Мајка

Мајка е жена која била во блажена состојба, се породила и израснала дете.Definition from Allwords.com Поради комплексноста и разликите во социјалните, културните и религиозни дефиниции на мајките, тешко е да се даде една општа универзална дефиниција која би била лесно прифатлива.

 Биолошка мајка 

Кај цицачите, жената има можност да остане во блажена состојба каде во матката се развива фетус или ембрион. Кај луѓето, фетусот се развива девет месеци и потоа жената се пораѓа. Карактеристично за биолошката мајка е тоа што по пораѓањето се активираат млечните жлезди кои лачат млеко со кое се храни новороденчето првите една до две години.Dhushara.com

 Сурогат мајка 
Сурогат мајка е жена која е во блажена состојба и раѓа дете кое не е нејзино, туку за парови кои не можат да имаат дете.

Улогата на мајката во психолошкиот развој на детето
Според Ерих Фром, мајчинството може да биде и деструктивно и да предизвика патолошки последици во психичкиот развој на нејзиното дете. Оваа фиксација на детето за мајката вообичаено се случува кога мајката е претерано приврзана за детето при што, во името на љубовта, сака да го задржи во себе. Тогаш, таа очекува дека, дури и кога ќе порасне, детето не треба да биде независно и слободно, туку сака да го задржи во своето заштитничко крило и, уште повеќе, да го врати во својата „сепримачка“ и „серазурнувачка“ утроба.Erih From, Umeće ljubavi. Beograd: Vulkan, 2017, стр. 133.

Мајката како тема во уметноста и во популарната култура
мини|десно|300px|Влахо Буковац (1855–1922), Мајка и дете (1894), Национална галерија на Македонија

Мајката како тема во книжевноста
 „Свети Петар и мајка му“ — македонска народна песна.Македонски народни балади, Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 47-50.
 „Мицевата мајка Мици си го плака“ — македонска народна песна.Ѓорѓи Доневски, Сокол ми лета високо. Скопје: Културно-уметничкото друштво „Гоце Делчев“, 1978, стр. 25.
 „Мајката го проколнала Соломон“ (српски: Соломуна проклела мати) — српска народна приказна.Народне приповетке. Београд: Просвета, 1963, стр. 82-83.Вук Караџић, Српске народне приповијетке. Београд: Лагуна и Вукова задужбина, 2017, стр. 226-227.
 „Туѓа мајка“ (српски: Туђа мајка) — српска народна песна.Народне лирске песме. Београд: Просвета, 1963, стр. 79-79.
 „Мајчиното срце“ (српски: Материно срце) — српска народна песна.Народне лирске песме. Београд: Просвета, 1963, стр. 83-84.
 „Мајка Маргарита“ — бугарштица.Народне лирске песме. Београд: Просвета, 1963, стр. 79-82.Bugarštice. Beograd: Rad, 1969, стр. 69-74.
 „Мама“ — расказ на српскиот писател Давид Албахари.Давид Албахари, Опис смрти. Београд: Српска књижевна задруга, 2004, стр. 14-25.
 „Сонетна ѕвезда на мајката“ — песна на хрватскиот поет Иво Мијо Андриќ.Современост број 3/2023, стр. 101-103.
 „Мајка“ — песна на Никола Јонков Вапцаров.Никола Ј. Вапцаров, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 122-125.
 „Желба за мама“ — песна за деца на хрватскиот поет Григор Витез.Григор Витез, Песни. Мисла, Македонска книга, Култура, Наша книга и Детска радост, Скопје, 1990, стр. 15.
 „На мајчиниот ден“ — песна за деца на Григор Витез.Григор Витез, Песни. Мисла, Македонска книга, Култура, Наша книга и Детска радост, Скопје, 1990, стр. 15-16.
 „Мајка“ — роман на рускиот писател Максим Горки од 1906 година.www.goodreads, Maxim Gorky (пристапено на 30.1.2016)
 „Писмо до мајката“ — песна на рускиот поет Сергеј Есенин од 1924 година.Антологија руске лирике – X-XXI век. Књига II: Прва четвртина – средина XX века (авангарда и социјалистички реализам). Београд: Paidea, 2007, стр. 167-168.
 „Тегли“ — кус расказ на македонскиот писател Ѓоко Здравески од 2019 година.Ѓоко Здравески, Отсечки стварност. Скопје: Бегемот, 2019, стр. 39-40.
 „Подарок за мајката“ — расказ за деца на македонскиот писател Неџати Зекерија.Неџати Зекирија, Орхан. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 20-22.
 „Мамо, врати се дома“ — расказ за деца на Неџати Зекерија.Неџати Зекирија, Орхан. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 87-88.
 „Рацете на мајка ми се најтопли“ — расказ за деца на Неџати Зекерија.Неџати Зекирија, Орхан. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 83-84.
 „Завист“ — расказ за деца на Неџати Зекерија.Неџати Зекирија, Орхан. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 73-75.
 „Мајчино галениче“ (српски: Материна маза) — песна на српскиот поет Јован Јовановиќ-Змај.Јован Јовановиħ Змај, Краљевина Лаждишажди. Београд: Просвета, 1963, стр. 51-52.
 „Бдеење“ — песна на македонскиот поет Блаже Конески.Блаже Конески, Поезија. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост“, 2011, стр. 87-881.
 „Стојанка мајка кнежополка“ (српски: Stojanka majka knežopoljka) — песна на српскиот поет Скендер Куленовиќ.Zoran Mišić, Antologija srpske poezije. Nolit, Beograd, 1963, стр. 281-282.
 „Мамино момиче“ — песна на македонскиот поет Васил Куноски.Васил Куноски, Песни. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост“, 2004, стр. 23.
 „Дај ми ја, мамо“ — песна на Васил Куноски.Васил Куноски, Песни. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост“, 2004, стр. 92.
 „Букетче“ — песна на Васил Куноски.Васил Куноски, Песни. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост“, 2004, стр. 33.
 „Денот на мама“ — песна на Васил Куноски.Васил Куноски, Песни. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост“, 2004, стр. 28.
 „Каква мајка“ — песна на Васил Куноски.Васил Куноски, Песни. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост“, 2004, стр. 24.
 „Неколку збора за мојата мама“ (руски: Несколько слов о моей маме) — песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 1913 година.Владимир Мајаковски, Песме и поеме. Нови Сад: Академска књига, 2015, стр. 28.
 „Мама и вечерта што ја убија Германците“ (руски: Мама и убитый немцами вечер) — песна на Владимир Мајаковски од 1914 година.Владимир Мајаковски, Песме и поеме. Нови Сад: Академска књига, 2015, стр. 38-39.
 „На мајките“  (српски: Majkama) — песна на српската поетеса Десанка Максимовиќ.Desanka Maksimović, Izabrane pesme (peto dopunjeno izdanje). Beograd: BIGZ, 1985.
 „Мајката Дивјачка“ (француски: La Mère Sauvage) — расказ на францускиот писател Ги де Мопасан, првпат објавен на 3 март 1884 година.„Мајка дивљана“ во: Гиј де Мопасан, Изабране новеле (друга књига). Култура, Београд, 1950, стр. 198-207.
 „Мајка“ — песна на македонскиот поет Коле Неделковски.Коле Неделковски, Стихови. Кочо Рацин, Скопје, 1958, стр. 51.
 „Мајка и син“ — песна на Коле Неделковски.Коле Неделковски, Стихови. Кочо Рацин, Скопје, 1958, стр. 71-72.
 „За љубов на мајките“ — песна на македонскиот поет Живко Николовски.Живко Николовски, Низа ситно нанижана. Скопје: Детска радост, 1985, стр. 21.
 „Мајка“ — расказ на македонскиот писател Горан Петревски од 2014 година.Горан Петревски, Одбрани трудови. Скопје: Темплум, 2014.
 „Песна за мама“ — песна на македонскиот писател Видое Подгорец.Видое Подгорец, И сончогледите спијат. Скопје: Македонска книга, Детска радост, Култура, Мисла, Наша книга, 1990, стр. 8.
 „Воспоставување ред со цвеќе“ — краток расказ на македонската писателка Будимка Поповска.Никола Гелевски и Владимир Мартиновски (приредувачи), Џинџуџе во земјата на афионите: Антологија на македонскиот краток расказ. Скопје: Темплум, 2022, стр. 182-183.
 „На гости при мајка“ - песна на македонскиот поет Анте Поповски.Анте Поповски, Дрво што крвави. Скопје: Детска радост, Наша книга, Македонска книга, Култура, Мисла, 1991, стр. 75.
 „Воскресение“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.Анте Поповски, Поезија. Наша книга, Скопје, 1990, стр. 119.
 „Запис за мајките од егејско“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.Анте Поповски, Поезија. Наша книга, Скопје, 1990, стр. 186.
 „Писмо од мајка ми за црниот снег“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.Анте Поповски, Поезија. Наша книга, Скопје, 1990, стр. 118.
 „Некогаш кога цутеа црешите“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.Анте Поповски, Поезија. Наша книга, Скопје, 1990, стр. 234.
 „Илевата мајка“ — расказ на македонскиот писател Глигор Поповски.Глигор Поповски, Маслинови гранчиња. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 79-82.
 „Молитва за мојата мајка“ — песна на италијанскиот писател и режисер Пјер Паоло Пазолини од 1962 година.Pjer Paolo Pazolini, Put i nebo. Beograd: Mali vrt, 2016, стр. 74-75.
 „Мајката заминува“ — песна во проза од истоимената збирка на полскиот поет Тадеуш Ружевич.Tadeuš Ruževič, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg / Čigoja štampa, 2013, стр. 184-190.Tadeuš Ruževič, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg / Čigoja štampa, 2013, стр. 4.
 „Лошиот син“ — песна на Тадеуш Ружевич од 1941 година.Tadeuš Ruževič, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg / Čigoja štampa, 2013, стр. 197.
 „Мајка“ — збирка поезија на чешкиот поет Јарослав Сајферт од 1954 година.„Izabrana bibliografija Jaroslava Sajferta“ во: Jaroslav Sajfert, Stub kuge. Beograd: Mali vrt, 2014, стр. 93-94.
 „Очите мамини“ — песна на македонскиот писател Бошко Смаќоски.Бошко Смаќоски, Модричка тетратка. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 36.
 „Тага“ — песна на Бошко Смаќоски.Бошко Смаќоски, Модричка тетратка. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 76.
 „Мајка“ — песна на полскиот поет Леополд Стаф.Savremena poljska poezija. Beograd: Nolit, 1964, стр. 20.
 „Споменот на мајка ми“ — песна на македонскиот поет Васе Тодоров - Шлеговец.Васе Тодоров - Шлеговец, Магија на детството. Скопје: александар & александар, 2000, стр. 23.
 „Најубавиот разговор“ — расказ на македонската писателка Цветанка Трпкова.Цветанка Трпкова, Раздавање на душата. Скопје: Темплум, 2023, стр. 79-80.
 „Ангел со шест крилја“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.Оливера Ќорвезироска, Престапни години (прозен календар). Скопје: Бегемот, 2021, стр. 155.
 „Ќе заборавам ли некогаш нешто?“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.Оливера Ќорвезироска, Престапни години (прозен календар). Скопје: Бегемот, 2021, стр. 162-163.
 Две чиничиња пченица со ореви и цимет“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.Оливера Ќорвезироска, Престапни години (прозен календар). Скопје: Бегемот, 2021, стр. 308-309.
 „Братучетка ми ги има нозете на мајка ми“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.Оливера Ќорвезироска, Престапни години (прозен календар). Скопје: Бегемот, 2021, стр. 153.
 „Мајка и син“ — краток расказ на рускиот писател Данил Хармс.Danil Harms, Sto slučajeva. Beograd: Laguna, 2016, стр. 245-247.
 „Господинот Когито ја среќава во Лувр статуата на Големата мајка“ — песна на полскиот поет Збигњев Херберт.Zbignjev Herbert, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 128.
 „Пиета“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.Vislava Šimborska, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg, 2014, стр. 110.
 „Фетишот на плодноста од палеолитот“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.Vislava Šimborska, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg, 2014, стр. 125-126.

Мајката како тема во филмот
 „Мајка“ (руски: Мать) — советски филм од 1926 година, во режија на Всеволд Пудовкин.Кинотека на Македонија, Програма - ноември 2015
 „Мајка“ — советски филм од 1955 година.
 „Песната на мајка ми“ (турски: Klama dayika min) — турско-француско-германски филм од 2014 година, во режија на Ерол Минтас.Пази се! Доаѓа Cinedays 13. Скопје: Младински културен центар, 2014, стр. 27.
 „Рона, Азимовата мајка“ — авганистанско-ирански филм од 2018 година, во режија на Џамшид Махмуди.HRT, Rona, Azimova majka, afganistansko-iranski film (пристапено на 21.12.2019)

Мајката како мотив во музиката
Мајката како мотив во популарната музика
 „Мајки“ (хрватски: Majke) - хрватска рок-група, основана во 1984 година.Discogs, Majke (пристапено на 9.1.2021).
 „Мама мора да умре ноќва“ (англиски: Momma's Gotta Die Tonight) - песна на американската рок-група Бади каунт (Body Count) од 1992 година.DISCOGS, Body Count (2) ‎– Body Count (пристапено на 14.8.2020)
 „Мајка“ (англиски: Mother) - композиција на англискиот гудачки квартет Баланеску (Balanescu Quartet) од 1994 година.DISCOGS, Balanescu Quartet* ‎– Luminitza (пристапено на 17.6.2020)
 „Збогум мајко“ - фолк песна на Никола Бадев.Антологија на македонската чалгија / Antology of Macedonian Chalgia, Македон мјузик, МАКМ 00106, 2006.
 „Мајка ти треба да знае“ (англиски: Your Mother Should Know) - песна на британската рок-група Битлси (The Beatles) од 1967 година.DISCOGS, The Beatles ‎– Magical Mystery Tour (пристапено на 9.7.2020)
 „Мајка ми и јас“ (англиски: Mother and I) - песна на британската рок-група Вандер стаф (The Wonder Stuff) од 1988.Discogs, The Wonder Stuff – The Eight Legged Groove Machine (пристапено на 18.3.2021)
 „Мама, ти си ми во мислите“ (англиски: Mama, You Been On My Mind) - песна на американскиот рок-музичар Боб Дилан.Discogs, Jeff Buckley ‎– Grace (пристапено на 21.4.2020)
 „Мајка“ (англиски: Mother) - песна на англиската хард-кор група Electro Hippies.Youtube, Electro Hippies Mother (пристапено на 15.10.2021)
 „Нова мама“ (англиски: New Mama) - песна на американскиот рок-музичар Нил Јанг (Neil Young) од 1975 година.Discogs, Neil Young ‎– Tonight's The Night (пристапено на 28.2.2021)
 „Испрати слика од мама“ (англиски: Send A Picture Of Mother) - песна на американскиот кантри-музичар Џони Кеш (Johnny Cash).Discogs, Johnny Cash ‎– At Folsom Prison (пристапено на 21.2.2020)
 „Мама е мртва“ (англиски: My Mummy's Dead) - песна на John Lennon & The Plastic Ono Band од 1971 година.YouTube, My Mummy's Dead (Remastered 2010) (пристапено на 30.3.2020)
 „Мајко“ (англиски: Mother) - песна на John Lennon & The Plastic Ono Band од 1971 година.YouTube, Mother - John Lennon/Plastic Ono Band (official music video HD) (пристапено на 30.3.2020)
 „Кога мама беше молец“ (англиски: When Mama Was a Moth) - песна на шкотската рок-група Кокто Твинс (Cocteau Twins) од 1983 година.Discogs, Cocteau Twins ‎– Head Over Heels (пристапено на 9.5.2020)
 „Мајчина љубов“ (англиски: Motherly Love) — песна на американската рок-група Мадерс оф инвеншн (The Mothers Of Invention) од 1966 година.Discogs, The Mothers Of Invention ‎– Freak Out! (пристапено на 11.7.2019)
 „Мајка-плашило“ (англиски: Freak Momma) — песна на Mudhoney и Sir Mix-A-Lot од 1993 година.DISCOGS, Various ‎– Judgment Night (Music From The Motion Picture) (пристапено на 29.7.2020)
 „Мама“ (англиски: Mama) — музички албум на канадската рок-група Ноуминсноу (Nomeansno) од 1982 година.Discogs, Nomeansno – Mama (пристапено на 21.5.2023)
 „Мајчинска врска“ (англиски: Motheship connection) — музички албум на американската фанк-група Парлемент (Parliament) од 1975 година.Discogs, Parliament – Mothership Connection (пристапено на 1.10.2023)
 „Матилда мајко“ (англиски: Matilda Mother) — песна на британската рок-група Пинк Флојд (Pink Floyd) од 1967 година.YouTube, Matilda Mother (пристапено на 18.9.2019)
 „Мајка со атомско срце“ (англиски: Atom Heart Mother) — песна од истоимениот музички албум на Пинк флојд од 1970 година.Discogs, Pink Floyd – Atom Heart Mother (пристапено на 2.3.2021)
 „Мајка“ (англиски: Mother) — песна на американската рок-група Тин вајт роуп (Thin White Rope) од 1987 година.Discogs, Thin White Rope – Moonhead (пристапено на 17.4.2024)
 „Мама е тажна“ (англиски: Mamie is blue) — песна на германската рок-група Фауст.Two Classic Albums from Faust, Collectors' Choice Music, CCM-179-2, 2000.
 „Како мојата мајка“ (српски: Као моја мати) — песна на српскиот поп-пејач Здраво Чолиќ.Zdravko Čolić, Sarajevo Koševo 2010 / Live, AZ PR Productions.
 „За илјада мајки“ (англиски: For A Thousand Mothers) — песна на британската рок-група Џетро тал (Jethro Tull) од 1969 година.Discogs, Jethro Tull ‎– Stand Up (пристапено на 10.12.2020)

Мајката како мотив во народната музика
 „Да ми пукниш, стара мајко“ — македонска народна песна.Ѓорѓи Доневски, Сокол ми лета високо. Скопје: Културно-уметничкото друштво „Гоце Делчев“, 1978, стр. 176.
 „Аир да не сториш, мајко“ — македонска народна песна.Засекогаш со нас - 22 незаборавни песни/Forever with us - 23 unforgettable songs, CD 071, Мистер компани, 2003.
 „Сношти си дојдов од гурбет, мајко“ — македонска народна песна.Macedonian Folklore Classics, Kiril Mančevski. Macedonian Radio and Television, MP 41035.

Мајката како мотив во сликарството
 „Мајката на Никола Вапцаров“ — слика на македонската сликарка Кераца Висулчева.Александар Матески, „Грамос и Нестрам“, Економија и бизнис, година 28, број 329, 15 март 2024, стр. 53.

 Поврзано 

 Семејство
 Татко
 Матријархат
 Роднински односи

 Користена литература 
 "The Evolutionary Biology of Human Female Sexuality", by Randy Thornhill, Steven W. Gangestad "The Evolutionary Biology of Human Female Sexuality", by Randy Thornhill, Steven W. Gangestad
 "Motherhood - How should we care for our children?", by Anne Manne"Motherhood - How should we care for our children?", by Anne Manne
 "Mother nature: maternal instincts and how they shape the human species", by Sarah Blaffer Hrdy"Mother nature: maternal instincts and how they shape the human species", by Sarah Blaffer Hrdy

 Наводи 

Категорија:Семејство
Категорија:Роднински односи
Категорија:Родителство