Таџичка азбука

Таџичка азбука е термин кој ги опфаќа сите писма со кои се запишувал таџичкиот јазик. Првично, поради влијанието на Исламот, јазикот се запишувал со персиско-арапско писмо, кое подоцна за краток период било заменето со латиница. Латиница пак во времето на СССР била заменета со кирилица, која и денес е доминантно и официјално писмо за запишување на јазикот. Покрај овие три, јудејско-таџичкиот дијалект користел хебрејско писмо, но и овој дијалект денес сè повеќе користи кирилица.

Азбуки

Персиско-арапско писмо 

 ر ذ  د  خ  ح  چ  ج ث  ت  پ  ب  ا                                                              ق ف غ  ع  ظ ط ض ص ش س  ژ ز                                                              ی  ه   و ن  م  ل گ ک                                          

Латиница
Латиницата била воведена по Руската револуција во 1917 година за да се зголеми писменоста на населението.

 A a  B ʙ  C c  Ç ç  D d  E e  F f G g  H h  I i  Ī ī                                  J j/Y y  K k  L l  M m  N n  O o  P p  Q q  R r  S s  Ş ş  T t                          U u  Ū ū  V v  X x  Z z    '                            

Кирилица
Кирилицата била воведена за времето на СССР и ја заменила латиницата.

 А а  Б б  В в  Г г  Д д  Е е  Ё ё  Ж ж  З з  И и  Й й  К к                        Л л  М м  Н н  О о  П п  Р р  С с  Т т  У у  Ф ф  Х х  Ч ч                        Ш ш  Ъ ъ  Э э  Ю ю  Я я  Ғ ғ    Қ қ    Ҳ ҳ                        

Буквите ц, щ, and ы се користат за позајмени зборови.

Хебрејско писмо

 ג״  ג׳  ג  גּ  בּ  ב  איֵ  איִ  אוּ  אוׄ  אָ  אַ                                                              מ ם ל כּ ךּ  כ ך  י ט ח ז ז ו  ה ד                                                              ת  שׁ  ר  ק   צ ץ פּ ףּ  פ ף  ע ס נ ן                                              

Примери
 латиница кирилица персиско-арапско  македонски    Сите човечки суштествa се раѓaaт слободни и еднакви по достоинство и правa. Tиe се обдарени со разум и совест и требa да се однесувaaт еден кон друг во дуxот на општочовечкaтa припaдност.

Азбуките
 кирилица латиница персиско-арапско МФА примери А а A a َ, اَ санг= سنگ = سَنگ Б б B ʙ ﺏ  барг = برگ = بَرگ В в V v و  номвар = نامور = ناموَر Г г G g گ  санг= سنگ = سَنگ Ғ ғ  ﻍ  ғор = غار, Бағдод = بغداد = بَغداد Д д D d ﺩ  модар = مادر = مادَر, Бағдод = بغداد = بَغداد Е е E e ی  шер = شیر, меравам = می‌روم = می‌رَوَم Ё ё Jo jo  یا  дарё = دریا, осиёб = آسیاب Ж ж  ژ  жола = ژاله, каждум = کژدم = کَژدُم З з Z z ﺽ ,ﻅ ,ﺫ ,ﺯ  баъз = بعض, назар = نَظَر, заҳоб = ذَهاب, замин = زَمیِن И и I i اِ, ِ  ихтиёр = اِختیار  Ī ī ی  зебоӣ = زیبائی Й й J j یْ, ی  май = مَی К к K k ک  кадом = کَدام Қ қ Q q ﻕ  қадам = قَدَم Л л L l ﻝ  лола = لاله М м M m ﻡ  мурдагӣ = مُردَگیِ Н н N n ﻥ  О о O o ا ,آ  П п P p پ  Р р R r ﺭ  С с S s ﺙ ,ﺹ ,ﺱ  Т т T t ﺕ ,ﻁ  У у U u اُ, ُ   Ū ū او ,و  Ф ф F f ﻑ  Х х X x ﺥ  Ҳ ҳ H h ﺡ  Ч ч C c چ   Ç ç ﺝ  Ш ш Ş ş ﺵ  ъ ' ﻉ  Э э E e  ای  Ю ю Ju ju  یُ   ,یو  Я я Ja ja  یه, یَ 

Notes
  Schlyter, B. N. (2003) Sociolinguistic Changes in Transformed Central Asian Societies 
  Keller, S. (2001) To Moscow, Not Mecca: The Soviet Campaign Against Islam in Central Asia, 1917-1941
  Dickens, M. (1988) Soviet Language Policy in Central Asia 
  Khudonazar, A. (2004) "The Other" in Berkeley Program in Soviet and Post-Soviet Studies, November 1, 2004.
  Perry, J. R. (2005) A Tajik Persian Reference Grammar (Boston : Brill) p. 34
  Siddikzoda, S. "Tajik Language: Farsi or not Farsi?" in Media Insight Central Asia #27, August 2002
  UNHCHR - Committee for the Elimination of Racial Discrimination - Summary Record of the 1659th Meeting : Tajikistan. 17 August 2004. CERD/C/SR.1659
  Library of Congress Country Study - Tajikistan
  Perry, J. R. (2005) A Tajik Persian Reference Grammar (Boston : Brill) p. 35
  Schlyter, B. N. (2003) Sociolinguistic Changes in Transformed Central Asian Societies 
  Perry, J. R. (1996) "Tajik literature: Seventy years is longer than the millennium" in World Literature Today, Vol. 70 Issue 3, p. 571
  Perry, J. R. (2005) A Tajik Persian Reference Grammar (Boston : Brill) p. 36
  Судьба «русских букв» в таджикском алфавите будет решаться 
  Ido, S. (2005) Tajik (München : Lincom GmbH) p. 8
  Rzehak, L. (2001) Vom Persischen zum Tadschikischen. Sprachliches Handeln und Sprachplanung in Transoxanien zwischen Tradition, Moderne und Sowjetunion (1900-1956) (Wiesbaden : Reichert)
  IBM - International Components for Unicode - ICU Transform Demonstration 

Наводи

 Goodman, E. R. (1956) "The Soviet Design for a World Language." in Russian Review 15 (2): 85-99.

 Поврзано 
 Таџички јазик
 Персиска азбука
 Таџикистан

Надворешни врски
 Таџички на Омниглот
 Таџички интернет страни транскрибирани на латиница 

Категорија:Кирилични азбуки
Категорија:Латинични азбуки
Категорија:Арапски азбуки
Категорија:Таџички јазик