Зрнци

Зрнци (науч. Solanaceae)— семејство на цветни растенија каде спаѓаат низа значајни земјоделски култури, но и многу видови на токсични растенија.

Во фамилијата се вбројуваат татулата (Datura), мандрагората (Mandragora), помамницата (Atropa belladonna), плетиплотката (Lycium barbarum), зрнавецот (Physalis), пиперката (Capsicum), зрнецот (Solanum = компир, домат, модар патлиџан), тутунот (Nicotiana) и петунијата (Petunia).

Многу членови на фамилијата играат важна улога во човечкиот живот како храна, зачини и лекови. Меѓутоа, многу видови се богати со алкалоиди со отровност која се движи од малку надразнителна до смртоносна во мали дози. Некои видови се психоактивни (на пр. татулата).

Опис
Растенијата од фамилијата Зрнци можат да бидат билки, грмушки, дрва и понекогаш, ползавци. Цветовите обично се ѕвездести. По облик се зрачни или цевчести, со четири до пет венечни ливчиња кои обично се споени. Leaves are alternate. Плодот е бобинка со  осна плацентација како кај доматот и плетиплотката, или пак зажлебена чаура како кај татулата. Семињата кај највеќето растенија се округли и рамни, со пречник од 2-4 мм. Прашниците излегуваат од венечните ливчиња и нивниот број обично е содржател на четири или пет, најчесто четири или осум. Плодницата е издадена.

Генетика
Највеќето членови на фамилијата имаат по 12 хромозоми, број кој е зголемен поради полиплоидија. Дивите компири (околу 200 вида) се претежно диплоидни (2 × 12 = 24 хромозоми), но постојат и триплоидни (3 × 12 = 36 хромозоми), третраплоидни (4 × 12 = 48 хромозоми), пентаплоидни (5 × 12 = 60), па дури и хексаплоидни (6 × 12 = 72 хромозоми) видови. Домашниот компир (Solanum tuberosum) има 4 × 12 = 48 хромозоми. Некои водиви од родот на пиперката имаат 2 × 12 = 24 хромозоми, додека пак други имаат 26 хромозоми.

Некои родови
Acnistus
Alona
Anisodus
Anthocercis
Atropa  — помамница
Browallia
Brugmansia  — ангелска труба
Brunfelsia
Calibrachoa
Capsicum  — пиперки
Cestrum
Chamaesaracha
CyphantheraCyphomandra
Datura  — татула, магарешки костен
Duboisia
Fabiana
Hyoscyamus — буника
Iochroma
Lycianthes
Lycium  — плетиплотка
Mandragora  — мандрагора
Mellissia  — светоеленска зеленика
Nicandra
Nicotiana  — тутун
Nierembergia — филџанчеNolana
Oryctes
Petunia
Physalis — зрнавец, томатилјо
Quincula
Salpiglossis
Schizanthus
Scopolia
Sessea
Solandra
Solanum — зрнец: домат, компир, модар патлиџан, птичји зрнец (кенгурско јаболко)
Streptosolen
Trianaea
Withania

 Поврзано 
 Список на отровни растенија

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Извор за зрнците - таксономска монографија за сите видови од родот Зрнец (Solanum) 
 Зрнци (Solanaceae)  - Л. Вотсон и М.Џ. Далвиц (1992-)  
 Зрнци (Solanaceae) - База на растенија на USDA 


Категорија:Астериди