Жените во Азербејџан

Жените во Азербејџан номинално уживаат истите права како и мажите; сепак, општествената дискриминација останува проблем.

 Право на глас 
Универзално право на глас во Азербејџан  било воведено во 1918 година од страна на Азербејџанската Демократска Република, со што Азербејџан станала првата муслиманска земја во која жените го стекнале ова право.Tadeusz Swietochowski. Russian Azerbaijan, 1905-1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community. Cambridge University Press, 2004. , 9780521522458, p.144

 Политичка застапеност 
Нема законски ограничувања за учество на жените во политиката.

Од 2007 година, неколку жени биле назначени на високи владини позиции, вклучувајќи и заменик-претседател на парламентот, неколку заменици-министри, и заменик-претседавачот на Централната изборна комисија.Country Reports on Human Rights Practices: Azerbaijan (2011). United States Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor (2011). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.

Во 2015 година, во парламентот (составен од 125 членови) имало 21 жена. Процентот на жени членови на парламентот помеѓу 2005 и 2015 година се зголемил од 11 % се зголемил на 17 %.2015 Parliamentary Election Results .

Од 2009 година, жени биле носители на позиции како заменик-претседател на Уставниот суд, заменик-претседател на кабинетот на министри, четири заменици-министри, амбасадор и народни правобранители на Азербејџан.

Во Централната изборна комисија од 16 члена, 4 се жени и истите претседаваат со 3125 регионални изборни комисии. Немало женски министри или шефови на извршните влади на градови или региони, освен Хиџран Хусејнова која претседавала со Државната комисија за семејство, жени и деца и Малејка Абасзаде која претседавала со Државата комисија за прием на студенти.Women in Azerbaijan Reluctantly Considered for Executive Positions  by K.Zarbaliyeva. 16 May 2009.Women in Azerbaijan Ranked 90th Worldwide  by R.Orujov. 7 April 2012.

Државната комисија за семејство, жени и деца на Република Азербејџан е примарна владина агенција со активности во правец на заштитата на правата на жените во земјата.

Во 2015 година, Натаван Гадимова била назначена за министер за култура.New Female Minister in Nakhchivan. Haqqin.az. 2 September 2015..

Во 2016 година, 11% од професионалните судии во земјата биле жени, што претставува најмал процент во Европа.Proportion of female judges in UK among lowest in Europe. The Guardian. 6 October 2016.

Во 2017 година, Мехрибан Алијева била назначена за Заменик претседател на Азербејџан, на највисоката позиција на која стапила жена во Азербејџан, по укинувањето во 1994 година на канцеларијата на Државниот секретар, функција која до неодамна била извршувана од страна на Лала Шовкат.

За време на активната фаза на Војната за Нагорно-Карабах, од вкупниот воен персонал (74,000) 2,000 биле жени а 600 од нив директно учествувале во воените операции.First Azerbaijani Woman to Become Major General . Lent.az. 29 March 2009. Retrieved 4 October 2011.

Воена служба за жените е на доброволна основа. Во моментов постојат околу 1,000 жени кои служат во азербејџанската војска.Around 1,000 Women in Azerbaijani Army. Trend.az. 12 August 2014.

 Религија 
Иако секуларна држава, Азербејџан бара сертификација и регистрација на луѓето за вршење на верските обреди. Муслиманските жени во Азербејџан можат да студираат и да станат сертифицирани мули и да ги водат женските собири, традиција што датира со векови.Şeyx Azərbaycanda qadın mollalardan danışdı. Oxu.az. 25 November 2014. Retrieved 13 June 2017.

Во 2016 година, имало еден локален женски лутерански пастор во Азербејџан.Anar Alizadeh. Azərbaycanda xristianlıq. Elm və təhsil, 2016; p. 241

 Учество во пазарот на трудот 
Иако поголемиот дел од азербејџанските жени имаат работа надвор од домот, жените не се доволно застапени на повисоки работни позиции, вклучувајќи ја вклученоста во врвот на бизнис позициите.

 Домашно насилство 
На 22 јуни 2010 година, азербејџанското собрание го изгласал Законот за спречување на семејното насилство.

Во 2000 година, Азербејџан го потпишал Факултативниот протокол на CEDAW, признавајќи надлежност на Комитетот за елиминација на дискриминација против жените, по што може да прима и да ги разгледува жалбите од поединци или групи во рамките на неговата јурисдикција.

Силувањето е противзаконско во Азербејџан и носи максимум 15-годишна затворска казна. Новиот Закон за семејно насилство стапил на сила во 2010 година, со што се забранува семејната злоупотреба, вклучувајќи го и брачното силување.http://sgdatabase.unwomen.org/uploads/Law%20on%20Prevention%20of%20Domsetic%20Violence%202010.pdf Сепак, многумина во Азербејџан не го сметаат ова за криминал и доминантната култура не поттикнува жалби за брачно силување.

Во 2011 женските членови на парламентот и шефот на Државниот комитет за семејство,жени и деца, ги засилиле своите активности против семејното насилство. Медиумска покриеност за прашањето на семејното насилство исто така почнала да ја подигнува свеста за овој проблем. Еден закон од 2010 воспоставува рамка за испитување на жалбите за семејно насилство, го дефинира процесот за издавање наредби за ограничување и повикува за воспоставување на прифатни центри за помош и рехабилитација на жртвите.

Сепак, 40% од  анкетираните Азербејџанци во 2012 година сè уште веруваат дека жените треба да толерираат семејно насилство во интерес на семејството, а 22% се согласиле дека постојат моменти кога жената заслужува да биде тепана..

 Проституцијата во Азербејџан 
Проституцијата е административен прекршок а не кривично дело и се казнува со парична казна до 102 долара (88 AZN). Проститутките и сопствениците на бордели можат да бидат осудени на казна затвор до шест години.

 Хронологија на еманципацијата на жените 
 Година Настан Место1889Ниѓар Шихлинскаја станала првата Азербејџанка која стекнала високо образование.Azerbaijan Soviet Encyclopedia (1987), vol. 10, p. 551.Тбилиси1901Училиштето Царица Александра, прва секуларна азербејџанска женска школа била отворена во рамки на Руското царство.The Past Days  by Manaf Suleymanov. 1990 Баку1908На медицинскиот колеџ во Санкт Петербург, Сона Валихан, станала првата жена која стекнала диплома за лекар од Азербејџан.Female Activity at the Turn of the Century. Gender-az.org.Санкт Петербург1908Филантропот Хамида Џаваншир го основала првото азерско училиште.(азербејџански)
Megastar and Her Light. An interview with Hamida Javanshir's granddaughter Dr. Mina Davatdarova. Gender-az.orgКахризли1910Глумицата Ѓовхар Газиева станала првата Азербејџанка што се појавила на сцената.Göyərçin xanım . Adam.az.Тбилиси1911Хадиџа Алибејова го објавила Ишиг, првото женско списание на азербејџански јазик.Azerbaijani Woman in Historical Retrospective. Gender-az.org.Тбилиси1912Прва изведба на првата азербејџанска оперска пејачка Шовкат Мамедова.Shovkat Mammadova, Audacious Challenge by Fuad Akhundov. Azerbaijan International. Winter 1997 (retrieved 26 August 2006)Баку1919Азербеџанките добиле право на глас.7th annual Azerbaijan Adoptive Families Reunion . Azerbaijani Women of America.1919Пари Софиева станала членка на грузискиот парламент и првата демократски избрана етничка Азербејџанка.Matriarch of Karaiazi - Parikhanim Sofiyeva.Карајази1929Изат Оруџова станала првата Азербејџанка која глумела во игран филм.Izzat Orujova-100 . Bakinsky Rabochy. October 2009.1930Гинекологот Адила Шахтахтинскаја станала прва Азербејџанка со титула доктор.Adila Shahtakhtinskaya . Adam.az.1931Лејла Мамедбејова го извела својот прв лет и станала првата азербејџанска авијатичарка.(руски)
The Proprietress of the Sky  by I.Gadirova. Nash Vek. 7 May 2004. Retrieved 6 June 2007Баку1932Првата азербејџанска балерина, Гамар Алмасзаде, дебитирала во Шах-Сенем.Center Stage: My Life as Azerbaijan's First Ballerina by Gamar Almaszadeh. Azerbaijan International. #10.3. Autumn 2002Баку1938Народниот правобранител, Ајна Султанова станала прва азербејџанска министерка на кабинет.Hidden Facts about Ayna Sultanova . Deyerler. 8 February 2010.1949Биологот Валида Тутајуг стана првата жена членка на Азербејџанската национална академија на науките (основана во 1945 година).Famous Alumni - Valida Tutayug . Azerbaijani State Agricultural University.1964Сакина Алијева била избрана за претседател на Врховниот совет на Нахчован, со што станала првата азербејџанска жена шеф на парламентот.Nakhchivan .Нахчован2007Манзар Исмаилова станала првиот азерски женски свештеник.First Azerbaijani Female Cleric. Day.az. 17 November 2007. Retrieved 4 October 2011.2009Натаван Мирватова била промовирана во генерал-мајор, трет највисок воен чин во Азербејџан, и највисок до кој стигнала жена.

 Наводи 

 Библиографија 

 Heyat, Farideh. Азербејџанските жени во транзиција: Жените во советскиот и постсоветскиот Азербејџан. Routledge (2002). ИСБН. 0-7007-1662-9.
 Насилство врз жените во Азербејџан . Светска организација против тортура (Ноември 2004). Овој извештај, исто така, се однесува на статусот на жените генерално.
 Јулија Алијева Гурејева: "Политички ставови кон жените во Азербејџан: Еднаквоста е дел од Агендата?" во Кавказ Аналитички Вари Бр 21

Категорија:Статии со надворешни врски на азербејџански
Категорија:Статии со надворешни врски на руски