Дионисиј I Цариградски

Дионисиј I () бил Вселенски патријарх двапати, од 1466 до 1471 и од 1488 до 1490. Тој е почитуван како светец во православната црква и неговиот празник е на 23 ноември.

 Живот 
Дионисиј се родил во Димицана, во Пелопонез. Тој станал монарх и се зачленил во манастир во Цариград каде бил ученик на Марко, архиепископот на Ефес, кој го ракоположил како свештеник. За време на падот на Цариград во 1453 тој бил заробен од Османлиите, но подоцна бил купен и ослободен во Адријанопол од страна на архонт познат како Кириц (веројатно Деметриј Апокук, еден од двајцата грчки советници на султанот Мехмед II).

По неговото ослободување Дионисиј станал многу почитуван од Мара Бранковиќ, ќерката на српскиот деспот Џураџ Бошковиќ и една од жените на султанот Мурат II, таткото на Мехмед II. И покрај тоа што Мара останала доживотна христијанка, таа била доста влијателна со Мехмед. Поддржуван од Мара, Дионисиј бил назначен за митрополит на Филипополис од страна на патријархот Генадиј Схолариј.

Во тоа време борбата за патријаршискиот престол била меѓу две групи, едната предводена од мирјанските архонти како што е хартофилкасот Џорџ Галезиот и големиот еклезијарх Мануел Христоним (идниот патријарх Максим III), додека другата била составена од благородници од поранешното Трапезунтско Царство кои биле приморани да се преселат во Цариград по падот на Трапезунт во рацете на Османлиите во 1461. Иселениците го поддржувале Марко II како патријарх, додека другата група го поддржувала Симеон I.

Во 1466 Симеон бил успешен во отстранувањето на Марко II и наследувањето на престолот откако ја дарувал османлиската влада со 2000 златници. Првото владеење на Симеон траело краток период, бидејќи неговите Симонистички дејствувања ја изреволтирале Мара Бранковиќ која заминала во Цариград да се пожали на Мехмед. Како одговор на нејзиното барање и нејзината донација од 2000 златници, султанот го симнал Симеон и го назначил за патријарх кандидатот на Мара, т.е. Дионисиј. Ова наследување на патријасите е предложено од научници како што се Кимин, Ринкиман, Грумел и Геман Сардејски, додека Лорен и Подскалски тврдат дека всушност Марко, а не Симеон, бил тој кој го купил престолот првиот пат, сместувајќи го владеењето на Марко по она на Симеон. Сепак постои спор за фактот дека Дионисиј, кој не бил замешан со било која од двете групи, станал патријарх како резултат на итервенцијата на Мара во негово име.

Датумот на прогласувањето на Дионисиј за патријарх е веројатно при крајот на 1466, бидејќи на 15 јануари 1467 тој потпишал акт со кој светиот синод ги лишил од какво било достоинство Џорџ Галезиот и Мануел Христоним. Сепак овие двајца благородници наскоро ќе го повратат своето влијание и силно ќе му се спротивстават на Дионисиј, кој исто така бил спротивставен и од поддржувачите на Симеон.

Дионисиј владеел со заштита од Мара сè до крајот на 1471, кога неговите противници го наклеветиле дека се оддал на исламот за многу кратко време и дека бил обрежан. Синодот бил свикан од страна на неговите противници за да му суди. И покрај тоа што тој го покажал својот пенис за да докаже дека не бил обрежан, тој бил отстранет и заменет со Симеон I. Лорен алудира на втора кратка патријаршија на Марко II пред Симеон.

По неговото депонирање во 1471, Дионисиј се преселил во манастир во Ејкосифиниза во Драма. Во јули 1488 тој бил избран за патријарх по вторпат поддржан од грчката јавност и продолжил да владее останувајќи во неговиот манастир. Тој бил отстранет од позицијата при крајот на 1490 бидејќи им досадил на атонските монаси. Дионисиј починал во 1492.

 Белешки 

 Надворешни врски 
 Historia politica et patriarchica Constantinopoleos, Cap VI: P. Dionisius, (trans. Martin Crusius, 1584) Main primary source.  and 

Категорија:Вселенски патријарси
Категорија:Луѓе од Аркадија
Категорија:Православни светци
Категорија:Починати во 1492 година
Категорија:Османлиски робови
Категорија:Родени во непозната година
Категорија:Христијански светци од 15 век