Каранфил

мини|десно|Ботаничка илустрација на картуски каранфил (D. alpinus)
мини|десно|Турски каранфил (D. barbatus) 
мини|десно|Перјест каранфил (D. plumarius)
мини|десно|Јапонски каранфил (D. japonicus)
Каранфил () —  со околу 300 а на цветни растенија од то каранфили (Caryophyllaceae). Автохтони се на Европа и Азија, со неколку вида во северна Африка и еден вид (D. repens) во Северна Америка. Во Македонија и разни други земји, каранфилот (поточно градинарскиот каранфил) е симбол на првомајството и партизанското движење.

Опис
Претставниците на родот се претежно зелјести и повеќегодишни, со тоа што некои се едногодишни и двегодишни. Некои имаат облик на полугрмушки со дрвенести стебленца. Листовите се спротивставени, прости и линеарни со сивозелена до синозелена боја. Цветовите имаат по пет ливчиња со набрани рабови и (речиси сите) имаат светлорозова до темнорозова боја. Еден вид (D. knappii) има жолти цветови со виолетова средина. Извесни повеќегодишни видови имаат карактеристичен опоен мирис.

 Ендемски каранфили во Македонија 
Во Македонија виреат разни видови на каранфили, од кои некои се заеднички за поширокиот регион или континентот, но некои се ендемски:

 галичичко каранфилче (Dianthus galicicae ) — на варовничка подлога во месноста Војтина на планината Галичица, југозападна Македонија.
 јабланички каранфил (Dianthus jablanicensis ) — субалпскиот појас на планината Јабланица, југозападна Македонија.
 јакупички каранфил (Dianthus jacupicensis ) — на Солунска Глава и Марина Дупка, во состав во високопланинскиот појас на планината Јакупица, централна Македонија.
 кајмакчалански каранфил (Dianthus kajmaktzalanicus ) — на планината Кајмакчалан, јужна Македонија.
 капински каранфил (Dianthus kapinaensis ) — долното течение на реката Треска, Барбарос кај Македонски Брод, кај Капина и Оча во Поречието и во с. Нова Брезница во околината на Скопје. 
 македонски каранфил (Dianthus macedonicus) — на планината Крчин, западна Македонија.
 охридско каранфилче (Dianthus ohridanus ) — на планината Галичица, југозападна Македонија.
 пелистерски каранфил (Dianthus myrtinervius ) — во алпскиот и субалпскиот појас на Пелистер (Баба Планина),  југозападна Македонија. Фигурира на Црвениот список на МСЗП (1997) како загрозен вид.
 прилепски каранфил (Dianthus prilepensis ) — Маркови Кули, Трескавец, Плетвар, Селечка Планина и Мариово во околината на Прилеп и с. Светораче, Кичевско.
 скопски каранфил (Dianthus skopjensis ) — во клисурата на реката Треска, меѓу Козјак и Нова Брезница.

Одгледување
Каранфилот има подолга историја на одгледување и вкрстување, па затоа постојат илјадници градинарски и цвеќарски сорти со многу нијанси на бела, розова, жолта и црвена боја и огромна разновидност на облици и белези. Одгледуваните каранфили можат да се поделат на обрабени, вечноцутни, малмезонски, старински, современи и планински.

Некои видови
Dianthus alpinus
Dianthus amurensis — амурски каранфил
Dianthus anatolicus
Dianthus arenarius
Dianthus armeria — тревест каранфил
Dianthus balbisii 
Dianthus barbatus — турски каранфил
Dianthus biflorus
Dianthus brevicaulis
Dianthus burgasensis 
Dianthus callizonus
Dianthus campestris
Dianthus capitatus
Dianthus carthusianorum — картуски каранфил
Dianthus caryophyllus — градинарски каранфил или само каранфил
Dianthus chinensis — кинески каранфил 
Dianthus cruentus
Dianthus deltoides — точкест каранфил
Dianthus erinaceus
Dianthus freynii
Dianthus fruticosus
Dianthus furcatus
Dianthus gallicus — француски каранфил
Dianthus giganteus
Dianthus glacialis
Dianthus gracilis
Dianthus graniticusDianthus gratianopolitanus — духовденски каранфил
Dianthus haematocalyx
Dianthus japonicus — јапонски каранфил
Dianthus kladovanus
Dianthus knappii
Dianthus lusitanus
Dianthus microlepsis
Dianthus moesiacus 
Dianthus monspessulanus — монпелиерски каранфил
Dianthus myrtinervius — полегнат каранфил
Dianthus nardiformis
Dianthus nitidus
Dianthus pavonius
Dianthus petraeus 
Dianthus pinifolius
Dianthus plumarius — перјест каранфил
Dianthus pungens
Dianthus repens
Dianthus scardicus
Dianthus seguieri
Dianthus simulans
Dianthus spiculifolius
Dianthus squarrosus
Dianthus subacaulis
Dianthus superbus — влакнест каранфил
Dianthus sylvestris
Dianthus tenuifolius
Dianthus urumoffii
Dianthus zonatus
Dianthus John Prichard

Каранфилот како тема во уметноста и во популарната култура
 „Каранфил“ (Carnation) - песна на англиската рок-група „Џем“ (The Jam) од 1982 година.DISCOGS, The Jam ‎– The Gift (пристапено на 17.6.2020)

 Поврзано 
 Каранфилче — несродно растение што се користи како мирудија
 Каранфилска револуција — државен преврат во Португалија (1974)
 Кирил Мицевски — проучувач на македонските ендемски каранфили

 Наводи 

 Надворешни врски 


 Страница за каранфилот — портал „Сè за домот“ 


Категорија:Каранфили