Домашни животни

На страницава е даден список на домашни животни, видови кои сè уште се во тек на припитомување, како и оние со долга историја на соделување со човекот. Тука спаѓаат видови што се полуприпитомени и неприпитомени, но кои одгледуваат во заробеништво или кои се скротливи кога живеат меѓу луѓето. Животните кои се сметаат за целосно припитомени имаат претрпено значајни генетски промени во поведението и/или морфологијата во однос на нивните диви предци; други пак немаат поредлегнато битни промени и покрај стотици илјади години размножување од човекот. Припитомувањето е постепен процес кој трае многу долго време, и не постојат јасни граници кога еден вид преоѓа од див во питом. Во други случаи пак, животното намерно се остава во својот првобитен облик.

Археозоологијата распознава три вида на припитоменост:

 прилагодување по пат на соживот со човекот (кучиња, мачки, морски прасиња итн.)
 првобитен ловен дивеч, кој подоцна станал добиток (говеда, овци, кози, свињи итн.)
 намерно чување за влеча и непрехранбени цели (коњ, магаре, камила итн.)

 Список 
 Вид и подвид  Див предок  Припитомено  Потекло  Цел  Слика  Припитоменост  Застапеност во дивинатакуче(Canis lupus familiaris)сив волк(Canis lupus)13.000 п.н.е.Евроазијамиленици, терање овци, работа, месо, приказ, лов, влеча, научно истражување, верско значење, трки, транспорт, спасување, водење, превоз, чување, заштита од штетници130ппитомо; значајни физички промени и значајни промени во поведениетомногу застапено меѓу луѓето, а дивите сродници се многу помалку присутни. Подивени и улични кучиња постојат во големи броеви. овца(Ovis aries)ерменски муфлон(Ovis orientalis gmelini)11.000 - 9.000 п.н.е.<ref

name="storey"></ref>Југозападна Азијапреѓа, месо, млеко, кожа, крзно, пергамент, миленици, приказ, трки, верско значење, научно истражување, чување, борба, украс130п извесни физички и психолошки промени чести меѓу луѓето, под закана во дивинатадомашна свиња(Sus scrofa domesticus)дива свиња(Sus scrofa)9000 п.н.е.Близок Исток, Кинамесо, кожа, научно истражување, приказ, трки, борба, работа, миленици130п извесни физички и психолошки променичести во дивината. многу почести меѓу луѓето; во некои подрачја често се среќаваат подивени групи.коза(Capra aegagrus hircus)дива коза(Capra aegagrus)8000 п.н.е.Melinda A. Zeder, Goat busters track   domestication  (Physiologic changes and evolution of goats into a domesticated animal), April

2000.Иранмлеко, месо, преѓа, работа, кожа, влакна, приказ, трки, верско значење, борба, чистење, миленици130п мали физички промени чести меѓу луѓето, под закана во дивината, подивените единки се честидомашно говедо(Bos primigenius taurus)тур(Bos primigenius) (изумрен)8000 п.н.е.Source : Laboratoire de Préhistoire

et
Protohistoire de l'Ouest de la France

 , .Европа, Азија и Северна Америкамесо, млеко, кожа, работа, орање, влеча, пергамент, крв, транспорт, ѓубриво, борба, приказ, миленици, верско значење 130п извесни физички и психолошки променинашироко застапени меѓу луѓето, дивите сродници се изумрени, подивените единки се прилично честизебу(Bos primigenius indicus)тур(Bos primigenius) (изумрен)8000 п.н.е.Индијамесо, млеко, кожа, работа, орање, влеча, пергамент, крв, транспорт, ѓубриво, борба, приказ, трки, верско значење130п значајни физички промени дивите сродници се изумрени, ретко меѓу луѓето мачка(Felis silvestris catus)дива мачка(Felis silvestris)7.500 п.н.е.,

domestication of the cat on Cyprus, National Geographic.Близок Истокмиленици, заштита од штетници, приказ, крзно, месо, научно истражување130п питомо, извесни физички и психолошки промениво огромно изобилство меѓу луѓето, вистинските диви мачки не се ретки, но помалку застапени. Подивените единки се многу чести.кокошка(Gallus gallus domesticus)банкивска кокошка(Gallus gallus)6000 п.н.е.Индија и Југоисточна Азија месо, јајца, пердуви, кожа, приказ, трки, украс, борба, миленици130п извесни физички и психолошки промени мошне застапени меѓу луѓетоморско прасе(Cavia porcellus)планинско морско прасе(Cavia tschudii)5000 п.н.е.History of the Guinea Pig (Cavia porcellus) in South   America, a summary of the current state of knowledgeПерумиленици, месо, приказ, трки, научно истражување130п питомо, мали физички промени донекаде распространето меѓу луѓетомагаре(Equus africanus asinus)африканско диво магаре(Equus africanus)5000 п.н.е.Roger Blench,Египеттранспорт, работа, орање, влеча, самарење, месо, млеко, миленици, трки, чување130п мали физички променидомашна патка(Anas platyrhynchos domesticus)дива патка(Anas platyrhnchos)4000 п.н.е.Кинамесо, маст, џигерна паштета, пердуви, крв, јајца, миленици, приказ, трки, украс130п Значајни физички променипричично распространето меѓу луѓето, но позастапено во дивинатабивол(Bubalus bubalis)индиски бивол(Bubalus arnee)4000 п.н.е.Индија, Кинаработа, орање, влеча, самарење, борба, месо, приказ, трки, млеко130п претежно непроменетодонекаде ретко меѓу луѓето, загрозено во дивинатакоњ(Equus ferus caballus)див коњ(Equus ferus)4000 п.н.е.The Domestication of the Horseевропазиски степитранспорт, месо работа, водење, превоз, лов, погубување, орање, влеча, самарење, борба, приказ, венчавки, трки, верско значење, млеко, миленици130п питомо, извесни физички и психолошки промени mainly in coloration доста застапено меѓу луѓето, многу ретко во дивината, често се среќаваат подивени групи свилена буба(Bombyx mori)дива свилена буба(Bombyx mandarina)3000 п.н.е.Кинасвила, храна, миленици, месо130п извесни физички и психолошки промениприлично често меѓу луѓето, нема јасни сознанија за застапеноста во дивинатапитом гулаб(Columba livia domestica)див гулаб(Columba livia)3000 п.н.е.Средоземјеприказ, венчавки, messenger, месо, трки, миленици130п постои огромно, човечки создадено разнообразие во изгледот поради гулабарството, постојат и видови за месо и за трки/носење писма релативно добро застапено меѓу луѓето, многу застапено во дивината, подивените групи се присутни во огромно изобилстводомашна гуска(Anser anser domesticus)дива гуска(Anser anser) 3000 п.н.е.Египетмесо, маст, џигерна паштета, пердуви, јајца, приказ, чување, миленици130п значајни физички променилама(Lama glama)гванако(Lama guanicoe)2400 п.н.е.D.L  Johnson and B.K. Swartz, Jr.

Evidence for   Pre-Columbian Animal Domestication in the New WorldПерутранспорт, работа, влеча, самарење, месо, приказ, венчавки, трки, миленици, чување130п мали физички промениалпака(Vicugna pacos)викуња(Vicugna vicugna)2400 п.н.е.Перумлеко, транспорт, преѓа, месо, приказ, миленици, чување130п значајни физички променидомашна бисерка(Numida meleagris)дива бисерка(Numida melegris)2400 п.н.е.Африкамесо, јајца, заштита од штетници, приказ, предупредување, миленици130п претежно неизменетодонекаде често меѓу луѓето и во дивинаталасица(Mustela putorius furo)европски твор(Mustela putorius)1500 п.н.е.Европамиленици, лов, заштита од штетници, приказ, трки130п питомо, мали физички промени доста застапено меѓу луѓето, донекаде застапено во дивината.Подивените единки се реткиафриканска грлица(Streptopelia risoria)африканска гугутка(streptopelia roseogrisea)500 п.н.е.Северна Африкаприказ, миленици130п мали физички променичести меѓу луѓето и во дивинатабалиско говедо(Bos javanicus domestica)бантенг(Bos javanicus) непознатоЈугоисточна Азија, Јавамесо, млеко, приказ, трки, работа, орање, влеча130п мали физички променигајал(Bos frontalis)гаур(Bos gaurus) непознатоЈугоисточна Азијамесо130п мали физички променидомашна мисирка(Meleagris gallopavo)дива мисирка(Meleagris gallopavo)180Мексико, САДмесо, пердуви, јајца, приказ, миленици130п значајни физички промени мошне застапено меѓу луѓето и во дивинатазлатна рипка(Carassius auratus auratus) караш(Carassius gibelio)300–400 Кинамиленици, приказ, трки, украс130п питомо//живее меѓу луѓето, значајни физички променидомашен зајак(Oryctolagus cuniculus)див кунич(Oryctolagus cuniculus)600Interesting Rabbit Domestication HistoryЕвропамесо, крзно, преѓа, миленици, приказ, трки, научно истражување130п питомо, значајни физички промени доста застапено меѓу луѓето, ретко во матичната средина, често како воведен вид во други подрачјаканаринец(Serinus canaria domestica)канарско жолтарче(Serinus canaria) XV векКанарски Острови, Европамиленици, научно истражување, приказ, рударство, борба130п мали физички променимошне застапено меѓу луѓето и во дивинатакарабао(Bubalus bubalis carabenesis)индиски бивол(Bubalus arnee) XVII векФилипиниработа, орање, влеча, самарење, борба, месо, млеко, приказ, трки130п мошне мали променирипка борец(Betta splendens) непознат вид од родот бета XIX векТајландборба, миленици130п питомо//живее меѓу луѓето, многу големи физички промени и мали промени во поведениетојапонски крап (кои)(Cyprinus carpio haematopterus)крап(Cyprinus carpio)1820-тиЈапонијаукрас, приказ, миленици130п питомо//живее меѓу луѓето, значајни физички промени прилично застапено меѓу луѓетопитома сребрена лисица(Vulpes vulpes)црвена лисица(Vulpes vulpes)1950-тиСоветски Сојуз, Русијакрзно, научно истражување, миленици130п питомо, извесни физички и психолошки промени многу мал број на домашни единки. дивите сродници се прилично широко застапенипитом еж(Atelerix albiventris)беломешест еж(Atelerix albiventris) 1980-тиЦентрална и Источна Африкамиленици130п мали физички променимошне застапено во дивината. ретко во меѓу луѓетобенгалска ѕвингалка(Lonchura striata domestica)пругава ѕвингалка(Lonchura striata) непознатоЈапонијамиленици, научно истражување130п мали физички променијак(Bos grunniens) див јак(Bos mutus)2500 п.н.е.Тибетмлеко, транспорт, работа, орање, самарење, трки, борба, месо, преѓа130п мали физички промениукрасен стаорец и лабораториски стаорецсив стаорец(Rattus norvegicus)1800-тиВелика Британијамиленици, научно истражување, приказ130п питомо, извесни физички и психолошки промени мошне застапено меѓу луѓето и во дивинатадомашна едногрба камила(Camelus dromedarius)дива едногрба камила(Camelus dromedarius)4000 п.н.е.Арабијатранспорт, работа, лов, орање, влеча, самарење, приказ, венчавки, трки, верско значење, борба, млеко, месо130п питомо, малку физички промени умерено застапено во дивината, мал број на подивени единки, вистинските диви едногрби камили може да се изумренидомашна двогрба камила(Camelus bactrianus) дива двогрба камила(Camelus bactrianus)2500 п.н.е.Средна Азијамлеко, транспорт, работа, лов, орање, влеча, самарење, борба, приказ, венчавки, трки, верско значење, месо, влакна130п питомо, малку физички промени умерено чести меѓу луѓето, критично загрозени во дивинатагупи(Poecilia reticulata)name="Guideon, et. al."  гупи(Poecilia reticulata) непознатоБарбадос, Бразил, Гвајанамиленици130п питомо во заробеништво, значајни физички промени чести меѓу луѓетоукрасен глушец домашен глушец(Mus musculus)1100 п.н.е.Кинамиленици, научно истражување, трки, храна130п питомо, значајни физички промени мошне застапено меѓу луѓето и во дивината

 Поврзано 
 Припитомување
 Домашен миленик
 Добиток
 Животински придвижуван превоз

 Наводи