕН — 0,961  1,52 51,42   11,25 0,815 23,7 КЕН — 2,024 — 2,08 20,41   15,14 0,906 42,4 КЕН — 1,409  1,42 28,86   8,13 0,466 151,8 КЕН  -1,309  4,34 11,92   17,77 0,947 19,4 БЗТ — 1,411  0,94 34,61   52,56 0,956 68,3 ЗНТ — 0,790  2,32 102,81   10,76 0,794 129,2 КЕН  -0,624  2,22 19,31   23,66 0,899 158,6 КЕН  -1,516  2,38 44,93   90,59 0,963 45,6 ЗНТ — 1,625  3,33 177,86   547,97 0,995 58,3 ЗНТ — 1,075  2,68 1093,26   33,33 0,896 18,9 ЗНТ — 2,284 — 3,47 63,19   14,4 0,846 26,8 КЕН — 1,944  2,22 26,58   33,73 0,851 4,7 ЗНТ — 2,821 — 5,03 62,42   99,42 0,976 165,6 ЗНТ  -1,782  2,36 196,48   11,29 0,831 35,7 КЕН — 1,790  1,9 20,67   5,87 0,477 130,5 КЕН  -0,326  3,07 8,67  2005 OE 63,07 0,952 67,5 ЗНТ — 0,899  3,04 123,1   29,41 0,905 91,4 КЕН  0,128  2,79 56,04   9,16 0,584 110,3 КЕН  -0,177  3,81 14,51   815,3 0,995 112,3 ЗНТ  -0,943  4,1 1626,5   9,6 0,803 165,3 КЕН  -1,022  1,89 17,31   42,3 0,94 150,2 ЗНТ  -1,570  2,55 82,04   32,19 0,885 172,1 ЗНТ  -2,133  3,7 60,67   25,61 0,921 133,5 КЕН  -0,988  2,03 49,2   9,67 0,761 164,6 КЕН  -1,168  2,31 17,02   19,51 0,832 4,2 КЕН — 2,412 — 3,29 35,74   467,7 0,994 76,5 ЗНТ — 0,483  2,67 932,74   5,45 0,39 108,3 друго  0,363  3,32 7,57   30,42 0,914 28,8 ЗНТ — 1,888  2,61 58,24   19,33 0,836 17,4 КЕН — 2,287 — 3,17 35,49   14,03 0,878 60,1 КЕН — 1,154  1,71 26,34   23,59 0,917 69,8 КЕН — 0,807  1,95 45,22   47,98 0,954 107,5 ЗНТ  -0,439  2,22 93,73   11,52 0,855 86,5 КЕН — 0,546  1,67 21,37   12,47 0,834 137,8 КЕН  -0,848  2,07 22,86   20,14 0,92 147,8 КЕН  -1,048  1,62 38,67   376,12 0,984 143,9 ЗНТ  -2,451  6,1 746,15   31,84 0,91 146,2 ЗНТ  -1,541  2,86 60,82   31,45 0,952 156,6 ЗНТ  -1,213  1,5 61,4   21,64 0,9 41,4 КЕН — 1,571  2,16 41,11   2,09 0,093 92 АГП  2,449 — 1,89 2,28   62,9 0,941 105,2 ЗНТ  -0,535  3,71 122,1   170,07 0,968 99,9 ЗНТ  -0,460  5,39 334,75   69,91 0,963 53,4 ЗНТ — 1,259  2,61 137,22   14,62 0,762 41,7 КЕН — 1,977  3,48 25,76   6,28 0,784 123,8 КЕН  0,069  1,36 11,2   26,93 0,924 143,9 КЕН  -1,214  2,05 51,82   26,04 0,918 118,8 КЕН  -0,655  2,13 49,95   13,14 0,779 121,4 КЕН  -0,641  2,9 23,38   21,22 0,473 100,5 КЕН  -0,403  11,18 31,25   278,54 0,989 110,5 ЗНТ  -0,746  3,12 553,96   19,55 0,884 109,2 КЕН  -0,330  2,27 36,84   18,62 0,779 24,6 КЕН — 2,439 — 4,12 33,12   37,85 0,945 141,6 ЗНТ  -1,242  2,07 73,62   63 0,959 146,8 ЗНТ  -1,560  2,56 123,44   3000 0,998 70,7 ЗНТ — 0,911  4,91 5995,09   29,53 0,881 160 КЕН  -1,944  3,52 55,54   6,31 0,478 106,9 КЕН  0,262  3,29 9,33   9,3 0,589 136 КЕН  -0,996  3,82 14,77   59,34 0,974 101,8 ЗНТ  -0,227  1,56 117,13   937,32 0,991 98,6 ЗНТ  -0,528  8,36 1866,28   58,12 0,951 97,1 ЗНТ  -0,166  2,82 113,43   12,11 0,865 73 КЕН — 0,878  1,64 22,59   5,68 0,466 175,1 КЕН  -0,928  3,04 8,33   81,54 0,969 154,7 ЗНТ  -1,712  2,55 160,52   17,03 0,791 15,4 КЕН — 2,440 — 3,56 30,5   12,6 0,786 130,3 КЕН  -0,831  2,69 22,51   8,18 0,752 61,3 КЕН — 1,429  2,03 14,33   33,02 0,869 170,8 ЗНТ  -2,299  4,31 61,72   7 0,292 95,9 КЕН  0,514  4,96 9,04   48,1 0,907 92,6 ЗНТ  -0,006  4,48 91,72   21,34 0,941 93,7 БЗТ  0,156  1,25 41,43   28,88 0,904 128,5 КЕН  -1,076  2,78 54,98   13,86 0,71 171 КЕН  -1,895  4,02 23,7   72,46 0,955 101,4 ЗНТ  -0,366  3,25 141,67   22,04 0,836 139,9 КЕН  -1,493  3,62 40,45   9,17 0,729 94,5 КЕН  0,424  2,49 15,85   441,08 0,989 156,1 ЗНТ  -2,507  4,96 877,2   80,21 0,966 91,7 ЗНТ  0,005  2,76 157,65   20,2 0,764 1,6 КЕН — 2,798 — 4,76 35,63   34,78 0,851 3,1 ЗНТ — 2,863 — 5,19 64,37   255,28 0,955 176 ЗНТ  -4,118  11,45 499,1   54,26 0,956 91,1 ЗНТ  0,059  2,39 106,13   142,79 0,965 58 ЗНТ — 1,498  5,05 280,53   18,9 0,927 19,4 КЕН — 1,621  1,37 36,42   14,53 0,854 159,1 КЕН  -1,269  2,13 26,94   36,7 0,903 157,5 ЗНТ  -1,969  3,57 69,84   19,41 0,831 118,2 КЕН  -0,749  3,28 35,53   63,39 0,958 22,2 ЗНТ — 1,943  2,68 124,09   48,1 0,937 129,8 ЗНТ  -1,247  3,01 93,18   7,2 0,538 167,1 КЕН  -1,209  3,32 11,07   67,43 0,96 171 ЗНТ  -1,925  2,73 132,13   13,06 0,661 152,3 КЕН  -1,708  4,43 21,69  2016 LS 13,32 0,606 114,3 КЕН  -0,658  5,25 21,4   13,87 0,76 21,9 КЕН — 2,343 — 3,33 24,41   31,06 0,907 105,1 ЗНТ  -0,371  2,9 59,22   9,19 0,551 92,3 КЕН  0,476  4,12 14,25   7,39 0,555 138,3 КЕН  -0,777  3,29 11,49   35,86 0,948 87,2 ЗНТ — 0,227  1,86 69,86   11,14 0,851 148,5 КЕН  -0,845  1,66 20,61   14,37 0,882 53 КЕН — 1,305  1,7 27,05   5,45 0,407 139,8 друго  -0,473  3,23 7,67   28,65 0,883 137,2 КЕН  -1,435  3,35 53,95   191,86 0,985 152,4 ЗНТ  -1,855  2,95 380,76   33,29 0,921 83,4 ЗНТ — 0,383  2,65 63,93   43,37 0,947 74,9 ЗНТ — 0,602  2,28 84,45   32,6 0,883 160,9 ЗНТ  -2,061  3,82 61,38   66,8 0,952 65,8 ЗНТ — 0,973  3,19 130,41   1711,8 0,997 55,7 ЗНТ — 1,477  4,46 3419,14   14,64 0,623 101,3 КЕН  -0,158  5,52 23,77   58,97 0,971 94,8 ЗНТ  -0,046  1,73 116,21   17,35 0,924 71,8 КЕН — 0,734  1,31 33,4   34,39 0,857 148,8 ЗНТ  -2,119  4,93 63,85   11,6 0,782 87,1 КЕН — 0,543  2,53 20,67   9,66 0,792 113,3 КЕН  -0,118  2,01 17,3   242,29 0,992 152 ЗНТ  -1,463  1,84 482,73   130,29 0,976 144,2 ЗНТ  -1,730  3,14 257,44   30,05 0,747 90,5 КЕН  0,146  7,61 52,49   352,63 0,996 108,2 БЗТ  -0,417  1,24 704,01   8,94 0,767 27,8 КЕН — 2,070 — 2,09 15,8   12,97 0,872 63 КЕН — 1,103  1,66 24,29   32,31 0,926 81,3 ЗНТ — 0,445  2,39 62,24   97,75 0,984 68,2 ЗНТ — 0,633  1,6 193,91   94,35 0,961 46,9 ЗНТ — 1,671  3,7 184,99   357,96 0,989 68,3 ЗНТ — 0,909  3,83 712,09   19,54 0,862 74,1 КЕН — 0,802  2,69 36,39   155,88 0,981 91 ЗНТ  -0,002  2,97 308,78   8,15 0,788 170,9 КЕН  -0,881  1,72 14,57  A/2018 V3 121,44 0,989 165 ЗНТ  -1,339  1,34 241,55   7,28 0,694 152,3 КЕН  -0,792  2,23 12,33  2019 CR 14,49 0,595 160,3 КЕН  -2,168  5,87 23,12   24,23 0,956 139,6 БЗТ  -0,754  1,08 47,39  A/2019 G2 698,71 0,997 159,2 ЗНТ  -1,746  2,29 1395,13  A/2019 G3 17,15 0,834 156,8 КЕН  -1,541  2,85 31,45   8,78 0,554 134,3 КЕН  -0,916  3,91 13,64   11,66 0,702 108,3 КЕН  -0,223  3,48 19,85   12,52 0,767 14,7 КЕН — 2,340 — 2,92 22,12  A/2019 O2 57,49 0,832 93,3 ЗНТ  -0,121  9,68 105,29  A/2019 O4 32,89 0,889 115,1 ЗНТ  -0,817  3,64 62,13   25,18 0,92 113 КЕН  -0,466  2,01 48,35  A/2019 Q2 59,68 0,979 159 БЗТ  -1,205  1,26 118,11  A/2019 T1 38,18 0,888 120,9 ЗНТ  -1,143  4,28 72,07  A/2019 U5 22759,43 1 113,5 ЗНТ  -0,942  3,62 45515,24   37,68 0,932 22 ЗНТ — 1,947  2,56 72,8  A/2020 A1 25,94 0,936 149 КЕН  -1,152  1,67 50,2  A/2020 B1 52,32 0,967 18,5 ЗНТ — 1,641  1,75 102,88   7,7 0,922 165,5 БЗТ  -0,238  0,6 14,79  2020 EP 10,51 0,764 76,4 КЕН — 0,927  2,48 18,54  A/2020 F7 811,54 0,993 93,9 ЗНТ  -0,190  5,33 1617,75   14,28 0,771 28,5 КЕН — 2,218 — 3,27 25,28  A/2020 H9 341,71 0,992 137,9 ЗНТ  -1,458  2,58 680,84   16,55 0,708 147,3 КЕН  -1,806  4,84 28,26   13,1 0,872 38,7 КЕН — 1,611  1,68 24,52   7,94 0,502 106,2 КЕН  0,060  3,95 11,93   34,8 0,879 103,8 ЗНТ  -0,439  4,2 65,41   54,03 0,953 82,5 ЗНТ — 0,351  2,54 105,53   6,23 0,376 166,6 КЕН  -1,138  3,89 8,58   6,9 0,684 155,8 КЕН  -0,779  2,18 11,63   28,65 0,895 79,5 КЕН — 0,564  3 54,31   39,97 0,943 128,2 ЗНТ  -1,013  2,29 77,65   311,26 0,985 76,7 ЗНТ — 0,639  4,82 617,7   18,9 0,874 80,5 КЕН — 0,583  2,39 35,41   18,2 0,856 77,4 КЕН — 0,708  2,62 33,78  Ознака a(ае) e i(°) Орбитални критериуми и класи q(ае) Q(ае) Наводи Клас. Поврат. TЈуп TJ ≤ 2

 Поврзано 
 Згасната комета

 Наводи 

 Надворешни врски 
 Прв поглед на дамоклоидите — портал на Дејвид Џуит, јануари 2005 г.


Категорија:Астероидни групи и семејства
Категорија:Херои на социјалистичкиот труд