Гордост

мини| Алегорија на гордоста, околу 1590–1630 година, гравура, 22,3 x 16,6, во Музеј на уметноста Метрополитен (Њујорк)
Гордост — емоција или чувство на големо самозадоволство, како и почит кон себеси како целина. Тоа доаѓа од субјективното сознание дека се направило или се учествувало во нешто посебно или нешто за пофалба. Како и гадењето, стравот, тагата, изненадувањето и задоволството, гордоста е една од основните емоции кои се природни и не се создаваат со воспитувањето. Оксфорд ја дефинирал гордоста меѓу другото како „квалитет на претерано високо мислење за себеси или за сопствената важност“. Ова може да биде поврзано со сопствените способности или достигнувања, со позитивните одлики на пријателите или семејството или со нечија земја. Ричард Тејлор ја дефинирал гордоста како „оправдана љубов кон себеси“, наспроти лажната гордост или нарцизмот. Слично на тоа, Свети Августин ја дефинирал гордоста како „љубов кон сопствената извонредност“,"Est autem superbia amor proprie excellentie, et fuit initium peccati superbia." а Мехер Баба ја нарекол „посебно чувство преку кое се изразува егоизмот “.

Филозофите и социјалните психолози забележале дека гордоста е сложена секундарна емоција која бара развивање на чувството за себе и совладување на релевантните концептуални разлики (на пр. дека гордоста се разликува од среќата и радоста) преку заемодејства со останатите заснована на јазикот. Некои социјални психолози го идентификуваат невербалното изразување на гордоста како средство за испраќање функционален, автоматски восприеман сигнал на висок општествен статус.<ref name="Shariff">{{Наведено списание|last=Shariff|first=AF|last2=Tracy|first2=JL|date=October 2009|title=Knowing who''s boss: implicit perceptions of status from the nonverbal expression of pride|journal=Emotion|volume=9|issue=5|pages=631–9|doi=10.1037/a0017089|pmid=19803585|}}</ref>

Гордоста понекогаш се гледа како расипаност или како порок, понекогаш како право или како доблест. Во позитивна конотација, гордоста се однесува на значајно чувство на приврзаност кон сопствените или туѓите избори и постапки, или кон цела група луѓе, и е производ на пофалба, независна саморефлексија и исполнето чувство на припадност. Во негативна конотација, гордоста се однесува на глупаво и ирационално расипано чувство за нечија лична вредност, положба или достигнување, што се користи како истозначник за вообразеност. Додека некои филозофи како Аристотел (и Џорџ Бернард Шо) ја сметаат гордоста (но не и ароганцијата) за длабока доблест, некои светски религии сметаат дека измамничкиот облик на гордоста е грев, како што е изразено во Соломоновите изреки 11:2 од Танахот. Во јудаизмот, гордоста се нарекува корен на секое зло. Кога се гледа како доблест, гордоста во своите способности е позната како доблесна гордост, големина на душата или великодушност, но кога се гледа како порок, често е позната како самоидолопоклонство, садистички презир или суета. Други можни теми на гордост се нечија етничка припадност и нечиј сексуален идентитет (особено ЛГБТ+ гордост).

 Старогрчка филозофија 
Аристотел ја идентификувал гордоста (различно преведена како вистинска гордост, величина на душата и великодушност) како круна на доблестите, разликувајќи ја од суетата, умереноста и понизноста, имено:

Потоа заклучува дека

Спротивно на тоа, Аристотел го дефинирал порокот надменост на следниов начин:

Затоа, иако гордоста и надменоста често се сметаат за иста работа, за Аристотел и многу филозофи надменоста е сосем различен поим од гордоста.

 Психологија 
Бидејќи гордоста е класифицирана како емоција или страст, таа е когнитивна и евалуативна во смисла дека нејзиниот предмет, она што се спознава и оценува, е сопствената личност и нејзините атрибути, или нешто со кое гордиот поединец се идентификува.  Како вината и срамот, тоа е конкретно опишано во ова поле како самосвесна емоција која произлегува од оценувањето на себеси и на своето однесување според внатрешни и надворешни стандарди.  Ова дополнително се објаснува со начинот на кој гордоста произлегува од задоволувањето или усогласувањето со стандардот, додека вината или срамот се израстоци на првобитниот пркос. Една опсервација го наведува недостатокот на истражувања кои се занимаваат со гордоста, бидејќи таа е презирана, како и високо ценета на индивидуалистичкиот Запад каде што се смета за пријатна. 

 Емоција 
Во психолошка смисла, позитивната гордост е „пријатна, понекогаш возбудлива, емоција што произлегува од позитивната самоевалуација“.  Трејси и нејзините колеги од Универзитетот во Калифорнија, Дејвис, во нивниот труд од 2009 година Збир на емоционални изрази (). ја карактеризира гордоста како една од трите „самосвесни“ емоции за кои се знае дека имаат препознатливи изрази (заедно со збунетост и срам ). 

Терминот „“ беше измислен од италијанскиот психолог Изабела Поџи за да ја опише гордоста доживеана и изразена во моментите по личниот триумф над неволјата. Изразите на лицето и гестовите што покажуваат гордост може да вклучуваат кревање на брадата, насмевка или раце на колковите за да се покаже победата. Поединци може имплицитно да доделат статус на други само врз основа на нивното изразување на гордост, дури и во случаи кога сакаат да го избегнат тоа. Навистина, некои студии покажуваат дека невербалните изрази на гордост пренесуваат порака што другите автоматски ја перцепираат за високиот социјален статус на една личност во групата. 

Во однесувањето, гордоста може да се изрази и со усвојување на продолжено држење во кое главата е навалена назад, а рацете се испружени од телото. Оваа постурална репрезентација е вродена, бидејќи е прикажана кај вродени слепи лица кои немале можност да ја видат кај другите. 

 Поврзано 
 Данинг-Кругеров ефект
 Мегаломанија
 Нарцизам
 Суета
 Хубрис

Наводи

 Литература 


 Owen, David (2007)  The Hubris Syndrome: Bush, Blair and the Intoxication of Power Politico's, Methuen Publishing Ltd.

 Baumeister, Roy F. (2001). "Violent Pride: Do people turn violent because of self-hate or self-love?," in Scientific American, 284, No. 4, pp. 96–101; April 2001.

 . 2001. 
 Burke, C. (2008) "Self-esteem: Why?; Why not?," New York: 2008


 . New York. 328–33. Full text
 Lerner, Barbara (1985). "Self-Esteem and Excellence: The Choice and the Paradox," American Educator, Winter 1985.
 Mecca, Andrew M., et al., (1989). . (ed; other editors included Neil J. Smelser and John Vasconcellos)


 Ruggiero, Vincent R. (2000). "Bad Attitude: Confronting the Views That Hinder Student's Learning" American Educator.
 Sedikides, C., & Gregg. A. P. (2003). "Portraits of the self." In M. A. Hogg & J. Cooper (Eds.), Sage handbook of social psychology (pp. 110–38). London: Sage Publications.

 Nicolas R. E. Fisher, Hybris: A Study in the Values of Honour and Shame in Ancient Greece, Warminster, Aris & Phillips, 1992.


 Michael DeWilde, The Psychological and Spiritual Roots of a Universal Affliction
 Hubris on 2012's Encyclopædia Britannica''

 Robert A. Stebbins, From Humility to Hubris among Scholars and Politicians: Exploring Expressions of Self-Esteem and Achievement. Bingley, UK: Emerald Group Publishing, 2017.

Категорија:Доблести
Категорија:Емоција
Категорија:CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори
Категорија:Страници со наводи со голи URL-адреси
Категорија:CS1-одржување: неподобна URL
Категорија:CS1-одржување: датумски формат