Бодовен пласман на Тур де Франс

Бодовен пласман на Тур де Франс — еден од пласманите на велосипедската трка Тур де Франс, кој започнал да се доделува во 1953 година. Бодовите се добиваат за високите пласмани на етапа или за победа на некој од средните спринтови и тие се бројат за бодовниот пласман. Се смета за спринтерски пласман. На предводникот во пласманот му се доделува зелена маичка, која станала симбол за бодовниот пласман, така што кога велосипедистот ќе го освои бодовниот пласман, се вели дека „ја освоил зелената маичка“.

Системот ги поттикнал и другите велосипедски трки; останатите две големи трки исто така имаат бодовен пласман: Вуелта а Еспања од 1955 година, која исто така ја користи зелената маичка, и Џиро д’Италија од 1966 година.

 Историја 

По скандалите на Тур де Франс 1904, правилата за наредното издание биле изменети: победникот не бил повеќе одредуван со временски систем, туку со бодовен систем. Велосипедистите добивале бодови, подеднакви на нивниот пласман во етапата, а велосипедистот со најмалку бодови бил предводник на трката. По Тур де Франс 1912, системот бил повторно променет на временски, кој сè уште се користи.

На Тур де Франс 1953, како прослава за 50. родеден на Тур де Франс, бодовниот систем бил повторно воведен, но овој пат како дополнителен пласман. Бидејќи предводникот на генералниот пласман ја носи жолтата маичка, предводникот на бодовниот пласман исто така добивал специјална маичка, зелената маичка (). Зелената боја била избрана поради спонзорот кој бил производител на косилки за трева.

Во првите години, велосипедистот единствено добивал казнени бодови доколку не завршил на високо место, па така велосипедистот со најмалку бодови бил освојувач на зелената маичка. Од 1959 година па натаму, системот бил променет, па велосипедистите добивале бодови доколку завршиле високо во пласманот (првото место носело најмногу бодови, а пониско пласираните добивале помалку бодови), па така велосипедистите со најмногу бодови ја освојувале зелената маичка.

Во 1968 година, маичката била црвена, на барање на спонзорот.

Додека жолтата маичка се доделува за најниското вкупно време на трката, зелената маичка ги отсликува бодовите добиени со високите пласмани на секоја етапа и средните спринтови, особено во текот на рамните етапи на трката. Средните спринтови порано биле дел од пласманот за средни спринтови, а бодовите за бодовниот пласман бил додаток; меѓутоа, подоцна овој пласман бил укинат, а средните спринтови останале дел од бодовниот пласман.

Бодовниот пласман се смета за „спринтерски пласман“, бидејќи најголем дел од бодовите се освојуваат на рамните етапи, па така возачите генерално остануваат заедно во една голема група, оставајќи ги најдобрите спринтери на крајот да се борат за етапна победа. Меѓутоа, да се освои пласманот, на еден возач му треба доволно ниво на вештини покрај силниот спринт, бидејќи тој треба да заврши во рамки на временската граница на планинските етапи за да остане во натпреварувањето, а идеално би било да се натпреварува и на средните спринтови во текот на планинските етапи. На пример, Марио Чиполини бил еден од најдобрите спринтери во неговото време, но никогаш не бил во борба за бодовниот пласман бидејќи не успевал да помине низ планинските етапи и да ја заврши трката (меѓутоа, успеал да заврши на Џиро д’Италија и да го освои бодовниот пласман неколкупати).

Четири пати, победникот на бодовниот пласман бил и победник на генералниот пласман: трипати од страна на Еди Меркс и еднаш од Бернар Ино. Во 1969 година, Еди Меркс го освоил генералниот пласман, бодовниот пласман и планинскиот пласман, уникатна ситуација и резултат на Тур де Франс.

Петер Саган поставил рекорд за најмногу етапи во водство на пласманот, носејќи ја зелената маичка 100 дена на етапата 18 на Тур де Франс 2018.

 Бодовен систем 
 Моментална состојба 

До 2019 година, бодовниот пласман бил преместуван преку додавање на бодови добиени на етапи и одземање на казнени бодови. Бодови се доделувале за првите велосипедисти, кои ќе ја преминат целта или линијата на средните спринтови, и за велосипедистите со најбрзи времиња на прологот или на поединечните хронометри, според следниов распоред:

+Моментален бодовен пласманВид1.2.3.4.5.6.7.8.9.10.11.12.13.14.15.Податотека:Plainstage.svgзавршница на „рамна“ етапа50302018161412108765432Податотека:Mediummountainstage.svgзавршница на „ридско/среднопланинска“ етапа30252219171513119765432Податотека:Mountainstage.svgзавршница на „планинска“ етапа20171513111098765432122ппоединечен хронометар201715131110987654321 среден спринт201715131110987654321

Возачите можат да загубат бодови за разни прекршувања на правилата, што значело некои возачи да го завршат Тур со негативни бодови.

Пред почетокот на Тур де Франс, организацијата означува кои етапи се сметани за „рамни“, „ридско/среднопланински“ или „планински“. Рамните етапи вообичаено имале неколку или немале категоризирани искачувања (неколку од 4. категорија и повремено 3. категорија), среднопланинските етапи имале бројни искачувања, вообичаено од втора и трета категорија, а планинските етапи имале бројни големи брда, често од прва или екстра категорија.

Кога не може да се одреди редоследот на завршување на целта или кога велосипедистите забележале исто време на прологот/поединечниот хронометар, велосипедистите ги делат бодовите (заокружено на најблискиот половина бод). Велосипедист кој нема да ја заврши етапата е отстранет од бодовниот пласман. По секоја етапа, предводникот на бодовниот пласман ја добива зелената маичка. При изедначување во пласманот, велосипедистот со најмногу етапни победи е предводникот. Ако и тоа е израмнето, тогаш бројот на победи на средните спринтови го означува предводникот. Ако и тоа е исто, тогаш местото во генералниот пласман го одредува предводникот. На крајот на Тур де Франс, велосипедистот кој е прв во пласманот е освојувач на зелената маичка.

 Историски 
 Пред 2011 година 

Правилата биле изменувани низ годините. Кога системот започнал во 1953 година, биле додавани местата на секој велосипедист на етапата, а велосипедистот со најмалку бодови бил победник. Подоцна, бодовите биле доделувани на првите неколку велосипедисти на секоја етапа. Дури потоа, бодовниот систем започнал да се разликува на видот на етапата, вообичаено носејќи повеќе бодови на рамните етапи. Средните спринтови исто така носеле бодови.

Во 2009 година, системот бил следен, со два или три средни спринта по етапа:

Вид1.2.3.4.5.6.7.8.9.10.11.12.13.14.15.16.17.18.19.20.21st22nd23rd24.25.Податотека:Plainstage.svg„рамна“ етапа завршница35302624222019181716151413121110987654321Податотека:Mediummountainstage.svg„среднопланинска“ етапа завршница2522201816151413121110987654321Податотека:Mountainstage.svg„планинска“ етапа завршница20171513121098765432122ппролог/поединечен хронометар1512108654321 среден спринт642

 2011 до 2014 

Бодовниот пласман се пресметувал преку додавање бодови освоени на етапите и одземање на казнените бодови. Бодови добивале првите велосипедисти кои ќе ја поминеле целната линија или линијата на средниот спринт и за велосипедистите со најбрзо време на пролозите или на поединечните хронометри. На Тур де Франс 2011 била користена следнава шема:

Вид1.2.3.4.5.6.7.8.9.10.11.12.13.14.15.Податотека:Plainstage.svg„рамна“ етапна завршница45353026222018161412108642Податотека:Mediummountainstage.svg„среднопланинска“ етапна завршница30252219171513119765432Податотека:Mountainstage.svg„планинска“ етапна завршници20171513111098765432122ппролог/поединечен хронометар201715131110987654321 среден спринт201715131110987654321

Возачите може да загубат бодови за разни прекршоци на правилата, што значи дека некои возачи може да ја завршат трката со негативна бодовна состојба.

Пред почетокот на Тур де Франс, организацијата објавува кои етапи се сметаат за „рамни“, „среднопланински“ или „планински“. Рамните етапи вообичаено имаат неколку или немаат категоризирани искачувања (неколку од 4. категорија и понекогаш 3. категорија), среднопланинските етапи имаат повеќе искачувања, вообичаено 2. и 3. категорија, а некои планински етапи имаат бројни високи искачувања, често од 1. категорија или екстра категорија.

Кога редоследот по кој велосипедистите ја поминале целта не може да се одреди или кога велосипедистите забележале исто време во прологот/поединечниот хронометар, велосипедистите ги делат бодовите (заокружени на најблискиот половина бод). Велосипедист кој не ја завршил етапата се отстранува од бодовниот пласман. По секоја етапа, предводникот на бодовниот пласман ја добива зелената маичка. Во случај на изедначување во пласманот, велосипедистот со најмногу етапни победи е победник. Доколку и тука е изедначено, бројот на победи на средните спринтови го одредуваат победникот. Ако и тука е изедначено, генералниот пласман го одредува победникот. На крајот на Тур де Франс, велосипедистот што води во бодовниот пласман е освојувач на зелената маичка.

 Победници 
 Победници по година 

ГодинаПобедникБодовиВторо местоБодовиТрето местоБодови1953    271   307   4061954    215,5    284,5    286,51955    322    399    4091956    280    464   4651957    301    317   3661958    347    406    5531959    613    524    5031960    74    40    351961    174    169   1481962    173    144    1401963    275    138    1231964    208    199   1651965    144    130   1241966    211    189    1781967    154    119   1111968    241    219    2001969    244    149   1361970    212    207   1611971    202    186   1071972    196    135    1321973    187    168    1451974    283    270    1701975    342    240   1991976    293    140    1281977    236    140   1371978    242    189    1231979    253    157    1091980    194    153   1481981    428    222    1841982    429    152   1491983    360    144   1261984    322    318   2471985    434    332   2791986    277    232    2101987    263    247    2281988    278    193    1831989    277    194   1631990    256    221    1181991    316    263   1751992    293     262    2021993    298    157    1531994    322    273   2301995    333    271    1801996    335    284   2551997    350    223    1981998    327    230    2211999    323    275    1962000    321    203   1842001    252     244    1692002    280    261    2082003    216    214    1882004    272   247    2452005    194    182   1782006    288    199   1952007    256     234     2322008     270     220    2172009     280     270    1722010    243    232    222  2011    334    272    236 2012    421    280    260 2013    409    312    267 2014    431    282    2712015    432    366    2982016    470    228    1992017    370    234    2202018    477    246    2032019    316    248    224

 Повеќекратни победници 

МестоИмеДржаваПобедиГодини1  Петер Саган    7  2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 20192  Ерик Цабел    6  1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 20013  Шон Кели    4  1982, 1983, 1985, 1989 4  Јан Јансен    3  1964, 1965, 1967 Еди Меркс    3  1969, 1971, 1972 Фрери Мертенс    3  1976, 1978, 1981 Джамолидин Абдужапаров    3  1991, 1993, 1994 Роби Мекјуан    3  2002, 2004, 2006 9  Стан Окерс    2  1955, 1956 Жан Грачик    2  1958, 1960 Андре Дарижад    2  1959, 1961 Лорен Жалабер    2  1992, 1995 Тор Хушовд    2  2005, 2009

 Победници по земја 

МестоДржаваПобеди 1     19 2     9 3     8 4     7 5     5 6     4 =     4 8     3 9     2 =     2 =     2 12     1 =     1

 Наводи 

Категорија:Тур де Франс