Список на цареви од династијата Чјинг

Династијата Чјинг била основана како „Подоцнежна династија Џин“ во 1616 г. од страна на Нурхачи, Манџурец од кланот Ајсин-Гјоро, додека пак неговиот син Хунг Тајџи ја преименувал династијата во „Чјинг“ во 1636 г. Династијата владеела сè до 1912 г. Во самата Кина, дианстијата Чјинг ја наследила династијата Минг во 1644, за време на царот Шунџе. Затоа, политички земено, царот Шунџе е првиот цар од оваа династија кому правилно му следува титулата Цар на кина. Династијата брои вкупно 12 владетели започнувајќи од Нурхачи, од кои 10 биле владетели на самата Кина. Династијата Чјинг била оборена во Синхајската револуција во 1911, иако последниот цар не абдицирал во полза на Република Кина сè до зимата 1912 и си ја задржал титулата сè до 1924 г.

 Список на цареви 
Родено име1
Посмртно име2(кратка форма)Кинески, Манџурски
Храмно име2
Владетелско имеКинески, Манџурски
Владеел
Најпозатпо името
Слика

Нурхачи努爾哈赤пинјин: Nǔ'ěrhāchì
Гаоди高帝Dergi hūwangdi
Тајцу太祖
Тиенминг天命(1616-1626)
1616-1626
Нурхачи
48px

Хуанг Тајџи皇太極
Венди文帝Genggiyen su hūwangdi
Тајцунг太宗
Тиенцун天聰Abkai sure1627-1636;
Чунгде崇德Wesihun erdemungge1636-1643
1626-1643
Хуанг Тајџи
48px

Фулин福臨
Џангди章帝Eldembure hūwangdi
Шицу世祖
Шунџе順治Ijishūn dasan
1643-16615
Шунџе
48px

Сјуенје玄燁
Женди仁帝Gosin hūwangdi
Шенгцу聖祖
Кансји康熙Elhe taifin
1661-1722
Кансји
48px

Јинџен胤禛
Сјенди憲帝Temgetulehe hūwangdi
Шицунг世宗
Јунгџенг雍正Hūwaliyasun tob
1722-1735
Јунгџенг
48px

Хунгли弘曆
Чунди純帝Yongkiyangga hūwangdi
Гаоцунг高宗
Чиенлунг乾隆Abkai wehiyehe
1735-1796(died 1799)6
Чиенлунг
48px|

Јунгјан顒琰
Жујди睿帝Sunggiyen hūwangdi
Жензцунг仁宗
Џјачјинг嘉慶Saicungga fengšen
1796-1820
Џјачјинг
48px|

Мининг旻寧
Ченгди成帝Šanggan hūwangdi
Сјуенцунг宣宗
Даогуанг道光Doro eldengge
1820-1850
Даогуанг
48px|

Јиџу奕詝
Сјенди顯帝Iletu hūwangdi
Венцунг文宗
Сјенфенг咸豐Gubci elgiyengge
1850-1861
Сјенфенг
48px|

Цајчун載淳
Јиди毅帝Filingga hūwangdi
Муцунг穆宗
Тунгџе同治Yooningga dasan
1861-18757
Тунгџе
48px|

Цајтјен載湉
Џингди景帝Ambalinggū hūwangdi
Децунг德宗
Гуангси光緒Badarangga doro
1875-19087
Гуангси
48px|

Пуји溥儀познат и како Хенри
Синди 8遜帝
9
Сјуентунг宣統Gehungge yoso 
1908-192410(† 1967)
Сјуентунг
48px|

1 Презимето на династијата Чјинг Ајсин-Гјоро (愛新覺羅 aixin jueluo), но кај Манџурците не било вообичаено да се наведува презимето или кланот заедно со личното име на поединецот.

2 Бидејќи честопати се случувало повеќе цареви од различни династии да делат посметни и храмни имиња, пред нив се наведува династијата, (во случајов Чјинг) за да не дојде до забуна. На пример, царот Чиенлунг честопати се среќава споменат како Чјинг Гаоцунг.

3 Нурхачи ја основал династијата Џин (金) т.е. Подоцнежната дијастија Џин (後金) во 1616 г, но дури неговиот син Хунг Тајџи го променил името на династијата во Чјинг во 1636 г. Нурхачи го зел владетелското име Тиенминг но неговите титули како владетел од династијата Чјинг му се дадени посмртно.

4 Хунг Тајџи во некои историски книги погрешно се наведува како Абахај (阿巴海).

5 Царот Шунџе бил првиот цар од династијата Чјинг, кој владеел со самата Кина по окупацијата на Пекинг во 1644 г.

6 Царот Чиенлунг се повлекол од функцијата во 1796, и ја зел титулата Почесен цар (太上皇帝). Ова го сторил од почит кон неговиот славен дедо Канси, за да не владее подолго од него. Меѓутоа тој сепак имал врховна власт сè до смртта во 1799. Тогаш него го наследил синот Џјачјинг, кој бил крунисан три години пред тоа.

7 Царицата-вдовица Цеси, конкубина на царот Сјенфенг, мајка на царот Тунгџе, и маќеа на царот Гуангси, ги применувала своите големи политички способности за да владее зад престолот или на него од 1861 до смртта во 1908 г. Била намесник за време на малолетствата на двата млади цара и го притворила царот Гуангси во Летниот дворец откога се обидел да воведе реформи во 1898 г. Смртта на царот Гуангси била објавена еден ден пред нејзината.

8 Синди („абдицираниот цар“) е посмртно име на Пуји кое се употребува историската литература во Кина и тајван.

9 Во 2004 потомците на царското семејство Чјинг му доделиле посмртно име и храмно име на Пуји. Посмртно име: Минди (愍帝). Храмно име: Гунгцунг (恭宗). Преостанува да се види дали кинеската јавност ќе ги прифати овие имиња.

10 Династијата Чјинг била оборена во 1911, а последниот цар Сјуентунг официјално абдицирал на 12 февруари 1912. Меѓутоа на истиот ден Република Кина донела „Одредби за благонаклонет третман на Царот на големата династија Чјинг по неговата абдикација“ (清帝退位優待條件) со што му се дозволувало да ја задржи титулата и дека републичката влада ќе го третира со протокол како оној наменет за странски владетели. Овие одредби биле преработени на 5 ноември 1924, по извршениот пуч на генералот Фенг Јисјанг: сега новите одредби налагале дека Сјуентунг повеќе нема право на титула и со тоа станува обичен граѓанин на Република Кина. Истиот ден Сјуентунг бил изнесен од Забранетиот град. Така, Сјуентунг бил на власт сè до 12 февруари 1912 (и накратко помеѓу 1 јули и 12 јули 1917), и цар без власт од 12 февраури 1912 до 5 ноември 1924. Сјуентунг подоцна станал водач на марионетската држава Манџукуо (Манџурија) под јапонска контрола, со владетелското име Датунг (大同) (1932-1934), а потоа и марионетски цар на истата држава под владетелското име Канде (康德) (1934-1945). 

 Поврзано 
 Семејна лоза на династијата Чјинг
 Кинески династии

Ќинг
*