Луј Арагон

Луј Арагон  (француски: Louis Aragon, роден на  во  - починал на  во ) — француски поет и романописец, претставник на дадаизмот и надреализмот и член на академијата.

 Животопис 

Луј Арагон е роден на 3 октомври 1897 година во Париз, како Луј Андрије. Пораснал со својата мајка и баба, верувајќи дека тие му се сестра и мајка. Татко му на Луј бил женет и 30 години бил постар од мајка му, па така Луј пораснал со убедување дека тој човек му е кум, а не татко. Дури на деветнаесет годишна возраст ја дознал вистината, пред да тргне како војник да се бори во Првата светска војна. Ниту мајка му ниту татко му не верувале дека синот ќе се врати од војната жив. Тоа што татко му никогаш не го признал оставило длабока трага на поезијата на Арагон во годините што следувале.

Од 1919 до 1924 година, Арагон се приклучил на движењето дадаизам, активно дружејќи се со париските дадаисти. Со Андре Бретон во 1924 година станал еден од основачите на надреалистичкото движење., и оттогаш го употребувал своето литературно име Арагон. Ги објавил првите песни и романот „Селанец од Париз“. Во текот на 20-те години заедно со цела група надреалисти се приклучил на Комунистичката партија на Франција. Од 1933 година започнал да пишува и за партискиот весник. Во текот на 1930 година го посетил Советскиот Сојуз и од 1933 година неговата посветеност на партијата го води до раскинување со надреалистите, кое кулминирало со Светскиот конгрес на писатели за одбрана на културата (1935 година), каде што жестоко му се спротивставил на неговиот пријател Андре Бретон. И покрај таквиот настап, Арагон и самиот често го критикувал Советскиот Сојуз. Од 1933 до 1944 Арагон го напишал романот „Реален свет“ во четири тома, каде ја опишал историската перспектива на класната борба. Со соцреализам продолжил да се занимава и во следните дела, а потоа создал три романи што се своевидна биографија поврзана со комунистичкото движење. Покрај тоа пишувал и патриотски песни, кои ги објавувал во текот на Втората светска војна, но и љубовна поезија посветена на својата жена Елза, сестра на Љиља Брик (љубовницата на Мајаковски), со која се оженил во 1939 година. Пред и во текот на Втората светска војна Елза соработувала со него во весниците на левицата, а во текот на окупацијата била во илегала.

За време на војната, Арагон станал член и на Движењето на отпорот, а пишувал и за еден илегален весник. Во последните поеми често се навраќал на сеќавањето од тоа движење. Станал еден од најважните комунистички интелектуалци, а од 1950 година станал и член на централниот комитет на партијата. Покрај новинарските активности, поврзани главно за неговото политичко дејствување, Арагон во текот на 50-те години станал водач на Обединетите француски издавачи, кои објавувале француски и советски автори. Во почетокот на 60-те започнал да објавува и други писатели, Мајаковски, Јевтушенко и Криста Волф.

По смртта на сопругата Елза во 1970, Луј Арагон ја напуштил и издавачката куќа и се вратил кон надреализмот. Во последната деценија од животот објавил уште два романи. Починал на 24 декември 1982 година, а погребен е покрај својата сопруга во паркот на својот имот.

 Дела 

 Романи
 Anicet ou le Panorama, roman (1921)
 Les Aventures de Télémaque Louis Aragon|Les Aventures de Télémaque (1922)
 Le Libertinage (1924)
 Le Paysan de Paris (1926)
 Le Con d'Irène (1927
 Les Cloches de Bâle ("Le Monde réel", 1934)
 Les Beaux Quartiers ("Le Monde réel", 19361936
 Les Voyageurs de l'Impériale ("Le Monde réel", 1942)
 Aurélien ("Le Monde réel", 1944)
 Servitude et Grandeur des Français. Scènes des années terribles (1945)
 Les Communistes 
 La Semaine Sainte (1958)
 Le Fou d'Elsa (1963)
 La Mise à mort (1965)
 Blanche ou l'oubli (1967)
 Henri Matisse, roman (1971)
 Théâtre/Roman (1974)
 Le Mentir-vrai (1980)
 La Défense de l'infini (1986)
 Les Aventures de Jean-Foutre La Bite (1986)

 Поезија
 Le Musée Grévin
 La Rose et le réséda
 Feu de joie, 1919
 Le Mouvement perpétuel, 1926
 La Grande Gaîté, 1929
 Persécuté persécuteur, 1930–1931
 Hourra l'Oural, 1934
 Le Crève-Cœur, 1941
 Cantique à Elsa, 1942
 Les Yeux d'Elsa, 1942
 Brocéliande, 1942
 Le Musée Grevin, 1943
 Complainte de Robert le Diable, 1945
 La Diane française, 1945
 En étrange pays dans mon pays lui-même, 1945
 Le Nouveau Crève-Cœur, 1948
 Le Roman inachevé, 1956
 Elsa, 1959
 Les Poètes, 1960
 Le Fou d'Elsa, 1963
 Il ne m'est Paris que d'Elsa, 1964
 Les Chambres, poème du temps qui ne passe pas, 1969
 Demeure de Malkine, 1970

 Есеи
 Une vague de rêves, 1924
 Traité du style, 1928 
 Pour un réalisme socialiste'', 1935

 Наводи 

 Надворешни врски 

 J'arrive où je suis étranger  poem with music, listenable on-line.
 Les Lettres Françaises .

Категорија:Француски писатели
Категорија:Француски поети
Категорија:Дадаизам
Категорија:Француски надреалистички писатели
Категорија:Добитници на Ренодоовата награда
Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите