Повратна заменка

Повратна заменка — заменка која е претходена од, и се однесува на, именка, придавка, прилог или заменка во една дел-реченица. 
Според теоријата на генеративната граматика, повратната заменка е анафора која мора да биде врзана со нејзиниот претходник. 
Во некои јазици има разлика меѓу повратни и неповратни заменки, но точните услови за да се одреди дали нешто е врзано или не зависи од јазикот.

Во македонскиот јазик повратни заменки се: „себе[се]“ — „се“, „себе[си]“ — „си“.

Повратни заменки во јазиците 

 Англиски 
Во англискиот јазик како повратни заменки се користат:

 I (јас) - myself 
 you (ти) - yourself
 he (тој) - himself
 she (таа) - herself
 it (тоа) - itself
 we (ние) - ourselves
 you (вие) - yourselves
 they (тие) - themselves

Сите повратни заменки се преведуваат на македонски со „себе[си]“ — „се“, „себе[си]“ — „си“.

Бугарски

 повратни заменки акузатив датив целосно кратко целосно кратко себеси се на себеси си

 Присвојно-повратни целосно кратко м.р. ж.р. с.р. мн. неоп. опр. неоп. опр. неоп. опр. неоп. опр. свой своят/своя своя своята свое своето свои своите си

Латински
За прво и второ лице латинскиот ги користи обичните форми на заменките. 
Повратните заменки се деклинираат по падежи, освен за номинатив и вокатив.

 еднина или множина м.р. ж.р. с.р. номинатив — вокатив — акузатив sē, sēsē генитив suī датив sibi аблатив sē, sēsē локатив sē, sēsē

 Македонски 
 акузатив датив целосна кратка целосна кратка себе се себе си

Во македонскиот постои и алтернативна целосна форма „себеси“, која се користи за нагласување. Покрај наведените повратни заменки, во македонскиот може да се искористат и присвојните заменки, како во примерите:

 Ана ѝ ја даде нејзината книга на Марија.
 Ана ѝ ја даде својата книга на Марија.

Словенечки

 Ana je dala Mariji njeno knjigo. (Ана ѝ ја дала на Марија нејзината книга.)
 Ana je dala Mariji svojo knjigo. (Ана ѝ ја дала на Марија својата книга.)

Српски
Примери за повратни заменки во српскиот (но и во хрватскиот, босанскиот, црногорскиот и српскохрватскиот) се:

 Ana je dala Mariji njenu knjigu. (Ана ѝ ја дала на Марија нејзината книга.)
 Ana je dala Mariji svoju knjigu. (Ана ѝ ја дала на Марија својата книга.)

Унгарски

 Beszélek magamról. (Јас зборувам за себе.)
 Beszélsz magadról. (Ти зборуваш за себеси.)
 Beszél magáról. (Тој (таа, тоа) зборува за себеси.)
 Beszélünk magunkról. (Ние зборуваме за себеси.)
 Beszéltek magatokról. (Вие зборувате за себеси.)
 Beszélnek magukról. (Тие зборуваат за себеси.)

 Хрватски
Облиците на повратните заменки во хрватскиот јазик (но и во српскиот, босанскиот, црногорскиот и српскохрватскиот) по падежи се:

 padež  ном./вок.  ген.  дат.  аку.  лок.  инс. целосно      sebe  sebi  sebe  sebi  sobom кратко      se      si    se    /  /

Поврзано
 Заменка
 Заменки во македонскиот јазик

Наводи

Категорија:Заменки