Букерова награда

Букерова награда (; 1969–2000 г. Booker Prize for Fiction; 2002–2019 г. Man Booker Prize) — книжевна награда што секоја година се доделува на најдобриот роман на англиски јазик во авторство на државјанин на Комонвелтот, Ирска или Зимбабве,  а почнувајќи од 2014 г., и било која друга земја во светот, доколку делото е напишано на англиски и објавено во Британија.  Наградата на добитникот му гарантира меѓународен углед и успех во кариерата, па затоа таа има големо значење во книгоиздаваштвото.  Авторите што ќе се најдат во потесниот, па дури и во поширокиот избор исто така добиваат на значаен углед.

Историја и раководство
Букеровата награда првично се нарекувала „Букер-Меконелова награда“ (Booker-McConnell Prize), именувана по претпријатието „Букер Меконел“ кое ја основало наградата во 1968 г. под свое покровителство.  Кога, во 2002 г,, одговорноста за раководењето на наградата припаднала на Задолжбината „Букерова награда“ (Booker Prize Foundation), како покровител се јавила инвестиционата фирма „Ман груп“ (Man Group), која го задржала зборот Букер во името на наградата. Во 2019 г. Ман ја доделиле последната награда како покровител на наградите. Покровителството прешло на добротворната задолжбина „Кренкстарт“ (Crankstart) на општественикот Мајкл Мориц и сопругата Хериет Хејман, во траење од пет години, со можност за уште пет. Името на наградата е официјално изменето на само „Букерова награда“ (The Booker Prize).

Самата задолжбина е независна добротворна организација која работи со средства од сите приходи на Booker Prize Trading Ltd., како единствен акционер.  Денес паричниот дел од наградата изнесува 50.000 фунти, и со тоа е една од најбогатите книжевни награди во светот.

Жири
Изборот започнува со воспоставување на советодавна комисија составена од писател, двајца издавачи, агент, книжар, библиотекар и претседавач назначен од задолжбината. Тие ја избираат жири-комисијата, чии членови по правило се различни секоја година. Таа е составена од најистакнатите книжевни критичари, писатели, академици и водечки општественици.

Добитникот се прогласува на почетокот на октомври.

Лауреати

Во чест на  25-годишнината на наградата, одлучено е да се додели посебна награда „Букер на Букерите“ (Booker of Bookers). За најдобар од сите романи што ја добиле наградата е избран „Деца на полноќта“ од Салман Ружди (добитник во 1981 г). 

Во 2008 г. е доделена слична награда наречена „Најдоброто од Букер“ (The Best of the Booker) во чест на 40-годишнината на наградата. Во потесниот избор влегле шест дела, а добитникот го гласала јавноста. За најдобар роман повторно е прогласен „Деца на полноќта“.  

 Година Автор Наслов Изворен наслов Жанр Земја 1969 Перси Хавард Њуби „Се бара одговор“ Something to Answer For роман  Британија 1970 Бернис Рубенс „Избраниот член“ The Elected Member роман  Британија 1970Во 1971 г. е решено да се наградува дело издадено истата, наместо претходната година, па затоа наградата не ја добило ниедно дело издадено во 1970 г. Во 2010 г. е одлучено таа награда да се додели ретроспективно, под називот „Изгубената Букерова награда“ ("Lost Man Booker Prize"), и тоа на романот „Неволји“ од Џејмс Гордон Фарел.  Џејмс Гордон Фарел „Неволји“Troubles роман  Британија 1971 Видијадар Сураџпрасад Најпол „Во слободна држава“In a Free State расказ  Британија 1972 Џон Бергер „Џ.“G. експериментален роман  Британија 1973 Џејмс Гордон Фарел „Опсадата на Кришнапур“The Siege of Krishnapur роман  Британија 1974 Надин Гордимер „Конзерватор“The Conservationist роман Стенли Мидлтон „Празник“Holiday роман  Британија 1975 Рут Правер Џабвала „Жега и прашина“Heat and Dust историски роман  Британија 1976 Дејвид Стори „Савил“Saville роман  Британија 1977 Пол Скот „Исчекување“Staying On роман  Британија 1978 Ајрис Медрок „Морето, морето“The Sea, the Sea филозофски роман  Британија 1979 Пенелопи Фицџералд „На море“Offshore роман  Британија 1980 Вилијам Голдинг „Пристапни обреди“Rites of Passage роман  Британија 1981 Салман Ружди „Деца на полноќта“Midnight's Children магиски реализам  Британија 1982 Томас Кенили „Шиндлеровата барка“Schindler's Ark биографски роман  1983 Џон Максвел Куци „Животот и времето на Мајкл К.“Life & Times of Michael K роман  1984 Анита Брукнер „Хотел на езерото“Hotel du Lac роман  Британија 1985 Кери Хјум „Народ на коските“The Bone People мистериозен роман  1986 Кингсли Ејмис „Стари ѓаволи“The Old Devils хумористичен роман  Британија 1987 Пенелопи Лајвли „Месечев тигар“Moon Tiger роман  Британија 1988 Питер Кери „Оскар и Лусинда“Oscar and Lucinda роман  1989 Казуо Ишигуро „Остатоци од денот“The Remains of the Day историски роман  Британија 1990 Антонија Сузан Бајат „Опседнатост“Possession роман  Британија 1991 Бен Окри „Гладниот пат“The Famished Road магиски реализам  1992 Мајл Ондатје „Англискиот пациент“The English Patient историографска метапроза Бери Ансворт „Света глад“Sacred Hunger историски роман  Британија 1993 Роди Дојл„Педи Кларк ха-ха-ха“Paddy Clarke Ha Ha Ha роман  1994 Џејмс Келман „Доцна, баш доцна“How Late It Was, How Late тек на свеста  Британија 1995 Пет Баркер „Патот на сеништата“The Ghost Road воен роман  Британија 1996 Греам Свифт Последна заповедLast Orders роман  Британија 1997 Арундати Рој „Богот на малите нешта“The God of Small Things роман  1998 Ијан Мекјуан „Амстердам“Amsterdam роман  Британија 1999 Џон Максвел Куци „Срам“Disgrace роман  2000 Маргарет Атвуд „Слепиот убиец“The Blind Assassin роман  2001 Питер Кери „Вистинска приказна за Келиевата банда“True History of the Kelly Gang историски роман  2002 Јан Мартел „Живот на Пи“Life of Pi фантастичен роман  2003 Ди Би Си Пјер „Малиот Бог Вернон“Vernon God Little роман  2004 Алан Холингхарст „Линија на убавината“The Line of Beauty историски роман  Британија 2005 Џон Бенвил „Море“The Sea роман  2006 Киран Десаи „Наследена загуба“The Inheritance of Loss роман  2007 Ен Енрајт „Собир“The Gathering роман  2008 Аравинд Адига „Белиот тигар“The White Tiger роман  2009 Хилари Мантел „Волчја аула“Wolf Hall историски роман  Британија 2010 Хавард Џејкобсон „Финклеровото прашање“The Finkler Question роман  Британија 2011 Џулијан Барнс „Насетување на крајот“The Sense of an Ending роман  Британија 2012 Хилари Мантел „Подигнете ги телата“Bring Up the Bodies историски роман  Британија 2013 Еленор Катон „Расветители“ The Luminaries историски роман  2014 Ричард Фланаган „Тесниот пат код длабокиот север“ The Narrow Road to the Deep North историски роман  2015 Марлон Џејмс „Кратка историја на седум убиства“ A Brief History of Seven Killings историски/експериментален роман  2016 Пол Бити „Продадена душа“ The Sellout сатиричен роман 2017Џоџ Сондерс„Линколн во бардо“Lincoln in the Bardoисториски роман 2018 Ана Бернс „Млекар“ Milkman роман  Британија2019 Маргарет Атвуд „Завети“ The Testaments роман  Бернардин Еваристо „Девојка, жена, друго“ Girl, Woman, Other експериментален роман  Британија2020 Даглас Стјуарт „Шаги Бејн“ Shuggie Bain роман  Британија2021 Дамон Галгут „Ветување“ The Promise роман 2022 Шехан Карунатилака „Седумте месечини на Мали Алмејда“ The Seven Moons of Maali Almeida роман 2023 Пол Линч „Песна на пророкот“ Prophet Song дистописки роман 2024 Саманта Харви „Орбитала“ Orbital научнофантастичен роман  Британија2024 Дејвид Солој „Плот“ Flesh роман  Британија

Поврзани награди
Во 2005 г. е воведена посебна „Меѓународна Букерова награда“ (Man Booker International Prize) која се доделува на писател од било која земја, на секои две години. Во 1992 г. е воспоставена руска верзија на наградата наречена „Руски Букер“ (Russian Booker, офиц: Booker-Open Russia Literary Prize) Во 2007 г., Man Group ја основале „Мановата азиска книжевна награда“ (Man Asian Literary Prize) за најдобар роман од Азија напишан или преведен на англиски јазик и издаден во претходната календарска година.

 Поврзано 
 Пулицерова награда
 Нобелова награда за литература
 Гонкурова награда
 Костина награда (порано „Витбредова награда“)

 Наводи 

 Надворешни врски 

 Букерова награда 
 Архив на Букеровата награда  — Универзитет „Оксфорд Брукс“ 


Категорија:Книжевни награди
Категорија:Британски награди