Образовен роман

Поимот образовен роман се однесува на книжевниот жанр bildungsroman (изговор на германски: [ˈbɪldʊŋs.ʁoˌmaːn]; роман на созревање). Станува збор за романи кои раскажуваат за духовниот и морален развој на протагонистот од младоста до зрелоста.bildungsroman

 Историја 
Терминот е кованица на филологот Карл Моргенстерн кој во 1819 година бил спомнуван на неговите универзитетски предавања и подоцна јавно бил повторен од Вилхелм Дилтaj кој го легитимирал во 1870 година и го популаризирал во 1905 година. Жанрот дополнително бил карактеризиран со голем број на формални и тематски белези. Терминот роман за созеравање понекогаш се користи наизменично со bildungsroman, но неговата улога е обично поширока и помалку техничка. Раѓањето на Bildungsroman нормално датира од објавувањето на Курсот на Вилхелм Мистер од Јохан Волфганг Гете во 1795 – 96 година. Иако овој роман се појавил во Германија, тој имал големо влијание најпрвин во Европа и подоцна низ целиот свет. Томас Карлајл го превел романот на Гете на англиски јазик, и по неговото издавање во 1824 година голем број британски писатели пишувале романи инспирирани од него. Во 20 век се проширил во Германија, Велика Британија, Франција и неколку други земји од целиот свет.bildungsroman

 Осврт 
Bildungsroman раскажува за растењето или созревањето на чувствитела личност која трага по одговори и искуство . Жанрот се развил од народни приказни за неискусниот , најмлад син кој заминувале низ светот да ја бараат својата среќа . Обично на почетокот на приказната има емоционална загуба која го тера протагонистот да замине на неговото патување . Во овој роман целта е созревање и протагонистот ја постигнува постепено и со потешкотии . Жанрот обично содржи конфликт помеѓу главниот лик и општеството . Обично , главниот јунак постепено ги прифаќа вредностите на општеството и на крај тој е прифатен во заедницата – неговите грешки и разочарувања се завршени . Во некои дела , главниот лик е способен да им помогне и на другите по неговото созревање . 
Има многу варијации и подвидови на Bildungsroman кои се фокусираат на развојот на поединецот . Entwicklungsroman ( развоен роман ) е повеќе приказна за општ развој отколку за самоцивилизирање . Erziehungsroman ( образовен роман ) обрнува внимание на подучувањето и формалното школување  додека пак Künstlerroman ( уметнички роман ) се однесува на развојот на уметникот и го прикажува саморазвивањето .What Is a Bildungsroman?

 Примери 
 Хај ибн Јакдан, од Ибн Туфаил (12 век), претходник на жанрот[9]
 Историјата на Том Џонс, основач, од Хенри Филдинг (1749)[10]
 Животот и мислењата на Тристрам Шенди, господин, од Лоренс Стерн (1759)[10]
 Кандид, од Волтер (1759)[11]
 Грин Хенри, од Готфрид Келер (1855)[12]
 Што знаеше Мејзи, од Хенри Џејмс (1897)[13]
 Мартин Идн, од Џек Лондон (1909)[14]
 Книгата на Калид, од Амин Рихани (1911)[15]
 Синови и љубовници, од Д.Х. Лоренс (1913)[16]
 Портрет на уметникот како млад човек, од Џејмс Џојс (1916)[17]
 Оваа страна на рајот од Ф. Скот Фицџералд (1920)[18]
 Татко Панчали, од Бибутибхушан Бандопадјај (1929)[19]
 Црното момче, од Ричард Рајт (1945),[20]
 The Catcher in the Rye, од Џ.Д. Селинџер (1951)[21]
 Збогум, Колумбо, од Филип Рот (1959)[22]
 Да се ​​убие птица подбив, од Харпер Ли (1960)[21]
 Дина, од Френк Херберт (1965)[23]
 Аутсајдерите, од С.Е. Хинтон (1967)[24]
 Bright Lights, Big City, од Џеј Мекинерни (1984)[25]
 Ender's Game, од Орсон Скот Кард (1985)[24]
 Портокалите не се единственото овошје, од Жанет Винтерсон (1985)[26]
 Тајниот живот на пчелите, од Сју Монк Кид (2002)[27]
 Тркач на змејови, од Калед Хосеини (2003)[28]
 Никогаш не дозволувај да одам, од Казуо Ишигуро (2005)[21]
 Неодлучност, од Бенџамин Кункел (2005)[29]
 Авел, Елизабет, Маријана Хирш и Елизабет Ленгланд. 1983. Патување во: фикции на женскиот развој. Хановер, Н.Х.: Универзитетски прес на Нова Англија.
 Бахтин, Михаил. Мајкл. 1996. „Билдунгсроманот и неговото значење во историјата на реализмот“. Во Говорски жанрови и други доцни есеи. Изменето од Керил Емерсон и Мајкл Холквист. Остин, Текс.: Прес на Универзитетот во Тексас, 10–59.
 Енгел, Манфред (2008): Варијанти на романтичниот „Билдунгсроман“ (со кратка забелешка за „Романот на уметникот“)“ Во: Џералд Гилеспи, Манфред Енгел и Бернард Дитерл (уред.), Романтична прозна фикција (= А Компаративна историја на европските јазици, ед на Меѓународното здружение за компаративна книжевност, стр. 263-295 978-90-272-3456-8.
 Iversen, Anniken Telnes (2009): Промена и континуитет: The Bildungsroman на англиски јазик.Универзитетот во Тромсо, Мунин.
 Џеферс, Томас Л. (2005).Чиракување: Билдунгсроман од Гете до Сантајана. Њујорк: Палгрејв.ISBN 1-4039-6607-9.
 Линч, Џек (1999) Речник на литературни и реторички термини, запис за bildungsroman, Универзитетот Рутгерс
 Самерфилд, Џована и надолу, Лиза (2010) Нови перспективи на европскиот БилдунгсроманBildungsroman

 Надворешни врски 
 List of literary genres by GCMS Elementary School Library
 Genres by Brooklyn College
 Literary genre by Perspectives on Theistic Evolution

Наводи


Категорија:Филмски жанрови
Категорија:Книжевни жанрови
Категорија:Неологизми од 1810 година