Ванила (растение)

{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Ванилини орхидеи
| fossil_range = Доцна креда/палеоцен - денес
| image = Vanilla1web.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Рамнолисна ванила (Vanilla planifolia)
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocotyledonae
| ordo = Asparagales
| familia = Orchidaceae
| subfamilia = Vanilloideae
| tribus = Vanilleae
| subtribus = Vanillinae
| genus = Vanilla
| genus_authority = Plumier ex Mill., 1754
| subdivision_ranks = Видови
| subdivision = see Список на видови од Vanilla
| range_map = Map Vanilla.png
| range_map_width = 240px
| range_map_caption = Зелено: Распространување на видовите од родот Vanilla'
}}
Ванилата (лат. Vanilla) е род на орхидеи кој во себе вклучува 110 видови на монокотиледони и многугодишни растенија. Од некои видови (во прв ред Vanilla planifolia) се добива ароматичното соединение со исто име. Името доаѓа од шпанскиот збор vainilla, што во превод значи вагина. Ванилата е распространета во тропските и суптропските зони. Постојат видови во Западна Африка, Нова Гвинеја, како и во тропските зони на Америка и Азија. За татковина на ванилата се сметаат Мексико и околните региони - таму се наоѓаат единствените опрашувачи на ова растение. Во останатите делови на светот каде ванилата се одгледува, овој процес се извршува по вештачки пат.

Ванилата била позната и почитувана и од страна на Ацтеките кои правеле специјален напиток од неа - смеса од какаови зрна, ванила и мед, која била сметана за моќен афродизијак. Во 16 век ванилата е пренесена во Европа од страна на Шпанците.

Растението по својот хабитус претставува многу долга лијана. Со тек на времето и еволуцијата, кај некои видови исчезнува лисната маса и остануваат единствено долгите стебла. Цветовите се најчесто бели или белозеленкасти, поретко зеленкасти или жолти.

Есенцијата од ванила се добива по пат на филтрација со алкохол и вода на раздробените зрна, слично како при производството на кафе. Ванилината есенција е многу силна. Таа има голема примена и надвор од кулинарството. Таа се користи при подготовката на парфеми, пури и ликери.
 Систематика 

Систематиката на родот Vanilla е нејасна. Ова е делумен список на видови или синоними:

 Vanilla albida Vanilla aphylla – Безлисна ванила
 Vanilla barbellata – Мала брадеста ванила
 Vanilla chamissonis – Чамисова ванила
 Vanilla claviculata Vanilla dilloniana – Дилонова ванила, "безлисна ванила"
 Vanilla edwallii – Едвалова ванила
 Vanilla mexicana – Мексиканска ванила
 Vanilla odorata 
 Vanilla phaeantha – Лисната ванила
 Vanilla pilifera Vanilla planifolia – Рамнолисна ванила, тахитска ванила, "Западноиндиска ванила"
 Vanilla poitaei – Поатоова ванила
 Vanilla pompona – Помпонска ванила, Гваделупска ванила, "Западноиндиска ванила"
 Vanilla siamensis'' – Тајландска ванила

 Наводи 

Категорија:Орхидеи