Честички во македонскиот јазик

Честички во македонскиот јазик — една од зборовните групи во јазикот. Честичките се познати и под името „партикули“ или „честички“. Оваа зборовна група е класифицирана како дел од неменливите зборови. Основната употреба на честичките е истакнување на други зборови или значењето на реченицата и тие служат да се образуваат некои граматички форми.

Употреба
Според Конески, честичките се користат за истакнување на зборови или значења на речениците, но и за определување на различни видови, како што се посочување, негирање, прашување и слично. Во поголемиот дел тие се јавуваат и како прилози и како сврзници, но нивната функција е подруга . Бојковска наведува дека за тврдење се користи честичката „да“, за одрекување честичките „не“, „ниту“ или „ни“, за прашување честичките „дали“, „ли“, „зар“, „нели“ и за заповед честичките „да“, „нека“ и така натаму .

Поделба
Во поглед на функцијата на честичките за истакнување некои зборови и значења на реченици во исказот, честичките можат да се поделат во следните подгрупи:

 честички за засилување или истакнување 
„дури“, „просто“, „барем“, „само“, „сè“, „туку“, „и“ и „пак“

 честички за изделување
„само“, „единствено“, „уште“ и „исклучиво“

 честички за присоединување
„исто“, „исто така“, „такуѓере“, „притоа“, „уште“ и „сè“

 честички за количество
 „речиси“, „скоро“, „прибер“, „токму“, „точно“, „рамно“, „таман“ и „одвај“

 честички за определување
 „баш“, „имено“ и „токму“

 честички за неопределеност
 „−годе“, „−било“, „− да е“ - овие не се самостојни, туку се спојуваат со одредени зборови (пр. кој-годе, кој да е, итн.)

 честички за посочување
„еве“, „ене“, „ете“, „на“, „ја“, „јале“ - честичките „ја“ и „јале“ се почести во употреба.

честички за одрекување
„не“, „ниту“, „нити“ и „ни“

 честички за прашања
 „ли“, „дали“, „зар“, „али“ и „нели“ - честичката „зар“ има модално значење (чудење), а честичката „али“ е ретка во употреба.

 честички за заповед
„ајде“, „да“ и „нека“ - овие имаат модално значење (давање наредби и желби)

Примери
Конески и Бојковска ги даваат следните пример за некои од честичките во македонскиот јазик:

 „Баш тоа сакав да ти го кажам.“ - определеност
 „Само него го познава.“ - изделување
 „Петре исто така не беше дојден.“ - присоединување
 „За еден месец продале едвај сто тони никел.“ - количество
 „Ете ти ги гостите.“ - посочување
 „Ни јале, ни пиле.“ - негација

Користена литература



Поврзано
 Македонска граматика
 Морфологија на македонскиот јазик
 Зборовни групи во македонскиот јазик

*