Качунки

Качунки (науч. Crocus) — род растенија кој обединува многугодишни тревести растенија од семејството на перуниките (Iridaceae). Видовите од овој род се распространети од источното Средоземје до средна Азија.

 Распространување 

Ареалот го вклучува Средоземјето (особено јужна Европа и северна Африка), средна Европа, Мала Азија, Блискиот Исток и средна Азија сè до западна Кина, при што се среќаваат во различни биотопи - степи, ливади (меѓу кои и високопланински) и шуми.

За претставниците од овој род се потребни отворени сончеви станишта и пропуслива почва.

 Опис 
Луковицата е 3 см во пречник, округла или плосната, облечена во лушпи.

Стебло не се развива.

Листовите се линејни, се појавуваат за време или по цветањето.

Цветовите се единечни, понекогаш 2-3 од една луковица, опкружени со мембранозни лушпи. Околуцветникот е голем, во вид на долга инка, венчето се состои од 6 дела кои преминуваат во долга цилиндрична трубичка. Прашниците се прикачени за вратот на околуцветникот и се пократки од него; прашничките филаменти се кратки; антерите се исправени, линеарни, обично подолги од филаментите. Столпчето е нишковидно со три жига.

Плодовите се од типот на триделни кутијки; семињата се мали и зааглени.

Периодот на цветање е од пролет до есен (кај различните видови).

Според бојата на цветовите, качунките се делат на две групи: жолтоцветни (со жолта до портокалова боја) и синоцветни (со светлолилјакова до темновиолетова боја); се среќаваат и албино форми - почесто кај синоцветните, а поретко кај жолтоцветните.

 Систематика 

 Подрод Crocus
 Секција Crocus
 Серија Verni
 Crocus vernus, Crocus tommasinianus, Crocus etruscus, Crocus kosaninii, Crocus baytopiorum
 Серија Scardici
 Crocus scardicus, Crocus pelistericus
 Серија Versicolores
 Crocus versicolor, Crocus malyi, Crocus imperati, Crocus minimus, Crocus corsicus, Crocus cambessedesii
 Серија Longiflori
 Crocus longiflorus, Crocus nudiflorus, Crocus serotinus, Crocus niveus, Crocus goulimyi, Crocus ligusticus** (syn. Crocus medius hort, non Balbis) (Mariotti, 1988)
 Серија Kotschyani
 Crocus kotschyanus, Crocus scharojanii, Crocus vallicola, Crocus autranii, Crocus karduchorum, Crocus gilanicus, Crocus ochroleucus
 Серија Crocus
 Crocus sativus, Crocus pallasii, Crocus thomasii, Crocus cartwrightianus, Crocus moabiticus, Crocus oreocreticus, Crocus asumaniae, Crocus hadriaticus, Crocus mathewii* (Kerndorff & Pasche, 1994), Crocus naqabensis* (Al-Eisawi, 2001)
 Секција Nudiscapus
 Серија Reticulati
 Crocus reticulatus, Crocus veluchensis, Crocus cvijicii, Crocus dalmaticus, Crocus sieberi, Crocus robertianus, Crocus cancellatus, Crocus hermoneus, Crocus abantensis, Crocus angustifolius, Crocus ancyrensis, Crocus gargaricus, Crocus sieheanus, Crocus rujanensis* (Randjelović & al., 1990), Crocus herbertii* (B.Matthew, 2009)
 Серија Biflori
 Crocus biflorus, Crocus chrysanthus, Crocus almehensis, Crocus danfordiae, Crocus pestalozzae, Crocus aerius, Crocus cyprius, Crocus hartmannianus, Crocus adanensis, Crocus leichtlinii, Crocus caspius, Crocus kerndorffiorum* (Pasche, 1993), Crocus wattiorum* (Mathew, 1995; 2000), Crocus nerimaniae* (Yüzbasioglu & Varol, 2004)
 Серија Orientales
 Crocus korolkowii, Crocus michelsonii, Crocus alatavicus
 Серија Flavi
 Crocus flavus, Crocus antalyensis, Crocus olivieri, Crocus candidus, Crocus vitellinus, Crocus graveolens, Crocus hyemalis, Crocus paschei* (Kerndorff, 1993)
 Серија Aleppici
 Crocus aleppicus, Crocus veneris, Crocus boulosii
 Серија Carpetani
 Crocus carpetanus, Crocus nevadensis
 Серија Intertexti
 Crocus fleischeri
 Серија Speciosi
 Crocus speciosus, Crocus pulchellus
 Серија Laevigati
 Crocus laevigatus, Crocus boryi, Crocus tournefortii
 Подрод Crociris
 Crocus banaticus

Категорија:Перуники