Жирафа (соѕвездие)

Жирафа — големо, слабосјајно соѕвездие на северната небесна сфера. Соѕвездието било осмислено од страна на Петар Планциј во 1612 или 1613 година. Некои од постарите астрономски книги имаат поинакво латиско име за соѕвездието, Camelopardus наместо денес употребуваното Camelopardalis што во превод значи жирафа.

 Потекло на поимот 

Првпат зборот  со латинско потекло camelopardalis се сретнува во англискиот јазик во 1785 година, и станува збор за латинизација на грчкиот збор „καμηλοπάρδαλις“ што значи жирафа, од „κάμηλος“ (kamēlos), камила + „πάρδαλις“ (pardalis), леопард, поради тоа што животното имало долг врат како камила а шари на телото како леопард.

Забележителности


Stars

Иако Жирафа е 18-то по големина соѕвездие, не станува збор за особено сјајно соѕвездие, бидејќи најсјајните ѕвезди имаат светлинска величина 4. Всушностт, содржи само 4 ѕвезди со светлинска величина поголема од 5.

α Cam е синобел суперџин со светлинска величина 4,3, 5.000 сг. од Земјата. Ова растојание е невообичаено за ѕвезда која може да се набљудува со голо око.
β Cam е најсјајната ѕвезда во Жирафа со светлинска величина 4,03. Оваа ѕвезда е двојна ѕвезда, чиј ѕвезди имаат светлински величини 4 и 8,6. Првичната ѕвезда е жолт суперџин на растојание од 1.000 сг. од Земјата.
11 Cam е ѕвезда со светлинска величина 5,2, 650 сг. од Земјата. И е мошне близу до 12 Cam ѕвезда со светлинска величина 6,1 , исто така на растојание од 650 сг. од Земјата, но не станува збор за двојна ѕвезда поради нивното меѓусебно растојание.
Σ 1694 (Струве 1694, 32 Cam) е двојна ѕвезда на 300 сг. од Земјата. Двете ѕвезди се синобели, првичната е со светлинска величина 5,4 и втората е со светлинска величина 5,9.
CS Cam е втората по сјајност ѕвезда, но истата нема ни Бајерова ознака ниту пак Фламстидова ознака. Станува збор за ѕвезда со светлинска величина 4,21 и е занемарливо променлива ѕвезда.

Други променливи ѕвезди се: U Жирафа, VZ Жирафа, и Миридите T Жирафа, X Жирафа и R Жирафа. RU Жирафа е една од посјајните кефеиди видливи на ноќното небо.

Во 2011 година беше откриена супернова во ова соѕвездие.

Далечни објекти

Жирафа е во делот на небесната сфера кој гледа спротивно на галактичката рамнина. Според тоа многу од далечните галаксии се видливи во неговите граници. NGC 2403 е галаксија во групата на галаксии M81, на растојание од 12 милиони сг. од Земјата со црвено поместување од 0,00043. Глаксијата се класифицира како мешавина од елиптична и спирална галаксија бидејќи истата поседува слабосјајни краци и изразито голема централна испакнатост. NGC 2403 за првпат била забележана од астрономот Вилијам Хершел во  век, кој во тој период работел во Англија. Има вкупна светлинска величина 8 и должина од 0.25°.

NGC 1502 е расејано ѕвездено јато со светлинска величина 6,9 и на растојание од 3.000 сг. од Земјата. Истото има 45 сјајни ѕвезди, како и двојна ѕвезда во центарот со светлинска величина 7.Revised NGC/IC Data 2013. Dr. Wolfgang Steinicke. NGC 1502 се поврзува и со Кембеловата Каскада, едноставен но убав астеризам кој се појавува на небото како синџир од ѕвезди со должина од 2,5° напоредно со Млечниот Пат и насочен кон Касиопеја (соѕвездие)Касиопеја. NGC 1501е планетарна маглина јужно на растојание од 1,4° од NGC 1502.

NGC 2655 е мала галаксија. IC 342 е една од двете посветли галаксии  во IC 342/Мафејовата група на галаксии. Џуџестата неправилна галаксија NGC 1569 Ѕвездородна галаксија е со светлинска величина 11,9 и на растојание од 11 милиони сг.

MS0735.6+7421 е галактичко јато со црвено поместување од 0,216, на растојание од 2.6 милијарди сг. од Земјата. Интересно е поради својата невообичаена меѓујатна средина, која оддава рендгенски зраци со голема честота. Галактичкото јато има и две празнини со прелник од 600.000 сг., предизвикани од централната супермасивна црна дупка, која оддава млазови материја. MS0735.6+7421 е едно од најголемите и најоддалечените примери за оваа појава.

Томбаух 5 е слабосјано расеано ѕвездено јато во Жирафа. Со вкупна светлинска величина 8,4 и на растојание од 5.800 сг. од Земјата. Станува збор за класа Шепли c и Трумплерова класа III 1 r, што значи дека е неправилно обликувано и слабо поврзано. Иако не е поврзано со ѕвезденото поле, нема никаква концентрација на ѕвезди во центарот. Поседува повеќе од 100 ѕвезди кои не се разликуваат по својата сјајност повеќето се со светлинска величина 15 и 16.

NGC 2146 пречкеста спирална ѕвездородна галаксија со светлинска величина 11 и завртена поради заемодејството со соседната галаксија.

MACS0647-JD, еден од кандидатите за можна најоддалечена галаксија во универзумот (z= 10,7), која се наоѓа во соѕвездието Жирафа.

Метеорски дождови

Годишниот метеорски дожд Камелопардалиди потекнува од кометата 209P/LINEAR како радијант во Жирафа.

Вселенско истражување

Вселенската сонда Војаџер 1 се движи во насока на ова соѕвездие но нема да се приближи до ниту една ѕвезда од ова соѕвездие во наредните илијадници години, период во кој изворот на енергија на сондата ќе биде целосо исцрпен.

Историја


Жирафа како соѕвездие била создадено од Петар Планциј во 1613 година и го претставувало животното кое  Ребека го јавала за време на свадбата со Исак во Библијата. Една година подоцна, Јакоб Барч го претставил во својот атлас. Јохан Хевелиј му го дал официјалното име  „Camelopardus“ или „Camelopardalis“ бидејќи многу од несјајните ѕвезди му наликувале на шарите на жирафа.

Претстава

Ханс Августо Реј има посочено друг начин на кој можат да се поврзат ѕвездите во Жирафа за да се добие обликот на жирафата.

мини|300п|Цртеж според замислата на Ханс Августо Реј на кој тој ги повррзува ѕвездите во соѕвездието Жирафа, за истите да прикажат жирафа.

Телото на жирафата е претставено како четриаголник од ѕвездите α Cam, β Cam, BE Cam и γ Cam: α Cam и β Cam се со светлинска величина 4. Ѕвездите HD 42818 (HR 2209) и M Cam ја образуваат главата на жирафата, додека ѕвездите M Cam и α Cam го образуваат долгиот врат. Ѕвездите β Cam и 7 Cam ја образуваат предната нога на жирафата и променливите ѕвезди BE Cam и CS Cam ја образуваат задната нога на жирафата.

Источна астрономија

Во кинеската астрономија, ѕвездите во Жирафа се сместени во цикумполарна група од ѕвези наречена Виолетова Забранета Градба (紫微垣 Ѕе веј јуен).

 Поврзано 

 Змеј (соѕвездие)
 Мала Мечка (соѕвездие)
 Кефеј (соѕвездие)
 Касиопеја (соѕвездие)
 Персеј (соѕвездие)
 Кочијаш (соѕвездие)
 Рис (соѕвездие)
 Голема Мечка (соѕвездие)

 Наводи 

 Надворешни врски 

 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Camelopardalis
 Star Tales – Camelopardalis
 NASA - Voyager Interstellar Mission Characteristics
 Camelopardalis Constellation at Constellation Guide


Категорија:Соѕвездија
Категорија:Северни соѕвездија
Категорија:Источни соѕвездија