Голема трка (велосипедизам)

Во друмскиот велосипедизам, голема трка се однесува на една од трите големи европски професионални велосипедски етапни трки:

 Тур де Франс — Трка околу Франција (започната 1903 г.), се одржува во јули
 Џиро д’Италија — Трка околу Италија (започната 1909 г.), се одржува во мај
 Вуелта а Еспања — Трка околу Шпанија (започната 1935 г.), се одржува во септември

Заедно се познати како големи трки и сите три трки се слични во форматот, како повеќенеделни трки со дневни етапи. Тие имаат посебен статус во одредбите на UCI: повеќе бодови за Светската турнеја се делат на овие трки отколку на другите трки, и тие се единствените етапни трки на кои им е дозволено да траат подолго од 14 дена.

Тур де Франс е најстарата и најпрестижна од сите три и исто така е најпозната велосипедска трка во светот. Џиро д’Италија е втората најважнаТур, Џиро и Светското друмско првенство ја прават Тројната круна на велосипедизмот.An American in Italy cyclingnews.com, 5 мај 2009Million dollar, baby! cyclingnews.com, 12 јануари 2007Vuelta a España A-Z cyclingnews.com, 7 септември 2008 и понекогаш била исто толку популарна како Тур (доцните 40-ти, 50-ти и раните 70-ти). Додека спортското име на Тур де Франс е одамна одомаќено околу светот, познато дури и за оние кои не се навлезени во велосипедизмот, другите две европски големи трки се релативно непознати надвор од континентот, каде се познати единствено на велосипедистите.

 Опис 

Во нивната моментална форма, големите трки се одржуваат во текот на три последователни недели и обично вклучуваат два дена за „одмор“ близу крајот на првата и втората недела. Етапите се мешавина на долги масовни етапни трки (понекогаш вклучуваат планински и ридски искачувања и спустови; други се рамни етапи наменети за спринтерски завршници), како и поединечните и екипните хронометри и етапи без натпреварувачки карактер и денови за одмор. За разлика од повеќето еднодневни трки, етапите на големите трки обично се под 200 километри во должина.

Често се појавуваат контроверзии околу повиканите екипи на трките. Обично, Меѓународниот велосипедистички сојуз ги повикува врвните професионални екипи, додека организаторите на големите трки често сакаат екипи основани во нивната земја или други кои не предизвикуваат контроверзии. Од 2005 до 2007, организаторите морале да ги прифатат сите ProTour екипи, оставајќи само две специјални покани за Тур. Меѓутоа, Унибет екипата, која е ProTour екипа и е загарантирано учество, ѝ било забрането учеството на сите големи трки поради законите за рекламирање на коцкање. Во 2008, по бројните допинг скандали, на некои екипи им било забрането учеството на големите трки: Астана не се натпреварувала на Тур де Франс 2008, а Тим Колумбија не се натпреварувале на Вуелта а Еспања 2008. Од 2011, според правилата на Светската турнеја на UCI, на сите ProTour екипи им е загарантирано место на сите три трки и се обврзани да учествуваат.

Наградите ги вклучуваат поединечниот генерален пласман, екипен пласман, планински пласман, бодовен пласман и често пласман за најдобар возач, како и некои други помалку познати пласмани. Најмногу практикувани пласмани се поединечниот генерален пласман (Maillot jaune - жолта маичка - на Тур де Франс, Maglia rosa - розова маичка - на Џиро д’Италија и Jersey rojo - црвена маичка - на Вуелта а Еспања); планински пласман (Maillot à pois rouges - точкеста маичка - на Тур, Maglia Azzurra - сина маичка - на Џиро и Jersey de puntos azules - сина точкеста маичка - на Вуелта) и бодовен пласман (Maillot vert - зелена маичка - на Тур, Maglia Rosso Passione - црвена маичка - на Џиро и Jersey verde - зелена маичка - на Вуелта). Само тројца возачи ги имаат освоено сите три на иста трка: Еди Меркс на Џиро д’Италија 1968 и Тур де Франс 1969, Тони Ромингер на Вуелта а Еспања 1993 и Лорен Жалабер на Вуелта а Еспања 1995.

Ретко е велосипедистите да возат на сите три големи трки во иста година; во 2004, 474 велосипедисти започнале на најмалку една од големите трки, 68 од нив возеле две трки и само двајца велосипедисти настапиле на сите три големи трки. Не е необично за спринтерите и нивните водечки луѓе, кои не се очекува да ја завршат целата трка, да започнат на сите големи трки и да постигнуваат етапни победи пред да се случат најтешките етапи. Алесандро Петаки и Марк Кевендиш започнале на сите три големи трки во 2010 и 2011, соодветно, како и некои од нивните колеги за поддршка. За обајцата возачи во двете години, само Тур де Франс го завршиле.

Низ годините, 32 возачи ги завршиле сите големи трки во една година. Марино Лехарета го направил тоа за четири пати, Бернардо Руиз трипати, Едуардо Чозас и Карлос Састре двапати секој и 28 други возачи кои го постигнале овој потфат еднаш.

Единствени возачи кои завршиле во првите 10 на секоја од трите трки во текот на една година се Рафаел Жеминијани во 1955 и Гастоне Ненчини во 1957.

 UCI правила 

За Светската турнеја, повеќе бодови се доделуваат на големите трки отколку на другите трки; победникот на Тур де Франс добива 200 бода, а победниците на Џиро и Вуелта добиваат 170 бода, додека на другите трки може да се добијат најмногу 100 бода. Големите трки имаат посебен статус во времетраење: тие се единствените на кои им е дозволено да траат помеѓу 15 и 23 дена.

 Последни изданија 

Џиро д’Италија (2018)
 Датум: 4–27 мај 2018
 25п Победник во генералниот пласман:

Тур де Франс (2018)
 Датум: 7–29 јули 2017
 25п Победник во генералниот пласман:

Вуелта а Еспања (2018)
 Датум: 25 август-16 септември 2018
 25п Победник во генералниот пласман:

 Победници на големите трки 

 Година  Џиро д’Италија  Тур де Франс  Вуелта а Еспања 1903  започнала во 1909 г.  започнала во 1935 г. 1904    1905    1906    1907   <small>(1/2)  1908   <small>(2/2)  1909      1910   <small>(1/3)    1911   <small>(2/3)    1912    <small>  (3/3)        1913     <small>(1/3)  1914     <small>(2/3)  1915  не се одржала  не се одржала  1916  1917  1918  1919   <small>(1/2)   <small>(1/2)  1920     <small>(3/3)  1921   <small>(1/3)    1922   <small>(2/3)   <small>(2/2)  1923   <small>(2/2)    1924     <small>(1/2)  1925   <small>(1/5)   <small>(2/2)  1926   <small>(3/3)    1927   <small>(2/5)   <small>(1/2)  1928   <small>(3/5)   <small>(2/2)  1929   <small>(4/5)    1930     <small>(1/2)  1931     <small>(1/2)  1932     <small>(2/2)  1933   <small>(5/5)    1934     <small>(2/2)  1935       <small>(1/2) 1936   <small>(1/5)   <small>(1/2)   <small>(2/2) 1937   <small>(2/5)    не се одржала 1938   <small>(1/2)   <small>(3/5)  1939   <small>(2/2)   <small>(2/2)  1940   <small>(1/7)  не се одржала 1941  не се одржала  <small>(1/2) 1942   <small>(2/2) 1943  не се одржала 1944  1945   1946   <small>(4/5)   1947   <small>(2/7)     1948   <small>(1/3)   <small>(5/5)   1949   <small>(3/7)   <small>(4/7)  не се одржала 1950   <small>(1/2)     1951   <small>(2/3)   <small>(2/2)  не се одржала 1952   <small>(5/7)   <small>(6/7)  1953   <small>(7/7)   <small>(1/3)  1954     <small>(2/3)  1955   <small>(3/3)   <small>(3/3)   1956   <small>(1/3)     1957     <small>(1/8)   1958     <small>(2/3)   1959   <small>(3/3)     1960   <small>(2/8)     1961     <small>(3/8)   1962   <small>(1/2)   <small>(4/8)   1963   <small>(2/2)   <small>(5/8)   <small>(6/8) 1964   <small>(7/8)   <small>(8/8)   1965     <small>(1/5)   1966       1967   <small>(2/5)   <small>(1/2)   <small>(1/2) 1968   <small>(1/11)   <small>(2/2)   <small>(3/5) 1969   <small>(4/5)   <small>(2/11)   <small>(2/2) 1970   <small>(3/11)   <small>(4/11)   <small>(1/2) 1971     <small>(5/11)   1972   <small>(6/11)   <small>(7/11)   <small>(1/2) 1973   <small>(9/11)   <small>(2/2)   <small>(8/11) 1974   <small>(10/11)   <small>(11/11)   <small>(2/2) 1975     <small>(1/2)   1976   <small>(5/5)     1977     <small>(2/2)   1978     <small>(1/10)   <small>(2/10) 1979   <small>(1/2)   <small>(3/10)   <small>(1/2) 1980   <small>(4/10)   <small>(2/2)   1981   <small>(1/2)   <small>(5/10)   <small>(2/2) 1982   <small>(6/10)   <small>(7/10)   1983   <small>(2/2)   <small>(1/3)   <small>(8/10) 1984     <small>(2/3)   1985   <small>(9/10)   <small>(10/10)   <small>(1/3) 1986     <small>(1/3)   1987   <small>(1/2)   <small>(2/2)   1988     <small>(2/3)   1989   <small>(3/3)   <small>(2/3)   <small>(3/3) 1990     <small>(3/3)   1991     <small>(1/7)   1992   <small>(2/7)   <small>(3/7)   <small>(1/4) 1993   <small>(4/7)   <small>(5/7)   <small>(2/4) 1994     <small>(6/7)   <small>(3/4) 1995   <small>(4/4)   <small>(7/7)   1996       <small>(1/2) 1997   <small>(1/2)   <small>(1/2)   <small>(2/2) 1998   <small>(1/2)   <small>(2/2)   1999   <small>(2/2) без победникЛенс Армстронг бил првично награден како победник на Тур де Франс од 1999 до 2005 година, но неговите резултати биле поништени по истрагата за допинг во 2012 година и трките биле оставени без да биде прогласен алтернативен победник.   <small>(2/2) 2000     <small>(1/3) 2001   <small>(1/2)   2002   <small>(1/2)   2003   <small>(2/2)   <small>(2/3) 2004     <small>(3/3) 2005   <small>(2/2)   <small>(1/3) 2006   <small>(1/2)     2007     <small>(1/6)   <small>(2/3) 2008   <small>(2/6)     <small>(3/6) 2009   <small>(3/3)   <small>(4/6)  2010   <small>(2/2)   <small>   <small>(1/4) 2011   <small>     2012       <small>(5/6) 2013   <small>(2/4)   (1/6)   2014     <small>(3/4)   <small>(6/6) 2015   (7/7)   (2/6)  2016   (4/4)   (3/6)  (2/2) 2017     (4/6)  (5/6) 2018   (6/6)    

 Статистики 
 Најмногу победи на големите трки 

{| class="wikitable sortable"
|+Најмногу победи на големите трки
|-
!Место
!Име
!Вкупно победи
!Тур де Франс
!Џиро д’Италија
!Вуелта а Еспања
|-
| 1
|  
| 11 
| 5 (1969, 1970, 1971, 1972, 1974)
| 5 (1968, 1970, 1972, 1973, 1974)
| 1 (1973)
|-
| 2
|   
| 10 
| 5 (1978, 1979, 1981, 1982, 1985)
| 3 (1980, 1982, 1985)
| 2 (1978, 1983)
|-
| 3
|  
| 8 
| 5 (1957, 1961, 1962, 1963, 1964)
| 2 (1960, 1964)
| 1 (1963)
|-
| rowspan=3|4
| 
| 7
| 2 (2007, 2009)
| 2 (2008, 2015)
| 3 (2008, 2012, 2014)
|-
|  
| 7 
| 5 (1991, 1992, 1993, 1994, 1995)
| 2 (1992, 1993)
| 0
|-
| 
| 7 
| 2 (1949, 1952)
| 5 (1940, 1947, 1949, 1952, 1953)
|-
| 7 
| | 6
| 4 (2013, 2015, 2016, 2017)
| 1 (2018)
| 1 (2017)
|-
| rowspan=3|8
| 
| 5
| 2 (1938, 1948)
| 3 (1936, 1937, 1946)
| 0
|-
| 
| 5
| 0
| 5 (1925, 1927, 1928, 1929, 1933)
| 0
|-
| 
| 5
| 1 (1965)
| 3 (1967, 1969, 1976)
| 1 (1968)
|-
|}

 Активните велосипедисти се запишани со задебелени букви.

 Победници по држава 

+Победниците на големите трки по државаДржаваЏироТурВуелтаВкупно 69 10 6 85 6 36 9 51 4 12 33 49 7 18 7 32 3 2 5 10 1 6 2 9 2 5 0 7 1 3 1 5 1 2 2 5 0 1 3 4 3 0 1 4 1 0 2 3 1 1 1 3 1 0 0 1 1 0 0 1 0 1 0 1 0 1 0 1 0 0 1 1

 Победници на сите три големи трки 

Само седум велосипедисти ги имаат освоено сите три големи трки во текот на нивната кариера:

 : 5 Тур (1957, 1961, 1962, 1963, 1964), 2 Џиро (1960, 1964), 1 Вуелта (1963).
 : 2 Тур (2007, 2009), 2 Џиро (2008, 2015), 3 Вуелта (2008, 2012, 2014)
 : 1 Тур (1965), 3 Џиро (1967, 1969, 1976), 1 Вуелта (1968)
 : 5 Тур (1978, 1979, 1981, 1982, 1985), 3 Џиро (1980, 1982, 1985), 2 Вуелта (1978, 1983)
 : 5 Тур (1969, 1970, 1971, 1972, 1974), 5 Џиро (1968, 1970, 1972, 1973, 1974), 1 Вуелта (1973)
 : 1 Тур (2014), 1 Џиро (2013), 1 Вуелта (2010).
 : 4 Тур (2013, 2015, 2016, 2017), 1 Џиро (2018), 1 Вуелта (2017).

Ино и Контадор се единствените велосипедисти кои секоја голема трка ја освоиле најмалку двапати.

 Победници на три или повеќе последователни големи трки 

 : 4 големи трки - Џиро (1972), Тур (1972), Вуелта (1973), Џиро (1973)
 : 3 големи трки - Џиро (1982), Тур (1982), Вуелта (1983).
 : 3 големи трки - Тур (2017), Вуелта (2017), Џиро (2018).

Ниеден велосипедист не ги освоил сите три големи трки во една сезона.

 Победници на две големи трки во една година 

Десет возачи имаат постигнато двоен ефект со победи на две големи трки во истата година.

Седум велосипедисти ги имаат победено Тур и Џиро во истата година:

 : 1949, 1952
 : 1964
 : 1970, 1972, 1974
 : 1982, 1985
 : 1987
 : 1992, 1993
 : 1998

Двојниот ефект Тур/Вуелта го имаат постигнато тројца велосипедисти:

 : 1963
 : 1978
 : 2017

Двојниот ефект Џиро/Вуелта го имаат постигнато тројца велосипедисти:

 : 1973
 : 1981
 : 2008

Од деветте погоре, двојните ефекти на Пантани, Роуш и Батаљин воедно им биле и единствените победи на големите трки во нивните кариери. Само двајца велосипедисти имаат завршено помеѓу првите десет на сите три големи трки во истата година: Џеминијани во 1955 година и Ненчини во 1957 година.

 Подиуми на сите три големи трки 

Петнаесет велосипедисти се имаат качено на подиум на сите три големи трки во текот на нивната кариера:

 Име  Тур  Џиро  Вуелта  Вкупно   6  6  1  13     7  3  2  12     6  5  1  12     2  9  1  12     5  3  1  9     1  3  1  7     3  2  1  6     2  1  3  6     1  1  4  6     2  1  3  6     3  1  1  5     2  1  2  5     1  1  2  4     1  1  2  4     1  1  1  3

 Најмногу етапни победи на големите трки 

Имињата на активните велосипедисти се напишано со задебелени''' букви.

МестоИмеЗемјаТурЏироВуелтаВкупно1  Еди Меркс    34  24  6  642  Марио Чиполини    12  42  3  573  Марк Кевендиш    30 15  3  48 Алесандро Петаки    6  22  20  485  Алфредо Бинда    2  41  0  436  Бернар Ино    28  6  7  417  Леарко Гуера    8  31  0  398  Делио Родригес    0  0  38  389  Рик ван Лој    7  12  18  3710   Фреди Мертенс    15  7  13  3511  Фаусто Копи    9  22  0  3112  Костанте Џирарденго    0  30  0  3013  Џино Бартали    12  17  0  2914  Марино Басо    6  15  6  27 Франческо Мозер    2  23  2  2716  Рафаеле ди Пако    11  15  0  26 Гвидо Бонтемпи    6  16  4  26 Мигел Побле    3  20  3  2619  Андре Ледик    25  0  0  25 Франко Битоси    4  21  0  25 Рик ван Стенберген    4  15  6  25 Лорен Жалабер    4  3  18  2523  Роби Мекјуан    12  12  0  24 Роџер де Влеминк    1  22  1  24 Џузепе Сарони    0  24  0  2426  Андре Дарижад    22  0  0  2227  Жак Анкетил    16  5  1  22 Жан Пол ван Попел    9  4  9  22 Андре Грајпел    11  7  4 2230  Шарли Гол    10  11  0  21 Шон Кели    5  0  16  21

 Наводи 

Категорија:Друмски велосипедизам