Ана (британска кралица)

Ана (родена на  година – починала на  година) — кралица на Англија, Шкотска и Ирска од 8 март 1702 година и Кралица на Велика Британија и Ирска по ратификацијата на Актите на Унијата од 1707 годинс за спојување на кралствата Шкотска и Англија, до нејзината смрт во 1714 година.

Таткото на Ана, Јаков II и IV, бил соборен за време на „Славната револуција” од 1688 година. Нејзината сестра Марија и нејзиниот маж, зет и роднина на Ана, Вилијам, станале здружени монархии. По смртта на Марија во 1694 г., Вилијам продолжил сам со управувањето сè до неговата смрт и високото место кое Ана го постигнала во 1702 г.

Ана ги претпочитала конзервативците, кои имале поголема можност од нивните противници, виговците, да ги искажат нивните ставови за англиската религија. Виговците биле посилни за време на Војната за шпанското наследство, сè до 1710 г., кога кралицата Ана отпуштила многу од нивните припадници. Нејзиното блиско пријателство со Сара Черчил, војвотката од Марлборо се влошио поради различните политички погледи.

Покрај седумнаесет бремености, Ана починала без да задржи дете и станала последниот монарх од Стјуардската династија. Ана била наследена од нејзиниот втор братучед Џорџ I од Хановерската династија, кој имал врски со Стјуардската поради својата баба Елизабета, ќерка на Јаков VI и I.

Рани години

Ана е родена во 11:39 часот на 6 февруари 1665 г., во дворецот Свети Јаков во Лондон, како четврто дете и втора ќерка на Јаков, Војводата од Јорк (по II и VII) и неговата прва жена Ана ХјудCurtis, pp. 12–17; Gregg, p. 4. Брат на нејзиниот татко бил кралот Чарлс II, кој владеел во трите кралства на Англија, Шкотска и Ирска, а нејзината мајка била ќерка на претседавачот на Горниот дом, Едвард Хјуд, прв гроф на Кларендон. Ана била крстена во кралската капела во Св. Јаков. Нејзината постара сестра Марија, била една од нејзините кумови, заедно со владиката на Кантербери, Гилберт Шелдон и Ана СкотGregg, p. 4, војвотка од Монмаут. Војводата и војвотката од Јорк имаале осум деца, но само Ана и Марија биле единствените деца кои ги преживеале зрелите години.Green, p. 17; Gregg, p. 6; Waller, pp. 293–295

Како дете, Ана патела од очна болест која се манифестирала со прекумерно солзење. Поради одредени медицински третмани, Ана била пратена во Франција каде што живеела со нејзината баба од страна на мајка ѝ, кралицата Довагер Хенриета Марија во Шато де Колумбија, во близина на ПаризCurtis, pp. 19–21; Green, p. 20; Gregg, p. 6. По смртта на нејзината баба во 1669 г., Ана живеела со нејзината тетка, Хенриета Ана, војвотката од Орлеанс. По ненадејната смрт на нејзината тетка во 1670 година, Ана се вратила во Англија. Нејзината мајка починала наредната година. Како што наведува традицијата на кралското семјество, Ана и нејзината сестра пораснале одделени од нивниот татко на нивен сопствен имот во Ричмонд, Лондон. По иницијатива на Чарлс II пораснале како протестанти. За нив се грижеле Колонел Едвард и Лејди Франсис Виљерс, а нивното образование било центрирано кон Англиканската цркваCurtis, pp. 21–23; Gregg, p. 8; Somerset, pp. 11–13; Waller, p. 295.

Околу 1671 година се случило првото запознавање на Ана со Сара Џенингс која подоцна станала нејзина блиска пријателка и една од највлијателните советодавачки. Во 1678 г. Џенингс се омажила со Џон Черчил (иден војвода на Марлборо). Тој бил брат на жената на војводата од Јорк, Арабела Черчил и еден од најбитните генерали на Ана.

Во 1673 година разговорот помеѓу војводата од Јорк и романскиот католицизам испаднал во јавноста. Тој се оженил со католичка принцеза, Марија од Модена, која што била шест и пол години постара од Ана. Чарлс II немал легитимни деца, па затоа Војводата од Јорк бил следниот за наследување, проследен од неговите две ќерки Марија и Ана од првиот брак. Во следните десет години, новите војводи од Јорк имале десет деца, но сите биле родени мртви или починале во раното детствоSomerset, pp. 22–23, при што ги оставиле Марија и Ана втора и трета на списокот за наследување на нивниот такткоSomerset, pp. 8–9.

Брак

Во ноември 1677 година, постарата сестра на Ана се омажила со холандскиот принц Вилем Орански, но Ана не можела да присуствува на свадбата бидејќи имала сипаници. Додека да се опорави, Марија веќе го започнала својот нов живот во Холандија. Лејди Франсис Диљерс ја фатило болест и починала. Вујна ѝ на Ана, Лејди Кларендон (жена на Хенри Хајд, вториот гроф на Кларендон) била назначена за нејзина нова гувернанткаGreen, p. 28; Gregg, p. 17; Somerset, p. 29. По една година, Ана и нејзината маќеа ја посетиле Марија во Холандија.

Во март 1679 г., таткото и маќеата на Ана, заминале во Брисел по примерот на антикатоличката хистерија потикната од Попиш Плот, па така Ана ги посетила на крајот од августGreen, p. 28: Gregg, p. 20. Во октомври тие се вратиле во Британија, војводата и војвотката во ШкотскаGreen, p. 29; Gregg, p. 22; Somerset, p. 34, а Ана во Англија. Ана била во посета на нејзините родители од јули 1681 до мај 1682 г. Тоа било последното патување на Ана надвор од границите на АнглијаGreen, p. 28.

Џорџ од Хановер (потенцијалниот наследник), втор роднина на Ана кој бил во посета на Лондон три месеци од декември 1680 г., ширел гласини дека тие двајца ќе се земаат. Историчарот Едвард Грег ги отфрлил гласините кои немале основа како што нејзиниот татко бил всушност прокуден од судот, па династијата Хановер планирала да ги венчаат принцот Џорџ и неговата братучетка Софија Доротеја од Кел како дел од планот за спојување на хановерското наследство. Други гласини потврдувале дека таа одржувала врска со Лорд Мулграв (подоцна Војводата од Бакингам), иако тој ги порекувал овие гласини. Како и да е, како резултат на овие озборувања, тој бил привремено отпуштен и пренесен во ТангерсGregg, p. 33; Somerset, pp. 41–42.

На 28 јули 1683 година во кралската капела, Ана се омажила за протестантскиот принц Џорџ од ДанскаGregg, pp. 33–34; Somerset, p. 43, брат на кралот Кристијан V од Данска. Иако нивниот брак бил договорен, тие биле верни и посветени еден на другCurtis, pp. 41–42; Green, pp. 34–35; Gregg, pp. 32–35; Somerset, p. 44. Неколку згради од Вајтхолската палата познати како Кокпит им биле доделени за нивен имот во Лондон. По барање на Ана, Сара Черчил станала една од дамите кои имаа пристап до спалната соба.Curtis, p. 43; Green, p. 36; Gregg, p. 34; Somerset, p. 49 За да го обележат нивното пријателство, Ана и Сара меѓусебно многу почесто се довикувале со г-ѓа Морли и г-ѓа Фримен отколку со нивните формални титули. По неколку месеци од стапувањето во брак, Ана останала бремена, но родила мртов зачеток. Ана се опоравувала во бања во градот Танбриџ ВелсGregg, p. 36; Somerset, p. 56, а следните две години, последователно родила две ќерки Марија и Ана Софија.

Владеењето на Јаков II и VII

Кога Чарлс II починал во 1685 година, таткото на Ана станал крал на Англија и Ирска како крал Јаков II и во Шкотска како крал Јаков VII. Somerset, pp. 61, 64 Јаков не бил многу добро прифатен од Англичаните кои биле загрижени за неговиот  католицизам. Ана ја занемарувала таа загриженост и продолжила да ја посетува англиската служба. Бидејќи нејзината сестра живеела во Холандија, Ана и нејзиното семејство биле единствени членови од кралското семејство кои ја посетувале протестантската религија во Англија.Waller, p. 300 Кога нејзиниот татко сакал да ја крсти неговата најмлада ќерка во католичка вера, Ана се облила целата во солзи.Green, p. 38 „Црквата на Рим е безбожна и опасна“ – ѝ напишала таа на нејзината сестра – „нивните церемонии, повеќето од нив, планираат крајно идолопоклонство“Quoted in Green, p. 39; Gregg, p. 43 and Somerset, p. 21.

Во 1687 година, Ана го пометнала плодот, нејзиниот сопруг прележал сипаници, а нивните две ќерки починале од истата инфекција. Рејчел Вротесли, Леди Расел напишала дека Џорџ и Ана тешко ја поднеле смртта.Green, p. 39; Gregg, p. 47; Waller, p. 301„Понекогаш плачеа, понекогаш тагуваа искажувајќи длабоки зборови, потоа седеа во тишина, рака за рака, тој легнат болен во кревет, а таа најгрижливата медицинска сестра што може да постои.“ Подоцна истата година, таа родиа уште еден мртов плод.Weir, p. 268

Јавните критики за католицизмот на Јаков се зголемиле кога неговата жена Марија од Модена, останала бремена за првпат во времето на владеењето на ЈаковCurtis, p. 55; Gregg, p. 52; Somerset, pp. 80–82. Во писмо упатено до нејзината сестра Марија, Ана поттикнала сомнежи дека кралицата ја лажира својата бременост во обид да претстави лажен наследник. Таа напишала: „Тие се спремни на сè, нема да запазуваат на ништо ако тоа ги поткрепува нивните интереси...тие посакуваат и груба игра.“Letter dated 14 March 1688, quoted in Gregg, p. 54 and Waller, p. 303Во април 1688 година Ана претрпела уште едно подметнување па го напуштила Лондон и заминала на опоравување во бања..Somerset, pp. 86–87; Waller, pp. 303–304

На 10 јуни 1688 година кралицата родила син (Јаков Франсис Едвард) и наследникот навидум бил обезбеден.Ward, pp. 241–242 Ана сè уште била на бања, па таа не присуствувала на пораѓањето, со што ги зголеми верувањата дека бременоста била лажна. Ана можеби намерно не присуствувала или пак само поради тоа што била болнаWaller, p. 304, но исто така можно е и Јаков да сакал да ги исфрли сите протестанти, вклучувајќи ја неговата ќерка, од државните работи. Ана ѝ напишала на нејзината сестра МаријаNenner, p. 243Yorke, pp. 65–68: „Јас можеби никогаш нема да бидам задоволна, дали детето е ваше или не. Можеби е моја роднина, но само Бог го знае тоа. Никој не може да ни помогне покрај стравовите и меланхоличните мисли, но какви било промени да се случат да знаеш дека секогаш ќе бидам верна на својата религија и верно твоја“.Quoted in Green, p. 43

За да ги прекини гласините за сомничавото дете, на состанокот на Личниот Совет, Јаков имал 40 сведоци,Somerset, p. 95 но Ана не можела да присуствува бидејќи била бремена и потоа одбила да ја чита изјавата под заклетва затоа што „не било потребно“..Gregg, pp. 62–63; Waller, p. 305

Славната револуција

Славната револуција била поттикната од зетот на Ана, Вилием Орански кој на 5 ноември 1688 година ја нападнал Англија со чија акција веднаш го соборил Кралот ЈаковGreen, p. 39; Gregg, p. 47; Somerset, p. 74. Јаков забранил да ѝ се плати на Марија посета на пролет во 1687 година но Ана се допишувала со неа и била свесна за нападите на Вилијам.Gregg, p. 60 Прифаќајќи го советот на ЧерчилGreen, p. 47; Gregg, p. 63, таа одбила да пактира со Јаков откако Вилијам се смирил и наместо тоа на 18 ноември му напишал на Вилијам дека го одобрува неговиот напад. Черчил го напуштил непопуларниот крал на 24 ноември. Принцот Џорџ таа вечер го следел примеротGregg, p. 64, па следниот ден Јаков наредил да ја сместат Сара Черчил во куќен притвор во палатата Св.Јаков.Gregg, p. 65 Ана и Сара пристигнале од Вајтхол преку задно скалиште и дозволиле за нив да се грижи епископот од Лондон, во чија куќа преноќиле една вечер и на 1 декември пристигнале во Нотингем. Две недели подоцна, Ана заминала до Оксфорд каде се сретнал со принцот Џорџ, придружувана од големо друштво:.Green, pp. 45–47; Gregg, p. 67 „Боже помогни ми“ изјавил Јаков кога дознал дека неговата ќерка побегнала на 26 ноември, „дури и моето дете се откажа од мене. На 19 декември] Ана се вратила во моето дете се откажа од мене“.Gregg, p. 66 На 19 декември, Ана се вратила во Лондон, каде што ја посетил нејзиниот зет Вилијам, а Јаков на 22 декември заминал за Франција.Gregg, p. 68; Somerset, p. 105 Ана не покажала никаква загриженост за патувањето на нејзиниот татко, па наместо тоа посакала да игра карти. Таа се оправдувала со тоа што „таа беше навикнaта да игра и никогаш не сакаше да прави нешто што наликуваше на присилување“.Lord Clarendon's diary, quoted in Green, p. 49

Во 1689 година се одржала Конвенција во Парламентот во Англија каде што било објавено дека Јаков дал оставка откако побегнал и дека кралството на Англија и Ирска е слободно. Парламентот на Шкотска преземал слична иницијатива, па Вилијам и Марија биле проглесени за монарси на сите три кралства.Ward, pp. 250–251, 291–292 Повелбата за правата од 1689 година и Потврдата за правата од 1689 година ги утврдиле наследниците. Ана и нејзините потомци биле во списокот на наследниците на Вилијам и Марија, а по нив следувале кои било потомци од идниот брак на Вилијам.Green, p. 52; Gregg, p. 69 На 24 јули 1689 година Ана родила син, принц Вилијам, војводата од Глостер, кој и покрај тоа што бил болен, го преживеал раното детство. Бидејќи кралот Вилијам и кралицата Марија немале деца, најверојатно синот на Ана ќе ја наследи круната.Curtis, p. 72; Green, pp. 54–55

Вилијам и Марија

Наскоро по нивното крунисување, Вилијам и Марија го наградиле Џон Черчил со што го назначиле за гроф на Марлбороу, а принц Џорџ за војвода од Камберленд. Ана побарала дозвола за Палатата на Ричмонд и дозвола за парламент. Најпрво, Вилијам и Марија ја одбиле, но подоцна се спротивставиле, со што се предизвикало тензија помеѓу двете сестриGreen, pp. 53–54; Gregg, pp. 76–79. Лутината на Ана се зголемила кога Вилијам го одбил барањето на принц Џорџ да служи во војската и покрај неговата голема способностCurtis, pp. 75–76; Green, p. 58; Gregg, p. 80. Во јануари 1692 година Вилијам и Марија го отпуштиле Јаков бидејќи се сомневале дека Малборо тајно се договарал со поддржувачите на Јаков, Јакобитите.Gregg, pp. 78–79 Во јавна поддршка за Малборијаните, Ана ја зела Сара на еден настан во палатата и го одбила барањето на нејзината сестра да ја отпушти Сара од нејзиното домаќинство.Gregg, p. 81; Somerset, p. 52 Лејди Малборо веднаш била преместена од кралството домаќинство од страна на Чамберлен, па Ана луто се премести во Сјон Хаус, домот на војводата од Сомерсет.Green, p. 62; Gregg, p. 87; Somerset, p. 132 На Ана ѝ била одземена почесната стража, на дворјаните им било забрането да ја посетуваат, а на буржоаските власти им било наредено да ја игнорираат.Green, p. 62; Gregg, pp. 88–91, 96 Во април, Ана родила син, но за неколку минути починал. Марија ја посетила, но наместо да и пружи сочувство, таа ја искористила можноста повторно да ја прекорува за нејзиното пријателство со Сара. Оттогаш сестрите не се виделе повторно.Curtis, p. 81; Green, pp. 62–63; Gregg, p. 90; Somerset, pp. 134–135

Во 1694 година кога Марија починала од сипаници,а Вилијам продлжил сам да владее. Ана станала неговиот очигледен наследник, бидејќи и да имал други деца од подоцнежни бракови ќе им донесат само помали места во кралството, па затоа двајцата јавно се помирилеCurtis, p. 84; Green, pp. 66–67; Gregg, pp. 102–103. Тој ѝ ги вратил нејзините претходни стражи, ѝ дозволи престој во палатата Св.Јаков, но ја исклучил од владата и ја контролирал додека тој бил отсутен. Три месеци подоцна, Вилијам го вратил Малборо на должност..Somerset, p. 151

Според Јаков, во 1696 година, Ана му напишала писмо каде му барала дозвола за да го наследи Вилијам и потоа кога ќе има можност да го врати на чело, но тој ја одбил.Gregg, p. 108; Somerset, pp. 153–154 Ако таа навистина му напишала тогаш се обидувала да го осигура своето наследство со што сакала да се заштити од негова жалба..Gregg, p. 122

Акт на населување

Последната бременост на Ана била на 25 јануари 1700 кога таа повторно родила мртво дете. Таа била бремена најмалку седумнаесет пати и  родила мртви деца најмалку дванаесет пати.Green, p. 335; Gregg, pp. 100, 120; Weir, pp. 268–269. Четири од петте деца кои биле родени живи, умреле на двегодишна возраст. Ана трпела болка во зглобовите, болки во екстремитетите, стомакот и главата, речиси сè до 1698 година.Green, pp. 79, 336 Според нејзините фетални болки и физичките симптоми, еден патолог дијагностицирал проширување на лупус еритематозус.Emson, H. E. (23 May 1992). "For The Want Of An Heir: The Obstetrical History Of Queen Anne", British Medical Journal, vol. 304, no. 6838, pp. 1365–1366  Карличната воспалителна болест може да објасни зошто нападот на нејзините симптоми се случил истовремено со нејзината претпоследна бременост.Green, p. 338 Други наведени причини за нејзините неуспешни бремености биле листериозаSaxbe, W. B., Jr. (January 1972). "Listeria monocytogenes and Queen Anne", Pediatrics, vol. 49, no. 1, pp. 97–101, крвната неповрзаност, дијабетис и материчен пораст на ретардација.Waller, p. 310 Сепак, крвната неповрзаност не била една од причините на неуспешната бременост, па не се вклопува во мотивите на бременостите на Ана, бидејќи нејзиниот единствен син Вилијам, војводата од Глостер, го преживеал раното детство и е роден по неколку серии на мртви зачетоци..Green, pp. 337–338; Somerset, p. 79; Waller, pp. 310–311 Експертите исто така ги барале причините во суфилис, порфирија и карлична деформација несоодветна за нејзината медицинска историја.Curtis, pp. 47–49; Green, pp. 337–338

Болеста на зглобовите ја направиле Ана саката во нејзиниот подоцнежен животCurtis, p. 84. Околу кралското двориште ја носеле на носилка или била во инвалидска количка.Gregg, p. 330 Околу нејзините имоти таа одела со кочија на еден коњ која ја возела сама „лудо како Џеху и како прогонувачот Нимрод“.Jonathan Swift quoted in Green, pp. 101–102 and Gregg, p. 343 Нејзиниот седечки животен стил ја здебелил. Како што кажувала Сара: „таа претерано беше дебела и крупна. Во нејзиниот поглед имаше нешто величествено, но измешано со некоја мрачност во душата.” Во 1706 година, Сер Џон Клерк, првиот барон, ја опишала 
Единственото преживеано дете на Ана, војводата од Глостер, починало на единаесетгодишна возраст, на 30 јули 1700 година.Luttrell, vol. IV, p. 674; Somerset, p. 163 Ана им наредила на членовите од нејзиното семејство оваа дата, секоја година, да биде ден на жалост поради смртта на нејзиниот син. Со Вилијам без свој наследник и смртта на синот на Ана, Ана била единствената останата наследничка според Повелбата на правата од 1689 година. За да ја објави кризата околу наследството и спречувањето на католичкото воведуање, Парламентот на Англија донел Акт на населувањето во 1701 година, кој овозможувал, во случај на потомок од брак помеѓу Ана и Вилијам III, кралството на Англија и Ирска да биде во рацете на Софија, избраничката од Хановерската династија, и нејзините протестантски потомци. Софија била внука на Јаков VI и I, од неговата сестра Елизабет, која била сестра на Чарлс I, дедото на Ана. Голем број генеолошки католички молители биле запоставени. Таткото на Ана починал во септември 1701 година. Неговата вдовица, маќеата на Ана, поранешната кралица, ѝ напишала на Ана дека татко и ѝ простува и да ја потсети на нејзиното ветување за барање на негова реставрација. Сепак, Ана се помирила со новиот наследник предводен од Актот на населувањето.Green, pp. 86–87; Waller, p. 312

Владеење

Ана станала кралица по смртта на Вилијам III на 8 март 1702 година и веднаш станала популарна.Green, p. 90; Waller, p. 312 Во еден нејзин говор во англискиот парламент се оддалечила од нејзиниот холандски зет и изјавила: „Како што знам моето срце целосно е англиско, јас искрено ве убедувам дека нема нешто што не би можела да го направам за среќата и развојот на Англија.“Green, p. 91; Waller, p. 313

Набргу по нејзиното доаѓање на престолот, Ана го назначила нејзиниот сопруг за главен адмирал, со што формално го назначила за контролор на Кралската морнарица.Green, p. 94; Gregg, p. 160 Армиската контрола му била доделена на Лорд Марлборо, со што Ана го назначила за главен капетан.Green, p. 94; Somerset, p. 174; Waller, p. 315; Ward, p. 460 Марлборо добил многу почести од кралицата, бил назначен за витез и стигна до војвода. Војвотката од Марлборо била назначена за Жена за подготвување, Госпоѓа на церемонијални одежди и Чувар на државните средства за лична потрошувача на кралицата.Green, p. 95; Waller, p. 314

Ана била крунисена за кралица на денот на Свети Ѓорѓи, 23 април 1702 годинаCurtis, p. 97; Green, pp. 95–96; Gregg, p. 154; Somerset, p. 187. Измачувана од нејзините коски, до Вестимстерската опатија ја носеле на отворена носилка, со спуштена навалувачка за подобра циркулација. На 4 мај, Англија се вмешала во Војната за шпанското наследство, во која Англија, Австрија и Холандија се бореле против Франција и ШпанијаGreen, p. 97; Gregg, p. 158. Карло II од Шпанија починал во 1700 година, не оставајќи свој наследник, па се водел спор помеѓу двајца побарувачи: Хабсбуршкиот војвода на Австрија, Чарлс и бурбонскиот војвода Филип од Анжу.Curtis, p. 101; Green, pp. 85–86; Gregg, p. 125

Акт на Унијата

Актот на населувањето од 1701 година, кој го донел Англискиот Парламент, се спроведил во Англија и Ирска, но не и во Шкотска, каде што поголемо мнозинство сакале да ја заштитат Стјуардската династија и нејзиното право на наследство на престолот.Gregg, pp. 130–131 Во 1703 година Шкотска одговорила на населувањето со донесување на Актот за безбедност, со што Шкотска добила во сила, ако кралицата нема други деца, да го избере следниот шкотски монарх од многуте потомци на кралството Шкотска.Somerset, p. 214 Поединецот избран од Шкотска не можел да биде истата личност што може да стигне до кралството Англија, освен ако Англија не им даде целосна слобода на шкотските трговциCurtis, p. 145; Somerset, p. 257. Најпрво, Ана го затаила кралското прифаќање на актот, но дозволила да се применува следната година кога Шкотска се заканила дека ќе ја повлече поддршката за англиските војни.Somerset, pp. 269–270

На ова, Англискиот Парламент, одговорил со Акт за странците од 170 година, во кој се заканувал дека ќе воведат економски казни и дека Шкотланѓаните во Англија ќе ги прогласат за туѓинци, освен ако Шкотска не го укине Актот на безбедноста или не се соедини со Англија.Green, p. 134; Somerset, pp. 277–278  Шкотска ја одбрала последната опција и кралицата Ана им наредила на специјалните ополномошци да преговараат за обединување. На 22 јули 1706 годинаGregg, pp. 202, 214 биле предложени членовите на унијата, а на 16 јануари и 6 март 1707 година биле ратификувани од страна на шкотскиот и англискиот парламентSomerset, p. 297. Според Актот на Унијата, Англија и Шкотска биле под едно кралство, а Обединетото Кралство на 1 мај 1707 година, се преименува во Велика Британија.Clerk's memoirs, quoted in Gregg, p. 240, and Somerset, pp. 316–317

Двопартиска политика

Владеењето на Ана било обележано со двопартиски систем. Во главно, конзервативците ја поддржувале Англиканската црква и биле на страната на интересите на благородништвото, додека Виговците се приклучувале кон интересите на трговците и протестантските опозиционери. Како посветена Англичанка, Ана се стремела кон конзервативцитеCurtis, pp. 102–104; Gregg, pp. 133–134; Somerset, pp. 189–199. Нејзиниот прв министер бил конзервативец и назначувал главно конзервативци како Даниел Финч, втор Гроф на Нотингам и нејзниниот чичко Лоренс Хајд, прв Гроф на РочестерGregg, p. 135. 

Ана ја поддржала Повелбата за привремена согласност од 1702 година претставена од конзервативците, а спротивна на Виговците. Постоечкиот закон им давал канцеларии на дисидентите доколку еднаш годишно посетуваат англиско причестување. Сопругот на Ана бил ставен во не толку добра позиција,кога Ана го натерала да гласа за Повелбата, иако бил лутеран, тој привремено бил конформист.Gregg, pp. 192–194; Somerset, pp. 275–276

Виговците успешно ја блокирале Повелбата за време на парламентарна седница. Ана повторно ја воведила традиционалната црковна пракса со што го допрела злото на кралот одбегнато од Вилијам како суеверен римокатолик. По Големата бура од 1703 година,Green, p. 121 Ана најавила општ пост за да се моли на Бога „да им ги прости сите гревови на оваа нација кои доведоа до ова осудување“. Повелбата за привремена согласност била вратена преку трагањето на бурата, но Ана не сакала да ја поддржи, плашејќи се дека нејзиното повторно воведување ќе предизвика политичка расправија. Уште еднаш не успеала.Gregg, pp. 192–194; Somerset, pp. 275–276

Виговците ја поддржале Војната за шпанското наследство и станале уште повлијателни откако вВојводата од Марлборо осигурил голема победа на Битката на Бленхем во 1704 годинаGregg, p. 196. Многу од главните конзервативци кои се спротивставувале на британското вмешување во војната против Франција, биле отстранети од функциите. Годолфин, Марлоборо и Харли, кои го замениле Нотингам со Министерство во Нотингам, основале владејачки триумвират. Тие биле присилени да се ослонат на сè повеќе Виговци, а особено лордовите Сомерс, Халифакс, Орфорд, Вартон и Сандерленд, кои Ана не ги сакалаCurtis, pp. 134, 138–139; Green, pp. 117, 155, 172; Gregg, pp. 134, 218–219. Сара постојано ја советувала Кралицата да назначи повеќе виговци и да ги намали конзервативците, за кои таа ги сметала за подобри од Јакубите, па со ова Кралицата станала незадоволна од советите на Сара.Gregg, pp. 174–175, 188–193; Somerset, pp. 245–246, 258, 272–274

Во 1706 година, Годолфин и Марлборо ја присилувале Ана да го прифати Лорд Сандерленд, виговец и зет на Марлборо, како колега на Харли во Министерството во јужниот оддел.Green, p. 155; Gregg, pp. 219–230; Somerset, pp. 301–311 Иако ова ја зацврстило позицијата на министерството во Парламентот, ја ослабела позицијата на министерството кај кралицата, бидејќи Ана почнала да ја нервира Годолфин и нејзината поранешна миленичка, Војвотката од Марлборо, која што го поддржувала Сандерленд. Поради тоа кралицата почнала да се советува со Харли, кој бил против Марлборо и Годолфин. Таа исто така се спријателила со Абигаил Хил, една од жените на кои им било дозволен пристап во нејзината спална соба, која станала покорлива на Ана откако нејзината врска со Сара се разнишала. Абигаил се поврзала и со Харли и до Војвотката, но политички гледано, повеќе била на страната на Харли.

На 8 февруари 1708 година, дошло до поделба во министерството, кога Годолфин и Марлборо инсистирале кралицата или да го отпушти Харли или тие нема повеќе да работат за неа.Green, p. 155; Gregg, pp. 219–230; Somerset, pp. 301–311 Поради тоа што кралицата се двоумела, Годолфин и Марлборо одбиле да присуствуваат на состанокот.Green, p. 156; Gregg, pp. 230–231, 241–246; Somerset, pp. 318–321  Харли се обидувал да го води бизнисот без неговите бивши колеги, но неколку од оние кои уште биле присутни, вклучувајќи го Војводата од Сомерсет, одбиле да работат сè додека тие не се врататGreen, pp. 182–183; Gregg, pp. 258–259; Somerset, pp. 340–341. Таа била присилена, па затоа го отпуштила Харли.Green, p. 183; Gregg, p. 259; Somerset, p. 341

Следниот месец, полубратот на Ана, Јаков Франсис Едвард Стјуард, заминал во Шкотска, со француска придружба, обидувајќи се самиот да се постави за кралCurtis, p. 157; Green, p. 186; Gregg, pp. 261–262; Somerset, p. 343. Ана ја занемарила согласноста за Повелбата за шкотската полиција од 1708 година,во случај полицијата да се крене во Шкотска и да ги поддржува Јакобитите,Curtis, p. 157 а не кралството. Таа била последниот владетел кој ги забранил парламентарните нацрт-закони, иако нејзината акција едвај била исполнетаCurtis, p. 158; Green, p. 186; Gregg, p. 262; Somerset, p. 345. Флотата никогаш не нападнала и била избркана од британските бродови командувани од Сер Џорџ Бјунг.Gregg, p. 263

Во јули 1708 година, Војвотката од Марлборо се појавила во дворецот со непристојна поема, напишана од пропагандстот Виг, наменета за лезбејската врска помеѓу Ана и Абигаил..Gregg, pp. 275–276; Somerset, pp. 360–361; Waller, pp. 324–325 Gregg, pp. 273–274; Somerset, pp. 347–348 Војвотката и напишала на Ана дека таа ја уништила нејзината репутација со согледувањето на „голема страст кон таква жена...чудна и необјаснива”Gregg, pp. 275–276; Somerset, p. 362; Waller, pp. 324–325. На денот на благодарноста, кога битката на Оденарде издвоила победа, Ана не го носела накитот кој Сара го одбрала за неа. На портата на катедралата, тие се карале и Сара ја навредила кралицата со што и кажала да замолчи"Somerset, pp. 353–354. Ана била ужасната . Кога Сара ѝ го пратила неповрзаното писмо од сопругот на Ана, со порака во која ја продолжила расправијата, на што Ана одговорила: „По наредбите што ми ги даде на денот на благодарноста, не треба да те вовлекувам во овие теми, освен да го вратам пистото од Војводата на Марлборо безбедно во твои раце, и поради истата причина да не ти спомнувам ништо за него, ниту пак за твојата порака.”Somerset, pp. 363–364

Смртта на нејзиниот сопруг

Ана била трогната од смртта на нејзиниот сопруг во октомври 1708 годинаCurtis, pp. 165–168; Green, p. 198; Gregg, p. 280; Somerset, pp. 372–374, па овој настан предизвикал пресврт во нејзината врска со Војвотката од Марлборо. Војвотката пристигнала во Кензингтонската палата набрзо откако починал Џорџ, а по неговата смрт инсистирала Ана да го напушти Кензингтон против нејзина желбаGreen, p. 199; Somerset, p. 370. Ана била навредена од овие инструкции на војвотката, кои вклучувале и вадење на портретот на Џорџ од спалната соба на кралицата и потоа одбила да го врати со оправдување дека било природно да „се избегнуваат документи или било што прупаѓало на оние кои ги сакаме, кога тие само што починале”..Green, p. 202

Виговците ја искористиле смртта на Џорџ во нивна корист. Министерот на воената морнарица не бил познат помеѓу водачите на виговата партија, кои го обвинувале принцот Џорџ и неговиот заменик Џорџ Черчил (брат на Марлборо) за лошо управување на воената морнарицаGreen, pp. 175–176; Gregg, pp. 254, 266. Со доминантноста на Виговците во Парламентот, и со зашеметеноста на Ана поради загубата, ја натерале да ги прифати Лорд Сомер и Лорд Вартон во нејзиниот кабинет. Сепак, Ана инсистирала таа самата да ги извршува тие должности, без да назначува други личности кои би го замениле местото на Џорџ во воената морнарица. На 29 ноември 1708 година, Ана го назначила Томас Херберт за осми Гроф на Пемброук. Притисокот растел во Пемброук, Годолфин и кај кралицата поради незадоволството изразено од страна на виговците, па Пемброук се откажал по помалку од една година. Следувало уште еден месец на недоразбирања сè додека Кралицата не се помирила да го постави Грофот од Орфорд за главен во ноември 1709 година.Gregg, p. 284

Сара продолжила со своите караници со Ана за нејзиното пријателство со Абигаил и во октомври 1709 годинаGreen, pp. 210–214; Gregg, pp. 292–294; Somerset, pp. 389–390; Waller, p. 325. Ана му напишала на Војводата од Марлбороу, неговата жена ;„да престане со подбуцнувања и тормозења и да се однесува пристојно кон неа и кон нејзината пријателка”.  На 6 април 1710 година, Ана и Сара се виделе за последен пат. Според Сара, кралицата се однесувала воздржано и формално, постојано повторувајќи ги истите фрази - „Сè што сакате да кажете , можете да го напишете и вие самите кажавте дека не сакате да Ви одговорам, па затоа не ви давам ниеден одговор.“.Curtis, p. 173; Green, pp. 307–308; Gregg, pp. 221–222

Војна за шпанското наследство

Како што непопуларно се развивала војната за шпанското наследство,Gregg, p. 298 такво било и управувањето од страна на Виговците. Обвинувањето на Хенри Сачеверел, англиски свештеник од конзервативците кој проповедал против виговците, предизвикало уште поголемо незадоволство кај јавноста.Green, pp. 217–218; Gregg, pp. 305–306 Ана сметала дека Сачеверел треба да се казни затоа што се распрашувал за „Славната револуција“, но неговата казна требало да биде лесна за да не предизвика јавна вознемиреност. Сачевереч бил осуден, но неговата казна, суспендирање од пробоведништвото три години, била сфатена како потсмев. Во Лондон, се појавиле немири со цел да го поддржат Сачеверел, но единствени чети кои имале можност да го совладат безредието биле четите на кралицата, па министерството ги земал во нивна одбрана и со тоа ја оставил кралицата без заштита. Ана изјавила дека Бог ќе ја чува и наредила да се премести четата во Сандерленд.Green, p. 220; Gregg, p. 306; Somerset, pp. 403–404

Кралицата, конечно го отпуштила Сандерленд во јуни 1710 година.Curtis, p. 176; Gregg, pp. 313–314; Somerset, pp. 414–415 После него, во август следувал Годолфин. Виговците биле отстранети од кабинетот, иако Малрборо останал малку подолго командир на војската. На нивно место, таа назначила ново министерство, на чело со Харли, кој почнал да преговара за помирување со Франција. За разлика од виговците, Харли и неговото министерство биле спремни да преговараат за да ја дадат Шпанија на бурбонскиот побарувач, Филип од АнжуGregg, p. 335, а за возврат да бидат ослободени од трговските права. На парламентарните избори Харли го обезбедил место на конзервативцитеGregg, pp. 322–324. Во јануари 1711 година, Ана ја присилила Сара да се повлече од функцијата чувар на државните средства за лична потрошувачка на кралицата и на нејзино место ја поставила АбигаилGreen, pp. 238–241; Gregg, pp. 328–331; Somerset, pp. 435–437. Во месец март, Харли бил прободен со нож од францускиот судија Маркис де ГискардGreen, p. 244; Gregg, p. 337; Somerset, pp. 439–440, па Ана сметала дека тој може да подлегне на повредата. Тој полека заздравувал. Природната смрт на Годолфин во септември 1712 година, ја растажила Ана па таа ги обвинувала МарлборовцитеGreen, p. 274

Војната се решила со надворешни настани. Постариот брат на надвојводата Чарлс, царот Јосиф I, починал во 1711 година, и Чарлс го наследил во Австрија, Унгарија и Светото Римско Царство. Шпанскиот престол не бил повеќе во интерес на Британија, но сега се залагал за мирот од Утрехт предложен од парламентот за ратификација, кој не поминал толку добро колку што би сакале Виговците.Gregg, pp. 337–343 Во Долниот Дом, мнозинството на конзервативците било несоборливо, но истата ситуација не можела да се види и во Горниот Дом. Виговците се осигурале со поддршката од Грофот од Нотингам кој бил против договорот за повелбата за привремена согласност.Curtis, p. 189; Green, p. 258; Gregg, p. 343; Somerset, pp. 458–460 Ана назначила дванаесет нови благородници. Сопругот на Абигаил, Самуел Машам, го назначила за баронGregg, pp. 349–351; Somerset, pp. 464–465 . Таков состав на благородници до тогаш се немало видено. На истиот ден, Марлборо бил отпуштен од армијатаGreen, p. 263; Gregg, p. 350. Мировниот договор бил ратификуван и вмешаноста на британската војска во Војната за шпанското наследство завршила.Gregg, pp. 358, 361

Со потпишувањето на Договорот од Утрехт, кралот Луј XIV од Франција го признал хановерското наследство во Британија.Gregg, p. 361 Озборувањата дека Ана и нејзината пријателка дале предност на наследството од нејзиниот полубрат повеќе отколу на хановерското наследство продолжиле и покрај порекувањата од страна на АнаGreen, pp. 272–284; Gregg, pp. 363–366. Гласините биле поттикнати од нејзините постојани одбивања при посети или преселувања во Англија Curtis, p. 193на кој било член на хановерската династија и од недоразбирањата помеѓу Харли и министерството предводено од конзервативците, кои биле одделени и тајните разговори со нејзиниот полубрат за можното стјуардско реставрирање во 1714 година.Gregg, pp. 375–377; Somerset, pp. 505–507

Смрт

Помеѓу јануари и јули 1713 година, Ана била неспособна да се движиCurtis, p. 193; Green, p. 282. На Божиќ, таа имала треска и со часови лежела несвесно, што предизвикало гласини за нејзината престојна смртCurtis, p. 193; Green, pp. 294–295Green, p. 296; Gregg, p. 374; Somerset, p. 502. Таа се опоравила, но во март се разболела повторно.Green, p. 300; Gregg, p. 378. На 27 јули 1714 година, за време на летната пауза на Парламентот, таа го отпуштила ХарлиHarley's secretary Erasmus Lewis writing to Jonathan Swift, quoted in Gregg, p. 391 and Somerset, p. 524. На 30 јули 1714 година, на годишнината од смртта на Глостер, таа не била способна да зборува и била советувана од кралскиот советGreen, p. 318; Gregg, pp. 390–391, водењето на кралското богатство го предаде на првиот Војвода од Шревсбури, Чарлиз Талбот.Gregg, pp. 391–392; Somerset, pp. 525–526Green, pp. 321–322; Somerset, p. 527; Waller, p. 328 Таа починала од потиснат зглоб, околу 7:30 на 1 август 1714 годинаGregg, pp. 392–394; Somerset, p. 528. Кралицата била погребана до нејзиниот сопруг и син во капелата Хенри VII на Јужна патека на Вестминстерската опатија на 24 август.

Софија починала два месеци пред Ана на 8 јуни, па нејзиниот син Џорџ I, избраник од Хановер ја наследил британската круна согласно со Актот за наследување од 1701 годинаCurtis, p. 201. Можните католички побарувачи и полубратот на Кралицата биле игнорирани. Местото на избраникот на престолот било стабилно, виговците конечно паднале во 1715 година. Марлборо повторно се вратил, а конзервативците биле заменети со виговците.Gregg, p. 399

Наследство

Војвотката од Марлборо претерано ја омаловажувала Ана во нејзините мемоари и нејзините тенденциозни сеќавања ги наведувале биографите дека Ана била слаба, колеблива жена опседната со расправиите во спалната соба и одлуките за политиката основана на личните особиниGregg, p. 401 . Војвотката напишала:

Од мислите на историчарот Морин Валер за традиционалните испитувања за дебелината на Ана, нејзините постојани бремености, под влијание на нејзините фаворити и недостатокот на политичка снаодливост или интерес, можело да произлезат предрасуди против женитеWaller, p. 313; see also Somerset, pp. 541–543 for a similar view.. Авторот Дејвид Грин забележал: „Нејзината влада не и била под здолниште, како што се претпоставувало. Таа имала видна моќ, иако од време на време се предавала.“Green, p. 14 Професорот Едвард Грег заклучил дека Ана често се потпирала на нејзината волја, иако, владеењето на една жена во години, со машка доминантност и преокупирана со нејзиното здравје, било обележано со зголемување на влијанието на министерите и намалување на влијанието на кралицатаGregg, p. 404 . Таа најмногу присуствувала на состаноците на кабинетот од кои било претходници или наследници, и претседавала во време на уметнички, литературен, економски и политички напредок кој само со нејзиното владеење било можно да се постигне. Во архитектурата, Џон Ванбру ја изградил Бленхеин Палатата и замокот Ховарт. Писателите како што се Даниел Дефо, Александар Поуп и Џонатан Свифт напредуваале. Унијата од Англија и Шкотска, создадена од Ана ја основале најголемата слободна европска трговска зона. Валер заклучил дека политичките и дипломатските постигнувања во владата на Ана, и отсуството на расправии помеѓу монархијата и парламентот за време на нејзиното владеење, покажувале дека таа многу мудро ги избрала своите министри и закони.Waller, pp. 313, 317, 328

Титули, почести и мотиви на грб

Титули

 6 февруари 1665 – 28 јули 1683: Нејзиното Височество Лејди Ана 
 28 јули 1683 – 8 март 1702: Нејзиното Кралско Височество Принцезата Ана од Данска 
 8 март 1702 – 1 август 1714: Нејзиното Величество Кралица

Официјалниот назив на Ана пред 1707 година., бил „Ана, по волјата на Господ, Кралица на Англија, Шкотска, Франција и Ирска, Бранителка на честа, итн.“ Потребата од Франција била само симболична и наметната од секој англиски крал сè до владеењето на Едвард III. По обединувањето, називот на Ана бил „Ана, по волјата на Господ, Кралица на Велика Британија, Франција и Ирска, Бранителка на честа, итн.”Weir, p. 286

Мотив на грб

Додека владеела, грбот на знамето со кралското оружје траел пред обединувањето сè до 1603 година: поделени на четири четврини, I и IV: три азурни цвета од лилјан (со што ја претставувале Франција), три лава како бранители на бледо-црвена позадина (за Англија); II: лав во профил, исправен со двете предни шепи (за Шкотска); III: азурна харфа или гудачки инструмент на сребрена позадина (за Ирска). Во 1702 година., Ана го присвоила мотото Semper eadem (Секогаш исти), истото мото кое го користела и кралицата Елизабета I.Pinches and Pinches, pp. 194–195

Во Актот за Унијата било напишано дека „мотивите што му припаѓаат на грбот на Обединетото Кралство ќе бидат такви какви што мисли Нејзиното Величество Кралицата”. Во 1707 година, Унијата била изразена преку здружувањето, или сместувањето еден до друг во истата четвртина, на грбот на Англија и Шкотска, кои пред биле во различни четвртини од грбот. Новите мотиви биле: поделени на четири четвртини,I и IV: три лава бранители на бледо-црвена позадина (за Англија), лав кој е исправен на двете задни нозе со црвена круна (за Шкотска); II: три азурни цвета од лилјан (за Франција); III: азурна харфа или дувачки инструмент на сребрена позадина (за Ирска). Во Шкотска, бил користен одделен мотив на грб сè до Актот за Унијата. In Scotland, a separate form of arms was used on seals until the Act of Union.


 Бременост и потомство
Ана имала седумнаесет бремености, од кои пет биле живородени. Ниту едно од нејзините деца не преживеало до полнолетство.

ДетеРоденоПочинатоПогребЗабелешкаМртвородена ќерка12 мај 1684ЛондонGreen, p. 335; Gregg, p. 36; Somerset, p. 56; Weir, p. 26813 Мај1684Вестминстерска опатијаChester, p. 209Марија2 јуни 1685Вајтхолска палата8 Февруари 1687Виндзорски замок10 Февруари 1687 Вестминстерска опатијаChester, p. 217Крстенo на 2 јуни 1685 година од епископот на Лондон;Ward, pp. 441–474 стилизирана како „Госпоѓа Мери". Умрелa од сипаници. Mарија, Ана Софија (помладата сестра на Марија) и нивниот татко се разболеле во Виндзорскиот замок во почетокот на 1687 година.Ана Софија12 Мај 1686Виндзорски замок2 Февруари 1687Виндзорски замок или Вајтхолска палатаGregg, pp. 46–474 Февруари 1687 Вестминстерска опатијаКрстена од епископ од Дурам, со Лејди Черчил една од кумовите; стилизирана како „Лејди Ана Софија“.Спонтан абортус21 јануари 1687Calendar of State Papers Domestic Series: James II (1964). Лондон: HMSO, vol. II, p. 347; Gregg, p. 46; Somerset, p. 71; Weir, p. 268Мртвороден син22 октомври 1687Вајтхолска палатаGregg, p. 5222 октомври 1687 Вестминстерска опатијаChester, p. 219; Weir, p. 268Ана се породила на седум месеци, но бебето „лежело мртво цел месец во неа".Спонтан абортус16 април 1688Green, p. 335; Gregg, p. 55; Somerset, p. 86; Weir, p. 268 Принц Вилијам24 јули 1689Палатата Хемптон Корт30 јули 1700Виндзорски замокGreen, pp. 54, 335; Gregg, pp. 72, 120; Weir, p. 2689 август 1700 Вестминстерска опатијаChester, pp. 246–247Починал на 11 години од непознати причини.Марија14 октомври 1690Дворец „Свети Јаков“14 октомври 1690, Вестминстерска опатијаChester, p. 226Таа се родила предвреме два месеци,Green, p. 335; Gregg, p. 80 и живеела околу два часа.Luttrell, vol. II, p. 116; Weir, p. 268Џорџ17 април 1692Сајонска палата18 април 1692 Вестминстерска опатијаChester, p. 230Тој живеел само неколку минути,Green, pp. 62, 335; Luttrell, vol. II, p. 424; Weir, p. 268 доволно за да биде крстен;Gregg, p. 90 стилизиран како „Лорд Џорџ“.Мртвародена ќерка23 март 1693БеркелиWeir, p. 268; see also Green, p. 335; Gregg, p. 99; Luttrell, vol. III, p. 6224 март 1693 Вестминстерска опатијаChester, p. 231Спонтан абортус21 јануари 1694 Современите историчари Едвард Грег и Алисон Вир не се согласуваат дали станува збор за синGregg, p. 100 или ќерка.Weir, p. 269 Современиот хроничар Нарцис Лутрел напишал само дека Ана „родила мртво дете".Luttrell, vol. III, p. 258мртвородена ќеркаLuttrell, vol. IV, p. 20 Спонтан абортус20 септември 1696 Лутрел рекол дека Ана „спонтала син".Luttrell, vol. IV, p. 114; Gregg, p. 108 Натаниел Џонстон му рекол на Теофил Хестингс, 7-ми гроф од Хантингдон, во писмо од 24 октомври 1696 година, „Нејзиното кралско височество спонтано абортираше две деца, едното растеше седум месеци, другото два или три месеци како што пресудиле нејзините лекари и бабица: еден ден по друг се родило“."Bickley, Francis (ed.) (1930). Historical Manuscripts Commission: The Hastings Manuscripts. Лондон: HMSO, vol. II, p. 286 Ако е така, помалиот фетус веројатно бил близнак или fetus papyraceus.Somerset, p. 152Спонтан абортус25 март 1697Green, p. 335; Gregg, p. 108; Somerset, p. 153 Спонтан абортусран декември 1697Green, p. 335; Luttrell, vol. IV, p. 316 Според Saunière de L'Ermitage, Холанѓанецот жител во Лондон, Ана спонтала близнаци кои биле „прерано да се одреди нивниот пол".Gregg, p. 116 Други извори велат дека бременоста завршила со мртвороден син, или „две машки деца, барем колку што можело да се препознае".Somerset, p. 156Мртвороден син15 септември 1698Виндзорски замокGreen, p. 335; Luttrell, vol. IV, p. 428; Weir, p. 269Капела Свети Ѓорѓи ( Виндзорски замок)Џејмс Вернон му напишал на Чарлс Талбот, 1. војвода од Шрусбери, дека лекарот на Ана мислел дека фетусот „можеби бил мртов 8 или 10 дена".Мртвороден син24 јануари 1700Св. ЈаковLuttrell, vol. IV, p. 607Вестминстерска опатијаСовремените извори велат дека Ана се породила на седум и пол месеци, откако фетусот бил мртов еден месец.Gregg, p. 120
 Белешки 

Наводи
Цитати

Извори


















Понатамошно читање





 Надворешни врски 

 Anne at the official website of the British monarchy
 Anne at the official website of the Royal Collection Trust


Категорија:Британски кралици
Категорија:Луѓе од Вестминстер
Категорија:Погребани во Вестминстерската опатија
Категорија:Родени во 1665 година
Категорија:Починати во 1714 година
Категорија:Англиски кралици
Категорија:Дански принцези
Категорија:Стјуартска династија
Категорија:Англиски принцези
Категорија:Норвешки принцези
Категорија:Претенденти за францускиот престол