Пајак (планина)

Пајак  (, Пајко; стар облик: Πάϊακ) — планина во средишниот дел на Егејска Македонија, денес во Грција. Таа е последната и најјужната планина на десната страна од течението на реката Вардар и се наоѓа во областа позната како Бојмија.Александар Метески, „Гуменџе и Пајак Планина“, Економија и бизнис, година 28, број 326, 1 февруари 1025, стр. 50.

мини|ляво|250п|Гандач од Горно Родиво
мини|250п|Пајак, на исток и на југ Солунското Поле, на запад — котлината Меглен, на север границата меѓу Грција и Р Македонија (со жолто).
Планината се наоѓа во средишниот дел на Егејска Македонија и по неа минува границата меѓу општините Пајонија (на исток), Меглен (на запад) и Постол на југ, сите во управната област Централна Македонија. Во источното подножје на Пајак се градовите Гуменџе и Бојмица, во јужното е Пазар, а во западното е областа Меглен. Планината се состои од две карактеристични образби — Гандач (Κοκκινόπετρας, Γκαντάτς) на север и Поглед или Гола Чука (Πόγλετ, Γκόλα Τσούκα) на југ. Двете образби ги двои котлината на Голема Ливада и Црна Река. Река Грамоштица, која тече на југ и е притока на Колудеј, го двои Поглед на исток од помалиот масив Метеризи на запад.

Највисок врв е Вртук (Фидота) со 1.660 м, сместен на северниот масив Гандач. Често како највисок се посочува Гола Чука во јужниот дел, кој е висок 1.650 м. Грешката доаѓа оттаму што на некои карти само јужниот масив е означен како Пајак. На Гандач, во 1903 година, се водела една од најтешките битки со турскиот аскер во која погинале 180 турски војници, додека четите на Апостол Петков Терзиев и Иван Карасулијата имале мали загуби. Овој настан е опеан во песната „Малихерии пукаа“.

Карпите на планината са вулкански и варовнички. Планината е обрасната со бука, даб, костен, бреза, габер и други видови дрва, и е вклучена во мрежата на заштитени подрачја Натура 2000 (1240003).

Јужно од врвот Гола Чука, на 1.300 м.н.в., во месноста Извор, има мал планинарски дом со шест легла. Оддалечен е три часа од Елевтерохори (или 19 км по козја патека). До домот, на висина од 1.280 м е старото полусрушено планинско засолниште.

До највисокиот врв се стасува од селото Голема Ливада (1.200 м) за околу четири часа, а до врвот Гола Чука од Елевтерохори (500 м) за околу 3,5 часа (од планинарскиот дом за едне час). За искачување на Гола Чука најчесто се користи патеката која зпаочнува во близина на селото Баровица (Кастанери) при што дел од патеката е поплочен со калдрма, како остаток од патот изграден од француската војска за време на Првата светска војна.

Европската патека на долги растојанија E6 оди Фуштани (300 м) и Ошин (820 м) и ја пресекува месноста меѓу Пајак и масивот на Љумница, па завршува кај Љумница (570 м), за да продолжи на исток за Бојмица и Ругуновец.

+ Врвови Име  Грчки  Висина (м)  Местоположба Вртук  Φιδωτά, Βαρτούκι  1.660  столб на 1.649 м, СИ од Голема Ливада Поглед  Αγνάντεμα, Πόγλετ, Πόγλιτ, Πόγκλεντ  1.408  СИ од Корнишор, З од Крива, З од Петгас Скрека Клоздис  Αμπέλια, Σκρέκα Κλόζντις  1.200  С од Голема Ливада, ЈИ од Ошин Сехово  Ανεμορράχη, Σέχοβο  1.540  И од Голема Ливада Дубарљана  Άννα, Ντουμπαρλιάνα  1.501  ЈЗ од Црна Река, ЈИ од Голема Ливада  Βασιλικές Κορυφές  1.062  Воци  Βότσης, Ρέπαλ Βότσι  1.000  СЗ од Купа Авдулија  Βραχάκι, Αβδούλια  1.180  С од Голема Ливада  Βρέστα  1.489  ЈЗ од Црна Река  Γεμάτη, Φουλάρες  1.400  Генешка Скрека  Γκενέσκα Σκρέκα  1.277   Γρουστογιάννη  1.048  СЗ од Корнишор Корита  Δασάκι, Κορύτα, Κορίτα  1.352  СЗ од Корнишор, И од Тодорци Череша, Черешка Тумба  Δασάκι, Τσερέσα, Τσέρτσεκα Τούμπα  1.267  З од Голема Ливада, И од Гостољуби Црковичка, Црквички Врв Εκκλησάκι, Τσαρκοβίστο, Τσαρκφίσκι, Τσαρκόβιτσο  1.529  З од Корнишор Синистра  Ζερβοκορυφή, Σινίστρα  1.280  ЈИ од Голема Ливада  Ηράκλεια, Ηρικλειούσα  1.240  СИ од Лесково  Ίσωμα, Μικρός Περός  1.222  ЈЗ од Голема Ливада Клекниш  Καθίστρα, Κλέντνιτς, Κλίκνις  1.134  С од Лесково, ЈЗ од Ошин  Καλή Πεδιάδα  1.120  Варница  Καμίνι, Βάρνιτσα  1.120  С од Корнишор  Κλεφτόπετρα  1.123  З од Крива, Ј од Црна Река Гандач  Κοκκινόπετρα, Γκαντάς, Καντάς, Καντάστι, Γκαντάτσι, Γκαντάτς, Γάντατσι  1.623 - 1.607  И од Голема Ливада, СИ од Баровица Гудуч  Κοντούση, Γκουντούτσι  1.444  ЈИ од Тодорци, СЗ од Корнишор Мер  Κοπριά, Μερ  1.220  С од Корнишор Горица  Κορίτσι  1.300  ЈИ од Голема Ливада Јуручка  Κορυφή, Γιουρούτσικα  1.300  ЈЗ од Голема Ливада  Κορυφή, Τούφκα Πετκαλί  1.180  Гумерџоса  Κουμαριές, Γκουμερτζόσα  1.320  СЗ од Црна Река, СЗ од Баровица  Κουφή Πέτρα  1.470  ЈЗ од Црна Река, ЈИ од Голема Ливада Карлес  Κρανιές, Κάρλες  1.140  СЗ од Црна Река, С од Баровица  Λουλούδι, Πιταρός  1.340  ЈИ од Тодорци, СЗ од Корнишор  Μακρύστατο, Καλιμάρι  1.389  ЈЗ од Баровица  Μαυροσκύβαλα  1.040   Μαύρο Ύψωμα  1.055  З од Голема Ливада, И од Гостољуби Кашпот  Μεγάλο Κεφάλι  1.300   Μεσορράχη  1.124  ЈЗ од Црна Река Мал Гандач  Μέτωπο, Μικρό Γκαντάτσι  1.364  СИ од Голема Ливада Мусов Гроб  Μνήμα, Γκρόπα Μούσιο  1.333  СЗ од Купа, СИ од Ошин и З од Љумница Баруч  Μύτακας, Μπαρούτσι  1.003  СЗ од Црна Река, С од Баровица Јаслан Скирит  Ξαπλωμένη, Γιασλάν Σκιρίτ  1.280  С од Голема Ливада Гола Чука, Пајак  Πάϊκο, Γκόλα Τσούκα  1.647  ЈЗ од Црна Река Метеризи  Παρατηρητήριο, Μετερίζι  1.595  СЗ од Корнишор Висок Рид  Περιστέρι, Βυσοκτορίτ  1.390  ЈИ од Голема Ливада Киргон  Πετράδες, Κίργκον  1.503  З од Црна Река Скрека ди Пероса  Πετρώματα, Περούσα, Σκρέκα ντι Περόσα  1.269  С од Голема Ливада, ЈИ од Ошин Пасена  Πετρωτό, Πάσενα  1.365  ЈЗ од Голема Ливада Линдини  Προφήτης Ηλίας, Λίντινι, Λίντι  1.300  С од Голема Ливада  Πύργος  1.491  СИ од Голема Ливада Барта  Πυροκορφή, Μπάρτα, Σκρέκα Μπρέτα, Σκρέκα Μπάρτα  1.231  СИ од Лесково Прескачова  Ραντισμένη, Πρασκάτσουβα  1.322  ЈЗ од Корнишор  Ραχούλα, Κασαρίνη  1.308  ЈИ од Тодорци, СЗ од Корнишор Гарија Глава  Σαμάρι, Γκάρια Γκλάβα  1.396 и 1.382  Гуругаса  Σάπια, Γκουρουγκάσα  1.248  И од Голема Ливада, С од Баровица Бајраците  Στήθος, Μπέρκοβιτς  1.312  СИ од Корнишор, З од Крива, З од Петгас Гроб  Τάφος, Γκρόπ  1.452  Ј од Голема Ливада Гартина, Рипа Капри  Τράγος, Γκαρτίνα, Ρίπα Κάπρι  1.092  Ј од Купа Дујково, Дунково  Τράχηλος, Ντουΐκοβο  1.420  СИ од Корнишор, З од Крива, З од Петгас Трите Бука, Трите Буки  Τρεις Οξυές, Τρίτε Μπούκα/Μπούκε  1.220  И од Лесково, СЗ од Голема Ливада Три Бари  Τρίκορφο, Τρεις Μπάρες  1.120  ЈЗ од Корнишор Чума  Τσούμα  1.203  З од Купа, ЈИ од Ошин Чука, Чуките  Υψώματα, Τσούκα, Τσουκίτι  1.180  СИ од Корнишор, ЈЗ од Петгас Бела Лака  Φεγγάρι, Μπέλα Λούγκα  1112  С од Корнишор Паприте Φτέρες, Πάπριτε  1.355  ЈЗ од Голема Ливада  Φτέρες, Παδικοφέρκα  1.040  СЗ од Црна Река Вртопи  Φτερό, Βερτόπια, Μεγάλος Περός  1.488  ЈЗ од Голема Ливада, И од Тодорци, СЗ од Корнишор Грош  Χονδρός, Γκρός  1.100  Ј од Купа Киркова Нива  Χωράφι Κίρκου, Κίρκοβο Νέβα, Κίρκοβα Νέβα, Κέρκοβα Νίβα  1.260  С од Корнишор Урџана  Αρκούδα, Ουρτζάνα  920 – 800  СЗ од Црна Река  Ασπρόχωμα  827  И од Корнишор, ЈИ од Рамна (Омало)  Βράχος  951  З од Крива Гавала  Γαβάλα  937  И од Тодорци Репал Гога  Γιωργάκη, Ρεπάλ Γκόγκα  835  ЈИ од Купа Големата  Γκουλέματα  761  Вртоп  Κανόνι, Κλισσαλάρ, Κισαλάρ, Βερτόπι  659  Ј од Корнишор Црвена Бара  Κόκκινη Πέτρα  811  Ј од Корнишор Чернат  Κορυφή Δούμα, Τσάρνατι  849  Черешо  Κορυφούλα, Τσερέσιο Ζιάρα  572  Вермеџек  Κορφή, Βερμετζέκ  864  СИ од Тодорци Чука, Чукаро  Κορφούλα, Τσούκα, Τσουκάρου  979  С од Лесково Бели Врв  Κρύα Κορυφή, Βελύβρα  880  Грокошта  Κώστα, Γροκώστα  720  СИ од Корнишор Каркин  Λιθοβούνι, Κάρκιν  783  З од Црна Река Скрка  Μακροκορφή, Σκόρκα ντι Λέγκαν  940  СЗ од Купа, И од Ошин и ЈЗ од Љумница  Παπάς  991  ЈИ од Тодорци, СЗ од Корнишор Рамна  Πετρωτό, Ράμνα  526  З од Рамна Брајамодо  Πλαγιά, Μπραγιάμοντο  705  С над Спирлитово Брестот, Задиница  Πράσινος Λόφος, Μπρεστότ, Ζαντινίτσα  778  СЗ од Лесково Пречка  Πρέτσκα  918  Череша  Ραχούλες, Τσερέσια  534   Σκάπα  862  Гробови  Τάφοι, Γροτόδι  812  СЗ од Корнишор Гроб Георгали  Τάφος Γεωργίου, Γκρόπ Γκιόργαλι  860  Босилкова Тумба  Τυροκομείο, Μποτσίλκο Τούμπα  880  СЗ од Рамна (Омало) Лапартои  Φαγώματα, Λαπαρτόϊ  980  ЈЗ од Корнишор  Ψηλό Λιβάδι  985  З од Голема Ливада, И од Гостољуби Дервишева Тумба   572  С од Црна Река, И од Извор Думово   849  Ј од Гостољуби, СИ од Тодорци Добро Поле    И од Тодорци

 Наводи 

 Надворешни врски 

 За освојвуањето на Гола Чука на Пајак  — патопис на планинарското друштво „Кожуф“ од Гевгелија


Категорија:Планини во Егејска Македонија
Категорија:Пајонија (општина)
Категорија:Постол
Категорија:Меглен