Детелина

мини|десно|Ботаничка илустрација на црвена детелина (T. pratense)
мини|десно|Мала детелина (T. dubium)
мини|десно|Персиска детелина (Trifolium resupinatum)
мини|десно|Инкарнатска детелина (T. incarnatum)
мини|десно|Цвет на бела детелина (T. repens)
мини|десно|Јагодеста детелина (T. fragiferum)
мини|десно|Четирилисна детелина
мини|десно|Шведска детелина (T. hybridum)
Детелина () —  од околу 300 ови растенија од то бобови (Fabaceae), распространет ширум светот. Најголема разновидност има во умерените краишта на северната полутопка, но се среќаваат и многу видови во Јужна Америка и Африка, како на високите планини, така и во тропски предели. Ова се мали едногодишни, двегодишни или кратовечни повеќегодишни билни растенија. Листовите се  трилисни (ретко со по 5 или 7 ливчиња), со залистоци што се издаваат од лисната дршка. Главичките гости и зашиленени цветови со виолетова, бела или жолта боја. Постојат и други сродни растенија што често се нарекуваат „детелина“, но всушност не се. Такви примери се пчелникот (Melilotus) и  луцерката (Medicago). Научниот назив доаѓа од латинските поими tres, „три“ и folium, „лист“, што значи „трилисник“, поради трите карактеристични ливчиња.

 Одгледување 

Повеќе видови детелина масовно се одгледуваат како фуражни култури. Најзастапени во светот се белата (T. repens) и црвената детелина (T. pratense). Се сее самостојно, или заедно со плевел. Нејзината погодност како сточна храна се должи на повеќе причини: вирее слободно, постојано се враќа по секоја косидба, расте во обилна количина, хранлива е и вкусна за добитокот,  го врзува азотот, ја намалува потренбата од вештачки ѓубрива, расте на најразлични почви и клими и може да се користи за зелено ѓубрење.

Во многу подрачја детелината е кратковечна, особено на места со кисела почва. Ова се должи на сплет од штетници, болести и состојките во земјата. Затоа, таму се практикува плодоред на посевите, не дозволувајќи детелината да се сади почесто од еднаш на осум години.

Медоносните пчели е значаен опрашувач на детелината и оттаму ова растение има големо значење во пчеларството, особено бидејќи нејзиниот цвет е еден од главните извори на нектар за пчелите.

 Одгледување во Македонија 

Во Македонија се одгледуваат повеќе видови детелина, на површина од околу 2.000 хектари со просечен принос од 3 тони сено на хектар. стр. 458. Детелината најмногу се одгледува за сточна храна, односно за сено и сурова прихрана на добиток, а исто така игра и значајна улога во пчеларството како медоносни растенија. Најзастапени се следниве (по азбучен ред):

 александриска детелина (T. alexandrinum)
 бела детелина (T. repens) 
 жолта детелина (T. patens)
 инкарнатска детелина (T. incarnatum)
 јагодеста детелина (T. fragiferum) 
 персиска детелина (T. resupinatum) 
 планинска детелина (T. montanum) 
 подземна детелина (T. subterraneum)
 црвена детелина (T. pratense) 
 шведска детелина (T. hybridum)

Симболизам
Некои поретки примероци на детелината можат да имаат по четири ливчиња. Затоа, четирилисната детелина се смета за симбол на среќа и стои како обележје на разни игри на среќа и претставува еден од симболите на Државната лотарија на Македонија. Се среќаваат и примероци со по пет, шест и повеќе ливчиња, но овие се мошне ретки. Светскиот рекорд за највеќе ливчиња на детелина е 56, поставен во 2009 г. 

Детелината е познат традиционален симбол на Ирска, под називот „шамрок“ (ирс. , анг. )). Според преданијата, прв почнал да го користи Свети Патрик, поради тоа што трите листа ја означувале Светата Троица. Некои сметаат дека симболот се однесува на малата или белата детелина, додека понекогаш се вели дека тоа е киселата детелина (Oxalis, која не е вистинска детелина).

Детелината како мотив во уметноста и во популарната култура
 „Детелина со четири листа“ — кус расказ на македонската писателка Сања Михајловиќ-Костадиновска од 2018 година.Сања Михајловиќ-Костадиновска, (Бес)конечни модели на расказот. Скопје: Бегемот, 2018, стр. 111.

Некои видови
Родот опфаќа 245 вида:

 Trifolium acaule A. Rich.
 Trifolium affine C. Presl
 Trifolium africanum Ser.
 Trifolium aintabense Boiss. & Hausskn.
 Trifolium albopurpureum Torr. & A. Gray
 Trifolium alexandrinum L.
 Trifolium alpestre L.
 Trifolium alpinum L.
 Trifolium amabile Kunth
 Trifolium ambiguum M. Bieb.
 Trifolium amoenum Greene
 Trifolium andersonii A. Gray
 Trifolium andinum Nutt.
 Trifolium andricum Lassen
 Trifolium angulatum Waldst. & Kit.
 Trifolium angustifolium L.
 Trifolium apertum Bobrov
 Trifolium argutum Banks & Sol.
 Trifolium arvense L.
 Trifolium attenuatum Greene
 Trifolium aureum Pollich
 Trifolium baccarinii Chiov.
 Trifolium badium Schreb.
 Trifolium barbeyi Gibelli & Belli
 Trifolium barbigerum Torr.
 Trifolium barnebyi (Isely) Dorn & Lichvar
 Trifolium batmanicum Katzn.
 Trifolium beckwithii W. H. Brewer ex S. Watson
 Trifolium bejariense Moric.
 Trifolium berytheum Boiss. & Blanche
 Trifolium bifidum A. Gray
 Trifolium bilineatum Fresen.
 Trifolium billardierei Spreng.
 Trifolium bivonae Guss.
 Trifolium blancheanum Boiss.
 Trifolium bocconei Savi
 Trifolium boissieri Guss. ex Soy.-Will. & Godr.
 Trifolium bolanderi A. Gray
 Trifolium brandegeei S. Watson
 Trifolium breweri S. Watson
 Trifolium brutium Ten.
 Trifolium buckwestiorum Isely
 Trifolium bullatum Boiss. & Hausskn.
 Trifolium burchellianum Ser.
 Trifolium calcaricum J. L. Collins & Wieboldt
 Trifolium calocephalum Fresen.
 Trifolium campestre Schreb.
 Trifolium canescens Willd.
 Trifolium carolinianum Michx.
 Trifolium caucasicum Tausch
 Trifolium caudatum Boiss.
 Trifolium cernuum Brot.
 Trifolium cheranganiense J. B. Gillett
 Trifolium cherleri L.
 Trifolium chilaloense Thulin
 Trifolium chilense Hook. & Arn.
 Trifolium chlorotrichum Boiss. & Balansa
 Trifolium ciliolatum Benth.
 Trifolium cinctum DC.
 Trifolium clusii Godr. & Gren.
 Trifolium clypeatum L.
 Trifolium congestum Guss.
 Trifolium constantinopolitanum Ser.
 Trifolium cryptopodium Steud. ex A. Rich.
 Trifolium cyathiferum Lindl.
 Trifolium dalmaticum Vis.
 Trifolium dasyphyllum Torr. & A. Gray
 Trifolium dasyurum C. Presl
 Trifolium davisii M. Hossain
 Trifolium decorum Chiov.
 Trifolium depauperatum Desv.
 Trifolium dichotomum Hook. & Arn.
 Trifolium dichroanthoides Rech. f.
 Trifolium dichroanthum Boiss.
 Trifolium diffusum Ehrh.
 Trifolium dolopium Heldr. & Hausskn. ex Gibelli & Belli
 Trifolium douglasii House
 Trifolium dubium Sibth.
 Trifolium echinatum M. Bieb.
 Trifolium elgonense J. B. Gillett
 Trifolium eriocephalum Nutt.
 Trifolium eriosphaerum Boiss.
 Trifolium erubescens Fenzl
 Trifolium euxinum Zohary
 Trifolium eximium Stephan ex Ser.
 Trifolium fragiferum L.
 Trifolium friscanum (S.L. Welsh) S.L. Welsh
 Trifolium fucatum Lindl.
 Trifolium gemellum Pourr. ex Willd.
 Trifolium gillettianum Jacq.-Fél.
 Trifolium glanduliferum Boiss.
 Trifolium globosum L.
 Trifolium glomeratum L.
 Trifolium gordejevii (Kom.) Z. Wei
 Trifolium gracilentum Torr. & A. Gray
 Trifolium grandiflorum Schreb.
 Trifolium gymnocarpon Nutt.
 Trifolium haussknechtii Boiss.
 Trifolium haydenii Porter
 Trifolium heldreichianum (Gibelli & Belli) Hausskn.
 Trifolium hirtum All.
 Trifolium howellii S. Watson
 Trifolium hybridum L.
 Trifolium incarnatum L.
 Trifolium israeliticum Zohary & Katzn.
 Trifolium isthmocarpum Brot.
 Trifolium jokerstii Vincent & Rand. Morgan
 Trifolium juliani Batt.
 Trifolium kingii S. Watson
 Trifolium lanceolatum (J. B. Gillett) J. B. Gillett
 Trifolium lappaceum L.
 Trifolium latifolium (Hook.) Greene
 Trifolium latinum Sebast.
 Trifolium leibergii A. Nelson & J. F. Macbr.
 Trifolium lemmonii S. Watson
 Trifolium leucanthum M. Bieb.
 Trifolium ligusticum Balb. ex Loisel.
 Trifolium longidentatum Nábelek
 Trifolium longipes Nutt.
 Trifolium lucanicum Gasp. ex Guss.
 Trifolium lugardii Bullock
 Trifolium lupinaster L.
 Trifolium macilentum Greene
 Trifolium macraei Hook. & Arn.
 Trifolium macrocephalum (Pursh) Poir.
 Trifolium masaiense J. B. Gillett
 Trifolium mattirolianum Chiov.
 Trifolium mazanderanicum Rech. f.
 Trifolium medium L.
 Trifolium meduseum Blanche ex Boiss.
 Trifolium meironense Zohary & Lerner
 Trifolium michelianum Savi.
 Trifolium micranthum Viv.
 Trifolium microcephalum Pursh
 Trifolium microdon Hook. & Arn.
 Trifolium miegeanum Maire
 Trifolium monanthum A. Gray
 Trifolium montanum L.
 Trifolium mucronatum Willd. ex Spreng.
 Trifolium multinerve A. Rich.
 Trifolium mutabile Port.
 Trifolium nanum Torr.
 Trifolium neurophyllum Greene
 Trifolium nigrescens Viv.
 Trifolium noricum Wulfen
 Trifolium obscurum Savi
 Trifolium obtusiflorum Hook. & Arn.
 Trifolium ochroleucum Huds.
 Trifolium oliganthum Steud.
 Trifolium ornithopodioides L.
 Trifolium owyheense Gilkey
 Trifolium pachycalyx Zohary
 Trifolium palaestinum Boiss.
 Trifolium pallescens Schreb.
 Trifolium pallidum Waldst. & Kit.
 Trifolium pannonicum Jacq.
 Trifolium parnassi Boiss. & Spruner
 Trifolium parryi A. Gray
 Trifolium patens Schreb.
 Trifolium patulum Tausch
 Trifolium pauciflorum d'Urv.
 Trifolium petitianum A. Rich.
 Trifolium philistaeum Zohary
 Trifolium phitosianum N. Böhling et al.
 Trifolium phleoides Pourr. ex Willd.
 Trifolium physanthum Hook. & Arn.
 Trifolium physodes Steven ex M. Bieb.
 Trifolium pichisermollii J. B. Gillett
 Trifolium pignantii Brongn. & Bory
 Trifolium pilczii Adamović
 Trifolium pilulare Boiss.
 Trifolium pinetorum Greene
 Trifolium plebeium Boiss.
 Trifolium plumosum Douglas
 Trifolium polymorphum Poir.
 Trifolium polyodon Greene
 Trifolium polyphyllum C. A. Mey.
 Trifolium polystachyum Fresen.
 Trifolium praetermissum Greuter et al.
 Trifolium pratense L.
 Trifolium prophetarum M. Hossain
 Trifolium pseudostriatum Baker f.
 Trifolium purpureum  Loisel.
 Trifolium purseglovei J. B. Gillett
 Trifolium quartinianum A. Rich.
 Trifolium radicosum Boiss. & Hohen.
 Trifolium reflexum L.
 Trifolium repens L.
 Trifolium resupinatum L.
 Trifolium retusum L.
 Trifolium riograndense Burkart
 Trifolium roussaeanum Boiss.
 Trifolium rubens L.
 Trifolium rueppellianum Fresen.
 Trifolium salmoneum Mouterde
 Trifolium saxatile All.
 Trifolium scabrum L.
 Trifolium schimperi A. Rich.
 Trifolium scutatum Boiss.
 Trifolium sebastianii Savi
 Trifolium semipilosum Fresen.
 Trifolium setiferum Boiss.
 Trifolium simense Fresen.
 Trifolium sintenisii Freyn
 Trifolium siskiyouense J. M. Gillett
 Trifolium somalense Taub.
 Trifolium spadiceum L.
 Trifolium spananthum Thulin
 Trifolium spumosum L.
 Trifolium squamosum L.
 Trifolium squarrosum L.
 Trifolium stellatum L.
 Trifolium steudneri Schweinf.
 Trifolium stipulaceum Thunb.
 Trifolium stoloniferum Muhl. ex A. Eaton
 Trifolium stolzii Harms
 Trifolium striatum L.
 Trifolium strictum L.
 Trifolium subterraneum L.
 Trifolium suffocatum L.
 Trifolium sylvaticum Gérard ex Loisel.
 Trifolium tembense Fresen.
 Trifolium thalii Vill.
 Trifolium thompsonii C. V. Morton
 Trifolium tomentosum L.
 Trifolium triaristatum Bertero ex Colla
 Trifolium trichocalyx A. Heller
 Trifolium trichocephalum M. Bieb.
 Trifolium trichopterum Pančić
 Trifolium tumens Steven ex M. Bieb.
 Trifolium ukingense Harms
 Trifolium uniflorum L.
 Trifolium usambarense Taub.
 Trifolium variegatum Nutt.
 Trifolium vavilovii Eig
 Trifolium velebiticum Degen
 Trifolium velenovskyi Vandas
 Trifolium vernum Phil.
 Trifolium vesiculosum Savi
 Trifolium vestitum D. Heller & Zohary
 Trifolium virginicum Small
 Trifolium wentzelianum Harms
 Trifolium wettsteinii Dörfl. & Hayek
 Trifolium wigginsii J. M. Gillett
 Trifolium willdenovii Spreng.
 Trifolium wormskioldii Lehm.

 Поврзано 
 Луцерка
 Пчелник
 Фуражни култури
 Четирилисна детелина

 Наводи 

 Надворешни врски 



 Тема: Детелина (Trifolium)  — Пчеларски форум
 Соновник: Детелина — верувања за детелината во соништата, портал „Фемина“


Категорија:Фуражни култури
Категорија:Медоносни растенија
Категорија:Градинарски растенија
Категорија:Приземни растенија
Категорија:Ботанички таксони опишани од Карл Линеј