Органска архитектура

мини|десно|250п|Рајтова Кућа на водопадима
мини|250п|Луис Саливен: -{Wainwright Building}-
мини|250п|Ерих Менделсон Ајнштајнова кула
Органска архитектура е стил на современата архитектура кој ја  негува хармонијата помеѓу човекот и природата преку проектирање на проекти кои се толку интегрирани во околината така што неговите делови , мебелот и околината стануваат дел од еднинствената мегусебно одредена композиција од крајот на 20 век .Зборот  прв   Органска архитектурапрв свесно го употребил во архитектурата  Френк Лојд Рајт.

 Одлики и поим 
Органската архитектура е архитектураинспирирана со цели, со функција и природност ,тканаречена жива архитектура. Органски значи интегриран, со цел, аналоген со билним и животињскиот организам, оној који природно следи и разложно е распореден. Уопштено, тоа е архитектура која е инспирирана со природата. Првпат  изразот органски во  теоријата го  употребил 1841. година францускиот  естетичар Де Ламенсе („-{H.F.R. de Lammenaise}-“) во  делото „-{De l´Art et du beau}-“ (О уметности и лепоти) а 1843. година американскиот вајар Хорејшио Гриноу („-{Horatiо Greenough}-“) понатака овој термин  го употребувал Луис Саливан и свесно ја разрабтил  како теорију  Френк Лојд Рајт во  врка  со своите програмски повратна  природа. Овааа архитектура е и архитектура 60-их година во  делот на  унгарскиот  архитекта Имре Маковицво  кој во  своите  дела ги употребувал  органскате  материјали како дрво и трска и силно бил  инспириран од облиците на  облицима на природата.
Теоретичар Давид Пирсон је предложио листу правила по којих би се требало држати у органској архитектури:

Проектот мора:
 да биде инспириран од природата и да биде самоодрзив , здрав, економичен и разнолик
 да расте одвнатре како од семе.
 да постои во трајната сегасност и да почнува секогаш поново.
 да ги прати тековите и да биде секогас флексибилен и прилагодлив.
 да ги подмири социолошките ,физичките и духовните потреби.
 да израсне од околината и да биде единствен.
 да го слави духот на младоста,игрите и изненадувањата.
 да го изрази ритамот на музиката и силата на танцот.
Класичен пример на органската  архитектура е Куката  на водопадите  која  Френк Лојд Рајт ја пројектирал  за семејството Кауфман. Куката  била  изградена на местото кое  било предизвикувачко заради  стрмното  брдо на врвот на  водопадите  и кое очигледно го инспирирало  Рајт. Мешајки го природниот камен  со смело истурените греди обоени во светла боја која се вклопува со околниот амбиент , објектот  се вклопил со околната природа и изгледало дека тоа е единствено место каде тој проект може да се изведе.

Рајтоватa  „органска архитектура“ не e ништo друго туку отфрлање на секоја шема според која би ги  изведувал објектите според своите проекти и посветување внимание на околината во која тој би го вклопил објектот  секојпат приоѓајќи им на друг начин со соодветен избор на материјали . Рајт од самиот пошеток ги насочува своите напори на теми надвор од архитектурата,па тврди : “Органска архитектура значи повеќе или помалку организирано општество. Архитектурата која што се раководи со овој идеал  не подлегнува на законите кои ги пропишува естетиката или само вкусот , у иста мера како што би и организираното општество морало да ги одбие обврските кои немааат никаква врска со животот и кои се во противречност со природата и со карактерот на  човекот кој своето  место и работа, на кој може бити да биде среќен и корисен, нашол во една форма на живеење соодветна за него.“.Savremena arhitektura, Udo Kulterman Novi Sad 1971.

Не постои никакаво пропишано или воспоставено надворешно стилско средство ,самото за себе е уметнички закон , пропорции ,пластичност, боја  на материјали а правилата се различно нагласувани од самите застапници на органската архитектура  односно дефинирани и можемо да ги  пратиме во  во делата Антони Гауди, Ерих Менделсон или Френк Лојд Рајт. Хармонијата на  објектот  и пејзажот и соодветен избор на материјали од кои се изведува објектот  - органски од функција развиена форма као и биолошки, психолошки и социјални цели на  архитектура треба да се задоволат.

 Изабрани претставници 
 Френк Лојд Рајт („-{Frank Lloyd Wright}-“)
 Луис Саливен („-{Louis Sullivan}-“)
 Бруно Зеви („-{Bruno Zevi}-“)
 Алвар Алто („-{Alvar Aalto}-“)
 Херман Финстерлин („-{Hermann Finsterlin}-“)
 Иго Херинг („-{Hugo Häring}-“)
 Густав Стикли („-{Gustav Stickley}-“)
 Имре Маковец („-{Imre Makovecz}-“)
 Ханс Шарон („-{Hans Scharoun}-“)
 Антони Гауди („-{Antoni Gaudi}-“)

 Наводи 

Категорија:Уметност
Категорија:Архитектура