Руда

мини|Златна руда
мини|300п|Наоѓалишта на метални и градежносуровински руди во светот

Руда — вид на камен што содржи минерали со вредни елементи како метали се вади од земјата со рударење. Ископаниот материјал потоа се рафинира за да се добијат саканите елементи.

Класата или концентрацијата на рудниот минерал или метал и обликот во кој се јавува истата го одредува трошокот на вадење на рудата. Исплатливоста на експлоатацијата зависи од вредноста на металот во рудата и степенот на негова застапеност. Металните руди може да се соединенија како оксиди, сулфиди, силикати или „самородни“ метали (како што е самородниот бакар) што се јавуваат концентрирани во Земјината кора. Покрај нив, постојат и „благородни“ метали како златото што се среќаваат во самостоен неврзан облик. Рудата потоа се обработува за да се добијат саканите метали, раздвојувајќи ги од камењата и другите непотребни минерал. Рудните лежишта се создаваат по пат на различни геолошки процеси. Тие процеси се основа за поделба на рудите, според кои тие се групираат.

Ископување
Рудните наоѓалишта се експлоатираат по следниве постапки:Експертиза  и услуги  - „Рудплан“ 

 Истражување и извидување за утврдување на местоположбата, големината и вредноста на лежиштата
 Проценка на ресурсите со математички пресметки за количината и класата
 Изготвување на претпроектна студија со цел да се утврди теоретската економска корист одрудникот. Со ова се одредува дали треба да се вложува во понатамошни истражувања и се востановуваат главните ризици што би произлегле од тоа.
 Изготвување на проектна студија за финансиската исплатливост, техничката изводливост и финанскиските и техничките ризици. Во овој момент се решева дали проектот треба да оди понатаму или да се напушти. Тука спаѓа планирање на рудникот со моделирање на искористливиот дел, металуршките процеси, пазарната побарувачка и вредност на рудата, трошоците на инженерските и техничките работи и инфраструктурата, финансиските услови и анализа на животниот век на рудникот.
 Проценка на влијанието врз животната срединаУправување со животната средина  - „Рудплан“ 
 Градежни работи, постаување на инфраструктура и вградување на опрема
 Работа со рудникот (експлоатација)
 Рехабилитација на земјиштето за негова поинаква употреба во иднина

Поважни рудни минерали
мини|Јагленокопот „Каи Поинт“ во Отаго, Нов Зеланд
 аргентит: Ag2S за добивање на сребро
 барит: BaSO4
 берил: Be3Al2(SiO3)6
 боксит Al(OH)3 и AlOOH, се суши до Al2O3 за добивање на алуминиум
 борнит: Cu5FeS4
 волфрамит: (Fe, Mn)WO4
 галенит: PbS
 злато: Au, обично се среќава со кварц или како шлих
 илменит: FeTiO3
 каситерит: SnO2
 кобалтит: (Co, Fe)AsS
 колумбит-танталит или колтан: (Fe, Mn)(Nb, Ta)2O6
 магнетит: Fe3O4
 малахит: Cu2CO3(OH)2
 молибденит: MoS2
 пентландит:(Fe, Ni)9S8
 пиролузит:MnO2
 сфалерит: ZnS
 уранинит (пехбленда): UO2за добивање на металичен ураниум
 халкозин: Cu2S за добивање на бакар
 халкопирит: CuFeS2
 хематит: Fe2O3
 хромит: (Fe, Mg)Cr2O4 за добивање на хром
 цинабарит: HgS за добивање на жива
 шелит: CaWO4

Галерија на руди од Македонија

 Поврзано 
 Рудник
 Каменолом
 Рударство
 Економска геологија
 Петрологија

 Наводи 

 Надворешни врски 

 НИУ Рударски институт 

Категорија:Стопанска геологија